Tâm linh - Tu đức

Cội rễ của những xung đột và khác biệt

  • In trang này
  • Lượt xem: 1,813
  • Ngày đăng: 03/05/2021 09:24:19

CỘI RỄ CỦA NHỮNG XUNG ĐỘT VÀ KHÁC BIỆT

 

Nguyên do nào làm cho con người xung khắc nhau, dù họ không thiếu chân thành hay phạm tội, dù họ đều là những người lương thiện và kính sợ Thiên Chúa?

 

Vì sao những người chân thành lại thường thấy mình không hợp với những người khác?  Vấn đề ở đây không phải là do sự chân thành gặp phải sự thiếu chân thành hay dối trá. Không phải thế. Vấn đề là tại sao những người chân thành, kính sợ Thiên Chúa lại có thể thấy mình cực kỳ lạc lõng với những người khác.

 

Trong tự thuật của tác giả Hy Lạp Nikos Kazantzakis có một đoạn rất thú vị, mang một ý nghĩa khai mở sâu xa hơn hẳn những gì chúng ta cảm được khi mới đọc qua. Khi bình luận về thần thoại Hy Lạp và nhiều xung đột giữa các thần, Kazantzakis viết như sau: “Các anh hùng trong những bi kịch Hy Lạp cổ đại chẳng khác gì những tay của thần Dionysus vung tán loạn tự đánh vào nhau. Chúng đánh vào nhau vì chúng là những mảnh rời. Mỗi mảnh chỉ đại diện cho một phần của thần tính, chúng chẳng phải là một vị thần toàn vẹn. Dionysus, vị thần toàn vẹn, vẫn đứng vững ở trọng tâm câu chuyện và kiểm soát sự ra đời, phát triển và những gay cấn của câu chuyện. Với những khán giả đã giác ngộ, tay chân tán loạn của Dionysus, dù đánh lẫn nhau, nhưng đã được kín đáo hợp nhất và hòa giải với Dionysus. Chúng tạo thành thân thể toàn vẹn của Dionysus và tạo nên sự hòa hợp”.

 

Trong thần thoại Hy Lạp, thần Dionysus toàn vẹn chứa mọi mảnh thần tính vốn phân tán và hiện thân cụ thể trong các thần và con người khác nhau. Trong Dionysus, có sự hòa hợp, mọi thứ đều ăn khớp với nhau, nhưng bên ngoài bản thân thần thì các mảnh thần tính đa dạng vật lộn và đương cự lẫn nhau, luôn mãi căng thẳng và tranh giành quyền lực.

 

Đấy là một hình ảnh ẩn dụ có thể soi rọi nhiều thứ. Một trong số đó có thể giúp chúng ta hiểu được cội rễ của nhiều xung đột giữa những người chân thành và tại sao lại có nhiều khác biệt về tôn giáo như thế.

 

Nguyên do nào làm cho con người xung khắc nhau, dù họ không thiếu chân thành hay phạm tội, dù họ đều là những người lương thiện và kính sợ Thiên Chúa? Ngày nay, chúng ta nói về các khác biệt hệ tư tưởng, lịch sử, chính trị, câu chuyện cuộc đời để giải thích lý do vì sao người chân thành thường nhìn thế giới một cách khác biệt và không tương hợp với người khác. Chúng ta có cả một hệ thống để giải thích chuyện này. Tuy nhiên, tôi không chắc hệ thống đó (dù có đủ thứ biện luận đi nữa) có thể nắm bắt được cốt lõi của vấn đề này một cách rõ ràng bằng ẩn dụ thần thoại Hy Lạp nói trên. Xét cho cùng, chẳng phải chúng ta đều nắm lấy mảnh thần tính của mình và biến nó thành khởi đầu cũng như cùng đích mọi sự, chẳng hề chấp nhận rằng những người chiến đấu với chúng ta, họ cũng có một mảnh thần tính, và chúng ta đang lấy thần để đấu với thần đó sao?

 

Xét đến tận cùng gốc rễ, chẳng phải đó chính là cái nền tảng cho căng thẳng giữa “bảo thủ” và “tự do”, giữa linh hồn và tinh thần, giữa trí óc với quả tim, giữa già và trẻ, giữa thân xác và linh hồn, giữa mọi thứ nhị nguyên khác đang chia rẽ chúng ta hay sao? Chẳng phải mỗi một người chúng ta đều có một mảnh thần tính đích thực và vì chẳng biết Thiên Chúa toàn vẹn là thế nào, nên chúng ta biến mảnh thần tính của mình thành lăng kính cho tất cả mọi sự hay sao?

 

Chúng ta không phải là những “khán giả đã giác ngộ” như lời Kazantzakis, những người đã thấy được vị thần toàn vẹn để thấy rằng mọi mảnh đó xét cho cùng đều hòa hợp với nhau. Chính vì thế mà chúng ta cứ luôn mãi bất hòa.

 

Cũng có thể rút từ hình ảnh này để có bài học về cách chúng ta nhìn nhận các tôn giáo khác. Khoảng năm 200, giáo phụ Clement thành Alexandria đã viết quyển sách với tựa đề Stromata, một từ Hy Lạp nghĩa là “phân tán”. Ý niệm của ngài (được trình bày cẩn thận theo lăng kính kitô giáo của ngài) là Thiên Chúa, dù được biểu lộ nơi Chúa Giêsu Kitô, nhưng cũng được “phân tán” nơi các tôn giáo khác và nơi tự nhiên. Ý của Thánh Clement cơ bản là, có những mảnh của Thiên Chúa nằm rải rác khắp nơi, dù cho ngài không nói rõ cách những mảnh riêng rẽ thần tính này thường hay xung khắc nhau.

 

Gần đây, linh mục Raimondo Panikkar (qua đời năm 2010), một trong những bình luận gia lớn về thế giới tôn giáo, đã nhắc lại về ý niệm Thiên Chúa  “phân tán” và áp dụng vào thế giới tôn giáo. Theo cha, những gì kitô giáo thấy có nơi Ba Ngôi, thật ra cũng đã được nhiều người thuộc các tôn giáo khác cảm nghiệm phần nào. Ví dụ như, một vài tín ngưỡng như Phật giáo chẳng hạn, tập trung vào cảm nghiệm kinh ngạc, kính sợ, phụ thuộc và tự lu mờ khi đối diện với “Thượng đế”. Với Panikkar, đây là những tôn giáo “Thiên Chúa là Cha”. Một vài đức tin khác, nhất là kitô giáo và cả do thái giáo, hồi giáo, đều nhấn mạnh rất rõ về “Thiên Chúa là Cha”, nhưng Thánh kinh của ba tôn giáo này và các tín ngưỡng khác lại có một nguyên lý nhập thể, một “Đức Kitô”. Chắc chắn một số tôn giáo như Đạo giáo và Ấn giáo tập trung nhiều hơn vào trải nghiệm tinh thần, vào một “Thánh Linh”. Vì chúng ta, mỗi tôn giáo, mỗi người, đều nhấn mạnh một chiều kích nhất định của Thiên Chúa, nên chẳng có gì ngạc nhiên khi dù chúng ta đều chân thành, nhưng lại chẳng hợp nhau.

 

Và chính vì thế, nên chúng ta, những người kính sợ Thiên Chúa, lại thường không tương hợp nhau, nhưng cũng tốt khi biết và công nhận rằng một Thiên Chúa “toàn vẹn” đang đứng vô hình giữa trung tâm những xung khắc của chúng ta, nhìn những chân tay tán loạn của Ngài đấu đá nhau nhưng biết rằng đến tận cùng tất cả những mảnh phân tán này sẽ lại được hợp nhất trong hòa hợp.

 

Ronald Rolheiser

J.B. Thái Hòa dịch

Bài cùng chuyên mục:

Tại sao các linh mục buộc phải đi tĩnh tâm hằng năm? (03/08/2021 05:36:52 - Xem: 420)

Tĩnh tâm hằng năm là do giáo luật đòi buộc và để bắt chước mẫu gương cầu nguyện của Chúa Giêsu trước khi thi hành sứ vụ.

Khám phá niềm vui trong đau khổ (27/07/2021 08:32:00 - Xem: 477)

Hãy tưởng tượng đau khổ, không phải là một phiền não để trốn tránh, mà là một trải nghiệm để đón nhận một cách vui vẻ, thậm chí là mong ước.

Đau khổ làm lung lay Đức Tin của chúng ta không? (17/07/2021 08:51:37 - Xem: 886)

Trong tình hình đại dịch Côvid 19 ngày càng lan rộng tới hầu hết các tỉnh thành trong nước Việt Nam, nhất là đang gia tăng mỗi ngày không ngừng tại Sài Gòn, hẳn không ít người vốn vẫn tin vào một Thiên Chúa đầy lòng thương xót nay cũng ít nhiều băn khoăn:

Niềm vui – một dấu chỉ của Thiên Chúa (04/07/2021 09:33:18 - Xem: 775)

Niềm vui không chỉ là một dấu chỉ chắc chắn về cuộc sống thuộc về Thiên Chúa, nó còn là dấu chỉ của một cuộc sống có Thiên Chúa.

Tình yêu muốn chúng ta làm gì lúc này? (28/06/2021 09:56:31 - Xem: 928)

Tình yêu muốn chúng ta làm gì lúc này? Đây là câu hỏi mà chúng ta cần đặt ra cho mình vào những lúc cuộc sống bị chấn động ...

Lời Kinh nguyện Thánh Thể (17/06/2021 08:20:47 - Xem: 1,227)

Lạy Chúa, Chúa đã đi vào cuộc sống chúng con theo những cách phi thường để thể hiện tình yêu của Chúa và cứu chúng con.

Cứ đứng dậy thì sẽ cao lên (14/06/2021 09:51:55 - Xem: 1,420)

“Tôi có thấp bé đâu” người đàn ông thấp bé tự nhủ. “Tôi sẽ chứng tỏ cho người ta thấy.”

Sức mạnh ràng buộc của thù hận (05/06/2021 07:27:42 - Xem: 1,657)

Leo Tolstoy đã nói rằng: Chỉ có một cách duy nhất để chấm dứt sự ác, đó là làm điều thiện để trả cho cái ác.

Làm thế nào để “dập tắt” những ý nghĩ xấu? (24/05/2021 15:30:42 - Xem: 2,000)

Để trở về với Chúa, một trong những điều đầu tiên chúng ta cần làm chủ chính là tâm trí chúng ta.

Tâm hồn chúng ta mạnh hơn những thương tích (12/05/2021 21:00:00 - Xem: 1,666)

Đấy là một lời khẳng định từ một chân lý phải gian khổ mới ngộ ra, nhưng liệu nó có luôn đúng? Tâm hồn chúng ta luôn mạnh hơn những vết thương của chúng ta sao?

  • Bài viết mới
    • Gia vị cho bài giảng lễ Chúa Nhật 19 TN B

      kính thưa quý cha, một số cha có ngỏ lời muốn sư tầm những truyện, những giai thoại và những dụ ngôn... để đưa vào bài giảng cho giáo dân...

    • Tình yêu thời Covid-19

      Con coronavirus đã bắt chúng ta nghỉ xa-bát và bắt những người bị nhiễm phải theo một loại hóa trị riêng của nó.

    • Suy nghĩ và cầu nguyện Chúa nhật 19 TN B

      Lương thực trường sinh đó chính là Đức Giêsu, Đấng từ nơi Thiên Chúa mà đến, và Ngài đã nói rõ cho người Do Thái biết: “Tôi là bánh từ...

    • Phép lạ trong đại dịch

      Thật tốt để chấp nhận hoàn cảnh cụ thể trong bình an. Thay vì than trời trách đất, xung đột trong các tương quan, Thiên Chúa muốn người...

    • Song le bởi vì bây giờ…

      Tuy không thể lãnh nhận bí tích Thánh Thể cách thể lý nhưng chúng ta vẫn có thể lãnh nhận dồi dào ơn phúc từ bí tích này khi thực hành...

    • Tại sao các linh mục buộc phải đi tĩnh tâm hằng năm?

      Tĩnh tâm hằng năm là do giáo luật đòi buộc và để bắt chước mẫu gương cầu nguyện của Chúa Giêsu trước khi thi hành sứ vụ.

    • Người Công Giáo sống thời... giãn cách

      Chính vì mục đích của tôn giáo là để…lo cho cái chết thế nên Đức Ki Tô nói: “ Vậy hãy tỉnh thức, vì các ngươi không biết Chúa các ngươi...

    • Đại dịch và cơn đói hiện sinh

      Khát vọng sâu xa của con người không thể chỉ được khỏa lấp bởi những đáp ứng vật chất nhưng chỉ bằng lương thực liêng liêng, lương thực...

    • Một ngày không thể quên

      Con nguyện phục vụ các bệnh nhân bằng cả trái tim, mong Chúa xoa dịu nỗi đau nơi các bệnh nhân và giúp họ sớm hồi phục sức khỏe.

    • Gia vị cho bài giảng lễ Chúa Nhật 18 TN B

      kính thưa quý cha, một số cha có ngỏ lời muốn sư tầm những truyện, những giai thoại và những dụ ngôn... để đưa vào bài giảng cho giáo dân...

    Câu chuyện chiều thứ 7