|| Trang Chủ || Chia sẻ || Tập san || Thông hiệp ||

 

SUY NIỆM CHÚA NHẬT 23 THƯỜNG NIÊN - Năm C

Lời Chúa: Kn. 9,13-18; Plm. 9-10.12-17; Lc 14,25-33

 

MỤC LỤC

1. Thập giá đời thường.

2. Làm môn đệ của Chúa – ĐTGM Ngô Quang Kiệt.

3. Từ bỏ hết.

4. Vác thập giá theo Chúa.

5. Một đ̣i hỏi nhân bản sâu đậm nhất - Achille Degeest.

6. Sửa soạn để trở thành môn đệ trung thành.

7. Chọn Chúa Kitô.

8. Theo Thầy – McCarthy.

9. Trả giá - McCarthy.

10. Suy niệm của William Barclay.

11. Chú giải mục vụ của Hugues Cousin.

12. Chú giải của Noel Quesson.

13. Chú giải của R. Gutzwiller

14. Chú giải của Fiches Dominicales.

15. Đ̣i hỏi của t́nh yêu.

16. Từ bỏ.

17. Từ bỏ.

18. Từ bỏ.

19. Xiềng xích.

20. Môn đệ Đức Giêsu- Lm. Phạm Thanh Liêm.

21. Vác thập giá ḿnh mà đi theo Đức Giêsu- JKN.

22. Suy niệm của Lm. Phạm Ngọc Ngôn.

 

1. Thập giá đời thường.

Khi ngắm đàng thánh giá, giữa mỗi chặng chúng ta thường đọc:

- Chúng con kính lạy và ngợi khen Chúa Kitô. V́ Chúa đă dùng thánh giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.

Và hôm nay, qua đoạn Tin Mừng vừa nghe, Chúa Giêsu cũng bảo:

- Ai muốn theo Ta, phải từ bỏ ḿnh vác thập giá ḿnh mà theo Ta.

Điều Chúa muốn là mỗi người hăy ngồi lại để nhận rơ đâu là thập giá của ḿnh để vác theo Chúa, để không c̣n than thân trách phận, để không c̣n trốn chạy và bỏ cuộc.

Nói thế chúng ta cứ tưởng là một điều ǵ xa vời nhưng trái lại, đó là một điều thật gần gũi, bởi v́ trong chương tŕnh cứu độ, Chúa bao giờ cũng để thập giá vừa tầm tay mỗi người. Chu toàn bổn của ḿnh hằng ngày đó chính là cây thập giá đời thường mà mỗi người phải trung thành vác cho đến cùng, mặc dù nhiều khi cũng cực nhọc, vô vị và đơn điệu lắm.

Dầu muốn dầu không, một khi đă sống trên cơi đời này, chúng ta vẫn phải kề vai vác lấy thập giá của ḿnh. Chi bằng hăy can đảm vác lấy với Chúa và theo Chúa, lúc đó chúng ta sẽ cảm thấy được b́nh an trong tâm hồn, và t́m thấy được những giá trị cao cả hơn.

Người ta hỏi một anh đạp xích lô như thế này:

- Anh đạp xích lô để làm ǵ?

- Tôi đạp xích lô để kiếm tiền.

- Vậy anh kiếm tiền để làm ǵ?

- Tôi kiếm tiền để mua gạo ăn?

- Mua gạo ăn để làm ǵ?

- Để đạp xích lô.

Và chúng ta gọi đó là một chiếc ṿng luẩn quẩn. Phải, cuộc đời mỗi người chúng ta cũng thế. Nếu không cố gắng vươn lên, chúng ta cũng sẽ măi măi ở trong chiếc ṿng luẩn quẩn ấy. Tuy nhiên đối với chúng ta th́ không phải chỉ có vậy, bởi v́ chúng ta phải vươn lên tới những giá trị siêu nhiên. Thực vậy, nếu chúng ta đạp xích lô để chu toàn bổn phận Chúa trao phó là lo lắng cho cuộc sống của ḿnh và của gia đ́nh, như ḷng Chúa mong ước, nói cách khác, nếu chúng ta biết làm những công việc nhỏ bé tầm thường ấy v́ ḷng yêu mến Chúa, th́ đó là chúng ta đang vác thập giá ḿnh với Chúa và theo Chúa.

Như vậy, chúng ta có thể nói cuộc đời chúng ta chồng chất những thập giá bởi v́ mỗi nỗi buồn, mỗi niềm đau chẳng hạn như bệnh hoạn tật nguyền, chết chóc tang tóc... đều là một thập giá. Tuy nhiên, cùng với Chúa chúng ta sẽ không thất vọng chán nản, trái lại chúng ta sẽ vui mừng và phấn khởi, bởi v́ mỗi nỗi buồn, mỗi niềm đau sẽ là một sợi chỉ vàng dệt thành tấm vải cuộc đời chúng ta và làm cho tấm vải cuộc đời ấy thực sự có một giá trị siêu nhiên cao quư trước mặt Chúa.

Hơn thế nữa, nếu chúng ta biết vác thập giá ḿnh mà bước theo Chúa, chắc chắn chúng ta sẽ không đi vào ngơ cụt vô nghĩa, sẽ không đi vào sự chết, nhưng sẽ tiến đến vinh quang phục sinh muôn đời với Chúa.

 
 

2. Làm môn đệ của Chúa – ĐTGM Ngô Quang Kiệt.

Ai trong chúng ta cũng mong ước được làm môn đệ của Chúa. Ai cũng muốn theo chân Chúa. Nhưng ta có thực sự hiểu làm môn đệ Chúa là như thế nào không? Hôm nay Chúa chỉ cho ta thấy rơ điều đó.

Làm môn đệ là một việc làm nghiêm túc. Đây không phải là một cảm tính bồng bột nhất thời. Nhưng là một việc lâu dài. Chúa Giêsu ví việc làm môn đệ theo Chúa với việc “xây dựng một cây tháp” và việc “chiến đấu với kẻ thù”. Xây dựng cây tháp là một việc làm lớn lao. Chiến đấu với kẻ thù là việc làm nghiêm trọng. V́ thế cần phải ngồi xuống suy tính cho cẩn trọng, chi li. Cũng thế việc làm môn đệ của Chúa là một việc làm nghiêm túc, vừa lớn lao như sự nghiệp cả đời, vừa nghiêm trọng v́ ảnh hưởng tới cả định mệnh. V́ thế phải ngồi xuống suy tính cho kỹ lưỡng để có thể theo Chúa đến cùng. Phải suy tính kỹ lưỡng v́ làm môn đệ là từ bỏ đến tận cùng.

Làm môn đệ là từ bỏ đến tận cùng. Môn đệ không phải là kẻ hiếu kỳ cưỡi ngựa xem hoa. Môn đệ không phải là kẻ tài tử nay làm mai không. Môn đệ là người đi theo thày suốt đời, sống như thày trong mọi sự. Chính v́ thế mà phải coi thày là thần tượng duy nhất, không yêu mến thày. Chính v́ thế mà phải từ bỏ tất cả, không chỉ người thân mà từ bỏ cả chính bản thân với những ư nghĩ riêng tư. Để không những đi theo thày, sống như thày mà con ăn nói như thày, suy nghĩ như thày nữa. Kitô hữu là người mang Chúa Kitô trong ḿnh. Muốn có Chúa Kitô trong ḿnh, ta phải loại bỏ tất cả những ǵ không phải Chúa ra khỏi ḿnh. Điều này chắc chắn không dễ dàng. Nhưng ta an tâm, v́ Chúa Giêsu không chỉ đ̣i hỏi ta. Người đă đ̣i hỏi chính ḿnh trước. Chúa Giêsu không chỉ đ̣i ta vác thánh giá. Chính Người đă vác thánh giá trước. Ta sẻ cảm thấy dễ dàng v́ chỉ việc làm như Chúa Giêsu.

Làm môn đệ là làm như Chúa Giêsu. Nếu Chúa Giêsu đ̣i hỏi ta từ bỏ, chính Người đă từ bỏ trước. Người đă từ bỏ trời cao để xuống đất thấp. Người đă từ bỏ địa vị làm Thiên Chúa để xuống thế làm người. Sự từ bỏ được thấy rơ qua việc Chúa tự nguyện sống nghèo khổ, tự nguyện nhận lấy tội lỗi của loài người và tự nguyện chết thay loài người. Khốc liệt nhất là Người đă từ bỏ ư riêng để hoàn toàn vâng theo ư Chúa Cha. Cuộc chiến đấu khốc liệt đă thấy trong vườn Giêtsimani, khi nh́n thấy trước cái chết đau đớn tủi nhục sắp tới, Người run sợ muốn lẩn tránh bỏ cuộc, nên đă tha thiết cầu xin Chúa Cha: “Lạy Cha, nếu có thể được, xin cho con khỏi uống chén đắng này”. Nhưng cuối cùng, Chúa đă từ bỏ ư riêng, vâng theo ư Cha, sẵn sàng ra đi chịu chết: “Nhưng đừng theo ư con, xin vâng ư Cha mà thôi”.

Nhờ hoàn toàn từ bỏ ư riêng, vác thánh giá đi đến cùng, Chúa Giêsu đă hoàn thành công việc của Chúa Cha trao phó, đem ơn cứu độ đến cho mọi người. Người môn đệ, khi hoàn toàn từ bỏ chính ḿnh, sẽ nên một với Chúa Kitô, cộng tác vào công cuộc cứu độ của Chúa.

KIỂM ĐIỂM ĐỜI SỐNG

1. Làm môn đệ là ǵ?

2. Chúa Giêsu đă nêu gương từ bỏ thế nào?

3. Tại sao ta phải từ bỏ tất cả?

  
 

3. Từ bỏ hết.

Suy Niệm

Sống là chấp nhận từ bỏ.

Có những điều xấu phải từ bỏ như tật nghiện thuốc lá, ma tuư, rượu chè, trụy lạc...

Cũng có điều tốt phải bỏ, để chọn một điều tốt hơn: chọn nghề, chọn trường, chọn chỗ làm, chọn bậc sống...

Từ bỏ thường làm ta sợ và tiếc. Bỏ chiếc giường êm để thức dậy đi lễ sáng. Tắt Tivi v́ đến giờ đọc kinh tối gia đ́nh. Dành Chúa Nhật để học giáo lư và làm việc xă hội.

Nếu từ bỏ v́ yêu, ta sẽ thấy nhẹ hơn, dễ hơn. Người mẹ thức trắng đêm để đan nốt chiếc áo cho con. Người mẹ là mẹ hơn qua những hy sinh vất vả.

Từ bỏ v́ yêu chẳng bao giờ thiệt tḥi, mất mát.

Cuộc sống văn minh cho ta nhiều chọn lựa.

Con người dễ chọn cái tầm thường hơn cái cao cả, chọn khoái lạc phù du hơn hạnh phúc vững bền, chọn lợi ích cho cá nhân tôi hơn là cho tập thể. Xem ra con người thích cái dễ dăi hơn.

Kitô hữu là người đă chọn theo Đức Giêsu.

Làm môn đệ Ngài là chọn đi vào đường hẹp, cửa hẹp.

Ngài đ̣i ta đặt tất cả dưới Ngài, yêu Ngài trên mọi sự, trên những người thân yêu, trên của cải tinh thần, vật chất, trên mạng sống ḿnh, trên cả hiện tại tương lai.

Những thụ tạo trên thật đáng trân trọng, nhưng chúng chỉ có giá trị tương đối khi sánh với Đức Giêsu, Con Thiên Chúa làm người.

Kitô hữu là người sống từ bỏ như Đức Giêsu.

Ngài đă bỏ vinh quang thần linh để làm người như ta, đă sống và đă hiến mạng sống v́ yêu Cha và nhân loại.

Từ bỏ là đi vào cửa hẹp cùng với Đức Giêsu.

Phép Rửa đă cho chúng ta trở thành môn đệ Đức Kitô.

Nhưng để là môn đệ đích thực của Ngài, chúng ta cần từ bỏ măi cho đến khi nhắm mắt.

Từ bỏ phải là thái độ nội tâm cần ǵn giữ luôn.

Chúng ta dễ nghiêng như tháp Pizza.

Điều hôm nay chưa dính bén, mai đă thấy khó gỡ.

Điều đă bỏ từ lâu, nay lại bất ngờ hấp dẫn.

Từ bỏ điều tôi có, và cứ có thêm mỗi ngày thật là một cuộc chiến lâu dài và gian khổ.

Chúng ta không được nửa vời, lừng khừng, thỏa hiệp.

Tháp đă bắt đầu xây, cuộc chiến đă khai mào.

Không c̣n là lúc ngồi xuống mà tính toán nữa.

Cần đầu tư để xây tháp, cần dồn sức để tiến quân.

Cầu từ bỏ mọi vướng víu để tiếp tục trung tín.

Vẫn có những Kitô hữu chịu dở dang và bại trận, v́ họ không dám sống đến cùng ơn gọi làm môn đệ.

Từ bỏ là cách diễn tả một t́nh yêu.

Khi yêu người ta vui ḷng từ bỏ tất cả.

Ước ǵ chúng ta vui khi gặp viên ngọc quư là Đức Giêsu, dám bán tất cả để thấy ḿnh giàu có.

Gợi Ư Chia Sẻ

Theo kinh nghiệm của bạn, từ bỏ điều ǵ là khó hơn cả? Bạn hăy cho biết lư do tại sao.

Có lần bạn đă rất vui khi làm một hy sinh, và bạn cảm thấy ḿnh nhận nhiều hơn cho, được nhiều hơn mất. Bạn hăy kể lại.

Cầu Nguyện

Lạy Chúa Giêsu, sống cho Chúa thật là điều khó.

Thuộc về Chúa thật là một thách đố cho con.

Chúa đ̣i con cho Chúa tất cả để chẳng có ǵ trong con lại không là của Chúa.

Chúa thích lấy đi những ǵ con cậy dựa để con thực sự tựa nương vào một ḿnh Chúa.

Chúa thích cắt tỉa con khỏi những cái rườm rà để cây đời con sinh thêm hoa trái.

Chúa cương quyết chinh phục con cho đến khi con thuộc trọn về Chúa.

Xin cho con dám ra khỏi ḿnh, ra khỏi những bận tâm và tính toán khôn ngoan để sống theo những đ̣i hỏi bất ngờ của Chúa, dù phải chịu mất mát và thua thiệt.

Ước ǵ con cảm nghiệm được rằng trước khi con tập sống cho Chúa và thuộc về Chúa th́ Chúa đă sống cho con và thuộc về con từ lâu. Amen.

 
 

4. Vác thập giá theo Chúa.

AI KHÔNG VÁC THẬP GIÁ THEO TÔI, TH̀ KHÔNG ĐÁNG LÀM MÔN ĐỆ TÔI

Suy Niệm

Chẳng ai có thể đi một lúc hai con đường.

Cuộc sống luôn đặt con người trước những lựa chọn, mà chọn là từ bỏ.

Từ bỏ trở thành quy luật để sống và lớn lên.

Thai nhi không thể ở măi trong bụng mẹ, dù đó là chỗ an toàn, êm ấm.

Đứa bé chẳng thể nào trưởng thành, nếu nó sống măi bằng sửa mẹ.

Từ bỏ thường là những cắt đứt đau đớn, như mổ một khối u.

Có nhiều người không có can đảm từ bỏ, nên suốt đời bị giằng co, ray rứt.

Trong đoạn Tin Mừng trên đây, Đức Giêsu đă nói ba lần câu: "th́ không thể làm môn đệ tôi được."

Chúng ta đă trở nên môn đệ Đức Giêsu, nhưng để tiếp tục là môn đệ của Ngài, ta cần phải đặt Ngài lên trên mọi giá trị khác.

Người Kitô hữu lớn lên nhờ chọn lựa và từ bỏ.

Trung tâm điểm là Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa. Mọi giá trị trở nên tương đối trước Đấng Tuyệt Đối.

Tiền bạc, của cải là một giá trị. Cha mẹ, vợ con, gia đ́nh là những giá trị tinh thần. Mạng sống là một giá trị trổi vượt. Nhưng ngay cả những giá trị đó cũng phải được hy sinh khi cần, để tôi chọn Đức Giêsu, Giá Trị của mọi giá trị.

Các thánh tử đạo đă chọn lựa như thế.

Dĩ nhiên chúng ta yêu gia đ́nh, yêu bè bạn, yêu trái đất nâng ta, yêu bầu trời che chở ta, yêu cuộc sống làm người với bao niềm vui và nước mắt. Nhưng ta phải yêu tất cả trong Chúa và dưới Chúa, để khi phải chọn lựa một trong hai, chúng ta chọn Chúa.

Như thế, tuy người Kitô hữu gắn bó với tạo vật nhưng vẫn giữ một khoảng cách nào đó, để luôn sống trong tự do, b́nh tâm.

Vấn đề là dám chọn và tiếp tục chọn, không để cho tháp đă xây bị dở dang, không để cho cuộc tiến quân bị ngừng trệ.

Vấn đề là dám đi tới cùng, để tiếp tục trung tín với một T́nh Yêu.

Phải cởi bỏ ḿnh khỏi những điều xấu, nhưng cũng phải tách ḿnh khỏi nỗi đam mê lệch lạc một điều tốt: yêu nó ngoài Chúa và trên Chúa.

Ước ǵ chúng ta tự cởi trói ḿnh mỗi ngày và nhờ ơn Chúa, chúng ta được tự do.

Gợi Ư Chia Sẻ

Theo ư bạn, giới trẻ hôm nay dễ bị lôi cuốn bởi thú vui nào? Đâu là những nguy hiểm của thú vui đó?

Bạn có kinh nghiệm ǵ về sự cám dỗ của một điều vốn là tốt, nhưng sau đó lại làm bạn bị nô lệ?

Cầu Nguyện

Lạy Chúa Giêsu, xin cho con dám hành động theo những đ̣i hỏi khắt khe nhất của Chúa.

Xin dạy con biết theo Chúa vô điều kiện, v́ xác tín rằng Chúa ngàn lần khôn ngoan hơn con, và Chúa yêu con hơn cả chính con yêu con.

Lạy Chúa Giêsu trên thập giá, xin cho con dám liều theo Chúa mà không tính toán thiệt hơn, anh hùng vượt trên mọi nỗi sợ, can đảm lướt thắng sự yếu đuối của quả tim, và ném ḿnh trọn vẹn cho sự quan pḥng của Chúa.

Ước ǵ khi dâng lên Chúa những hy sinh làm cho tim con rướm máu, con cảm nghiệm được niềm vui bất diệt của người một ḷng theo Chúa.

 
 

5. Một đ̣i hỏi nhân bản sâu đậm nhất - Achille Degeest.

Trước hết chúng ta minh định danh từ để tránh hiểu lầm. Đức Kitô không bao giờ phán rằng muốn theo Chúa phải ghét cha ghét mẹ …… Ở đây là một sự sắp hạng, quan hệ t́nh cảm thông thường phải đặt sau quan hệ t́nh cảm siêu nhiên. T́nh nghĩa gia đ́nh phải đứng sau t́nh yêu mến Thiên Chúa. ‘Ghét’ ở đây phải hiểu theo nghĩa ‘giảm bớt t́nh quyến luyến’. Chúng ta ngạc nhiên thấy những đám rất đông đi theo Đức Giêsu trên đường hành đạo của Người, mà con số những kẻ rời bỏ gia đ́nh trở nên môn đệ Chúa chẳng được là bao. Nhưng chúng ta hiểu ra khi thấy Chúa nói lên những điều Chúa đ̣i hỏi. Không bao giờ chỉ v́ muốn lấy ḷng dân chúng mà Chúa che giấu những đ̣i hỏi của Người. Với bất cứ ai, Chúa có một cung cách quư mến là không đề nghị một thái độ đồng lơa với yếu hèn, trái lại Người kêu gọi ḷng hào hiệp của người ta. Tới ngày đông đảo dân chúng bỏ Chúa, nộp Chúa cho quân dữ giết, Người không kết án dân chúng v́ Người muốn hy sinh mạng sống cho họ. Tới lúc đó, Chúa sẽ có những môn đệ xứng đáng với sự đ̣i hỏi của Người, họ sẽ trở lại trong dân chúng làm chất men trong bột. Bài đọc hôm nay của thánh Luca cho thấy Phúc Âm gần gũi đời sống tới mức nào.

1) Bất chợt Đức Giêsu đến với con người trong đời sống cụ thể, trong khung cảnh sinh hoạt gia đ́nh. Chúa đem đến một sự việc cực kỳ mới lạ. Những t́nh cảm gia đ́nh sâu đậm là thế, chính đáng là thế, nay con người thấy c̣n có một điều quá lớn vượt lên trên t́nh nghĩa gia đ́nh. Do đó, hễ quyết tâm theo Đức Giêsu th́ cũng quyết tâm mở rộng đời sống cụ thể đón lấy một thực tại sâu rộng hơn, hiện thân hơn những liên hệ gia đ́nh cố hữu. Thánh Phanxicô, đấng thánh tôn trọng Phúc Âm rất nghiêm chỉnh, nhờ kinh nghiệm sống theo Phúc Âm của ngài mà thốt ra hai tiếng ‘cha’ và ‘mẹ’ khi ngài nói về Đức Kitô, trong miệng ngài từ ngữ ‘anh em’ mang nặng t́nh nghĩa đậm đà vượt xa t́nh huynh đệ thế gian. Tuy không ư thức rơ rệt, ngài vẫn diễn tả được cao độ phẩm chất nhân bản trong đời sống theo khuôn mẫu Phúc Âm. Phúc Âm vượt lên trên những t́nh cảm gia đ́nh thông thường nhưng không hủy bỏ chúng. Có thể nói rằng, mặc dầu cái khuôn mẫu t́nh cảm thế gian vẫn được tôn trọng, có những liên hệ gia đ́nh mới lạ được thiết lập qua một sự thăng hoa, ở một chiều cao hơn. Chúng ta có thể thực t́nh nói đến ‘gia đ́nh trong Đức Kitô’.

2) Đ̣i hỏi của Đức Kitô không có ǵ là phi nhân. Nghe nói đến ‘thập giá’ phải mang vác, người ta có thể cho đó là một đ̣i hỏi quá sức con người. Muốn có một sự hiểu biết đúng đắn, th́ trong đầu chúng ta thập giá phải đi liền với một t́nh yêu. Phải nh́n thập giá Đức Kitô như một sự tốt lành thượng đẳng, nếu không chẳng thể chấp nhận nổi thập giá. Tôi chọn lấy thập giá của Chúa thay v́ t́nh yêu theo nhân tính tự nhiên nhất, chính đáng nhất, là bởi v́ thập giá phát xuất từ một t́nh yêu thượng đẳng, nó thấm đượm sâu đậm cái điểm nhân tính nhất trong tôi, đó là sự tự do lựa chọn, là tâm hồn dâng hiến. Thập giá Đức Kitô là bằng chứng và cũng là bề nổi t́nh yêu của Chúa. Thập giá Chúa, tức là hy sinh của Chúa. Có t́nh yêu nào mà không cần đến ngôn ngữ của hy sinh? Ở đây, chúng ta chẳng đang đứng trước một đ̣i hỏi nhân bản sâu đậm nhất ư?

 
 

6. Sửa soạn để trở thành môn đệ trung thành.

(Trích trong ‘Mở Ra Những Kho Tàng’ - Charles E. Miller)

Đằng sau bài đọc thứ hai ngày hôm nay là một khoảng thời gian thích thú. Một người nô lệ có cái tên là Onesimus đă trốn thoát khỏi chủ của ḿnh là Philêmôn, và anh chạy tới chỗ Thánh Phaolô để được an toàn. Thánh Phaolô đă nồng nhiệt bảo vệ cho người nô lệ bỏ trốn này, nhưng thánh nhân nhận biết một điều ǵ đó có giá trị cao hơn là sự tự do của Onesimus đă được hoàn thành. Thánh nhân đă kêu gọi Philêmôn, chủ của người nô lệ, hăy hành động như một môn đệ thật của Chúa Giêsu Kitô.

Thánh Phaolô dễ dàng che giấu Onesimus hoặc nhân danh Đức Kitô đ̣i Philêmôn trả lại sự tự do cho người nô lệ. Thay vào đó Thánh Phaolô đă gởi Onesimus về với Philêmôn và những ǵ tôi tưởng tượng ra là sự tủi nhục của người nô lệ và sự ngạc nhiên của người chủ. Qua người nô lệ, Thánh Phaolô đă gởi cho Philêmôn một bức thư mà chúng ta đă nghe một phần trong bài đọc ngày hôm nay. Điểm chính của bức thư là Phaolô đă không muốn cưỡng bách Philêmôn thực hành nhân đức, thay vào đó thánh nhân chỉ muốn mời gọi ông hăy quảng đại. Tha thứ cho người nô lệ có nghĩa là phó mặc cho quyền sở hữu rất giá trị thời đó. Đó là một thách đố cho Philêmôn. Thánh Phaolô đă kết luận bức thư bằng cách nói rằng;”Tôi viết thư này cho anh với niềm tin tưởng là anh sẽ nghe theo v́ tôi biết rằng việc anh sẽ làm c̣n làm hơn những ǵ mà tôi xin nữa”.

Thật sự chúng ta không biết chắc Philêmôn đáp trả như thế nào, ông có giải phóng người nô lệ hay không? Philêmôn có lẽ đă nhắc nhở Thánh Phaolô rằng việc nô lệ là hợp pháp và ông ta có quyền để giữ người nô lệ của ḿnh? Có phải ông đă phàn nàn rằng Thánh Phaolô đă thật sự không hiểu về hoàn cảnh kinh tế của ông và người nô lệ th́ cần thiết cho sự thành công tài chính của ông không? Chúng ta không biết Philêmôn có đáp trả như Thánh Phaolô mong đợi nơi ông như là người môn đệ của Chúa Giêsu hay không?

Chúng ta biết thế nào là môn đệ Chúa Giêsu và chúng ta được kêu gọi hăy trở nên quảng đại trong việc đáp trả của chúng ta, không phải là sống nhỏ giọt hoặc t́m kiếm những miễn trừ mà những người Công Giáo phải làm. Trong Phúc Âm, Chúa Giêsu đă cảnh cáo chúng ta qua ví dụ xây tháp và đi đánh nhau, chúng ta phải được sửa soạn cho kinh nghiệm Kitô giáo của chúng ta. Nước Trời đă là một tài sản được hứa ban trong tương lai. Trong lúc c̣n trên mặt đất này, chúng ta được mong đợi trở thành những môn đệ trung thành, những người lắng nghe và chăm chú vào những lời của Chúa Giêsu: “Bất cứ ai không vác thập giá ḿnh mà theo Ta, th́ không đáng làm môn đệ của Ta”.

Có lẽ thánh giá của chúng ta là những đau khổ có liên quan đến việc phải từ bỏ những nô lệ của chúng ta như là thói nghiện rượu, nghiện thuốc, hoặc là say xỉn, thánh giá của chúng ta có thể giữ chăm chú kỷ luật mà chúng ta cần để lướt thắng những chuyện đồn nhảm, để tha thứ những người nào đă đối xử bất công, hoặc là tử tế hay là nghĩ tốt cho những người luôn luôn cho chúng ta là điên rồ.

Thiên Chúa không cưỡng bách chúng ta trở nên đạo đức như Thánh Phaolô đă không cưỡng bách Philêmôn phải tha thứ cho nô lệ của ông. Ngay khi điều xấu xảy ra với chúng ta, Thiên Chúa cũng không cưỡng bách chúng ta phải chấp nhận nó như một thánh giá. Chúng ta phải nỗ lực làm việc để thấy được chúng ta có thể quay trở một điều đáng sợ trở thành một điều có giá trị, bằng việc kết hợp những đau khổ của chúng ta với những đau khổ của Đức Kitô.

Trong mọi Thánh Lễ chúng ta tưởng nhớ sự chết và sự sống lại của Đức Kitô, như vậy qua bí tích Thánh Thể, sự hy tế của Ngài là một thực tại trước chúng ta trên bàn thờ. Khi chúng ta nghe những ḷi: “Đây cũng là ḿnh con nữa, cùng với Con Cha, con xin dâng chính ḿnh con cho Cha”. Khi đó chúng ta sẽ nghe những lời: “Đây là chén Máu Ta”, chúng ta sẽ nói: “Đây là máu của con, con ước mong nó được đổ ra v́ yêu Cha, nếu Cha muốn như vậy”. Chúng ta phải được chuẩn bị để trở thành môn đệ của Chúa Giêsu Kitô.

 
 

7. Chọn Chúa Kitô.

(Trích trong ‘Niềm Vui Chia Sẻ’)

Odette, một cô gái xinh đẹp, sinh ra trong một gia đ́nh quư tộc ở nước Bỉ. Năm 17 tuổi, cô quyết định đi tu, nhưng chỉ vài ngày sau khi lănh áo ḍng, cha mẹ cô đến bắt trở về. Từ lâu, cha mẹ đă có ư gả cô cho lănh chúa Simon ở một lâu đài gần đó.

Vốn biết cô con cái cưng không muốn lập gia đ́nh nên cha mẹ cô đă chuẩn bị hôn lễ một cách kín đáo. Một buổi sáng đẹp trời cô thức giấc v́ sự ồn ào lạ thường của lâu đài. Vèn màn nh́n qua cửa sồ, cô ngạc nhiên thấy xe hoa lộng lẫy đang tiến vào khuôn viên trước lâu đàu. Hỏi đầy tớ, cô mới biết người ta đang chuẩn bị lễ cưới cho cô. Kế đó, các người hầu vào pḥng trang điểm và mặc áo cưới cho cô. Họ đưa cô xuống nhà nguyện của lâu đài. Nơi đây, có đông đủ quư khách, và linh mục tuyên úy của lâu đài cũng đă nghiêm chỉnh chờ sẵn.

Nghi lễ đến phần giao ước. Vị chủ tế hỏi Odette có muốn nhận Simon là chồng theo luật Giáo Hội không? Cô đă dơng dạc tuyên bố “Con không nhận lănh chúa Simon cũng như bất cứ người nào làm chồng, bởi v́ t́nh yêu và đức tin của con đă hiến dâng hco Chúa Kitô từ lâu rồi. V́ thế, không một t́nh yêu nào, cho dù sự hăm dọa có thể tách con khỏi t́nh yêu Chúa Kitô là bạn trăm năm duy nhất của đời con”.

Sáng hôm sau, không thấy con gái xuống vườn đi dạo như thường lệ, cha cô gơ cửa vào pḥng cô. Odette đang gục đầu trên vũng máu. Ông đáu đớn nh́n con và hiểu ngay ư định của Odette. V́ muốn hủy hoại sắc đẹp của ḿnh nên cô đă dùng gươm cắt chiếc mũi xinh đẹp của cô. Khi hồi tỉnh lại, được hỏi lư do tại sao cô làm như vậy? Cô thản nhiên đáp: “Như thế sẽ không ai cấm cản con đi theo Chúa Kitô nữa”.

Thật vậy, khi vết thương đă lành, cô được phép nhập tu viện. Ba năm sau đó, nữ tu Odette được chị em chọn làm tu viện trưởng lúc mới 23 tuổi.

Thưa anh chị em,

Cử chỉ táo bạo và xem ra như điên rồ của Odette là bằng chứng hùng hồn nhất về ḷng tin và t́nh yêu của cô đối với Chúa Kitô. Và để trung thành tuyệt đối với t́nh yêu ca cả đó, cô đă sẵn sàng hy sinh tất cả: cha mẹ, tiền tài, danh vọng, chức quyền, sắc đẹp và chính đời sống của cô nữa.

“Ai theo Tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em và cả mạng sống ḿnh nữa, th́ không thể làm môn đệ Tôi được”.

Cuộc đời con người là một chuỗi những chọn lựa. Những chọn lựa đan thành đời riêng của mỗi người. Đối với người kitô, chọn lựa là đáp lại tiếng Chúa đang vang lên trong ḷng ḿnh từng giây phút trong cuộc sống. Đôi khi nh́n lại những chọn lựa hằng ngày, chúng ta chợt giật ḿnh, v́ thấy chúng ta thường chọn ḿnh: sở thích của ḿnh, hạnh phúc của ḿnh, tự do của ḿnh. Chúng ta chọn tất cả những ǵ ít nhiều dính dáng đến bản thân. Trong khi Kolbe chọn chết thay cho bạn tù torng trại tập trung Đức Quốc Xă, Cha Đamien chọn hiến thân cho người phong cùi ở đảo Molokai, Mẹ Têrêsa chọn săn sóc cho những người hấp hối ở Calcutta. Và chúng ta hăy chọn cho ḿnh một cách sống để diễn tả niềm tin và t́nh yêu vào Chúa Kitô Tử Nạn và Phục Sinh.

Chọn lựa là phải từ bỏ. Người ta không thể bắt cá hai tay. Người ta không thể phục vụ hai chủ. Cũng không được đặt Chúa ngang hàng “cá mè một lứa” với tất cả những cái khác để chọn lựa. Chúa phải được đặt trên tất cả. Chọn Chúa la phải từ bỏ tất cả những cái khác. Không được coi những liên hệ t́nh cảm gia đ́nh hơn Chúa. Không được coi tiền của vật chất hơn c. không được coi mạng sống ḿnh hơn Chúa. Chúa đ̣i hỏi những người theo Chúa phải dành cho Ngài quyền ưu tiên trên tất cả mọi cái khác. Bất cứ điều ǵ đi ngược lại hoặc ngăn cản quyền chọn lựa ưu tiên đó đều phải bị loại trừ. Không thể đi theo Chúa, nếu chúng ta không yêu Chúa hơn tất cả những người thân yêu của chúng ta, dù là cha mẹ, anh chị em, và yêu Chúa hơn cả chính bản thân ḿnh, hơn cả mạng sống ḿnh nữa: “Ai muốn cứu lấy sự sống ḿnh th́ sẽ mất, c̣n ai liều mạng sống ḿnh v́ Thầy, th́ sẽ cứu được sự sống” (Lc 9,24).

- Một người con tốt nghiệp Đại học Sư phạm muốn đi phục vụ những con người như bị bỏ rơi ở một nơi xa thành thị, đường đi khó khăn, trắc trở, thiếu thốn đủ thứ, từ cái ăn đến nước uống… Người mẹ khóc lóc cản ngăn, sợ con cực, con khổ…

- Một công nhân làm trong một xí nghiệp. Người công nhân biết rất rơ nội vụ tiêu cực làm thiệt hại nặng nề tài sản của nhân dân. Im lặng để được yênt hân hay tố giác theo tiếng nói của lương tâm, của lẽ phải, nhưng lại liều ḿnh chuốc họa vào thân…

Theo Chúa trong những trường hợp nầy là một thử thách, là thập giá. Nhưng đằng sau thử thách, đằng sau thập giá là cuộc sống mới trong vinh quang.

Anh chị em thân mến,

Khách quan mà nói, lời mời gọi của Chúa Giêsu thật là ngược đời và khó chấp nhận. Những lời đó vẫn làm khó chịu không ít người. Nhưng cũng những lời tuyên bố ngược đời đó vẫn không ngừng lôi cuốn bao người khác dấn thân vào một cuộc phiêu lưu không biết đâu là giới hạn.

Chúng ta có thể hiểu và sống theo lời mời gọi của Chúa Giêsu, khi chúng ta khám phá ra được t́nh yêu của Thiên Chúa đối với chúng ta. T́nh yêu đó bao la, vô điều kiện, vô vụ lợi. Khi chúng ta cảm nghiệm được t́nh yêu đó bằng chính cuộc sống đời thường của một con người, th́ lúc đó chúng ta mới thấy Chúa Giêsu có lư. Và chúng ta cũng có lư khi dấn thân vào việc thực hiện những hy sinh, từ bỏ. V́ t́nh yêu và chỉ v́ t́nh yêu mà thôi, những từ bỏ, hy sinh tự nguyện của chúng ta mới có giá trị vĩnh cửu. Nói cách khác, nếu chúng ta yêu Chúa thật sự th́ chẳng những chúng ta không ngần ngại mà c̣n sung sướng được chia sẻ thập gái với Chúa Giêsu. Vui sướng chấp nhận từ bỏ, hy sinh, khước từ của cải, danh vọng, quyền lực, để chứng tỏ chúng ta yêu Chúa thật sự, không giả dối “t́nh yêu không có hy sinh, chưa phải là t́nh yêu thứ thiệt”.

Tuy nhiên, thưa anh chị em,

Cần phải suy nghĩ, đắn đo cẩn thận trước khi quyết định theo con đường Chúa Giêsu mời gọi. V́ đây là một chọn lựa hết sức quan trọng. Nó liên hệ đến cả cuộc đời chúng ta. Đă bước chân theo Chúa th́ phải theo đến kỳ cùng. Không chấp nhận bỏ cuộc, dừng lại hay thối lui. Theo Chúa cần phải bền gan vững chí đến cùng mới được, như Chúa đă nói: “Ai bền đỗ đến cùng mới được cứu độ”.

Theo Chúa không phải là vấn đề của lợi lộc trước mắt mà là vấn đề của t́nh yêu. Yêu là trung thành. Yêu là cho đi, cho đi từ từ, cho đi mại, cho đi cả mạng sống. Đó mời là t́nh yêu lớn nhất, xứng đáng với t́nh yêu của Thiên Chúa. Đó cũng là biện chứng của Tin Mừng: cho đi là nhận lănh, quên ḿnh là t́m lại ḿnh, chết là sống, tử nạn là phục sinh muôn đời.

 
 

8. Theo Thầy – McCarthy.

Trong Tin Mừng chúng ta thấy Đức Giêsu không giấu giếm các tông đồ thực tế. Người chỉ rơ những khó khăn, gian khổ và những hy sinh mà Người đ̣i hỏi nơi những ai đi theo Người. Bằng những lời lẽ rơ ràng, Người nói với họ rằng công việc đó không phải dễ dàng ǵ. V́ thế sau này họ không thể than phiền “Ôi chúng tôi đă không bao giờ nghĩ rằng sự việc nó lại như thế này”.

Người ta có thể là một người theo Đức Kitô nhưng không phải là môn đệ của Người. Bởi lẽ người ta có thể đi dân công nhưng không phải là một chiến sĩ của đức vua. Người ta có thể không phải gánh vác nặng nề mà vẫn đóng vai của ḿnh. Người ta chỉ là một người xí phần trong việc lớn. Người ta có thể là người chỉ biết nói giỏi mà không làm.

Một lần nọ, có người đến gần vị giáo sư danh tiếng để hỏi về một thanh niên: “Dù sao xin ông nói cho tôi biết anh ta có phải là một sinh viên của Ông. Đúng không?” và vị giáo sư trả lời: “Anh ấy dĩ nhiên có nghe tôi giảng, nhưng xin ông tin tôi, anh ấy không bao giờ thật sự là sinh viên của tôi”.

Một trong những cản trở to lớn của Giáo Hội là trong Giáo Hội có nhiều người theo Đức Kitô với một khoảng cách an toàn, nhưng rất ít người thật sự là môn đệ, tức là những người đang thực hiện lời Người.

Chúng ta hăy đối diện với điều đó. Là một môn đệ của Đức Kitô không dễ dàng ǵ. Vai tṛ môn đệ có một số yêu cầu thực tiễn mà người ta không thể tránh né nếu không muốn phản bội lại Tin Mừng. Tuy nhiên có nhiều người đi nhà thờ một cách thoải mái nhưng ít người quan tâm đến những người khốn khổ, nghèo túng và tiếng rên rỉ của người nghèo. Ngày nay cũng thế, người Kitô hữu được kêu gọi từ bỏ nhiều điều mà người khác coi là việc đương nhiên họ phải có.

Một vài môn đệ tan biến đi khi họ được yêu sách, như tuyết tan dưới mặt trời. Những người khác bị sự chống đối và phê b́nh tàn phá, giống như ngọn lửa chập chờn bị cơn gió mạnh đầu tiên thổi tắt.

Khi nhà vua Trung Quốc đến thăm những tu viện của đại thiền sư Lin Chi; nhà vua ngạc nhiên khi biết được rằng có hơn mười ngàn nhà sư đang sống ở đó. Muốn biết rơ con số chính xác các nhà sư, nhà vua hỏi: “Ngài có bao nhiêu đệ tử?”

“Bốn hoặc năm” Lin Chi đáp.

Đức Giêsu nói rằng muốn đi theo Người, người ta phải suy xét với lương tri b́nh thường, với sự thận trọng và tính toán cái giá phải trả. Chúng ta không thể gánh vác quá khả năng của chúng ta. Dĩ nhiên, chúng ta không biết trước ḿnh có khả năng ǵ. Chúng ta có thể đánh giá cao hoặc đánh giá thấp chính ḿnh. Chúng ta cần có sự thách đố để điều tốt nhất trong chúng ta xuất hiện.

Chúng ta có thể rút ra từ gương sáng của các tông đồ một sự khích lệ. Tin Mừng cho chúng ta thấy họ phải chiến đấu ở mọi điểm để đi theo Đức Giêsu. Tuy nhiên, Người không loại bỏ họ. Chỉ sau khi Đức Giêsu từ sự chết sống lại, họ mới thật sự là những môn đệ của Người.

Khi nh́n vào các tông đồ, chúng ta khám phá sự bất toàn của chúng ta. Tin Mừng ban niềm hy vọng cho những Kitô hữu thất bại. Sự sám hối và một cơ may thứ hai luôn luôn có thể có. Đức Giêsu bằng ân sủng của Người luôn luôn quảng đại với những người cố gắng đáp lại lời kêu gọi của Người.

  
 

9. Trả giá - McCarthy.

Có những người hoài băo những mục tiêu lớn trong đời, nhưng họ sẽ không bao giờ hoàn thành những mục tiêu ấy. Tại sao lại không? Bởi v́ họ không muốn trả giá.

Có một câu chuyện về một cô gái tên Antoinette, cô rất xinh đẹp nhưng rất nghèo. Cô chỉ có một mục tiêu trong đời trở nên giàu có. Hy vọng duy nhất của cô là lấy được một người giàu sang. Nhưng cuộc sống đưa đẩy cô lấy một viên chức nhà nước. Chồng cô cố gắng làm cho cô được hạnh phúc nhưng không thể đáp ứng những điều mà cô mơ ước – quần áo đẹp, nữ trang, một căn nhà với đầy đủ đồ đạc cao cấp, và v.v…

Cô từ chối đi làm ở bên ngoài, và sống những ngày khốn khổ và tuyệt vọng. Cô than phiền rằng vợ chồng cô chưa bao giờ đi đâu. Một lần kia, chồng cô được mời đến dự một bữa tiệc của tiểu bang, nhưng rồi cô lại than phiền cô không có trang phục thích hợp để mặc. V́ thế chồng cô phải gom góp hết tiền tiết kiệm khiêm tốn ở ngân hàng. Với số tiền đó, Antoinette mua được một chiếc áo mới. Sau đó cô c̣n mượn một chuỗi hạt của một người bạn học cũ tên Marie, rất hợp với chiếc áo mới.

Và thế là cô đă đi dự tiệc. Cô là người phụ nữ đẹp nhất ở đó và vui hưởng mọi sự chú ư mà cô có được. Tuy nhiên, khi họ về đến nhà vào lúc trời gần sáng, cô kinh hoàng khám phá chuỗi hạt đă mất.

Họ t́m kiếm chuỗi hạt khắp nơi nhưng không tài nào t́m được. Cô không có can đảm nói với Marie sự thật. V́ thế họ mua một chuỗi hạt khác hoàn toàn giống với chuỗi hạt đă mất. Nó giá 40.000 quan Pháp, một món tiền mà họ phải đi vay với lăi suất rất cao. Khi họ trả chuỗi hạt ấy cho Marie, cô này không bao giờ nhận ra sự khác nhau. Thật vậy, cô ta nhét chuỗi hạt vào ngăn kéo mà không nh́n đến nữa.

 Giờ đây Antoinette biết cái nghèo thật sự là ǵ, nhưng cô quyết định góp phần để trả món nợ của họ. Họ trả lại căn pḥng ở tầng trên và dọn xuống tầng hầm. Họ cho cô đầy tớ nghỉ việc. Antoinette tự ḿnh làm việc nhà và c̣n đi làm việc ở bên ngoài. Họ xin xỏ và dành dụm từng đồng. Họ phải mất mười năm để trả hết món nợ nần. Giờ đây Antoinette trông giống một bà già. Một ngày kia t́nh cờ cô gặp lại Marie trong đường phố.

“Ôi, sao bạn già đi nhiều thế!” Marie nói.

“Tôi đă trải qua những thời gian rất khó khăn kể từ lần cuối cùng chúng ta gặp nhau, và tất cả là v́ bạn”, Antoinette đáp.

“V́ tôi ư? Tôi không hiểu”.

Rồi Antoinette nói với Marie về việc cô đánh mất chuỗi hạt và việc hai vợ chồng cô đă làm việc bấy nhiêu năm để trả lại món tiền. Nghe đến đây Marie nói: “Bạn định nói rằng bạn đă mua một chuỗi hạt bằng kim cương để thế vào chuỗi hạt của tôi?

“Vâng” Antoinette đáp, “và bạn không bao giờ nhận ra đâu”

“Ôi, Antoinette đáng thương của tôi!” Marie kêu lên. “Tại sao lại như vậy, chuỗi hạt của tôi chỉ là một sản phẩm nhái lại. Cùng lắm, nó chỉ đáng giá 400 quan”.

Nếu ngay từ lúc đầu, Antoinette chỉ cần bỏ ra phân nửa nỗ lực cho những ǵ mà cô mong ước trong đời, th́ cô đă có thể đạt được mà không phải phung phí những năm quí giá ấy. Trái lại, cô đă dùng thời gian ấy của cô để nh́n ra cửa sổ và mơ mộng.

Đức Giêsu đă có một mục đích cao cả trong đời, tức là thực hiện sứ vụ mà Cha Người đă giao cho Người, sống v́ điều đó và đă muốn trả bất cứ cái giá nào để hoàn thành mục tiêu. Tin Mừng cho chúng ta thấy Người đang tiến về Giêrusalem. Người đă biết điều ǵ đang chờ Người ở đó. Đau khổ, sự loại trừ và cái chết đợi sẵn ở cuối cuộc hành tŕnh ấy. Tuy nhiên Người mong muốn đối mặt với tất cả những điều đó.

Và Người mong muốn các môn đệ của Người cũng phải như thế. Người nói về cái giá của việc làm môn đệ. Khi Người nói họ phải ghét cha mẹ ḿnh, Người không định nói theo nghĩa đen. Người nói với họ rằng nếu cần họ phải sẵn sàng hy sinh những vật thân yêu nhất trong đời. Trong một số trường hợp (hiếm hoi), họ phải chọn giữa Người và các người thân của họ.

Hai dụ ngôn ngắn làm nổi bật việc theo Chúa là một ơn gọi nghiêm khắc, nó có thể có ư nghĩa của sự bách hại và chết chóc. Trong lănh vực này, cũng như trong bất cứ lănh vực nào của đời sống (như kinh doanh và chính trị), người ta không thể bước vào một cách mù quáng. Người ta phải tính toán cái giá phải trả trước khi bắt đầu, và rồi xem ḿnh có sẵn sàng đối mặt với nó hay không.

Mục tiêu mà Đức Giêsu đặt ra trước chúng ta th́ đáng giá – mục tiêu của một lối sống trung thực ở đời này và của sự sống vĩnh cửu đời sau. Không có mục tiêu nào cao hơn mục tiêu ấy. Điều đó không dễ dàng ǵ. Không một ai có thể là một môn đệ mà không vác thập giá. Nhưng Đức Giêsu biết sự mỏng gịn của chúng ta. Người rộng ban ân sủng của Người cho những người cố gắng đi theo Người một cách chân thành.

 
 

10. Suy niệm của William Barclay.

Trong khi Chúa Giêsu đi hướng về thành Giêrusalem, dân chúng đi theo càng ngày càng đông và sự náo nhiệt phấn khởi càng tăng. Dân chúng tưởng rằng Ngài sắp lập một nước vinh quang đầy quyền uy, họ mong được dự phần trong vinh hiển ấy. Để đánh tan hiểu lầm, Chúa Giêsu quay lại phán bảo họ những điều kiện chính yếu để làm môn đệ Ngài. Bằng cách rất sinh động, Ngài bảo họ rằng theo Ngài không phải là để được quyền thế và vinh quang của thế gian này, nhưng phải có ḷng trung thành đến độ sẵn sàng chịu khổ như sự thống khổ của kẻ bị treo trên cây thập giá. Chúng ta không nên hiểu lời Chúa Giêsu theo một nghĩa đen lạnh lùng, thiếu óc tưởng tượng. Ngôn ngữ Đông phương bao giờ cũng sinh động tới độ cao nhất của trí khôn loài người. Khi Chúa Giêsu bảo chúng ta phải ghét những kẻ gần gũi và thân thiết với ḿnh là Ngài không có ư nói theo nghĩa đen. Ngài chỉ muốn nói rằng t́nh không có t́nh yêu nào trên đời này có thể so sánh với t́nh yêu mà chúng ta có đối với Ngài được. Có hai chân lư nổi bật trong đoạn này:

1. Có thể là người theo Chúa Giêsu mà vẫn không phải là đầy tớ của Ngài, có thể là kẻ theo trại quân mà vẫn không phải lính của vua, có thể là kẻ bám víu vào một đại sự mà vẫn không dấn thân ǵ cả. Có người nói với một giáo sư về một chàng thanh niên rằng: “Anh ta nói với tôi rằng anh ta là học tṛ của ông”. Vị giáo sư thẳng thắn trả lời: “Anh ta có thể đă ngồi trong lớp học của tôi, nhưng không phải là một trong số học tṛ của tôi”. Có sự khác biệt giữa một người trong lớp và thực sự làm học tṛ. Thật rất đáng buồn cho Hội Thánh khi trong Hội Thánh có quá nhiều kẻ theo Chúa cách xa xa và có quá ít người thực sự là môn đệ Chúa.

Những lời Chúa phán thật đáng ngạc nhiên, đến độ nghe chói tai nữa. Thế nhưng nó chỉ có ư diễn tả một điều: t́nh yêu Chúa phải chiếm chỗ nhất trong trái tim ta, và ta phải gỡ bỏ tất cả những ǵ cản trở t́nh yêu ấy. Thánh Grêgoriô Cả giải thích câu “khó nghe” này, ngài viết: “Ở đời này hăy yêu tất cả, kể cả kẻ thù, nhưng ta phải ghét những ai ngăn cản ta trên bước đường dẫn tới Chúa, dầu đó là người thân. Như vậy ta phải yêu người lân cận, phải có ḷng bác ái đối với tất cả, với kẻ gần và người xa, nhưng không được v́ yêu họ mà ta xa t́nh yêu Chúa”. Dứt khoát là phải giữ bậc thang giá trị trong t́nh yêu: Chúa trên hết.

Thật ra những lời này cũng chỉ là lặp lại yêu sách mà Đức Giêsu đă đặt trong toàn bộ giáo huấn của Ngài (x. Lc 6,27-35). Đây quả là lời đanh thép. Dầu động từ ghét hay khinh th́ cũng không diễn tả đúng được ư của Chúa, nhưng dầu sao những lời của Chúa cũng rất mạnh, và không thể giản lược vào “ít yêu hơn” như có người muốn để cho nó nhẹ đi. Lời rất khủng khiếp không phải v́ nó được diễn tả trong thể phủ định, nhưng v́ Đấng nói ra cũng là Đấng từng yêu tha nhân như chính ḿnh và là người hiến mạng v́ loài ngừơ. Lời Ngài chỉ phải hiểu đơn giản rằng đối với Chúa không có thái độ nửa vời. Người ta có thể diễn dịch lời Chúa bằng yêu hơn, yêu nhiều, hay đừng yêu bằng, một t́nh yêu vị kỷ cũng đừng yêu nửa vời: chúng ta phải yêu bằng chính t́nh yêu của Thiên Chúa” (Escriva). Chính Công Đồng Vaticanô II cũng dạy các tín hữu: “Phải chuyên lo làm đẹp ḷng Thiên Chúa hơn đẹp ḷng người ta, luôn sẵn ḷng bỏ mọi sự v́ Chúa Kitô và chịu bách hại v́ sự công chính”. (TĐ 4) và trong hiến chế Mục vụ Công Đồng dạy: “Chịu đau khổ cho chúng ta, không những Ngài nêu gương để chúng ta theo vết chân Người, nhưng Người c̣n mở đường mới để nếu chúng ta theo th́ sự sống và cái chết sẽ được thánh hóa và có một ư nghĩa mới” (MV 22). Đường của người Kitô hữu đi là theo chân Đức Kitô, là nên giống Ngài. Không có con đường nào khác để theo Ngài ngoài con đường gúp Ngài vác thập giá. Kinh nghiệm cho hay rằng đau khổ luôn có sẵn và bất hạnh cũng kèm theo nếu thiếu một phản ứng với tinh thần đạo Kitô. Thập giá đâu phải là tấn bi kịch, thập giá là phương pháp sư phạm Chúa dùng để thánh hóa ta qua đau khổ, để liên kết ta vào Chúa Kitô và để ta được xứng đáng với vinh quang. Thế nên Đấng Đáng Kính Escriva đă reo lên: “Chúc tụng đau khổ! Đáng yêu thay đau khổ! Thánh thay đau đớn!”

2. Phải tính cái giá phải trả khi theo Chúa. Không muốn làm nản ḷng những kẻ theo Ngài, nhưng Ngài bảo họ phải tính toán trước cho kỹ. Ngài minh giải điều đó bằng hai h́nh ảnh về người xây tháp và vị vua lâm chiến. Cái tháp mà người định xây đó có lẽ là cái tháp của vườn nho. Các vườn nho thường có những tháp để từ trên đó có thể trông coi cà vườn kẻo trộm phá mất mùa nho. Xây tháp mà bể đổ th́ thật đáng xấu hổ. Hay là ông vua điên khùng nào kéo quân ra trận mà không tính toán trước, đo lường số quân của ḿnh với lực lượng của đối phương. Chúa Giêsu có ư nói rằng chẳng thà đừng bước vào đời sống tín hữu hơn là bước vào rồi thất bại. Ngài chỉ muốn người ta trước khi bước vào cuộc sống ấy đă phải sẵn sàng từ bỏ mọi sự là điều kiện đ̣i hỏi trong khi phục vụ.

Qua những h́nh ảnh minh họa này, Chúa cho chúng ta thấy nếu con người khôn ngoan cần phải tiên liệu các rủi ro đi kèm theo với bất cứ công việc nào, th́ người Kitô hữu c̣n có lư do hơn để mà tự t́nh và quảng đại ôm lấy thập giá, v́ nếu không thế sẽ không theo Chúa Kitô được: “Người này bắt đầu mà lại không hoàn thành nổi”. Lời phẩm b́nh không ai muốn nghe, mà nếu bạn muốn bạn sẽ không bao giờ là đối tượng, v́ bạn có đủ mọi phương tiện để hoàn thành việc nên thánh: “ơn dư dật của Chúa và ư chí của bạn” (Escriva).

Nếu trước đó Chúa có nói tới việc ghét cha mẹ và đến hiến mạng sống, th́ giờ đây cũng vẫn đ̣i hỏi cao độ ấy với sự từ bỏ của cải vật chất. Câu này là phải được áp dụng cho cả hai dụ ngôn nêu trên. Cũng như một vua nhất định giao chiến dầu biết t́nh h́nh ít quân là thiếu khôn ngoan, cũng thế một người đến theo Chúa mà lại không từ bỏ của cải là điên khùng. Từ bỏ của cải ở đây phải thực tiễn và cụ thể: tấm ḷng phải cởi bỏ mọi trói buộc của cải trần gian mới có thể bước theo Chúa như Chúa nói sau này một người không thể vừa thờ Chúa vừa thờ tiền bạc (Lc 16,13). Không thiếu trường hợp Chúa đ̣i hỏi một số người sống đời nghèo khó tuyệt đối và tự nguyện; c̣n đối với tất cả, Chúa mong muốn một sự từ bỏ thực sự và quảng đại trong sử dụng. Nếu người Kitô hữu c̣n phải sẵn sàng từ bỏ đến cả mạng sống, c̣n nói chi đến việc từ bỏ của cải: “Nếu bạn là người của Chúa. Phải khinh chê của cải một cách cố chấp cũng như người thế gian ngoan cố trong việc t́m kiếm nó” (Escriva).

Ngoài ra v́ tâm hồn muốn được đầy tràn Chúa, trước hết cần phải tống khứ ra ngoài tất cả những ǵ cản trở: giáo lư Con Thiên Chúa đến trần gian dạy là phải khinh chê tất cả các tạo vật, để thích ứng ta tiếp nhận Thần Thiên Chúa. Bao lâu tâm hồn ta không từ bỏ được các tạo vật, th́ không thể nào đón nhận được Thần Linh Ngài và không thể biến đổi ta trong Ngài” (Gioan thánh giá, Montre du Cormel). Nhưng nếu có ai sợ hăi trước tất cả những đ̣i hỏi ấy th́ nên nhớ rằng ḿnh không phải chiến đấu cô đơn đâu, Đấng đă kêu gọi chúng ta vào con đường hẹp, sẽ đi cùng chúng ta trên con đường đó, và Ngài sẽ ở cùng cuối đường để đón tiếp chúng ta.

 
 

11. Chú giải mục vụ của Hugues Cousin.

MỜI GỌI TỪ BỎ

Hoạt cảnh hoàn toàn thay đổi. Cuộc hành tŕnh tiếp tục. Các địch thủ tạm khuất dạng một chốc lát; nói với đám đông người cùng đi đường với Ngài, Chúa Giêsu dạy cho họ một bài giáo lư về điều kiện phải có để làm người môn đệ. Những lời dạy của Ngài tương phản với dụ ngôn ở trên, bởi v́ chúng nêu lên trước một đề tài lúc đó được hiểu ngầm: những ai đón nhận lời mời đi vào Vương Quốc phải tuân thủ một số đ̣i hỏi.

Giáo huấn được mở đầu bằng hai lời liệt kê những điều kiện để trở thành môn đệ; thực thế, đến với Chúa Giêsu chưa đủ (cc.26-27). Điều thứ nhất đ̣i hỏi người ta ghét gia đ́nh và cả đến mạng sống ḿnh nữa (c.26). Chắc hẳn trong Do Thái giáo có nhiều trường hợp những người đă cưới vợ bỏ tất cả để theo phục vụ một ông thầy và học hỏi Lề Luật với ông, mà một trong những việc phục vụ là đi theo Thầy khắp nơi (x. đă có Êlisê đi theo và phục vụ Êlia, 1V 19-21). Tính cách độc đáo của lời Tin Mừng gồm có hai điểm. Trước hết, với một ngôn ngữ triệt để (“ghét”) người ta được yêu cầu phải từ bỏ, theo gương Chúa Giêsu (8,19-21; 11,27-28), mọi quyến luyến với gia đ́nh là thứ gây cản trở (trường hợp người vợ mới cưới, x. 14,20). Mọi liên hệ hoàn toàn chính đáng này cũng như t́nh yêu hợp lư đối với chính mạng sống ḿnh, không được chiếm chỗ ưu tiên. Điều mới mẻ thứ hai: rời bỏ gia đ́nh không có mục đích là học luật nhưng để gắn bó với chính bản thân Chúa Giêsu và theo Ngài lên Giêrusalem để chia sẻ số mệnh của Ngài. Chỉ là môn đệ đích thực những ai có khả năng có được quyết định triệt để và khó khăn này: loại bỏ tất cả những ǵ ngăn cản họ bắt chước Chúa Kitô. Tiếp theo đó là giáo huấn về con đường khổ giá, giáo huấn này đưa ra hai điều kiện: vác thập giá ḿnh và đi theo Chúa Giêsu. Như trong giáo huấn song song ở 9,23, có một ám chỉ đến cách thức mà Chúa Giêsu sẽ phải chết. Không có một chỗ nào khác trong Luca, Chúa Giêsu nói về việc Ngài bị đóng đinh.

Hai dụ ngôn, được gắn liền với những ǵ đi trước bằng một từ kiên quyết”quả thế”, mời gọi suy nghĩ một cách nghiêm chỉnh: không có vấn đề dấn thân một cách nhẹ dạ theo Chúa Giêsu hay làm việc nửa vời, phải đảm bảo có thể tiếp tục công tŕnh cho đến hoàn thành (cc.28-32). Các h́nh ảnh rút từ cùng môt lĩnh vực: vấn đề về xây cất (một cây tháp) và về lực lượng vũ trang; trở thành môn đệ cũng gần như gia nhập một đạo binh trong thời chiến…

Khi nói về việc áp dụng dụ ngôn, có một lời giáo huấn đưa ra một điều kiện mới rất được Luca yêu thích: người môn đệ phải từ bỏ hết những ǵ ḿnh có (cc.26.27.33). Ai không quyết định từ bỏ mọi sự, kể cả chính mạng sống ḿnh, sẽ thất bại một cách nhục nhă. Tính toán đến tài nguyên và sức lực của ḿnh chính là, một cách nghịch lư, vất bỏ tất cả những ǵ gây trở ngại.

Bài diễn từ kết thúc bằng một câu châm ngôn b́nh dân (cc.34-35). Trong thời thượng cổ muối vừa được dùng để bảo tồn thức ăn vừa là gia vị. V́ có thể giữ thức ăn khỏi bị hư thối, nó tượng trưng cho sự bền vững; bởi vậy nó rất cần thiết cho việc hy tế (Lv 2,13). Ở Palestin người ta thường dùng muối có phẩm chất kém, pha trộn nhiều tạp chất, nên nó thường bị mất mặn đi sau một thời gian. Mà muối, dùng để ướp thức ăn cũng như của lễ chẳng hạn, th́ chính nó không thể được ướp bằng thứ muối nào nữa, nếu nó mất khả năng ướp măn th́ chẳng có muối nào làm nó mặn lại được. Vậy mà, giáo huấn về muối này lại được nói ở phần cuối của một bài giáo lư về điều kiện phải có của người môn đệ. Do bởi ư nghĩa kép của từ Aram tiềm ẩn, câu của Luca có nghĩa”nếu chính muối đă điên rồ” (nhưng”nhạt” ở Mc 9,50) và màu sắc tâm lư này làm cho việc áp dụng giáo huấn được dễ dàng. Nếu những liên hệ giữa môn đệ và Chúa của ḿnh lỏng lẻo, thậm chí bị cắt đứt, th́ làm sao tái lập được? Người tín hữu lạt lẽo là kẻ điên rồ; kẻ vô tích sự này bị quẳng đi bởi v́ họ bị mắng không thể là môn đệ (c.33). như thế đừng theo Thầy th́ tốt hơn là theo cách lừng khừng hay ngừng lại giữa đường (xc. 28-32). Như Chúa Kitô nói trong sách Khải huyền:”Ta biết các việc ngươi làm: ngươi chẳng lạnh mà cũng chẳng nóng. Phải chi ngươi ‘lạnh hẳn hay nóng hẳn’, nhưng v́ ngươi hâm hẩm, chẳng nóng chẳng lạnh, nên Ta sắp mửa ngươi ra khỏi miệng Ta” (Kh 3,15-16).

 
 

12. Chú giải của Noel Quesson.

Có rất đông người cùng đi đường với Đức Giêsu. Người quay lại bảo họ

Chúng ta vẫn đang trên con đường lên Giêrusalem, ở đó Luca đă tập hợp các tài liệu gốc mà ngài đă thu thập bởi các nguồn thông tin của riêng ngài. Người ta có thể nói rằng đây không chỉ là một bài tường thuật cụ thể mà hơn thế nữa là lịch sử cao cả của Đức Giêsu Kitô trong mọi thời đại. Những “đám đông người" cùng đi với Đức Giêsu không chỉ là vài trăm người ở Palestine trong thời đại đó, mà là vô số người, đàn ông có, đàn bà có đă bắt đầu đi theo Đức Giêsu qua bao thế kỷ. Vậy ngày hôm nay, Đức Giêsu hướng về phía chúng ta để đặt cho chúng ta một vài câu hỏi: "Anh em nói rằng anh em là những môn đệ của Thầy nhưng anh em có biết điều đó có nghĩa ǵ không? Anh em có biết đi theo Thầy sẽ dẫn anh em đi tới đâu không?".

Ai đến với tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em, và cả mạng sống ḿnh nữa, th́ không thể làm môn đệ tôi được

Yêu sách đầu tiên của Đức Giêsu đúng là làm người ta phải hốt hoảng và nếu cần một lần nữa minh chứng rằng Giêsu Na-da-rét có ư thức Người không phải là "một người bất kỳ nào đó". Vậy th́ Người là ai, nếu không phải là một người điên, lại yêu cầu toàn thể nhân loại phải dứt bỏ t́nh cảm đến như thế, để gắn bó với bản thân của Người?

Ai có thể hiểu được ngôn ngữ của các v́ sao,

Ai có thể nhận ra âm nhạc của các linh hồn,

Ai với trái tim có đủ tự do

Sẽ biết yêu mến Thầy trên hết và đi theo sau Đấng, Lời của sự sống?

Tấm ḷng cần phải rất tinh tế để hiểu biết Đức Giêsu.

Dĩ nhiên Đức Giêsu là ngôn sứ của t́nh yêu chứ không phải của ḷng thù hận. Công thức gay gắt của Người không có nghĩa chúng ta bỏ rơi những mối liên hệ gia đ́nh. Không nhằm biện minh cho thói ích kỷ, trái lại Đức Giêsu kêu gọi một sự từ bỏ triệt để bản thân ḿnh. Vả lại, cần phải yêu mến Đức Giêsu hơn cả mạng sống ḿnh. Như thế, thay v́ phá vỡ một cách ích kỷ mọi quan hệ nhân bản thiêng liêng nhất của chúng ta (t́nh yêu phụ tử, hôn nhân, bằng hữu), Đức Kitô mời gọi chúng ta, mỗi người phải làm cho t́nh cảm ấy được sinh động và xuyên suốt bởi t́nh yêu tuyệt đối của Thiên Chúa... Và trong trường hợp hạn chế, thật vậy, vẫn phải là: “bỏ nhà, bỏ vợ, anh em, cha mẹ hay con cái v́ Nước Thiên Chúa” (Lc 18,29). Và chính Đức Giêsu đă buộc ḿnh phải dứt bỏ gia đ́nh riêng trước khi yêu cầu điều đó với chúng ta, khi Người hiến dâng cả hồn và xác cho việc rao giảng Tin Mừng (Lc 8,19-21; 11,27-28).

Mỗi Người, tùy theo hoàn cảnh và ơn gọi của ḿnh, phải vui ḷng đón nhận yêu sách phi thường ấy trong đời sống cụ thể. Những từ bỏ tuyệt đối nào được đặt ra cho tôi để phục vụ Nước Thiên Chúa?

Ai không vác thập giá ḿnh mà đi theo tôi, th́ không thể làm môn đệ tôi được

Ở đây có hai công thức: Vác thập giá và đi theo Đức Giêsu. Vậy vấn đề trước tiên không phải là từ bỏ mà là t́nh yêu. Người nào đă thật sự t́m thấy Đức Giêsu, Người ấy đă t́m thấy giá trị phát triển nhất trong mọi trường hợp. Tất cả những ǵ làm chúng ta đau khổ, có thể trở thành "sự hiệp thông của t́nh yêu”. Mọi người vác thập giá đi theo Đức Giêsu là đi theo Đấng đă vác thập giá đi đầu. Nếu chúng ta suy nghĩ thấu đáo, khi chúng ta lảo đảo dưới sự thử thách th́ Đức Giêsu đă ở đó, kề bên chúng ta, đi trước chúng ta, chính Người cũng đang lảo đảo trên con đường thập giá dẫn Người đến niềm hoan lạc của sự sống lại! Simon, gốc Kyrênê, được đặt thập giá lên vai vác theo sau Đức Giêsu là h́nh ảnh của người môn đệ chân chính (Lc 23,26). Ai đă khám phá điều đó, đă t́m ta một bí mật; bí mật của một hạnh phúc mà không ǵ có thể phá hủy được. Không ǵ. Phúc cho người nào có cái nh́n xuyên thấu điều vô h́nh để t́m kiếm khuôn mặt của Người!

Quả thế, ai trong anh em muốn xây một cây tháp, mà trước tiên lại không ngồi xuống tính toán phí tổn, xem ḿnh có đủ để hoàn thành không? Kẻo lỡ ra, đặt móng rồi mà không có khả năng làm xong, th́ mọi người thấy vậy sẽ lên tiếng chê cười mà bảo: "Anh ta đă khởi công xây, mà chẳng có sức làm cho xong việc!".

Dụ ngôn này là của riêng Thánh Luca: "Bổn phận phải ngồi xuống!" Dụ ngôn này nói lên khó khăn to lớn mà người ta phải chấp nhận khi cồ quyết định bắt đầu đi theo Đức Giêsu. Đây là một cuộc phiêu lưu dài ngày; và phải có thể đi đến cùng!

Đức Giêsu đă không bao giờ t́m cách quảng cáo, khi tạo ra tâm lư thành công giả tạo ở xung quanh Người. Thay v́ che giấu những nguy cơ của công việc, Người nhấn mạnh chúng như để làm nản ḷng ngay tức khắc những nhiệt t́nh bồng bột và chóng qua; như thể sự rút lui dọc đường c̣n tệ hơn là chưa bao giờ khởi sự? Điều này phải làm chúng ta suy nghĩ một cách thật nghiêm túc tính chất trầm trọng của việc từ bỏ đức tin khi việc từ bỏ này cố t́nh và có ư thức. Thôi không theo "Đức Giêsu nữa, khi người ta đă bắt đầu đi theo Người...” phải chăng trầm trọng hơn việc chưa từng biết Người? Trách nhiệm vô cùng của việc Tuyên xưng Đức Tin là thế. Nếu không nghiêm túc th́ đừng làm? Trước khi tuyên hứa phải ngồi xuống, dùng thời gian mà suy nghĩ.

“Hoặc có vua nào đi giao chiến với một vua khác, mà trước tiên lại không ngồi xuống bàn tính xem ḿnh có thể đem một vạn quân ra, đương đầu với đối phương dẫn hai vạn quân tiến đánh ḿnh chăng? Nếu không đủ sức, th́ khi đối phương c̣n ở xa, ắt nhà vua đă phải sai sứ đi cầu ḥa".

Hai dụ ngôn này "xây tháp" và "chiến đấu để thắng trận" là thành phần của các bản văn mà Luca đă có chủ ư tập hợp trong "đường lên Giêrusalem". Hai câu chuyện này đặt song song, dễ nhớ, với văn phong nói và lặp lại. Cùng một bài học được làm nổi rơ, được gấp đôi để không ai quên: Đời sống Kitô hữu chính là "xây dựng" và "chiến đấu”. Hai công việc gian nan đ̣i hỏi phải suy nghi và kiên tŕ. Chúng cũng yêu sách sự tiên liệu và tổ chức. Anh em phải ngồi xuống để suy tính!

Một đôi khi tôi có hoàn thành lời yêu cầu này của Đức Giêsu không?

Tôi có dùng thời gian để suy nghĩ cuộc đời tôi về những cam kết của tôi? Chúng ta đều biết làm các bảng tổng kết, tính toán, tiên liệu cho các công việc của con người vậy có khi nào chúng ta dừng lại một ḿnh hay trong nhóm với những người khác để nhận định xem chúng ta đă thật sự sống những công việc của con Người trong đường lối của Đức Kitô? Đó là mục đích của việc "xét lại đời sống": Hăy nh́n, phán đoán, hành động, cầu nguyện trong ánh sáng của Tin Mừng.

Đi nghỉ hè về, lời mời gọi của Đức Giêsu đến đúng lúc. Một năm mới đây rồi, trước mặt chúng ta. Tất cả sẽ lại tiếp tục: Nghề nghiệp, trường học, tập đoàn, hiệp hội. Để không sống hời hợt với ḿnh và với mọi việc, nguyện gẫm là bí quyết cửa đời sống sâu sắc và thật sự hiệu quả. Ngày hôm nay Đức Giêsu yêu cầu chúng ta không nên sống một cách hời hợt nông cạn.

Lạy Chúa, người nào mà Thần Khí Chúa cư ngụ, người ấy sẽ tiếp nhận những bí mật của Chúa Cha.

Trong ba năm của đời sống hoạt động, Đức Giêsu hầu như đă làm nhiều hơn mọi người hoạt động của thế gian.

Một bà mẹ trẻ trong gia đ́nh, bề bộn công việc, một ngày nọ nói với tôi: "Những ngày nào con càng phải làm nhiều việc th́ con càng cảm thấy nhu cầu phải ngừng lại, phải ngồi xuống mười phút để nguyện gẫm: và con được lời thời gian!”

“Cũng vậy, ai trong anh em không từ bỏ hết những ǵ ḿnh có, th́ không thể làm môn đệ tôi được”.

Vậy đây là lần thứ ba trong ít ḍng trở lại cùng một điệp khúc sắc bén như dao thái thịt: "Không thể làm môn đệ của tôi được".

Và đối với Luca, điệp khúc như là kết luận của hai dụ ngôn nói trên. Cũng chính v́ thế mà cần phải "ngồi xuống”. Người ta không theo Đức Giêsu trong sự dễ dăi. Ai không sẵn sàng đi đến cùng tốt hơn đừng nên khởi sự: Hăy từ bỏ t́m kiếm chính ḿnh trong t́nh cảm, từ bỏ đời sống của riêng ḿnh, từ bỏ của cải... bởi t́nh yêu. Lời mời gọi sự lột bỏ triệt để này, để sống nghèo khó, không phải là một "lời khuyên" dành riêng cho những Kitô hữu thượng hạng, các tu sĩ nam nữ như đôi khi Người ta thường hiểu như thế... Sự từ bỏ chính là điều kiện của mọi đời sống Kitô hữu như Đức Giêsu đă nói. Phải như thế để trở thành một “môn đệ đơn sơ". "Anh em không thể phục vụ Thiên Chúa và tiền bạc" (Lc 16,13). Một lần nữa, thay v́ phải quan niệm những lời ấy của Đức Ki tô như những lời quá đáng, hăy dùng thời gian để cảm nhận chúng như những lời thật sự giải phóng và làm triển nở. "Người vốn giàu sang phú quư, nhưng đă tự ư trở nên nghèo khó v́ anh em, để lấy cái nghèo của ḿnh mà cho em trở nên giàu có" (2Cr 8,9).

Nhưng để hiểu được điều đó, dĩ nhiên Thiên Chúa phải tràn ngập trong một tâm hồn. Chúng ta có tiếp tục hướng về "cái có" một cách tham lam hay không? Chúng ta có khám phá và nghĩ ra một cách sống sung sướng trong t́nh bạn, sự chia sẻ và tính đơn sơ không?

"Xă hội tiêu thụ không làm cho con người hạnh phúc".

Đức Gioan Phaolô II đă nói với giới trẻ ở Công viên các Hoàng Tử. Họ đă vỗ tay tán thưởng. Họ đă đồng ư. Nhưng thế th́ sẽ có những kết luận thực hành nào về phương diện mua sắm, nhịp độ của đời sống và sử dụng tiền bạc... để được tự do hơn. Và thật đơn giản, để "đi theo Đức Giêsu”, để giống Người đôi chút.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa là Anh Nghèo, vinh quang đời đời của Thiên Chúa ở nơi Ngài!

 
 

13. Chú giải của R. Gutzwiller

KÊU GỌI và LỰA CHỌN (14, 15-24)

Dụ ngôn sau cùng về bữa tiệc hiển nhiên ám chỉ cuộc sống vĩnh cửu. Người ta hiểu được như vậy căn cứ vào lời một thực khách: ‘phúc cho kẻ sẽ được ăn tiệc trong Nước Thiên Chúa’. Đức Giêsu soi sáng vấn đề những kẻ được chọn trong Nước trời đă thành h́nh khi Ngài kể dụ ngôn các thực khách dự tiệc cưới.

1. Mời gọi.

Trong tất cả các dân tộc, Israel là dân tộc được mời dự tiệc cưới trước tiên. Câu ‘xin mời đến v́ mọi sự đă dọn sẵn’, hàm chứa lời mời của Chúa khi Ngài đến nhập thể làm người. Những ǵ có trước đó chỉ là chuẩn bị. Giai đoạn chuẩn bị đă chấm dứt, bữa tiệc đă sẵn sàng. Thời chuẩn bị đó chính là việc xuất hành khỏi Ai cập để về Canaan và chinh phục đất hứa; là giao ước trên núi Sinai, là toàn bộ lề luật, là sấm ngôn quan trọng của các tiên tri, là đền thờ. Ngoài ra c̣n là h́nh ảnh của những vị vua tiêu biểu, là những khổ nhục thời lưu đầy, rồi là vị Tiền Hô, sau cùng là những lời giảng thuyết và phép lạ của chính Đức Giêsu.

Giờ đây, mọi sự đă sẵn sàng. Đức Giêsu tiến về Giêrusalem để nhận quyền làm chủ thành thánh. Ngài tự hỏi: không biết với những cái chuẩn bị đó, dân của Ngài đă thực sẵn sàng chưa?

Giáo Hội với công việc của ḿnh, cũng là một sự chuẩn bị. Dĩ nhiên, đây là giai đoạn hoàn tất giao ước cũ, những vẫn là chuẩn bị đối với sự ứng nghiệm dứt khoát. Phép rửa, một cuộc tái sinh, chuẩn bị cho đời sống mới bắt nguồn từ biến cố Phục sinh. Tiệc Thánh Thể chuẩn bị cho tiệc vĩnh cửu trên trời.

Cho nên, chúng ta cử hành tiệc Thánh Thể cho tới khi ‘Chúa lại đến’. Bí tích Hôn phối chuẩn bị đi đến một cộng đồng vĩ đại, sống và yêu thương dưới quyền quản trị của Thiên Chúa. Bí tích Thống hối chuẩn bị việc Chúa đến, ân sủng chuẩn bị cho vinh quang. Sau cùng, đau khổ chuẩn bị cho cuộc khải hoàn thêm vĩ đại và cái chết chuẩn bị cuộc sống chân thực.

Giáo Hội chuẩn bị cho Nước Thiên Chúa, hay đúng hơn Giáo Hội là Nước Thiên Chúa c̣n phôi thai.

2. Những người kiếu từ.

Trong dụ ngôn, các thực khách được mời không sẵn sàng. V́ cho rằng c̣n có những việc c̣n quan trọng hơn, họ đă khước từ việc thiết yếu. Họ lo lắng đến những điều phụ thuộc và v́ thế bỏ qua việc chủ chốt.

Lời thoái thác của người thứ nhất biểu hiệu năo trạng duy vật. Một miếng đất mới tậu đối với y c̣n giá trị hơn một lời mời danh dự. Israel muốn có một vị Thiên Sai đem lại cho họ của cải vật chất. Đối với dân chúng, cơm bánh và vui chơi quan yếu hơn cả Tôn giáo. Trong Giáo Hội cũng có rất nhiều người lấy việc thủ đắc đất đai quan hệ hơn thủ đắc Nước Thiên Chúa. Đất đáng giá hơn trời, tiền bạc hơn tinh thần, tạm bợ hơn vĩnh cửu.

Người thứ hai viện cớ bận việc. Họ phải thử mấy cặp ḅ mới tậu. Đúng ra, họ có thể nhận lời nhưng phải là lúc khác. Bây giờ, họ rất bận bịu. Chúng ta thấy hạng người này ở nhiều nơi, nhiều lúc. Họ bị nô lệ cho công việc; tâm hồn không có lúc nào thư thái.

Bị lôi cuốn vào guồng máy hoạt động họ không c̣n th́ giờ và thảnh thơi để lo đến việc trọng đại đời đời và nghĩ đến vận mệnh đích thực của ḿnh.

Sau cùng, những nhu cầu của t́nh yêu và xác thể được người thứ ba đưa ra để kiếu từ. Nơi nhiều người, t́nh dục thắng lướt cả những nhu cầu thiêng liêng, và bản năng đă ràng buộc họ. Họ hoàn toàn ch́m đắm trong dục t́nh và không c̣n ǵ là linh thiêng nữa. Với họ, tôn giáo h́nh như là một vùng đất xa xăm, một thực tại lạ lùng.

3. Những người được tuyển chọn

Tuy nhiên, Nước Thiên Chúa cuối cùng cũng phải thành h́nh. Điều mà Đức Giêsu đ̣i hỏi gia chủ trong đoạn trên th́ chính Ngài sẽ thực hiện. Những người ‘ăn xin, què quặt, mù loà và bất toại được mời vào dự tiệc’. Hạng người đáng thương bị các luật sĩ khinh bỉ có cơ hội ở trong Nước Thiên Chúa. Những người bị các biệt phái bài bác, thực tế lại là những kẻ được chọn.

Lời mời được tống đạt một lần nữa, dọc theo đường đi và các bờ rào mà đến với những người không quen, những người ở xa, những người chẳng có liên hệ ǵ cả. Trường hợp của Israel đă đưa đến biện pháp hoạt động sứ vụ nơi dân ngoại. Họ gia nhập từng đoàn. Trong thư gửi tín hữu Rôma, th. Phaolô b́nh luận mầu nhiệm này:

Theo lối so sánh của thánh nhân th́: ngành cây Israel đă bị chặt khỏi thân cây Ô-liu (tượng trưng cho Đức Kitô). Nhưng gốc cây không mất sinh lực. Ngành cây dân ngoại được tháp vào đó và như thế cây Ô-liu đă sinh hoa kết trái không ngờ. Ở đây, mầu nhiệm Thiên Chúa chọn lựa được bày tỏ rơ ràng.

Đó cũng là điều khích lệ các Kitô hữu. Trong tiệc cưới trên Nước trời, người ta sẽ thấy có những người vắng mặt: giáo hoàng, giám mục, linh mục, đan sĩ, tu sĩ, giám đốc hội đoàn, các chức sắc trong Giáo Hội, những người nhiệt tâm hoạt động; việc họ không có mặt khiến người ta ngạc nhiên, nhưng có t́m cũng vô ích thôi.

Bù lại, người ta thấy có những kẻ không ngờ, họ không gia nhập Giáo Hội hữu h́nh, nhưng nối kết với Đức Kitô trong tâm hồn mà không ư thức, như vậy cũng là thuộc về Giáo Hội. Trong Giáo Hội, có những người bề ngoài chưa được tốt, nhưng v́ có ư thức tội lỗi của ḿnh nên đă t́m được con đường về với Thiên Chúa nhờ hối cải và sám hối.

Cũng có những người đơn sơ, ngây thơ, sống âm thầm mà vác thánh giá, đồng thời cố gắng chu toàn bổn phận của ḿnh trong cuộc sống thường nhật. Những kẻ được chọn thực sự lại khác với những người thiên hạ thường nghĩ. Và nhà của Chúa cũng sẽ đầy người…

Trong khi Chúa tiến về Giêrusalem, và cảm thấy sức đề kháng của quần chúng. Lời huấn dụ của Ngài ngày càng có tính chất trang trọng và nghiêm khắc, tuy nhiên vẫn có mầu sắc lạc quan. V́ căn nhà Chúa đến để xây dựng th́ Ngài sẽ dành cho những người biết đền đáp t́nh thương của Ngài.

TỪ BỎ (14, 25-33)

Nếu trong đoạn trước, khung cảnh bên ngoài của bữa tiệc khiến đoạn văn được thống nhất, th́ ở đây, mọi lời Chúa nói đều quy về một ư niệm sâu xa là sự thoát ly và từ bỏ.

Nhiều đám đông dân chứng dấn bước theo Thày. Họ tưởng là noi gương Thày cũng dễ thôi, và trong lúc hăng say nhất thời, mọi chuyện họ đều coi là thường. Chính v́ lẽ đó, Chúa Kitô, một cách từ tốn nhưng không kém phần nghiêm trọng, đă đặt ra cho thính giả đang nghe Ngài, là các môn đệ, một điều kiện gắt gao.

1. Yêu sách

Người nào muốn theo Ngài hẳn phải cởi bỏ ḿnh khỏi những ǵ ràng buộc ḿnh nhất. Người đó phải cắt đứt liên hệ với gia đ́nh,, tức là những liên hệ huyết nhục: ‘cha mẹ, vợ con, anh chị em’. T́nh gia tộc huyết thống đă được ghi khắc trong bản tính loài người, và thêm đậm đà thắm thiết nhờ những tháng dài chung sống với nhau.

Thế nhưng Thiên Chúa c̣n quí giá hơn gấp bội, và hết thảy mọi quyền lời phàm nhân đều phải nhường bước trước những quyền lợi Thiên Chúa. Quyền lợi của Thiên Chúa ràng buộc con người đến độ mọi thứ liên hệ khác hoá ra vô hiệu.

Theo kiểu diễn tả lạ kỳ của Kinh Thánh, th́ Chúa là Thiên Chúa hay ghen. T́nh yêu mà Ngài đ̣i hỏi phải toàn diện và tuyệt đối, để về phần Ngài, t́nh yêu của Ngài cũng làm măn nguyện những kẻ được tuyển chọn. Người ta chỉ có thể hiểu được bí nhiệm trọng đại đó, chỉ có thể tiến sâu vào ngôi thánh điện này một khi hoàn toàn thoát ly khỏi tạo vật. Người ta chỉ vào pḥng loan với Chúa một thân một ḿnh mà thôi.

C̣n hơn thế nữa: con người đó lại phải từ bỏ ‘chính bản thân ḿnh’. Thân phận con người hoàn toàn tự nhiên, với những ước muốn, những nhớ nhung, bản năng tự cao tự đại, ḷng ham sinh uư tử, địa vị của ḿnh trong xă hội và đồng loại, tất cả những cái đó phải được từ bỏ hoàn toàn.

Như cánh bướm kia thoát thân từ caí kén, con người mới sẽ một lần nữa rời bỏ cung ḷng người mẹ để tái sinh trong cuộc sống mới. Đức Kitô c̣n đ̣i hỏi hơn nữa: con người đó phải ‘ghét’ tha nhân cũng như chính ḿnh vậy. Như thế không chỉ có ư nói đến sự xa cách về không gian, sự chấp nhận những thua thiệt, sự từ bỏ tiệm tiến và hầu như không cảm thấy, nhưng đây là một sự từ khức mănh liệt, có ư thức, đớn đau ở mọi nơi mọi thời.

Khi gặp phải chống đối hoặc ngay cả khi Thiên Chúa hay những nhu cầu linh thiêng coi như dửng dưng xa cách, lúc đó con người sẽ phải lựa chọn, phải quyết định trước một ngă ba đường nan giải.

C̣n phải đi xa hơn nữa: ‘Ai không vác khổ giá ḿnh, ắt không thể là môn đệ Ta’. Bị đóng đinh có nghĩa như bị xă hội coi như là nguy hiểm và đại ác. Thập giá đem lại cái ǵ? Thưa, bị bạo lực nghiền nát, bị hành hạ, xua đuổi, chết chóc, một cuộc đời kết thúc ô nhục và đẫm máu.

Trên tất cả, có một lời soi sáng và biện minh cho yêu sách tiệm tiến đó: ‘Kẻ nào theo Ta, kẻ nào muốn làm môn đệ của Ta’. ‘Ta’ và ‘của Ta’ ở đây ám chỉ Chúa Kitô. Theo Ngài là bước đi trong con đường của Ngài, là được làm môn đệ của Ngài, là được dơi bước theo Ngài. Ngài là một vị Thày thật cao cả, t́nh yêu thương của Ngài quá mạnh mẽ,những điều Ngài đ̣i hỏi quả chính đáng, uy thế của Ngài mănh liệt đến độ mọi cái khác đều phải lùi bước.

Khi đă tận hiến hoàn toàn cho Chúa, không thể nào sống dễ dăi, tiện nghi nữa, mà chỉ c̣n Thiên Chúa độc quyền đ̣i hỏi và t́nh yêu hướng về đối tượng độc nhất.

2. Soi sáng

Giáo huấn này thật là quan trọng, khiến Chúa Giêsu phải soi sáng bằng ba ví dụ. Thứ nhất: việc xây tháp. Cũng như không thể xây một cái tháp mà không có một đồng xu dính túi, th́ người ta chẳng thể xây dựng đời sống theo Đức Kitô một cách tươi vui khi không có sự từ bỏ hoàn toàn. Sự hy sinh phải được coi là điều kiện tiên quyết, một giả thuyết nền tảng.

Thí dụ thứ hai là cuộc chiến. Ông vua cần có binh lính mới chinh phục được chỗ này chỗ nọ; người môn đệ cũng cần phải có sự từ bỏ để chiến đấu chống lại thù địch của Thiên Chúa. Trong trận chiến trần gian, binh giáp là điều kiện tiên quyết th́ hy sinh cũng là điều kiện rất cốt thiết cho cuộc chiến đấu thiêng liêng: ‘Ai trong anh chị em không từ bỏ hết thảy của cải ḿnh đi th́ không thể làm môn đệ của Ta’. Trong hai thí dụ trên đây có một sự đảo lộn giá trị. Tiền bạc là một động lực hữu hiệu để xây tháp cũng như muốn chiến tranh cần phải có ba quân chiến sĩ.

Ta cũng phải kết luận rằng: muốn phục vụ Đức Kitô, con người cần phải có những giá trị tích cực. Nhưng hai h́nh ảnh lại có ư nghĩa trái ngược. Đối với thế gian, chiếm hữu là cơ bản; c̣n trong việc theo gương Chúa Kitô, sự không-chiếm-hữu, sự từ bỏ mới chính là điều quan trọng hơn hết. Chúa Kitô là và phải là tất cả. Từ bỏ đối với Đức Kitô không nghĩa là một tặng phẩm với hậu ư được đền đáp.

 
 

14. Chú giải của Fiches Dominicales

NHỮNG Đ̉I HỎI ĐỂ ĐI THEO ĐỨC GIÊSU

VÀI ĐIỂM CHÚ GIẢI

1. Để đi đến cùng.

"Trên đường lên Giêrusalem" (l3,22), bằng một động tác có tính biểu tượng, Đức Giêsu "quay lại” phía "đám đông cùng đi đường" với Người, để dạy cho họ bài học về điều kiện phải có để làm môn đệ của Người.

Chỉ "đến với" Đức Giêsu thôi không đủ. Đi theo Người bao gồm việc phải chấp nhận để chó những đ̣i hỏi triệt để của Tin Mừng khuấy động lối sống của chúng ta: cách riêng trong phạm vi những mối liên hệ gia đ́nh và sử dụng của cải vật chất, là đề tài quen thuộc của Luca.

Những "liên hệ gia đ́nh":

Đức Giêsu tuyên bố không úp mở "ai đến với tôi, mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con anh em, chị em, và cả mạng sống ḿnh nữa, th́ không thể làm môn đệ tôi được". Ở đây, Luca dùng động từ Hy Lạp có nghĩa “là ghét bỏ" để diễn tả lối nói nguyên thuỷ bằng tiếng Aram, một thứ ngôn ngữ vốn không có từ so sánh. Một kiểu nói mạnh mà soạn giả Tin Mừng dịch là ‘dứt bỏ’ hay "tai ương ít hơn", “không thương hơn.": Tất cả những mối liên hệ nhân loại, dù chính đáng và thâm sâu đến đâu ngay cả đến "mạng sống" con người đi nữa, đều phải phụ thuộc vào mối liên hệ của họ với Đức Kitô. N. Quesson giải thích ngay. “Lẽ dĩ nhiên Đức Giêsu là một vị Ngôn sứ của t́nh thương chứ không phải của thù ghét.

Lối nói thẳng thừng của Người ở đây không có nghĩa là cho chúng ta được phép xem nhẹ những liên hệ gia đ́nh. Thay v́ biện minh cho tính ích kỷ Đức Giêsu mời gọi chúng ta phải có một sự từ bỏ ḿnh triệt để. Hơn nữa, c̣n phải mến yêu Đức Giêsu hơn cả chính mạng sống ḿnh. Cho nên không hề dạy người ta phải đoạn tuyệt một cách ích kỷ với mọi liên hệ nhân loại thiêng liêng nhất (như ḷng hiếu thảo, nghĩa vợ chồng, t́nh bằng hữu...), Đức Giêsu kêu gọi mỗi người chúng ta phải nuôi dưỡng và đến với tất cả những t́nh cảm trên xuyên qua t́nh yêu tuyệt đối của Thiên Chúa. Quả thực, có những trường hợp người ta đành "phải" bỏ nhà, bỏ vợ, anh em, cha mẹ hay con cái "v́ Nước Thiên Chúa" (Lc 18,29). Đó là sự từ bỏ của Đức Giêsu đối với chính gia đ́nh của Người. Người đă tự nguyện làm thế trước khi đ̣i hỏi chúng ta, lúc Người hiến trọn thân xác và linh hồn cho sứ mạng rao giảng Tin Mừng. ("Parole de Dieu pour chaque dimanche. Năm C, Droguet Ardant, trg 268).

Ngay sau đó, Đức Giêsu nói tiếp: "Ai không vác thập giá ḿnh mà đi theo tôi, th́ không thể làm môn đệ tôi được". Vấn đề là người môn đệ phải đi theo con đường của Đức Giêsu, dẫn đến Giêrusalem và dẫn đến thập giá, dù phải bỏ mạng ở đó. Bởi v́ điều thiết yếu là phải đồng số phận với Thầy ḿnh. Và đó chính là thân phận của người môn đệ.

Đối với các Kitô hữu thời thánh Luca, cũng như đối với chúng ta hôm nay sau 20 thế kỷ, lời dạy của Đức Giêsu vẫn là tiếng gọi thiết tha hăy đi theo người trên con đường Canvê, hăy đích thân chia sẻ mọi đau đớn, khổ nạn là cái chết của Người (J Seynave, “Assemblées du Seigneur", số 54, trg 70-71).

Những của cải vật chất:

Đức Giêsu kết luận: "Ai trong anh em không từ bỏ hết những ǵ ḿnh có, th́ không thể làm môn đệ tôi được ". Từ chối không tôn thờ của cải vật chất, bằng cách sẵn sàng chấp nhận mất tất cả để trung thành với đức tin, đó chính là một đ̣i hỏi của Tin Mừng cho ai muốn đi theo Đức Giêsu.

R. Meynet chú thích, "Để đến với Đức Giêsu là vui sướng bước theo Người, phải tận dụng mọi phương tiện và dẹp bỏ mọi hành lư cồng kềnh vô ích. Noi gương Chúa, con người phải giải phóng ḿnh khỏi tất cả những ǵ cản trữ bước chân. Chỉ có thập giá là cái phải mang theo để đi theo Người” (L'Evangile selon Saint Luc. Analyse rhétorique", tập 2, Cerf, trg 157).

2. Trước tiên phải ngồi xuống tính toán:

Sau đó, để tránh mọi hàm hồ, Đức Giêsu ngỏ với những người đang nghe hai dụ ngôn nhỏ, nhằm cảnh giác họ phải coi chừng một kiểu dấn thân hời hợt: dụ ngôn người đàn ông nọ định xây một cái tháp và dụ ngôn vị vua kia sắp đi giao chiến với một vua khác. Cả hai đều sử dụng dạng câu hỏi: Ai trong anh em muốn xây một cái tháp?... Có vua nào đi giao chiến...?, để kêu gọi người ta phải trước tiên ngồi xuống suy tính đă, rồi mới dấn thân và chấp nhận mạo hiểm bước theo Đức Giêsu.

Theo tạp chí ’Célébrer’ số 251, trang 42, chắc đây là hai dụ ngôn nhỏ vốn nằm riêng rẽ, nay được Luca xếp chung lại với nhau trong bài viết của Ngài. Trong bối cảnh quăng đời công khai của Chúa, cũng giống như một số dụ ngôn khác tương tự có thể gọi chung là "những dụ ngôn về sự quyết định”, chúng là công cụ được Đức Giêsu sử dụng để giúp cho các thính giả của người có dịp suy nghĩ, mời gọi họ cởi mở tâm hồn với Người, sẵn sàng sám hối trở về. Luca đă lấy lại hai dụ ngôn này là hướng ư nghĩa của chúng về mối bận tâm chính của ngài: phải dứt khoát rơ ràng, để làm môn đệ Đức Giêsu ở đây và lúc này. Có hai phạm vị áp dụng chính: tiền bạc và liên hệ gia đ́nh. Cần phải suy tính đo lường giá phải trả, đừng liều lĩnh nhắm mắt đưa chân.

BÀI ĐỌC THÊM

1. Động lực duy nhất hướng đến sự sống.

"Trước lúc lên đường làm một chuyến leo núi, bạn phải ngồi tính toán xem nên mang theo những ǵ trong bị: lương khô kẹo bánh, đường,.. Tóm lại, tất cả những ǵ là cần thiết, tuy nhiên chỉ những ǵ phải có để leo tới đỉnh núi rồi xuống. Chẳng ai dại ǵ ôm đồm nhiều cho nặng hay vướng vít khó đi, bỏi v́ vấn đề là làm sao đi đến nơi về đến chốn an toàn. Muốn bước theo Đức Giêsu, cũng thế bạn đừng để ḿnh vương vấn bất cứ cái ǵ? "Ai đến với tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em, và cả mạng sống ḿnh nữa...". Đúng là một danh sách dài! Chuyện này có khả thi hay không? Lẽ nào Đức Giêsu, một con người rất mực nhân lành, dịu dàng, lại có thể đ̣i hỏi một chuyện như thế? Ngộ nhận, gây vấp phạm? Không thiếu kẻ đă bị dội trước những lời yêu sách quá đáng này. Một số môn đệ và ngay cả các tông đồ đă không đi theo Người đến tận đỉnh Gôngôtha. Họ run sợ khi thấy chính quyền và dân chúng lồng lên chống lại Người. Họ nhát. Họ chẳng dám liều mạng. Phải chăng họ có lư? Hy sinh, chết để mà chết, có ích ǵ?

Phải đợi đến sau biến cố Phục sinh họ mới sẵn sàng đón nhận cái chết. Khi đó, họ mới hiểu rơ rằng chết không phải là uổng đời, và cái biện chứng "chết - sống" chính là động lực duy nhất đưa đến sự sống. Sống cho t́nh yêu phải chăng là chết đi liên lỉ mỗi ngày trong suốt cuộc đời? Yêu mến Đức Giêsu hơn cả cha mẹ, vợ con, đâu phải là chê bỏ ḷng hiếu thảo, nghĩa vợ chồng? nhưng là yêu thương bằng một t́nh yêu mănh liệt hơn và bao la hơn, nhân danh Đức Giêsu Kitô.

Đi theo Đức Giêsu chính là bước vào quỹ đạo của t́nh yêu tự trao ban đến cùng".

2. Thiên Chúa, Đấng duy nhất tuyệt đối:

Đức Giêsu đă đảo lộn tất cả mọi ư niệm về giá trị và t́nh cảm của chúng ta khi Người truyền phải yêu mến Người hơn cả cha mẹ, vợ con... Chúng ta vốn nhạy cảm với cái nghĩa thiêng liêng của gia đ́nh nên không dễ ǵ hiểu ngay được lời mời gọi của Tin Mừng. Đối với chúng ta, cũng như đối với mọi định chế trong xă hội, có ǵ hiển nhiên cho bằng trước hết phải thương yêu vợ con ḿnh? phải làm tất cả cho người thân trong gia đ́nh ḿnh?

Dường như Đức Giêsu đang có ư thách thức chúng ta. Người đề nghị cho chúng ta một lối đi đầy ngỡ ngàng, đ̣i phải có niềm tin lẫn quyết tâm. Người như muốn nói với chúng ta rằng chỉ một ḿnh Thiên Chúa là Đấng Tuyệt Đối mà thôi. Trước đ̣i hỏi gắt gao của Đức tin, chúng ta thường có xu hướng biện minh: ḿnh phải lo cho gia đ́nh, công việc, cửa nhà, ruộng đất... đă chứ!

Đi theo Đức Giêsu là phải dám đảo lộn lại trật tự mọi sự và mọi việc. Phải có can đảm đặt Thiên Chúa ở hàng đầu, ở trung tâm cuộc sống. Đúng chỗ của Người. Khi đó, chúng ta sẽ thấy ḿnh yêu thương người thân cách chân thực hơn. Chu toàn mọi công việc có kết quả đích thật hơn. Lo lắng cho gia đ́nh đúng nghĩa hơn.

Những ǵ chúng ta có thể làm cho mái ấm của ḿnh, cho sự tôn trọng quyền con người, cho việc bảo vệ sự sống, cho sự nh́n nhận kẻ khác với ḷng bao dung, cho cuộc đấu tranh chống lại mọi h́nh thức ngược đăi, cho tự do và dân chủ... chúng ta hăy qui tất cả một cách trọn vẹn vào mối tương quan với Thiên Chúa. Trong thái độ của Đức tin, chúng ta đặt Người vào trọng tâm của tất cả, ở nguồn mạch tất cả, nơi tận cùng của tất cả. Như là Đấng Tuyệt đối.

Nhận ra Thiên Chúa là cái "nền" của toàn thể nhân loại, chúng ta mới gặp gỡ được ư định của Người. Khi đó chúng ta mới phục vụ và làm thăng tiến nhân loại.

 
 

15. Đ̣i hỏi của t́nh yêu.

(Trích trong ‘Sợi Chỉ Đỏ’)

Giới Tử Thôi người nước Tần, đời Xuân Thu Chiến Quốc, là bầy tôi trung thành của công tử Trùng Nhĩ.

Khi công tử Trùng Nhĩ phải lưu vong nơi đất khách quê người, lương thực đă cạn kiệt, công tử lại không thể ăn những loại rau hoang cỏ dại trong rừng. Giới Tử Thôi đă lén cắt thịt đùi của ḿnh nấu canh cho Trùng Nhĩ ăn.

Về sau Trùng Nhĩ khôi phục lại nghiệp cả, làm vua nước Tần, Giới Tử Thôi xin về làng ở ẩn, chứ không hề kể công lênh ngày xưa.

Trùng Nhĩ sau này có làm vua th́ cũng là người trần mắt thịt, mà Giới Tử Thôi c̣n dám bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chịu khổ cực để theo hầu, hơn nữa c̣n hy sinh chính thân ḿnh để tỏ ḷng trung thành với chủ nhân. Đức Giêsu là Thiên Chúa, Đấng đă yêu thương chúng ta trước khi cúng ta có mặt trên cơi đời này, lẽ nào chúng ta lại không dám bỏ người thân, của cải, và ngay cả chính ḿnh để bước theo Người?

Lời Chúa trong Tin Mừng hôm nay thật rơ ràng: “Ai đến với tôi mà không dứt bỏ cha mẹ, vợ con, anh em, chị em, và cả mạng sống ḿnh nữa, th́ không thể làm môn đệ tôi được” (Lc 14, 26). Tuy nhiên, chúng ta phải hiểu động từ “dứt bỏ” không có nghĩa là cắt đứt, là từ bỏ, mà là “ít hơn”. V́ tiếng Hy Bá không có thể văn so sánh hơn kém, nên khi cần diễn tả hơn kém người ta dùng lối văn đối ngẫu “yêu và bỏ”. Thánh Matthêu hiểu như vậy nên đă viết: “Ai yêu cha mẹ hơn Thầy, th́ không xứng đáng với Thầy” (Mt 10,37).

Vậy ư của Đức Giêsu là nếu ai muốn làm môn đệ Người th́ phải đặt t́nh yêu Chúa lên trên hết mọi thứ t́nh yêu, hay nói cách khác t́nh yêu Chúa phải thấm nhuần và hướng dẫn mọi t́nh yêu: T́nh yêu gia đ́nh, bạn bè và ngay cả chính ḿnh.

Như thế, người tín hữu khi đă chọn theo Chúa, làm môn đệ của Người, họ vẫn phải yêu mến người thân, gia đ́nh, bạn bè; họ vẫn phải yêu mến chính bản thân ḿnh; họ cũng phải quí mến của cải như là những ơn lành Chúa ban. Nhưng khi cần thiết th́ tất cả những t́nh cảm đó phải hy sinh cho t́nh yêu Thiên Chúa. Đó chính là bậc thang giá trị mà người môn đệ nào khi theo Chúa cũng phải đặt lại cho ḿnh.

Nhưng có một cám dỗ rất nguy hiểm này, là Thiên Chúa th́ linh thiêng xa vời, mà con người và của cải th́ sờ sờ trước mắt, lại hấp dẫn cuốn hút lạ thường, nên người ta dễ đặt lại giá trị ưu tiên lúc nào, mà chính ḿnh cũng chẳng hay biết. V́ thế, Chúa mới cảnh giác qua hai dụ ngôn “Xây tháp” và “Cuộc giao chiến”. Tháp đă khởi công xây dựng, cuộc chiến đă bắt đầu, th́ không thể ngồi xuống mà bàn tính. Phải dồn vốn để xây tháp, phải dồn sức mà tấn công. Nhiều người đă khởi công nhưng chẳng thành công, nhiều kẻ đă chiến đấu nhưng không chiến thắng.

Chúa muốn những kẻ theo Người phải trung thành trong t́nh yêu, và dám sống chết với ơn gọi của ḿnh. Người không chấp nhận “cầm tay mà c̣n quay lại sau lưng”. Thật vậy, những kẻ “đứng núi này trông núi nọ” thường là những người bỏ cuộc, và những kẻ “bắt cá hai tay” là những người thua thiệt nhiều nhất. Đứng như Pierre Charles đă nói về họ: “Có nhiều kẻ không leo đến đỉnh núi mà lại ngồi an hưởng ở lưng chừng với những tiện nghi tầm thường nhỏ nhoi”.

Lạy Chúa, chúng con đă chọn Chúa là cùng đích cuộc đời, nhưng biết bao lần chúng con chỉ thấy chọn Chúa là thua thiệt, là hy sinh, là mất mát.

Xin đừng bao giờ để chúng con nản chí, bỏ cuộc, rút lui v́ những đ̣i hỏi gắt gao của t́nh yêu, nhưng xin cho những thử thách ấy trở nên những cơ hội, giúp chúng con lớn lên trong t́nh yêu Chúa nhiều hơn. Amen.

 
 

16. Từ bỏ.

Lời Chúa qua đoạn Tin mừng vừa nghe xem ra như có vẻ chói tai và khó chấp nhận.

Thực vậy, theo lẽ thường khi thâu nhận các môn đệ, người taluôn hứa hẹn những điều tốt đẹp, nhưng Chúa Giêsu th́ ngược lại, Ngài đ̣i hỏi những ai muốn làm môn đệ Ngài phải “ghét” cha mẹ, vợ con, anh chị em, thậm chí c̣n phải “ghét” cả bản thân ḿnh nữa. Rồi lại c̣n phải từ bỏ của cải trần gian và vác thập giá ḿnh hằng ngày.

Đ̣i hỏi như thế, phải chăng là quá đáng, không phù hợp với ḷng người và cũng không thể thực hiện được?

Con người thời nay bị ảnh hưởng bởi năo trạng thực dụng và hưởng thụ, nên rất dị ứng với sự từ bỏ và thập giá.

V́ thế, có người đă coi lời Chúa là lỗi thời và nên để nó ch́m vào quên lăng. Có người chỉ muốn t́m trong lời Chúa những ǵ êm ái, ngọt ngào, dễ nghe và dễ chấp nhận. Có người cố gắng cắt nghĩ lời Chúa sao cho phù hợp với ư riêng của ḿnh để bề dễ thực hiện.

Nhưng thực ra, lời Chúa vẫn là lời Chúa. Lời Chúa như một con dao sắc bén,cắt đứt thịt da và đâm thấu tận tâm can. Lời Chúa luôn có tính cách đ̣i hỏi con người không được thỏa hiệp, không được nửa nạc nửa mỡ, cũng không được lấp lửng bắt cá hai tay và đi nước đôi, nhưng phải dứt khoát chọn lựa, phải quyết liệt thi hành cũng như phải triệt để dấn thân.

Như thế, lời Chúa có mâu thuẫn với ḷng từ bi nhân hậu của Ngài hay không?

Thực vậy, Thánh Kinh cho biết v́ yêu thương, Thiên Chúa đă ban cho con người có cha có mẹ, cũng như có anh, có chị và có em để cùng chung sống dướii một mái ấm gia đ́nh. Cũng v́ yêu thương, Thiên Chúa đă dựng nên mọi sự cho con người được hưởng dùng.

Nếu vậy th́ đ̣i hỏi từ bỏ có nằm trong chương tŕnh của Thiên Chúa hay không? Nó có mâu thẫun với sự tốt lành của Ngài hay không?

Chắc chắn là không, bởi v́ nếu chúng ta tin rằng Ngài là đường, là sự thật và là sự sống, th́ chúng ta cũng tin rằng chính Ngài vừa dạy chúng ta phải biết yêu thương và tôn trọng những sự vật trần thế, nhưng đồng thời cũng dạy chúng ta phải biết từ bỏ.

Trong Phúc âm, đề tài từ bỏ cũng được Chúa quan tâm không kém đề tài yêu thương. Và cả hai đều nằm trong chương tŕnh của Ngài.

Thực vậy, v́ yêu thương nên mới từ bỏ và từ bỏ để rồi được yêu thương nhiều hơn. Chính Ngài cũng đă làm gương trước cho chúng ta noi theo và bắt chước.

Đúng thế, thánh Phaolô đă diễ tả: v́ yêu thương, Đức Kitô đă hoàn toàn trút bỏ vinh quang để mặc lấy thân phận nô lệ, trở nên giống phàm nhân…Ngài vốn giàu sang, nhưng đă tự ư trở nên nghèo hèn, để lấy cái nghèo hèn của ḿnh mà làm cho chúng ta được trở nên giàu sang.

Rơ ràng sự từ bỏ của Chúa đă được liên kết với t́nh yêu, một t́nh yêu luôn muốn sự tốt lành cho người khác. Ngài trở nên nghèo để chúng ta được trở nên giàu. Ngài tự hạ để chúng ta được nâng lên. Ngài đă chết để chúng ta được sống.

Đó là một nghịch lư, một nghịch lư hồng phúc như thánh Phanxicô Assie đă diễn tả:

- Chính khi hiến thân là khi được nhận lănh, chính lúc quên ḿnh là lúc gặp lại bản thân. V́ chính khi thứ tha là khi được tha thứ, chính lúc chết đi là khi vui sống muôn đời.

Là Kitô hữu, chúng ta không có một con đường nào khác để bước theo Chúa, ngoài con đường từ bỏ, ngoài con đường thập giá. Và đó cũng chính là bí quyết giúp chúng ta đạt tới ơn cứu độ muôn đời.

  

17. Từ bỏ.

Con đường theo Chúa vốn đầy những nghịch lư. Một trong những cái nghịch lư là điều kiện để theo Chúa. Bài Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu cho chúng ta biết điều kiện đó, là phải từ bỏ tất cả: của cải, cha mẹ, vợ con, anh chị em và chính bản thân ḿnh. Đó là điều kiện gắt gao, cho nên cần phải tính toán, suy xét thật cẩn thận. Điều kiện này không phải Chúa chỉ nói với các môn đệ mà với tất cả đám đông đang nghe Chúa giảng dạy. Và như vậy đây là điều kiện cho tất cả mọi người trong mọi hoàn cảnh, nhất là trong hoàn cảnh của nền văn minh vật chất hiện nay.

Trước hết, Chúa Giêsu cho biết: muốn đi theo Chúa, muốn làm môn đệ Chúa phải từ bỏ tất cả, nghĩa là phải chọn Chúa trên hết mọi sự, trên cả những t́nh cảm thân thương nhất, cả chính bản thân cũng như vinh quang và của cải trần gian này. Đây là một đ̣i hỏi mang tính chất khác thường, ngược đời và khó chấp nhận, nên Chúa đă đưa ra hai dụ ngôn để minh họa và giải thích: Cũng như người muốn xây tháp hay xây nhà: trước khi xây phải tính toán cẩn thận: có xây hay không? Xây lúc này hay xây lúc khác? Xây ở đâu? Để làm ǵ? Rồi vấn đề tiền bạc, công thợ, vật liệu thế nào? Có giải quyết được những vấn đề đó mới nên khởi công, bằng không th́ thôi. Thà đừng xây c̣n hơn là xây rồi mà bỏ dở dang. Cũng vậy, một ông vua hay một ông tướng sắp lâm trận, phải biết lượng sức ḿnh, đánh giá đúng khả năng của ḿnh: so đo lực lượng hai bên, phải biết tinh thần quân sĩ, phải nắm vững t́nh thế: thiên thời, địa lợi, nhân ḥa… Có nắm vững được những yếu tố thuận lợi cho ḿnh mới nên cất quân đi đánh giặc, bằng không phải tính toán cách khác, kẻo cất quân đi đánh mà bị thua th́ vừa mất quân vừa thiệt hại.

Những người muốn đi theo Chúa cũng vậy, phải biết tính toán cẩn thận và chọn lựa dứt khoát. Tại sao vậy? Bởi v́ con đường theo Chúa là con đường từ bỏ: từ bỏ hết, từ bỏ tất cả, từ bỏ hoàn toàn. Cái nghịch lư là ở chỗ đó. Muốn xây tháp, xây nhà phải có tiền. Muốn thắng trận, phải có lính. Muốn theo Chúa, không cần có ǵ hết, nhưng phải từ bỏ mọi người ruột thịt và mọi của cải ḿnh có. Từ bỏ tất cả để theo Chúa, nghĩa là coi Chúa hơn tất cả mọi người, hơn tất cả mọi sự và tin vào một ḿnh Chúa mà thôi.

Điều kiện này có khó quá không? Dĩ nhiên là khó. Nhưng không phải là không thực hiện được. Bằng chứng là các tông đồ Chúa kêu gọi, các ông mau mắn, dứt khoát đi theo Chúa, dù phải bỏ gia đ́nh, cha mẹ, vợ con, nghề nghiệp. Tiếp theo các tông đồ, từ xưa cho đến nay, biết bao nhiêu người đă sống đời tận hiến, bước đi theo Chúa trong ơn gọi linh mục, tu sĩ, cống hiến cả cuộc đời cho Chúa và tha nhân… Có biết bao người đă sẵn sàng chịu đau khổ, thử thách và hy sinh cả mạng sống v́ danh Chúa Kitô như các thánh tử đạo.

Nhưng đối với phần đông chúng ta, Chúa không đ̣i hỏi chúng ta phải từ bỏ của cải, cha mẹ, gia đ́nh, vợ con, nghề nghiệp để đi tu. Nhưng Chúa đ̣i hỏi chúng ta phải biết từ bỏ ḿnh. Từ bỏ ḿnh không có nghĩa là hành hạ ḿnh, nhưng là từ bỏ cái tôi, từ bỏ những ước muốn xấu của ư chí, những lời nói cay chua của cơn tức giận, những tư tưởng kênh kiệu độc đoán của thái độ tự phụ bất chính. Nói khác đi, từ bỏ chính ḿnh có nghĩa là từ bỏ tham, sân, si. Tham là tính tham lam: tham danh, tham lợi, tham sắc, tham tài, tham quyền, tham thế. Chính cái tham ấy xô đẩy chúng ta vào ṿng tội lỗi, gây tranh giành đố kỵ và làm khổ lẫn nhau. Sân là tính nóng nảy, thường thúc đẩy chúng ta làm những sự bất công. Sân cũng là giận. Giận mất khôn, khiến chúng ta không làm chủ được ḿnh, dễ trở nên hung bạo, gây tai ương và đau khổ cho người khác. Si là ngu muội, tối tăm, mê mẩn. Vướng phải khuyết điểm này chúng ta thiếu sự phán đoán, sự suy luận đúng đắn, ít phân biệt được điều hay lẽ phải, khư khư sống trong thành kiến sai lầm. Hơn nữa, c̣n mê man những cái không đáng, những cái phù du giả dối, những cái có vẻ tốt đẹp bên ngoài mà bên trong xấu xa, thối nát. Đối với nhà Phật, phải diệt tham lam, diệt sân nộ, diệt mê si. Diệt là dứt bỏ, dứt bỏ dần dần và rồi hủy bỏ dứt khoát. Đối với chúng ta là từ bỏ chính ḿnh, có nghĩa là không làm theo ư thích ư muốn của ḿnh khi điều đó trái với ư Chúa. Từ bỏ như vậy để chỉ sống cho Chúa và tha nhân.

Lời Chúa hôm nay nhắc nhở chúng ta hăy kiểm điểm: sống là lựa chọn, mà lựa chọn tức là từ bỏ những cái ḿnh không chọn. Thái độ từ bỏ và dứt khoát đó lại càng cần đối với việc chọn Chúa, chọn nước trời, chọn những việc đẹp ḷng Chúa và làm chứng cho Chúa. Bấy lâu nay chúng ta có thái độ dứt khoát đó không hay chúng ta muốn ôm đồm tất cả và cũng tiếc rẻ tất cả? Bấy lâu nay có phải chúng ta đă theo Chúa để t́m lợi cá nhân, tiền bạc, danh vọng hoặc địa vị và một số những cái lỉnh kỉnh khác, chứ thực sự chưa có thái độ lựa chọn dứt khoát v́ Chúa, v́ t́nh thương, v́ t́nh người, v́ nước trời… có phải vậy không?

Trong xă hội chạy theo văn minh vật chất và thích hưởng thụ này, có những người giàu, có chức vị, có tiền của, có nhiều phương tiện, nhờ có tinh thần từ bỏ ḿnh, quên ḿnh, đă biết lợi dụng những cái đó để làm ích cho kẻ khác, để xây dựng công ích, để mở Nước Chúa. Trái lại, cũng trong hoàn cảnh như vậy, kẻ không có tinh thần từ bỏ, quên ḿnh, th́ đă lợi dụng của cải, tiền bạc, tự do, tiện nghi, để hưởng thụ cho chính bản thân ḿnh, đă không làm lợi cho kẻ khác, cho Hội thánh, cho đồng bào, cho đất nước… Chúng ta vào số người nào?

Để từ bỏ được chính ḿnh như thế, cần phải có thật nhiều ơn Chúa và một sự can đảm vô bờ. V́ khi từ bỏ là chúng ta sẽ cảm thấy như bị thua thiệt rất nhiều ở đời này. V́ thế, từ bỏ được ḿnh, quên ḿnh, nói th́ dễ nhưng thực hành th́ không dễ dàng, nếu không có ơn Chúa trợ giúp th́ không ai có thể thực hành được. Cho nên, chúng ta phải cầu xin Chúa và cố gắng rất nhiều.

  
 

18. Từ bỏ.

Nếu có dịp đọc kỹ các sách Tin Mừng chúng ta thấy: Một trong những đ̣i hỏi dường như khó khăn nhất của Chúa Giêsu đối với những môn đệ hay những kẻ theo Ngài có lẽ là việc từ bỏ. Quả thật, từ bỏ một ít, hay từ bỏ những cái phụ thuộc bên ngoài xem ra c̣n dễ, nhưng trong bài Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu đ̣i hỏi những ai theo Ngài không những phải từ bỏ những t́nh cảm sâu xa nhất, t́nh nghĩa ruột rà máu mủ, mà c̣n phải từ bỏ cả chính bản thân của ḿnh: “Kẻ nào đến với Ta mà không ghét cha mẹ, vợ con, anh chị em ḿnh và cả mạng sống ḿnh nữa, ắt không thể là môn đệ của Ta”. Chắc hẳn đây là một thách đố rất lớn và thật khó hiểu đối với mỗi người chúng ta, mặc dù chúng ta là những người đă dấn thân theo Đức Kitô. Thế th́ chúng ta phải hiểu lời Chúa Giêsu nói hôm nay như thế nào?

Trước tiên, chúng ta thấy những lời Chúa Giêsu nói hôm nay được lồng vào cuộc hành tŕnh lên Giêrusalem, và bằng một động tác có tính biểu tượng, Đức Giêsu “quay lại” phía đám đông cùng đi đường để dạy họ bài học về điều kiện phải có để làm môn đệ Ngài.

Thật vậy, chỉ đến với Đức Giêsu thôi chưa đủ. Đi theo Ngài bao gồm phải chấp nhận để cho những đ̣i hỏi triệt để của Tin Mừng khuấy động lối sống của chúng ta: cách riêng trong phạm vi những mối liên hệ gia đ́nh, và sử dụng của cải vật chất là đề tài quen thuộc của Luca. Ở đây, chúng ta sẽ nói tới “liên hệ gia đ́nh”.

Về vấn đề này, Đức Giêsu tuyên bố không úp mở: Những ai đến với Ngài mà không ghét bỏ cha mẹ, vợ con, anh chị em, và cả mạng sống ḿnh th́ không thể làm môn đệ Ngài. Ở đây, Luca dùng động từ Hy Lạp có nghĩa là “ghét bỏ” để diễn tả một lối nói nguyên thủy bằng tiếng Aram, một thứ ngôn ngữ vốn không có từ so sánh. Một kiểu nói mạnh mà soạn giả Tin Mừng dịch là dứt bỏ, hay “thương ít hơn”. Như thế từ ghét bỏ ở đây không có nghĩa thù ghét, loại trừ như chúng ta quen dùng, nhưng ghét bỏ ở đây có nghĩa là “thương ít hơn”. Thánh Matthêu nói cách rơ ràng hơn: “Kẻ nào yêu cha mẹ, yêu con trai con gái hơn Ta, ắt không xứng với Ta”.

Như vậy tất cả những mối liên hệ của nhân loại dù chính đáng và thâm sâu đến đâu, ngay cả đến mạng sống con người đi nữa, đều phải phụ thuộc vào mối liên hệ của họ với Đức Kitô.

Hiểu như thế, chúng ta thấy việc từ bỏ để đi theo Đức Kitô không phải là gánh nặng, không phải là một sự liều lĩnh đến nỗi phải đi ngược lại với t́nh cảm tự nhiên vốn có nơi con người. Điều Đức Giêsu đ̣i hỏi ở đây là phải dành cho Người địa vị ưu tiên hàng đầu, ưu tiên số một, nghĩa là phải yêu mến Người hết ḷng, hết linh hồn và hết trí khôn. Đ̣i hỏi của Đức Giêsu ở đây không cho phép chúng ta xem nhẹ những liên hệ gia đ́nh, liên hệ giữa người với người, nhưng Ngài muốn kêu gọi mỗi người chúng ta phải nuôi dưỡng và đến với tất cả những t́nh cảm đó xuyên qua t́nh yêu tuyệt đối của Thiên Chúa.

Như thế, trở lại với cuộc sống đời thường, mỗi người Kitô hữu chúng ta cần có thái độ như thế nào và tâm t́nh ǵ trước lời mời gọi của Chúa Giêsu hôm nay?

Chúng ta biết rằng: Kitô hữu là những người đă chọn con đường bước theo Đức Giêsu, chấp nhận đi theo Ngài là chấp nhận đi vào con đường hẹp, con đường từ bỏ. Ngài đ̣i hỏi chúng ta đặt mọi sự dưới Ngài, yêu Ngài trên hết mọi sự, trên những người thân yêu, trên cả của cải, tinh thần, vật chất, trên mạng sống ḿnh, trên cả hiện tại và tương lai. Những điều này thật đáng trân trọng, nhưng chúng chỉ có giá trị tương đối khi sánh với Đức Giêsu, Con Thiên Chúa làm người. Kitô hữu là người phải sống từ bỏ như Đức Giêsu: “Ngài vốn là Thiên Chúa nhưng đă hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, sống như người trần thế”. “Ngài đă vâng phục ư Cha cho đến nỗi bằng ḷng chịu chết, và chết ô nhục trên thánh giá: “Nếu có thể được th́ xin cất chén này khỏi con, nhưng đừng theo ư con, một xin vâng ư Cha”.

Ngoài ra khi nh́n vào lịch sử Giáo Hội, chúng ta thấy có biết bao tấm gương khác đă đi trọn con đường từ bỏ này: một Phanxicô Assisi, một con người có thể nói được là sống trên nhung lụa, nhưng đă từ khước tất cả, cả ư định của người cha, và cuối cùng dám lột bỏ cả y phục của ḿnh trả lại người cha để bước theo tiếng gọi của Đức Giêsu. Hay là như một Têrêxa Hài Đồng Giêsu cũng vượt qua biết bao khó khăn gian khổ, để theo đuổi lư tưởng tận hiến cho Đức Kitô, và cuối cùng đă trở thành một vị đại thánh của Giáo Hội. Gần và cận kề chúng ta hơn có lẽ phải nói tới vị anh hùng tử đạo Việt Nam, thánh Nguyễn Hy Mỹ, trước ṭa án Nam Định, các quan dùng t́nh nghĩa vợ chồng con cái để làm lung lạc t́nh yêu ngài, nhưng vị tử đạo trả lời: “Vợ con tôi, tôi yêu thật, song tôi c̣n hy vọng sum họp với gia đ́nh thân yêu trên thiên đàng”.

Tất cả mỗi người chúng ta đang hiện diện nơi đây, chắc chắn mỗi người có hoàn cảnh riêng, khả năng riêng, và một sở thích riêng… không ai giống ai, nhưng mỗi người chúng ta đều được Thiên Chúa mời gọi để dấn bước theo Ngài. Chắc chắn Chúa không đ̣i hỏi chúng ta làm ǵ vượt quá sức của chúng ta. Điều mà Thiên Chúa muốn mỗi chúng ta hăy sống tốt giây phút hiện tại của đời ḿnh trong tương quan với thế giới, và với mọi người xung quanh xuyên qua t́nh yêu của Ngài.

Cầu chúc tất cả anh chị em luôn sống trong t́nh yêu Chúa, và lấy Chúa làm đích điểm cho đời ḿnh, để trong cuộc sống hằng ngày, mỗi người chúng ta có thể thốt lên như lời của thánh tông đồ Phaolô: “Tôi sống nhưng không phải tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi”.

 
 

19. Xiềng xích.

Dostoyevsky chỉ mới 20 tuổi khi ông viết cuốn sách đầu tiên nhan đề Người Nghèo. Cuốn này đạt được thành công lớn. Ông đă mau chóng trở thành nổi tiếng. Sự tâng bốc này có thể dẽ dàng làm ông trở nên ngông cuồng nhưng cũng do sự kiện ấy, không bao lâu sau, ông đụng chạm với chính quyền. Bị buộc tội một cách sai lầm là một người vô chính phủ, ông bị bắt giữ và cùng mấy người khác bị kết án tử h́nh. Tuy nhiên, bản án giảm xuống thành án tù và cùng với các bạn, ông bị đày đến Xibêri. Dostoyevsky trải qua bốn năm lạnh lẽo ở đó. Mười năm trôi qua trước khi ông cầm bút trở lại.

Kinh nghiệm ấy, thay v́ làm ông cay cú và tàn phá đời ông, đă làm ông phong phú rất nhiều. Giờ đây, ông đă có mười năm đau khổ để rút tỉa sức mạnh và quyền bính cao cả. Bất cứ lúc nào có người đến gặp ông và nói: “Ông lấy quyền ǵ để nói thay cho dân chúng?” Th́ ông chỉ việc kéo ống quần cao lên và chỉ cho người ta thấy những vết sẹo mà xiềng xích c̣n để lại. “Đây là quyền của tôi” ông nói. Và những người đă hỏi ông phải im lặng.

Đối với những người tỏ vẻ ái ngại về mọi đau khổ mà ông đă chịu đựng, ông nói “Nhà tù đă cứu tôi. V́ có nhà tù, tôi đă trở thành một con người hoàn toàn mới. Xibêri và sự giam giữ đă trở thành một niềm vui to lớn đối với tôi. Chỉ ở đó, tôi mới có thể sống một đời sống thanh khiết và hạnh phúc. Chỉ ở đó, tôi mới nh́n thấy ḿnh rơ ràng và đó là nơi tôi học biết Đức Kitô. Đó là một trường học tốt. Nó làm đức tin tôi mạnh mẽ và làm tỉnh thức ḷng yêu thương những người phải chịu đau khổ với ḷng nhẫn nại. Nó cũng làm mạnh mẽ t́nh yêu của tôi đối với nước Nga, và mở mắt tôi để tôi thấy những phẩm chất cao cả của dân tộc Nga”.

Phaolô cũng khoe ḿnh về ḷng tin của một môn đệ Đức Kitô. Ông cũng bị giam cầm và buộc phải mang xiềng xích (Bài đọc 2). Điều này đă cho ông quyền bính khi ông nói về việc đi theo làm môn đệ Đức Kitô.

Khi các thanh niên đến gặp mẹ Têrêxa và bày tỏ ước muốn gia nhập cộng đoàn, mẹ không giấu giếm những việc mà họ sẽ phải tham gia. Mẹ nói: “Công việc của chúng tôi rất nặng nhọc. Chúng tôi phục vụ người nghèo và người không nhà hai mươi bốn giờ mỗi ngày”.

Cùng một cách ấy, Đức Giêsu đă không giấu giếm những khó khăn, gian khổ và hy sinh mà Người đ̣i hỏi nơi những ai đi theo Người. Bằng những lời lẽ rơ ràng. Người nói với họ rằng công việc đó không dễ dàng ǵ. V́ thế sau này họ không thể than phiền: “Ôi, chúng tôi không bao giờ nghĩ rằng nó lại như thế này”.

Có cái ǵ đó giống như ḷng can đảm của người mù. Nhưng Đức Giêsu không biện hộ cho điều đó. Thật vậy, Người làm cho người ta nản ḷng. Người nói, khi đi theo Người phải suy xét với lương tri, với sự thận trọng, tính toán cái giá phải trả, nhận định xem ḿnh có thể đảm nhận được việc ǵ.

Việc quan trọng nhất khi bắt đầu là tự biết ḿnh. Chúng ta không thể đảm nhận công việc vượt quá khả năng của ḿnh. Dĩ nhiên, chúng ta không biết trước ḿnh có khả năng ǵ. Chúng ta có thể đánh giá cao hoặc đánh giá thấp chính ḿnh. Và chúng ta cần có thách đố để điều tốt nhất trong chúng ta xuất hiện.

Chúng ta có thể rút ra từ gương sáng của các tông đồ một sự khích lệ. Tin Mừng cho chúng ta thấy họ phải chiến đấu ở mọi điểm để tin theo Đức Giêsu. Tuy nhiên, Người không loại bỏ họ. Và rơ ràng họ đă học hỏi từ những sự thất bại của họ. Chỉ sau khi Đức Giêsu từ sự chết sống lại, họ mới thật sự là những môn đệ của Người.

Khi nh́n vào các tông đồ, chúng ta khám phá sự bất toàn của chúng ta. Tin Mừng ban niềm hy vọng cho những Kitô hữu thất bại. Sự sám hối và một cơ may thứ hai luôn luôn có thể có. Đức Giêsu bằng ân sủng của Người, Người luôn luôn quảng đại với những người cố gắng đáp lại lời kêu gọi của Người.

 
 

20. Môn đệ Đức Giêsu- Lm. Phạm Thanh Liêm.

Ai cũng được mời gọi trở thành môn đệ Đức Giêsu, nhưng không phải ai cũng là môn đệ Ngài. Để trở thành môn đệ của Chúa, phải chọn Thiên Chúa và từ bỏ những ǵ trái với Ngài.

Từ bỏ chính ḿnh

Đám đông đi theo Đức Giêsu, nhưng không phải tất cả là môn đệ của Ngài: “nếu ai đi theo tôi mà không từ bỏ chính ḿnh, th́ không thể theo tôi được”.

Từ bỏ chính ḿnh, là cách nói khác của thái độ chọn Chúa trên tất cả. Không có sự trái nghịch giữa giữa việc đi theo Chúa và đạo hiếu, v́ giới răn thứ tư Chúa dạy: “thảo kính cha mẹ”; nhưng giả như cha mẹ hay bất kỳ ai đó có những đ̣i hỏi trái với luật Chúa, th́ phải chọn Thiên Chúa trên tất cả. Thiên Chúa không muốn con người phải chết, nhưng muốn con người được sống và sống hạnh phúc với Thiên Chúa; nhưng giả như có trường hợp phải chọn giữa Thiên Chúa và mạng sống ḿnh, chẳng hạn như trường hợp bách hại đạo, th́ phải chọn Thiên Chúa trên cả mạng sống ḿnh.

Chọn Chúa trên tất cả, sẽ được tất cả. Chọn Chúa, là yêu thương cha mẹ thật sự, là giữ đạo hiếu tuyệt hảo. Thí dụ, cha mẹ của một ai đó ép con ḿnh lấy người nó không yêu không thương; th́ theo đạo hiếu “thiển cận”, người con phải vâng lời lấy người cha mẹ muốn; nhưng nếu chỉ một thời gian ngắn sau cha mẹ người đó chết mà người con phải sống khổ cả đời v́ đă vâng lời cha mẹ lấy người ḿnh không thương yêu, th́ nếu cha mẹ người đó biết con ḿnh không sống hạnh phúc, chắc cha mẹ đă không ép con ḿnh làm như vậy; nên trong trường hợp này không làm theo ư cha mẹ, là có hiếu hơn nghe theo lời cha mẹ. Nói như vậy, không có nghĩa là coi thường ư kiến của cha mẹ về vấn đề hôn nhân cho con cái. Con cái phải trân trọng ư kiến của cha mẹ, v́ thường cha mẹ chỉ muốn cho con cái ḿnh hạnh phúc; nhưng giả như có trường hợp khác, th́ phải chọn Thiên Chúa. Thiên Chúa muốn tôi làm điều đúng, và Ngài muốn tôi sống hạnh phúc.

Chấp nhận chính ḿnh

“Ai không vác thập giá ḿnh mà theo tôi, th́ không thể làm môn đệ tôi”. Con người, ai cũng có những giới hạn.

Chẳng hạn, một người không được thông ḿnh như chúng bạn ḿnh, một người không đẹp như bạn ḿnh, một người có một tật nào đó về thể lư hoặc tinh thần. Nếu con người không chấp nhận chính ḿnh, luôn càm ràm Thiên Chúa “tại sao Chúa dựng nên con xấu như vậy, tại sao con lại không được thông ḿnh bằng người khác, tại sao răng của con như vậy, tại sao mắt của con như vậy,…”, muốn làm “tài khôn” cho Chúa, th́ người đó không thể làm môn đệ của Chúa được. Chấp nhận con người ḿnh, chấp nhận những giới hạn của ḿnh, đó là vác thập giá ḿnh mà theo Đức Giêsu. Chấp nhận con người ḿnh như ḿnh là, đă là vượt qua chính ḿnh và nên thánh từng ngày rồi. Phaolô cũng có một cái dằm đâm vào xác thịt, và ngài đă ba lần xin Chúa cất cái dằm đó khỏi ḿnh, nhưng Thiên Chúa phán “ơn ta đủ cho con” (2 Cor.12, 7-9).

Chấp nhận chính ḿnh, là chấp nhận để Thiên Chúa làm tất cả những ǵ Ngài muốn trên ḿnh. Đó là thái độ cần thiết để một người có thể sống hạnh phúc trên trần gian này. Nếu ai không hài ḷng với chính ḿnh, không nhận ra được ǵ hay nơi con người ḿnh để tạ ơn Chúa, th́ thật bất hạnh cho người đó.

Chấp nhận tha nhân trong yêu thương

Thiên Chúa là nhất đối với Phaolô. Con người là một giá trị tuyệt vời đối với Thiên Chúa và đối với con người. Trở nên con Thiên Chúa qua bí tích rửa tội, là một hồng ân vô cùng lớn mà không ǵ có thể so sánh và mua được.

Onesimus, người nô lệ của Philemon đă được ơn trở lại qua Phaolô. Phaolô chấp nhận Onesimus như một người với tất cả giá trị của con người, cho dù người đời có phân biệt nô lệ và tự do. Phaolô mời gọi Philemon, người môn đệ của ḿnh, nhận ra và chấp nhận phẩm giá của Onesimus, và đối xử với Onesimus, người nô lệ của ḿnh, như người anh em trong Chúa. Để làm được điều này, Philemon phải chọn Chúa trên hết, coi trọng người tông đồ đă rao giảng Lời Chúa cho ḿnh, đặt nhẹ lợi lộc trần gian, và nhận ra giá trị đích thực của con người không tựa vào nô lệ hay tự do theo kiểu trần thế.

Chọn Thiên Chúa trên tất cả, chấp nhận con người của ḿnh như ḿnh là, từ bỏ tất cả thậm chí cả bản thân ḿnh, là điều kiện của người môn đệ Đức Giêsu. Xin cho chúng ta được ơn trở thành môn đệ Đức Giêsu trong cuộc sống.

Câu hỏi gợi ư chia sẻ:

1. Có sự xung đột giữa những bổn phận đối với Thiên Chúa, cha mẹ và vợ chồng không? Xin bạn cho thí dụ và chia sẻ cái nh́n của bạn?

2. Bạn có đồng ư với quan điểm “chọn Thiên Chúa trên tất cả, sẽ được tất cả” không? Đâu là quan điểm của bạn?

3. Liệu con người có thể từ bỏ chính ḿnh được không? Tại sao?

 
 

21. Vác thập giá ḿnh mà đi theo Đức Giêsu- JKN.

Câu hỏi gợi ư:

1. Muốn làm môn đệ Chúa, phải từ bỏ tất cả (kể cả cha mẹ, và những người thân yêu nhất). Từ bỏ như thế th́ làm sao sống được trên đời? Làm sao tránh được tiếng bất hiếu, vô t́nh vô nghĩa? Cần phải hiểu hai chữ «từ bỏ» theo nghĩa nào?

2. Tại sao Đức Giêsu lại yêu cầu những người theo Ngài phải lượng sức ḿnh: có từ bỏ tất cả mọi sự được th́ hăy theo, không th́ thôi?

3. Không lượng sức ḿnh mà cứ theo Chúa, th́ đă sao? Có tai hại ǵ đâu? Khối người theo Chúa có phải từ bỏ ǵ đâu, họ c̣n được thêm là đằng khác?

Suy tư gợi ư:

1. Muốn làm môn đệ Chúa, phải từ bỏ tất cả

Bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu nói lên một cách quả quyết, rơ ràng và dứt khoát là: muốn theo Ngài, muốn làm môn đệ Ngài, phải sẵn sàng từ bỏ tất cả: người, vật, ư riêng, thậm chí những người thân yêu nhất như cha mẹ, vợ con, và ngay cả bản thân hay mạng sống ḿnh nữa. Sự rơ ràng và dứt khoát ấy trở nên rất rơ nét nhờ hai dụ ngôn về một người muốn xây nhà và một ông vua muốn chiến đấu. Muốn xây nhà th́ phải dự tính xem có đủ tiền không, kẻo đang xây dở dang mà hết tiền, th́ sẽ không có nhà ở! Hai dụ ngôn này nhấn mạnh rằng nếu có ư định theo Chúa, th́ cần phải lượng sức ḿnh trước, xem ḿnh có thể từ bỏ được như Chúa đ̣i hỏi không. Nếu không được, th́ hăy từ bỏ ư định theo Chúa, kẻo sau đó bị dở dang «thầy không ra thầy, thợ không ra thợ», lỡ việc, lỡ cả cuộc đời, và có thể lỡ cả đời sau.

2. Cần phải hiểu «từ bỏ» theo hai nghĩa

Khi Đức Giêsu đ̣i hỏi những người theo Ngài phải từ bỏ, điều ấy không có nghĩa là những kẻ theo Ngài luôn luôn phải rời xa cha mẹ, vợ con, và sống như người không có ǵ. Hiểu theo nghĩa đen như thế không hẳn là sai, nhưng chỉ đúng với ơn gọi của một số ít người. Từ bỏ ở đây nên hiểu theo nghĩa tinh thần nhiều hơn. Nghĩa là người theo Chúa cần phải có tinh thần từ bỏ. Có tinh thần từ bỏ là luôn luôn coi Chúa và những việc của Chúa là quan trọng hơn tất cả mọi sự khác, nên sẵn sàng hy sinh những cái không quan trọng cho cái quan trọng khi thực tế đ̣i buộc như vậy. Từ bỏ không phải là không quí những điều ḿnh từ bỏ, mà là không quí bằng một cái khác quí hơn, nên sẵn sàng hy sinh cái quí nhỏ cho cái quí to. Mạng sống, cha mẹ, vợ con, anh em, nhà cửa, ruộng vườn… đều là những thứ mà người theo Chúa phải quí trọng, thậm chí rất quí, nhưng đối với người theo Chúa, th́ phải coi tất cả những thứ đáng quí ấy không quí bằng việc thực hiện Nước Thiên Chúa.

Và khi đă có tinh thần từ bỏ, th́ tinh thần ấy sẽ được thể hiện thành hay hành động từ bỏ. Nếu những hành động từ bỏ không phát xuất từ tinh thần từ bỏ th́ không có giá trị lắm. Tuy nhiên, nếu tinh thần từ bỏ mà không được thể hiện thành những hành động từ bỏ cụ thể, th́ chắc chắn đó không phải là tinh thần từ bỏ đích thực.

3. Phải lượng sức ḿnh khi theo Chúa

Có thể Chúa không đ̣i hỏi tất cả mọi người phải có tinh thần từ bỏ như thế. Nhưng Ngài đ̣i hỏi những ai theo Ngài phải có tinh thần ấy. V́ thế, trong hai dụ ngôn của bài Tin Mừng hôm nay, Chúa yêu cầu những ai theo Ngài phải lượng sức ḿnh xem ḿnh có thể có được tinh thần từ bỏ như vậy không. Nếu không có, th́ đừng theo Ngài, Ngài không trách phạt những người b́nh thường nếu họ không có tinh thần ấy. Nhưng Ngài sẽ trách phạt những ai theo Ngài mà lại không có tinh thần từ bỏ ấy. Chính v́ thế, mà cần phải lượng sức ḿnh kẻo có hại cho sự phát triển hay vinh quang của Nước Chúa, đồng thời cho chính bản thân ḿnh.

Rất tiếc là tinh thần từ bỏ này chưa được đặt nặng đúng mức nơi những người mang danh là theo Chúa. Trong nhiều Giáo Hội địa phương, những người mang danh theo Chúa lại được nhiều đặc quyền đặc lợi hơn những người b́nh thường (được hết sức kính trọng v́ danh nghĩa là người theo Chúa chứ không v́ tài đức bản thân, dễ dàng có quyền hành, địa vị, chức tước, tiền bạc hơn người b́nh thường…) V́ thế, có biết bao người theo Chúa v́ những động lực trần tục ấy. Theo Chúa, thay v́ từ bỏ hay mất đi nhiều thứ ḿnh đang có, th́ lại có thêm hay chiếm hữu được nhiều thứ ḿnh chưa có. Do đó, với tinh thần chiếm hữu thay v́ từ bỏ, những người mang danh theo Chúa ấy không thể thực hiện được những bổn phận hay trách nhiệm mà những người theo Chúa phải gánh vác trong những hoàn cảnh cụ thể mà Nước Chúa đ̣i buộc (chẳng hạn phải tranh đấu cho người nghèo, cho người bị áp bức, chống lại sự ác, bất công…) Họ không dám từ bỏ, không dám dấn thân, không dám hy sinh trong những việc đ̣i hỏi họ phải chấp nhận nguy hiểm đến mạng sống, đến sự an toàn bản thân, đến danh dự, đến quyền lợi… Đương nhiên họ vẫn có thể hy sinh trong những việc nhỏ, miễn sự hy sinh ấy đừng lớn hơn cái lợi trần gian họ đạt được. Cũng như một người đi buôn sẵn sàng hy sinh tiền bạc, công sức để thu vào một cái lợi lớn hơn.

Những người theo Chúa kiểu ấy sẽ rất bỡ ngỡ vào ngày sau hết, khi Chúa bảo họ: «Ta không biết các anh từ đâu đến. Cút đi cho khuất mắt ta, hỡi tất cả những quân làm điều bất chính!» (Lc 13,27). Và lúc ấy họ sẽ lên tiếng thắc mắc: «Chúng tôi đă từng được ăn uống trước mặt ngài, và ngài cũng đă từng giảng dạy trên các đường phố của chúng tôi» (Lc 13,26). Hoặc «Nào chúng tôi đă chẳng từng nhân danh Chúa mà nói tiên tri, nhân danh Chúa mà trừ quỷ, nhân danh Chúa mà làm nhiều phép lạ đó sao?» (Mt 7,22). Chính v́ thấy trước viễn tượng ấy, mà Đức Giêsu đă yêu cầu những ai muốn theo Chúa phải lượng sức ḿnh. Nếu không thể từ bỏ mọi sự được như thế (nên hiểu theo nghĩa tinh thần), th́ nên rút lui sớm kẻo vừa hại cho Nước Chúa vừa hại cho phần rỗi của ḿnh.

4. Một đề nghị

Trong các Giáo Hội Á châu, việc Giáo Hội khuyến khích giáo dân tôn kính và dành nhiều đặc quyền đặc lợi cho những người theo Chúa có rất nhiều điều hay, nên làm, nhưng thiết tưởng cũng nên ư thức và quan tâm tới mặt trái của nó để hành xử cho khôn ngoan. Sự tôn trọng của giáo dân và những đặc quyền đặc lợi mà Giáo Hội dành cho những người theo Chúa có thể khiến cho những Ki-tô hữu không có tinh thần siêu nhiên, sẽ theo Chúa không phải v́ Chúa, v́ Giáo Hội hay các linh hồn, mà v́ một động lực trần tục.

Thật vậy, nếu những ai mang danh theo Chúa mà lại được tôn kính, trọng vọng một cách mặc nhiên bất chấp họ có xứng đáng hay không; nếu những điều kiện sinh sống của họ cũng mặc nhiên trở nên dễ dàng gấp bội so với những giáo dân b́nh thường chỉ v́ họ mang danh hiệu đó mà thôi, th́ việc mang danh theo Chúa sẽ trở nên rất hấp dẫn đối với những ai thiếu tài đức nhưng lại ham muốn trèo cao và muốn có điều kiện sống dễ dàng hơn mọi người mà đỡ vất vả. Nếu những điều kiện để được mang danh là theo Chúa lại dễ dàng hơn những điều kiện để mang những danh hiệu khác ngoài đời, th́ số người «muốn theo Chúa» với động lực trần tục sẽ đông lên gấp bội. Điều ấy sẽ ảnh hưởng rất xấu đến chất lượng của những người mang danh theo Chúa. Nếu những người theo Chúa v́ động lực trần tục chiếm đa số, th́ thật là tai hại cho Giáo Hội. Họ sẽ không thể dấn thân thật sự cho Giáo Hội khi Giáo Hội cần đến sự dấn thân ấy. Giáo Hội sẽ đầy gương xấu đến từ giới được coi là ưu tú nhất, và bị đ́nh trệ không phát triển được. Và những người muốn theo Chúa thật sự (chiếm thiểu số) sẽ nản ḷng và sẽ chẳng hoạt động hữu hiệu được, thậm chí sẽ không muốn vào, mà lại muốn ra khỏi hàng ngũ ấy để … khỏi bị thiên hạ đánh giá kiểu «cá mè một lứa»!

V́ thế, những người hữu trách trong Giáo Hội nên t́m cách tránh cho Giáo Hội t́nh trạng đồ giả lan tràn như ngoài đời. Làm đồ giả vừa thực hiện dễ dàng lại vừa kiếm được nhiều lợi nhuận hơn làm đồ thật, nên thị trường tràn lan đồ giả. Đồ giả càng tinh vi th́ bên ngoài càng giống đồ thật, thậm chí nhiều loại đồ giả c̣n «có vẻ thật» hơn cả đồ thật. Đương nhiên chất lượng của đồ giả th́ luôn luôn kém cỏi. Nếu không có biện pháp xử lư khôn ngoan, th́ trong Giáo Hội cũng có thể lan tràn những người có vẻ theo Chúa, nghĩa là theo Chúa một cách «hữu danh vô thực», không có tinh thần «từ bỏ» làm bảo chứng.

Cầu nguyện

Lạy Cha, xin ban cho Giáo Hội ngày càng tăng số người muốn theo Cha thật sự, nghĩa là những người sẵn sàng chấp nhận tinh thần từ bỏ mà Cha đ̣i hỏi và mong muốn. Xin cho chúng con dù là giáo dân hay giáo sỹ, cũng có tinh thần từ bỏ đích thực để xây dựng Nước Thiên Chúa tại trần gian, đặc biệt trên quê hương con. Amen.

 
 

22. Suy niệm của Lm. Phạm Ngọc Ngôn.

Hai điều kiện tiên quyết để theo Chúa

Trên hành tŕnh về Giêrusalem không chỉ có Chúa Giêsu và các môn đệ mà c̣n có khá đông dân chúng đi theo Người. Đây không chỉ là h́nh ảnh của các môn đệ hiện tại mà c̣n là h́nh ảnh các môn đệ trong tương lai của Chúa. Trong bối cảnh đó, Chúa Giêsu dạy họ về những điều kiện cần có để trở nên môn đệ Người.

Rất thẳng thắn, Chúa Giêsu nói với dân chúng về hai điều kiện tiên quyết cho hết những ai muốn đi theo Người. Hai điều kiện được gói gọn trong hai động từ, đó là “dứt bỏ” mọi sự và “vác” thập giá bước theo Chúa Giêsu.

Trước hết, người theo Chúa Giêsu cần phải dứt bỏ tất cả. Luca dùng động từ Hylạp có nghĩa là “ghét” để diễn tả lối nói trong ngôn ngữ Cựu ước vốn không có kiểu nói so sánh. Như thế, chúng ta có thể hiểu lời nói của Chúa Giêsu trong ngôn ngữ thời đó không có nghĩa Người cho phép hay khích lệ những ai theo Người th́ phải xem nhẹ các mối quan hệ gia đ́nh.

Ngôn ngữ thời đó cho phép chúng ta hiểu kiểu nói mạnh mẽ của Chúa Giêsu trong thời đại hôm nay là nếu ai theo Người mà yêu Người ít hơn hay không thương Người hơn những người thân th́ không đáng làm môn đệ Người. Chúng ta để ư động từ ở đây có nghĩa là “yêu ít hơn” và “không thương hơn” chứ không phải là ghét bỏ. Rơ ràng là, Chúa Giêsu không hề có ư dạy chúng ta phải đoạn tuyệt với mọi mối quan hệ máu mủ thiêng liêng trong gia đ́nh ḍng tộc. Người mời gọi chúng ta cần phải trân quư, nuôi dưỡng và giữ ǵn tất cả các mối quan hệ ấy thông qua t́nh yêu tuyệt đối là Thiên Chúa.

Hơn ai hết, Chúa Giêsu đă tự nguyện “dứt bỏ” điều mà hôm nay Người nói với dân chúng. Người vốn là Thiên Chúa, nhưng đă từ bỏ địa vị cao sang, mặc lấy thân xác yếu hèn của con người, và cuối cùng chấp nhận khổ giá và chết trên thập tự (x. Pl 2, 6-8).

Không chỉ dứt bỏ mọi sự, trở nên trống rỗng, người môn đệ theo Chúa c̣n phải vác thập giá theo Chúa mỗi ngày trong đời sống của ḿnh. Con đường lên Giêrusalem mà Chúa đang đi chính là con đường dẫn đến thập giá, con đường dẫn đến đồi Canvê để rồi bỏ mạng tại nơi đó. Là môn đệ Chúa, chúng ta đừng mong sẽ thoát được những gian lao khốn khó, thoát những thập giá trong đời. Đơn giản bởi v́ thập giá trong đời sống của Kytô hữu được ví như cây gậy dùng để leo núi. Nó có ích cho người leo núi bởi nó không chỉ có tác dụng ḍ đường, giúp đỡ chúng ta khỏi mỏi gối chồn chân, khỏi té ngă và biết đâu c̣n bỏ cuộc nữa.

Người leo núi cần đến cây gậy để có thể chinh phục đỉnh núi thế nào th́ người Kytô cũng nhờ cây thập giá, qua cây thập giá để trở nên người môn đệ đích thực của Chúa, đạt tới nước trời như vậy. Không chỉ thế, vác thập giá mỗi ngày, người Kytô không chỉ trở nên đồng h́nh đồng dạng với Chúa Giêsu- Đấng đă chết trên thập giá để cứu rỗi nhân loại, mà c̣n tuyên xưng niềm tin và rao truyền niềm tin đó cho muôn người.

Từ bỏ mọi sự, vác thập giá bước theo Chúa Kytô vẫn luôn là lời mời gọi đ̣i hỏi những ai bước theo phải xác tín rơ ràng, suy xét kỹ lưỡng giống như dụ ngôn người muốn xây tháp và ông vua trước lúc đi giao chiến, để tránh t́nh trạng liều lĩnh, nhắm mắt đưa chân, không có định hướng.

Một khi chúng ta đă suy xét kỹ càng, không để ḿnh vấn vương bất cứ chuyện ǵ, ư thức bước theo Chúa bằng một lối đi đầy ngỡ ngàng, một lối đi cần có niềm tin, t́nh yêu và quyết tâm, chúng ta sẽ vui vẻ dấn thân cũng như chấp nhận mạo hiểm để theo Chúa – Đấng là nền tảng, là trọng tâm, là nguồn mạch và là tuyệt đối của đời sống chúng ta.