|| Trang Chủ || Chia sẻ || Tập san || Thông hiệp ||

 

SUY NIỆM CHÚA NHẬT 32 THƯỜNG NIÊN - Năm B

Lời Chúa: 1V. 17, 10-16; Dt. 9, 24-28; Mc. 12, 38-44

 

MỤC LỤC

1. Bỏ vào tất cả.

2. Cho.

3. Ánh mắt Thiên Chúa – ĐTGM Ngô quang Kiệt

4. Người ta chỉ hiến tất cả khi nào hiến chính bản thân.

5. Một góa phụ đă chỉ cho chúng ta con đường.

6. Những tấm ḷng vàng.

7. Ca tụng bà góa - Gm. Arthur Tonne.

8. Suy niệm của Noel Quesson.

9. Chú giải mục vụ của William Barclay.

10. Chú giải mục vụ của Jacques Hervieux.

11. Chú giải của Noel Quesson.

12. Gợi ư bài giảng của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

13. Đồng tiền của bà góa.

14. Trao ban.

15. Tấm ḷng.

16. Cho tất cả.

17. Nghèo túng.

18. Đồng tiền.

19. Cho đi

20. Cho mà không mất

21. Kết quả

  

 

1. Bỏ vào tất cả

Suy Niệm

Khó ḷng nhận ra đồ giả trong các món hàng.

Ta thường đánh giá một sản phẩm dựa trên mẫu mă, nên dễ bị đánh lừa về chất lượng.

Thật ra đồ giả cũng có ở nơi con người.

Làm cho ḿnh trẻ hơn nhờ trang điểm, tốt hơn nhờ ăn nói. Làm cho ḿnh có dáng trí thức hơn, quư phái hơn để chiếm được ḷng tin, ḷng quư mến của người khác.

Có loại người giả h́nh dạy một đàng, làm một nẻo, bắt người khác làm những điều ḿnh chẳng bao giờ làm, mạt sát người khác về những tội ḿnh không tránh khỏi.

Có loại người giả h́nh rất tử tế với người ngoài, c̣n sống với người trong nhà th́ không ai chịu nổi.

Nói chung mọi thứ giả h́nh đều không thật.

Đức Giêsu cảnh giác chúng ta về thứ giả h́nh đạo đức: "Anh em hăy coi chừng...", kẻo lại giống một số kinh sư.

Đức Giêsu cố ư ngồi đối diện với thùng tiền ở Đền Thờ. Ngài ṭ ṃ muốn xem đám đông bỏ tiền ra sao. Những người giàu bỏ nhiều hơn cả. Nhưng Ngài lại xúc động khi thấy một bà goá nghèo rón rén bỏ vào thùng hai đồng xu nhỏ. Ngài quả quyết trước mặt các môn đệ: "Bà goá này đă bỏ nhiều tiền hơn người khác, v́ mọi người lấy từ cái dư thừa mà bỏ vào, c̣n bà, bà lấy từ cái túng thiếu của ḿnh mà bỏ vào tất cả những ǵ bà có, tất cả của nuôi thân."

Các môn đệ ngỡ ngàng trước cách đánh giá của Đức Giêsu, cách nh́n con người dựa trên tấm ḷng của họ.

Bà goá bỏ tiền ít hơn mọi người, nhưng dưới mắt Đức Giêsu, bà đă bỏ nhiều hơn cả, v́ bà đă bỏ tất cả.

Lối đánh giá của Đức Giêsu đ̣i ta xét lại lối đánh giá của ḿnh về người khác.

Có khi chúng ta ca ngợi một người chỉ v́ người ấy đă có những đóng góp lớn lao, đă đem lại những kết quả cụ thể, rơ ràng.

Có khi chúng ta chê một người v́ người đó kém cỏi, thiếu năng lực. Tiếng khen chê của ta thường dựa trên hiệu quả bề ngoài, và ít đụng đến phần nội tâm sâu thẳm.

Lối đánh giá của Đức Giêsu cũng đ̣i ta xét lại lối đánh giá của ḿnh về chính ḿnh.

Tôi xao xuyến khi bị chê, tự măn khi được khen. Tôi quá trọng dư luận đến nỗi trở nên nô lệ cho dư luận. Thật ra tôi cần đánh giá ḿnh dựa trên cái nh́n của Chúa. Chúa thấy tôi thế nào th́ tôi là thế ấy.

Điều quan trọng khiến tôi bận tâm đó là tôi có dâng tất cả bản thân cho Chúa không, chẳng giữ lại ǵ cho ḿnh, dù chỉ một xu nhỏ. Cần rất nhiều liều lĩnh khi bỏ nốt đồng xu cuối cùng để thực sự trở nên người tín thác trọn vẹn vào Chúa.

Gợi Ư Chia Sẻ

Có khi nào bạn đánh giá sai người khác không? Có khi nào bạn bị lừa v́ cái bề ngoài của người khác không?

Mỗi người đều ít nhiều có tính giả h́nh. Làm sao có thể sống thành thật với chính ḿnh, với tha nhân và với Thiên Chúa?

Cầu Nguyện

Lạy Chúa Giêsu, khi đến với nhau, chúng con thường mang những mặt nạ. Chúng con sợ người khác thấy sự thật về ḿnh. Chúng con cố giữ uy tín cho bộ mặt dù đó chỉ là chiếc mặt nạ giả dối.

Khi đến với Chúa, chúng con cũng thường mang mặt nạ. Có những hành vi đạo đức bên ngoài để che giấu cái trống rỗng bên trong. Có những lời kinh đọc trên môi, nhưng không có chỗ trong tâm hồn, và ngược hẳn với cuộc sống thực tế.

Lạy Chúa Giêsu, chúng con cũng thường ngắm ḿnh trong gương, tự ru ngủ và đánh lừa ḿnh, măn nguyện với cái mặt nạ vừa vặn. Xin giúp chúng con cởi bỏ mọi thứ mặt nạ, đă ăn sâu vào da thịt chúng con, để chúng con thôi đánh lừa nhau, đánh lừa Chúa và chính ḿnh.

Ước ǵ chúng con xây dựng bầu khí chân thành, để chúng con được lớn lên trong b́nh an.

 
 

2. Cho

Có một cặp vợ chồng trở về quê thăm họ hàng. Họ xuống xe, đi bộ được một quăng th́ trời đổ mưa tầm tă. Đêm đă khuya mà họ th́ lại không quen thuộc đường lối. Thế là họ bèn gơ cửa một căn nhà có ánh đèn hắt ra. Khi họ bước vào th́ gặp hai ông bà già. Trước lời xin trú ngụ qua đêm của cặp vợ chồng, hai ông bà đă vui vẻ nói: Được lắm, chúng tôi có sẵn một căn pḥng trống.

Sáng hôm sau, cặp vợ chồng dậy sớm và chuẩn bị ra đi. V́ không muốn quấy rầy chủ nhà, người vợ đặt mấy chục ngàn lên bàn, rồi rón rén mở cửa bước ra. Và họ thực sự bỡ ngỡ khi nh́n thấy hai ông bà già đang co ro nằm ngủ trên sàn nhà. Th́ ra hai ông bà già này đă nhường chỗ cho cặp vợ chồng trẻ. C̣n ḿnh th́ phải nằm ngủ dưới đất.

Từ câu chuyện trên chúng ta đi vào đoạn Tin mừng sáng hôm nay, và chúng ta nhận thấy: giống như bà góa, đôi vợ chồng già không phải cho đi phần thừa thăi, mà cho đi chính nguồn sống ít ỏi của ḿnh. Họ cho đi một cách quảng đại, vui vẻ và thực ḷng. Nếu suy nghĩ, chúng ta thấy có ba cách cho đi.

Cách thứ nhất là cho đi một cách bất đắc dĩ. Những người này thường nói: Tôi bực bội v́ phải cho đi. Tôi miễn cưỡng phải cho đi.

Cách thứ hai là cho đi v́ bổn phận. Những người này thường bảo: Tôi buộc phải cho. Họ cho đi mà ḷng nặng trĩu v́ bổn phận trói buộc.

Sau cùng cách thứ ba đó là cho đi với t́nh yêu thương. Những người này thường vui vẻ nói: Tôi muốn cho đi. Họ cho đi với tất cả tấm ḷng chân thành của ḿnh. Không phải v́ ép buộc, cũng không phải v́ bổn phận thúc đẩy.

C̣n chúng ta th́ sao? Chúng ta đă cho đi như thế nào? Chúng ta thường nói: của cho không quan trọng bằng cách cho. Vậy chúng ta sẽ cho đi những ǵ? Chúng ta không chỉ nói đến tiền bạc mà c̣n nói đến việc ban tặng chính bản thân và thời giờ của ḿnh.

Chẳng hạn chúng ta đă dâng cho Chúa bản thân và thời gian của chúng ta vào việc thờ phượng Chúa trong ngày Chúa nhật như thế nào? Chúng ta đă trao tặng chính bản thân và thời giờ của chúng ta cho những người thân yêu trong gia đ́nh, cũng như cho bà con lối xóm ra làm sao?

Chúng ta có biết cho đi với cơi ḷng đầy hân hoan, với trái tim đầy quảng đại như bà góa trong Phúc âm hay không? Với một chút tế nhị và nhạy cảm, chúng ta sẽ khám phá ra rằng: Chúng ta có rất nhiều thứ để mà cho đi, như một bài thơ đă diễn tả: Quà tặng đẹp nhất cho kẻ thù, chính là sự tha thứ. Cho bạn bè chính là sự trung thành. Cho các em nhỏ chính là gương sáng. Cho người cha chính là ḷng tôn kính. Cho người mẹ chính là t́nh yêu. Và cho người chung quanh chính là đôi tay của chúng ta.

Hăy cứ cho đi một cách quảng đại, chắc chắn Chúa sẽ không bao giờ chịu thua trước sự rộng răi của chúng ta. Bởi v́, khi tôi xin một bông hoa, th́ Ngài cho cả bó. Khi tôi xin một giọt nước, th́ Ngài cho cả đại dương. Khi tôi xin một hạt cát, th́ Ngài cho cả sa mạc. Và khi tôi xin ăn, th́ Ngài ban cho cả thịt máu Ngài.

 


 

3. Ánh mắt Thiên Chúa – ĐTGM Ngô quang Kiệt

Người làm sao chiêm bao làm vậy. Tâm hồn thế nào sẽ bộc lộ ra trong ánh mắt thế ấy. Hôm nay, Chúa Giêsu ngồi trước cửa đền thờ Giêrusalem quan sát những người bỏ tiền vào ḥm dâng cúng trong đền thờ. Người đă thấy. Và đă phán đoán. Qua cách quan sát và phán đoán ta có thể thấy được tâm hồn của Người.

Chúa quan tâm tới những người bé nhỏ. Hàng hàng lớp lớp người tiến đến dâng cúng. Tin Mừng thuật lại: “Có lắm người giàu bỏ thật nhiều tiền. Cũng có một bà góa nghèo đến bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm, trị giá một phần tư đồng bạc Rôma”. Thật lạ lùng. Biết bao nhiêu người Chúa chẳng quan tâm, chỉ quan tâm tới một người bé nhỏ nhất. Chúa chỉ quan tâm tới một người nghèo nhất. Một bà góa. Bà góa này chắc chắn phải gầy g̣ bé nhỏ, ăn mặc rất đơn sơ. Nhưng Chúa đă chú ư đến bà. Người ta bảo t́m ǵ gặp nấy. Chúa yêu thương những người bé nhỏ, nên quan tâm tới người bé nhỏ và chỉ nh́n thấy những người bé nhỏ. Ánh mắt quan tâm nên nh́n thấy rơ, dù người đó bé nhỏ, lạc giữa đám đông. Ánh mắt yêu thương nên thấy người đó thật đẹp dù ăn mặc rất đơn sơ, h́nh dáng rất tiều tụy. Quả thật trái tim Chúa nhân hiền như người mục tử tốt lành, bỏ chín mươi chín con chiên béo tốt để đi t́m một con chiên lạc c̣m cơi. Như người phụ nữ đốt đèn t́m một đồng tiền nhỏ bé rơi trong góc nhà.

Chúa nh́n bên trong tâm hồn. Biết bao người giàu sang béo tốt quần là áo lụa, nhưng Chúa không nh́n. Chúa chỉ nh́n người phụ nữ nghèo nàn, gầy g̣, rách rưới. Biết bao người dâng cúng tiền rừng bạc biển mà Chúa chẳng khen. Chúa chỉ khen người phụ nữ bỏ vào thùng tiền hai đồng xu nhỏ. Không những khen mà Chúa c̣n cho rằng bà này bỏ nhiều hơn những người khác. Th́ ra Chúa đánh giá không dựa theo khối lượng nhưng dựa theo chất lượng. Chúa không nh́n bề ngoài nhưng nh́n vào tấm ḷng. Chúa cho biết tại sao Chúa khen bà: “Quả vậy, mọi người đều rút từ tiền dư bạc thừa của họ mà đem bỏ vào đó; c̣n bà này, th́ rút từ cái túng thiếu của ḿnh mà bỏ vào đó tất cả tài sản, tất cả những ǵ bà có để sống”. Chúa đă nh́n thấu tâm hồn của bà. Một tâm hồn thiết tha yêu mến Chúa và với công việc nhà Chúa. Chúa đă thấy tấm ḷng của bà. Một tấm ḷng quảng đại dám cho đi tất cả những ǵ cần thiết cho đời sống của ḿnh.

Lời Chúa hôm nay vừa cảnh tỉnh tôi vừa dạy dỗ tôi về cách sống đạo và về cách nh́n người.

Về cách nh́n người, Chúa dạy tôi đừng chạy theo những người giàu sang phú quư quyền cao chức trọng, nhưng hăy biết chú ư tới những người bé nhỏ nghèo hèn trong xă hội. Đừng xét đoán người theo h́nh dáng bề ngoài, theo y phục hay theo tiền của. Hăy biết nh́n bên trong tâm hồn con người. Có những người có địa vị cao nhưng tâm hồn lại thấp hèn. Có những người nghèo hèn nhưng tâm hồn rất cao thượng. Có những người giàu có nhưng rất bủn xỉn. Có những người nghèo khó nhưng rất quảng đại.

V́ thế trong đời sống đạo, Chúa dạy tôi đừng giả h́nh v́ Chúa nh́n thấu rơ tâm hồn. Tôi có thể lừa dối người khác, nhưng không thể lừa dối Chúa. Đừng khoe khoang kiêu ngạo v́ Chúa chỉ yêu thích tâm hồn bé nhỏ khiêm nhường. Đừng t́m chỗ đứng trong xă hội, trước mặt người đời, nhưng hăy t́m chỗ đứng trong ḷng Thiên Chúa.

Lạy Chúa, xin dạy con biết noi gương bà góa nghèo, biết sống đơn sơ chân thật, nhưng luôn quảng đại với Chúa và với anh em. Amen.

GỢI Ư CHIA SẺ

1- Trong Phúc Âm ta thấy Chúa quan tâm tới những người nào?

2- Chúa đánh giá người ta theo h́nh dáng bên ngoài hay tâm t́nh bên trong?

3- V́ sao Chúa khen bà goá dù bà bỏ rất ít tiền vào nhà thờ?

4- Bản thân tôi rút được bài học ǵ qua bài Tin Mừng hôm nay?

 
 

4. Người ta chỉ hiến tất cả khi nào hiến chính bản thân.

Đoạn Phúc Âm này là kết thúc một cuộc tranh luận dài giữa Chúa Giêsu và đám kư lục, biệt phái. Với mục đích giáo huấn môn đệ Chúa tố giác điều khiến những đối thủ của Ngừơi ra như mù ḷa, và Chúa lấy ví dụ một chuyện nhỏ để giảng cho môn đệ biết ḷng thành thật về tôn giáo là ǵ.

1) Những quyền lực làm cho mù ḷa trước Phúc Âm là ǵ? Là chuộng hư danh, tham lam và giả đạo đức. Ba tật xấu đó, xét theo tâm lư chúng cấu kết với nhau. Ở căn bản, có một nhu cầu muốn tự đề cao trong con mắt kẻ khác, hơn là nhớ đến vị trí của ḿnh trước mặt Thiên Chúa. Thiên Chúa nh́n rơ tâm khảm bản thể con người; loài người chỉ nh́n thấy dáng vẻ bề ngoài. Người ta không thể đánh lừa Thiên Chúa, mà chỉ có thể đánh lừa kẻ khác. Nếu lơ là không nghĩ đến tương quan giữa con người với Thiên Chúa, tất bị cám dỗ muốn tự suy tôn trước mặt tha nhân. Những kư lục và biệt phái ngả theo chước cám dỗ ấy và để được người đời trọng nể, họ làm ra vẻ đạo đức, thông thái hơn nữa.

Chúa tố giác rất mạnh việc đưa ra những hành vi đạo đức bề ngoài ḥng thu nút sự nể v́ của người đời. Tật xấu đó tuy mất dạng trong xă hội chúng ta, nhưng rễ nó vẫn sống dai. Ngày nay có một thái độ tân biệt phái cũng giả dối như thái độ biệt phái thời Phúc Âm. Thái độ giả h́nh lối mới này chủ trương tự cao bằng những kiểu cách khoa trương cho người khác thấy ḿnh bắt kịp trào lưu, ḿnh theo đúng thị hiếu, trong những lănh vực liên quan đến học thuật tư tưởng tôn giáo, đến vấn đề thời trang và những dư luận hằng ngày. Đào sâu để cố hiểu thái độ ấy, thường chỉ bắt gặp sự rỗng tuếch, sự thiếu vắng một liên hệ sống động với Thiên Chúa, sự thiếu sót một độ lượng thiêng liêng đích thật. Như vậy người ta đứng trước những dáng vẻ chẳng che đậy một thực chất nào, chỉ thấy bộ mặt của sự giả nhân giả nghĩa.

2) Một ví dụ về ḷng thành thật đạo đức sâu xa: đồng tiền bố thí của bà góa. Chúa lưu ư đến thái độ người giàu có bỏ vào quỹ đền thờ cái thăng dư của cải họ có, trong khi bà góa dâng tất cả số tiền cần thiết để sinh sống. Ta tự hỏi cái ǵ nấp sau sự khác biệt lớn giữa việc đem cho cái ḿnh có và việc hiến dâng chính bản thân ḿnh.

Đem cho cái ḿnh có, là một điều tốt. Tuy vậy cũng cần nhớ rằng phải cho cách thanh khiết. Kẻ giàu nào ném một cách khoa trương hàng nắm tiền vào quỹ đền thờ, kẻ ấy muốn thu hút sự trầm trồ khen ngợi của công chúng. Đó là lối cư xử của kẻ giàu mà xấu. Cũng có những người giàu rộng tay làm phúc trong âm thầm lặng lẽ. Và nếu trong Phúc Âm không thấy những từ ngữ ‘kẻ giàu tốt’ cũng như ‘kẻ nghèo tốt’, Phúc Âm cũng thuật lại tấm gương của mấy người tư sản súc tích tới được rất gần Chúa nhờ một sự vận dụng rộng răi thành tâm. Bằng cách nào? Họ không những chỉ phân phát của cải, lại c̣n hiến dâng một sự ǵ từ chính con người họ. Có thể ông Giuse quê xứ Arimathia ở trong số người này.

Tới đây, chúng ta nh́n rơ cái nền sâu ở dưới tấm ḷng rộng răi của bà góa phụ. Bà đem dâng tất cả số tiền cần thiết để sinh sống, nghĩa là bà ấy hoàn toàn trông cậy Thiên Chúa về miếng ăn manh áo hằng ngày. Bà phó thác ḿnh trong tay Thiên Chúa bằng hành vi lột bỏ, thành tay không, đểt trở nên hoàn toàn khó nghèo trước Đấng Tối Cao, hoàn toàn hiến ḿnh cho Thiên Chúa. Tự hiến ḿnh, bà đă dâng cúng nhiều hơn cả tài sản nào to lớn nhất.

Chúng ta hiến dâng Thiên Chúa sự ǵ? Lời cầu nguyện của chúng ta dâng lên Người sự ǵ? Phải chăng là những tư tưởng cao đẹp, những t́nh cảm cao đẹp, những ư nghĩ cao đẹp, để cầu nguyện xong là chúng ta vẫn giữ lại tâm hồn chúng ta? Chúng ta đem phân phát cái phần nào trong tài sản chúng ta? Phải chăng sự vận dụng của chúng ta để tiến đến gần Thiên Chúa là toàn hiến ḿnh ta cho Người, cho dù chúng ta chẳng đáng giá hơn một đồng xu?

 
 

5. Một góa phụ đă chỉ cho chúng ta con đường

Chúng ta có thể xem trên tivi một trong những thí nghiệm, người ta đặt đầy những đồng xu trên lề đường đông người rồi nh́n xem có ai bỏ chút thời giờ cúi nhặt nó không. Thường thường là không có một người nào, bởi v́ một xu ngày hôm nay chả có giá trị ǵ.

Hai đồng bạc nhỏ trị giá một xu, đó là tất cả những ǵ mà bà góa trong Phúc Âm ngày hôm nay có và đóng góp vào trong Đền Thờ. Vào thời hiện tại, người đàn bà này chắc th́ không trẻ, một góa phụ mảnh khảnh và thấp, đi như chạy qua những vùng lân cận với đôi giày vận động viên Nike. Bà ta th́ giống với một bà già, nhỏ bé trên đôi giày Nike của hăng K-mart, có lẽ giống như một người không nhà hoặc một người đàn bà xấu xí, một người đáng tức cười và không được kính trọng trong xă hội của chúng ta.

Chúa Giêsu không hề lơ là với người đàn bà nhỏ bé trong Phúc Âm này. Ngài đă xúc động bởi cử chỉ của bà góa này. Người đă nhận ra được món quà giá trị mặc dù giá trị của nó chẳng bao nhiêu, chúng được chọn để góp phần vào xây dựng Đền Thờ, chính điều đó đă làm cho Người chú ư đặc biệt tới bà góa này. Hai đồng bạc nhỏ của bà thật đáng giá, trong đôi mắt cảu Chúa Giêsu bởi v́ nó đă giới thiệu một sự quảng đại lạ lùng. Nó là tất cả những ǵ mà người đàn bà có để sống.

Tôi hy vọng rằng người đàn bà quảng đại này nghe thấy những ǵ mà Chúa Giêsu đă nói về bà. Nhiều người ngạc nhiên v́ Chúa Giêsu không nói trực tiếp với bà và ngợi khen bà về sự tốt lành của bà. Có lẽ, Chúa Giêsu đă nh́n thấy ḷng của bà và nhận biết rằng ân sủng của Thiên Chúa nơi đàn bà này đă thấu hiểu được ư nghĩa gương mẫu trong sách các Vua mà chúng ta đọc trong bài đọc thứ nhất chúa nhật hôm nay. Góa phụ ở Zarephath đă được Thiên Chúa chúc phúc v́ sự quảng đại của bà trong việc nuôi nấng tiên tri Êlia, mặc dù có nạn đói xảy ra trong vùng, bà và con trai bà có thể ăn suốt một năm từ hũ bột và b́nh dầu mà bà đă chia sẻ cho vị tiên tri của Thiên Chúa.

Chúng ta thường được kêu gọi hăy trở nên quảng đại. Một Thánh Lễ Công giáo có vẻ giống như là bất toàn nếu không chú ư tới một khía cạnh đặc biệt, là chúng ta cần phải giúp đỡ những người đang có những nhu cầu khác nhau. Bởi v́ một số nhà lănh đạo đă muốn mở ra nhiều cuộc trợ cấp để thay đổi những số phận, cần cho chúng ta trở nên từ thiện ngay cả khi bị bắt buộc nữa. Mỗi thành phố đều có những người không nhà, người đói, thật không dễ để bỏ đi những sự lười biếng hoặc vô trách nhiệm, nhưng một người Công giáo nh́n họ như là Đức Kitô đang cần giúp đỡ. Mọi người Công giáo phải chống lại sự phá thai, và duy tŕ sự sống, nhưng chúng ta cũng phải ra tay trợ giúp phụ nữ lỡ thời, phụ nữ trẻ mang thai có đám cưới hoặc không có đám cưới, để cho họ can đảm cho những đứa trẻ c̣n nằm trong bụng mẹ có cơ hội để sinh ra.

Khi chúng ta quảng đại th́ đó không phải là điều sai khi chúng ta nghe Chúa Giêsu nói với Cha Ngài về những điều tốt lành chúng ta làm, nhưng quan trọng hơn là chúng ta phải giữ cho đôi mắt của ḿnh gắn chặt vào Chúa Giêsu. Gương mẫu của Chúa Giêsu là tuôn đổ t́nh yêu quảng đại dành cho chúng ta mà Ngài đă ban cho chúng ta ở trên thánh giá, Ngài đă vươn ḿnh ra thu góp hết mọi người trong hố sâu tội lỗi để kéo chúng ta đến với Ngài. Không một người nào là không có ư nghĩa đối với Ngài, giống như là một đồng xu của không hề có giá trị của bà góa Ngài đă đánh giá cao. Tất cả chúng ta đều quư giá trong đôi mắt Ngài.

Khi chúng ta đến tham dự Thánh Lễ, chúng ta cảm nghiệm được Chúa Giêsu trong Thánh Thể. Ngài đă nuôi dưỡng chúng ta bằng Thịt và Máu Ngài. Bí tích Thánh Thể là một món quà lớn lao và vĩ đại hơn món quà được ban cho bà góa ở Zarephath như chính Chúa Giêsu th́ lớn hơn Êlia.

Với món quà của bí tích Thánh Thể như là động cơ thúc đẩy và thêm sức mạnh cho chúng ta, để chúng ta có thể bắt đầu thực hiện sự quảng đại của bà già nhỏ bé, người góa phụ đă cho tất cả những ǵ ḿnh có để sống.

 
 

6. Những tấm ḷng vàng

Tổng thống Wilson của Hoa Kỳ, người đă đưa Đế Quốc Mỹ can thiệp vào Thế Chiến Thứ Nhất, là người rất trân trọng đối với những kỷ niệm nhỏ.

Một lần kia Tổng Thống và phu nhân cùng nhiều nhân vật cấp cao trong chính phủ dừng lại tại một thành phố thuộc tiểu bang Montana. Cảnh sát làm hàng rào không cho bất cứ ai đến gần vị Tổng Thống. Thế nhưng không hiểu làm thế nào mà có hai cậu bé đă chui lọt hàng rào cảnh sát để đến gần chỗ ngồi của Tổng Thống. Hai cậu bé ngắm nh́n một cách say sưa vị nguyên thủ quốc gia của ḿnh. Một cậu bé đă tặng cho ông lá cờ nhỏ bé của nước Mỹ mà cậu đang cầm trong tay. Cảnh sát cố t́nh ngăn chặn cậu bé, nhưng bà Wilson đă đưa tay đón lấy lá cờ và vẫy tay chào cám ơn em một cách nhiệt t́nh. Cậu bé kia thấy buồn thiu, v́ em không có ǵ để dâng lên tặng Tổng Thống. Em cố gắng ṃ măi trong túi quần và cuối cùng lôi ra được một đồng xu nhỏ. Em cố gắng vượt qua mọi chướng ngại để chạy đến trao cho Tổng Thống. Em sung sướng vô cùng v́ chính Tổng Thống Wilson là người ch́a tay ra để đón nhận món quà của em với tất cả trang trọng...

Năm năm sau, Tổng Thống Wilson qua đời, bà Wilson xếp lại các đồ dùng quen thuộc của chồng. Mở chiếc ví của ông, bà thấy một bọc giấy giữ ǵn cẩn thận. Tháo chiếc bọc giấy, bà nhận được ngay tức khắc đồng xu nhỏ mà cậu bé đă tặng cho chồng bà cách đây 5 năm. Ông Wilson quư đồng xu nhỏ ấy đến độ đi đâu ông cũng mang nó theo.

Thưa anh chị em,

Thiên Chúa cũng đối xử với chúng ta như thế. Ngài giàu có biết bao, nhưng những đồng xu nhỏ mà chúng ta trao tặng cho Ngài, Thiên Chúa đón nhận và cất giữ như báu vật. Một Thiên Chúa giàu sang dường như không ưa thích của cải dư dật của chúng ta bằng những đồng xu nhỏ của ḷng thành, sự quảng đại, những âm thầm hy sinh phục vụ quên ḿnh của chúng ta. Đức Giêsu đă cho chúng ta thấy được cái nh́n trang trọng của Chúa đối với ḷng thành của con người.

Tin Mừng hôm nay kể lại, lần kia, Đức Giêsu vào Đền Thờ và quan sát những người đang dâng cúng tiền của. Ai ai cũng bỏ tiền vào thùng tiền. Chợt có người đàn bà góa nọ chỉ bỏ có một đồng xu nhỏ. Thế mà Đức Giêsu đă tuyên bố: “Người đàn bà này đă dâng cúng nhiều hơn ai hết, bởi v́ trong khi mọi người bố thí những ǵ dư thừa của ḿnh, người đàn bà nghèo này dâng tất cả những ǵ bà có để sống qua ngày”.

Anh chị em thân mến,

Thiên Chúa luôn trân trọng và quí mến tất cả những ǵ chúng ta dâng tặng cho Ngài. Những lễ vật càng đơn sơ nhỏ bé dưới mắt người đời th́ lại càng có giá trị trước mặt Thiên Chúa. Chỉ có Chúa mới thấy được giá trị của những âm thầm đau khổ, của những hy sinh quên ḿnh từng ngày, của những việc làm vô danh.

Một đứa bé vẫn có thể trao tặng cho người khác một quà tặng quí giá, quí giá không phải ở giá trị của món quà, mà ở giá trị của tấm ḷng ngưỡng mộ, yêu mến. Nghĩa cử yêu thương, cảm thông thật có giá trị hơn tặng vật. “Cách cho quí hơn của cho”.

Trong một tháng cứu trợ đồng bào bị lũ lụt ở các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu Long, nhân dân thành phố ta đă đóng góp hơn 6 tỷ đồng (?)... Có những em bé nhịn ăn quà, những cậu học sinh đập con heo đất đă dành dụm để chia sẻ những nỗi đau thương của đồng bào ruột thịt. Đó là những người đă đóng góp nhiều hơn hết, v́ đó là những tấm ḷng vàng hơn là những đồng tiền vàng.

Thưa anh chị em,

Thiên Chúa kêu gọi ḷng yêu mến quảng đại của chúng ta. Nhưng Thiên Chúa lại cao sang tuyệt đối. Ngài là chủ tể mọi loài mọi vật. Mọi sự chúng ta có đều bởi Chúa và thuộc về Chúa. V́ thế, chúng ta có ǵ đáng để dâng Chúa đâu! Chúng ta quá bé bỏng, nghèo nàn trước Thiên Chúa cao sang. Chúng ta có thể nghèo tiền của, thiếu thốn nhiều thứ, nhưng không ai trong chúng ta có thể sống mà không có trái tim với những khả năng yêu thương. Đó là cốt lơi, là cái làm cho chúng nên giá trị trước mặt Thiên Chúa và xứng đáng sống trong cộng đồng nhân loại. Lễ dâng của chúng ta chỉ đáng Chúa chấp nhận khi nói lên ḷng mến và là chính ḷng mến của chúng ta.

Ở bài đọc 1, bà góa ở Sarepta cũng đă dâng cho Ngôn Sứ Êlia một chút c̣n sót lại trong hũ, là khẩu phần cuối cùng của bà và đứa con côi cút của bà. Đối với bà, trong lúc cả nước đói kém và nắng hạn, th́ một chút bột này là cả một tài sản đắt giá có thể cứu được mạng sống của bà và con bà. Thế nhưng bà đă nhường lại khẩu phần cuối cùng của mẹ con bà cho Ngôn Sứ Êlia ăn trước. Và Chúa đă trả ơn bà bằng cách cho hũ bột và b́nh dầu ăn của bà không bao giờ vơi cạn cho đến khi trời hết hạn và mưa lại đổ xuống. Ḷng quảng đại dâng hiến sẽ được Thiên Chúa đền bù gấp bội.

Ước ǵ mẫu gương những tấm ḷng vàng và nhất là món quà lớn nhất mà Chúa Cha ban tặng cho chúng ta trong Đức Giêsu Kitô, Người Con Chí Ái của Ngài, giúp chúng ta được thêm can đảm và quảng đại theo gương Chúa Giêsu và cùng với Chúa Giêsu không ngừng dâng lên Thiên Chúa và trao tặng mọi người của lễ t́nh yêu cao đẹp nhất của chúng ta.

 
 

7. Ca tụng bà góa - Gm. Arthur Tonne

Tôi muốn kể cho các bạn nghe một bà góa đẹp và nổi tiếng. Nàng sinh tại thành phố New York năm 1774. Năm 20 tuổi nàng kết hôn với một người New York danh tiếng. Cả hai thuộc phái tân giáo. Khi chồng nàng mắc bệnh phổi. Hai vợ chồng và 5 đứa con chuyển về Ư, hy vọng khí hậu mát mẻ sẽ giúp chồng nàng. Nhưng chỉ ít năm sau chồng nàng qua đời. Một gia đ́nh hào hiệp người Ư đă giúp góa phụ này và các con của nàng ở chung và giúp trở vế Mỹ. Ḷng tốt của gia đ́nh người Ư đă dẫn người góa phụ trẻ này t́m hiểu và trở lại Công giáo năm 1805. Việc này khiến bà con và bạn bè từ bỏ nàng. Nàng kiếm sống cho các con bằng nghề dạy học.

Năm 1810 nàng sáng lập chi nhánh các chị em Bác ái Hoa Kỳ, họ bắt đầu mở trường miễn phí cho con em Công giáo mở đường cho hệ thống học đường giáo xứ Hoa Kỳ. Người phụ nữ phi thường này qua đời ngày 4 tháng giêng năm 1321, thọ 46 tuổi.

Ngày nay nhiều người các bạn đă biết Elisabeth Bayley Seton, Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đă ghi tên nàng vào sổ bộ các Thánh năm 1975. Một vị Thánh đầu tiên sinh tại Hoa Kỳ nổi danh với tên Mẹ Seton.

Trong Tin Mừng hôm nay, một góa phụ, bỏ tất cả số tiền dành được vào ḥm của Đền Thờ, Chúa Giêsu khen bà.

Elisabeth Bayley Seton dâng chính ḿnh để làm vinh danh Chúa. Đă đến lúc chúng ta phải tỏ ḷng tôn kính các góa phụ cách chung. Và đặc biệt, với những bà đă hy sinh thời giờ, sức lực, tài năng và tiền bạc để giúp gia đ́nh Chúa Giáo Hội Công giáo.

Có nhiều lớp góa bụa: già, trẻ, giàu, nghèo, khỏe, mạnh, yếu đau. Có bà vững mạnh, có bà yếu đức tin. Có bà tự thích hợp với hoàn cảnh mới, có bà chưa. Chúng ta hăy thông cảm với các bà. Xin Chúa xoa dịu nỗi buồn khổ và cô đơn của các bà. Xin Chúa soi sáng các bà trong nỗi lo âu, thêm sức mạnh cho các bà trong cơn thử thách. Các bà đừng quên những lời khích lệ trong ca vịnh xướng đáp: “Chúa nâng đỡ các cô nhi, quả phụ”.

Trong suốt cuốn Kinh Thánh, Chúa cho chúng ta thấy Người săn sóc và quan tâm đến các quả phụ.

Hăy cảm tạ Chúa v́ nhiều quả phụ (và chúng ta cũng nói được như vậy với những người đàn ông góa vợ) họ được kéo đến gần Chúa hơn v́ họ cô đơn. Nhiều người tham dự Thánh Lễ trong tuần. Nhiều người tham gia tích cực trong tổ chức họ đạo. Nhiều người thăm viếng bệnh nhân, người tù tội. Nhiều người hy sinh lớn lao giữ nhà cho con cái họ. Nhiều người quảng đại nâng đỡ gia đ́nh Chúa. Hơn hết các bạn đă cầu nguyện cho người thân yêu, cho họ đạo, cho cha sở, cho Đức Thánh Cha, cho việc truyền giáo, cho mọi sự gần trái tim Chúa Kitô.

Như bà quả phụ trong bài Tin Mừng, như Elisabeth Bayley Seton, bạn hăy quảng đại dâng ḿnh, trong và qua hy lễ của Chúa Giêsu trong Thánh Lễ này. Ước chi Chúa Giêsu mỉm cười nh́n bạn và khen thưởng bạn đời đời.

Xin Chúa chúc lành bạn.

 
 

8. Suy niệm của Noel Quesson

BÀ GÓA NGHÈO ĐĂ BỎ THÙNG NHIỀU HƠN MỌI NGƯỜI

Bé Tô-ma (Thomas Carlyle) sáu tuổi ở nhà một ḿnh, bỗng thấy một cụ già gơ cửa ăn xin. Xúc động v́ lời van nài của cụ hành khất. Tô-ma đem con heo đất đập ra và đổ hết tiền cắc cho cụ già. Cụ run rung x̣e tay đón nhận, và rơm rớm nước mắt cám ơn. Về sau Tô-ma trở nên một nhà văn nổi tiếng của nước Anh, có lần ông kể lại câu chuyện nhỏ này và nói: Chưa bao giờ tôi cảm thấy sung sướng như lần đó.

Khi chúng ta chia sẻ cho người khác, nhất là khi chia sẻ cho người nghèo, chúng ta sẽ cảm thấy vui. Đặc biệt là khi sự chia sẻ đ̣i chúng ta cố gắng nhiều, chắc chắn chúng ta càng cảm thấy vui hơn. Và niềm vui đó chính là phần thưởng Chúa ban. V́ Chúa không bao giờ bỏ quên những cử chỉ bác ái của chúng ta dù nhỏ bé đến đâu chăng nữa.

Tin Mừng kể chuyện Chúa Giêsu ngồi trước thùng tiền của Đền Thờ coi người ta dâng cúng. Bao nhiêu người giàu có bỏ những đồng tiền lớn, nhưng Chúa bảo các môn đệ: Người dân cúng nhiều nhất là bà góa nghèo bỏ vào thùng hai xu nhỏ. Những người khác quyên góp phần dư thừa, c̣n bà góa nghèo đă dâng cúng cả số tiền nuôi sống bà.

Chúng ta đă biết Thiên Chúa nh́n nơi tâm hồn chư không như con người chỉ nh́n vào hiện tượng bên ngoài. Một quà tặng quư không phải chỉ ở trị giá món quà, mà c̣n ở tấm ḷng của người tặng quà nữa. Người ta không thể che mắt Chúa, Chúa nh́n thấu mọi két sắt, và tài khoản ngân hàng. Chúa biết những toan tính trong tâm tư và quư trọng việc chia sẻ ngay những thứ cần thiết cho cuộc sống mỗi người.

Nếu chỉ quan tâm tới những con số th́ chúng ta thấy nhiều hiện tượng cay đắng. Mức sống trên thế giới c̣n bao nhiêu chênh lệch, một đồng ở chỗ này hoàn toàn khác với một đồng ở chỗ kia. Số tiền một nhà giàu xài cho một bữa ăn ở khách sạn, đủ nuôi một gia đ́nh nghèo cả tháng, chưa kể đồng tiền của nước này so với nước kia.

Con người c̣n thấy được chuyện đó, huống chi Thiên Chúa, Đấng nh́n thấu ḷng người. Đối lập với sự dâng cúng của những người nghèo là thói keo kiệt của các luật sĩ và Biệt phái, những người chỉ hám danh, hám lợi và thu quén vào ḿnh. Nếp sống của họ thiên về tŕnh diễn, mũ áo xênh xang, ăn trên ngồi trước, kinh kệ rậm ran, dài ḍng, nhưng thực chất lại vơ vét hưởng thụ, ḅn rút của người nghèo đói góa bụa.

Câu chuyện bà góa nghèo này được kể ngay trước khi Chúa Giêsu đi vào cuộc thương khó, đó cũng là một dấu chỉ, Chúa Cứu Thế là Đấng đă cống hiến tất cả cho chúng ta, kể cả mạng sống của Người để làm giá cứu chuộc nhân loại.

Chúa muốn chúng ta bắt chước bà góa nghèo ấy. Dù ở địa vị nào, chúng ta cũng phải thờ Chúa trong tin yêu, chân thành và quảng đại, tránh phô trương và trục lợi cho cá nhân hay phe nhóm của ḿnh. Nên ghi nhớ lời Chúa: “Khi chia sẻ cho người nghèo khó, đừng phô trương như quân giả h́nh quen làm giữa hội đường hay ngoài phố xá… để việc con chia sẻ âm thầm kín đáo, được Cha, Đấng thấu suốt những ǵ kín đáo sẽ trả công cho con” (Mt 6,4).

Lạy Chúa, xin giúp chúng con biết dâng hiến và trao tặng với ḷng quảng đại v́ tin vào Cha trên trời luôn đoái nh́n chúng con.

 
 

9. Chú giải mục vụ của William Barclay

LUẬT TÔN GIÁO SAI LẦM (12,37-40)

Có thể câu đầu của đoạn sách này cùng đi với đoạn này chứ không phải với đoạn trước như bản Kinh Thánh của chúng ta. Cách phân chia câu trong Tân Ước chỉ bắt đầu vào thế kỷ thứ 16 do Stephanus. Người ta kể rằng ông ta đă làm công việc ấy trong khi cỡi ngựa đi từ nhà đến xưởng in của ḿnh. Do đó, cách phân chia không phải luôn thích đáng và dường như đây là một trong nhiều phân đoạn cần phải điều chỉnh lại. Nói cách đúng hơn là dân chúng thích nghe Chúa Giêsu tố giác các Kinh sư hơn là thích nghe một đoạn lư luận thần học. Có nhiều người vẫn bị thu hút bởi những lời công kích.

Trong đoạn này, Chúa Giêsu nêu một loạt nhiều lời tố cáo các Kinh sư. Họ thích mặc áo dài để đi dạo. Bên phương Đông, mặc áo dài quét đất là dấu hiệu của một người khả kính. Và đây là loại áo mà kẻ mặc nó không thể tỏ ra hấp tấp, cũng không thể mặc để làm việc, nên đó là dấu hiệu của kẻ nhàn nhă, khả kính. Có thể câu này cũng có một nghĩa khác. Theo sách Dân số 15,38, người Do Thái mang thêm tua áo ở vạt áo ngoài của họ. Các tua áo ấy nhắc cho họ nhớ rằng họ là dân Chúa. Rất có thể các Kinh sư này mặc những tua áo quá khổ để chứng tỏ địa vị cao trọng đặc biệt của họ. Dầu sao, th́ họ cũng thích ăn mặc như vậy để tự hào về vinh dự mà thiên hạ dành cho ḿnh.

Họ thích được người ta chào ḿnh giữa chợ cách kính trọng. Chính danh hiệu Rabbi có nghĩa là “Đại nhân của tôi”. Được chào như vậy th́ ḷng cao ngạo khoe khoang của họ được thỏa măn.

Họ thích ngồi chỗ cao nhất trong hội đường. Trong hội đường có một chiếc ghế danh dự đặt trước cái rương nơi đựng các sách kinh, đối diện với dân chúng là chỗ ngồi dành cho những người đặc biệt ngồi. Lợi điểm của chỗ này là ai ngồi đây th́ không bao giờ bị khuất cả, mọi người trong cộng đoàn đều nh́n thấy.

Họ thích ngồi chỗ cao trong các đám tiệc. Trong đám tiệc vị trí chỗ ngồi được sắp xếp kỹ lưỡng. Chỗ danh dự nhất là ở bên phải chủ nhà, chỗ thứ hai là bên trái và tiếp tục như vậy từ phải sang trái chung quanh bàn ăn. Người ta dễ dàng nhận ra ngay thứ bậc của một người căn cứ vào chỗ ngồi sắp xếp cho họ trong một bữa tiệc.

Họ nuốt tài sản của các bà góa. Đây là một tố cáo nặng lời. Josephus vốn là một người Pharisêu, nói về một số lần âm mưu trong lịch sử dân Do Thái rằng “Người Pharisêu tự đánh giá rất cao về sự hiểu biết chính xác luật lệ tổ tiên họ và phô trương cho người ta thấy họ (người Pharisêu) được Thiên Chúa mến chuộng. Họ dụ dỗ “Nhiều phụ nữ trong các âm mưu tạo phản” của họ. Ư niệm ẩn sâu việc này là, theo quy định, một Kinh sư không hề nhận tiền công khi giảng dạy. Ông ta phải dạy dỗ miễn phí và vẫn làm một nghề bằng lao động chân tay để mưu sinh. Nhưng các Kinh sư có ư giàn cảnh để mọi người hiểu rằng không có bổn phận nào được kể là cao quư, được ưu đăi hơn bổn phận cung cấp nhu cầu cho một Rabbi, việc cung cấp ấy chắc chắn sẽ đem lại cho người làm việc đó một chỗ cao trên thiên đàng. Trong các vấn đề liên hệ đến tôn giáo, có một sự kiện đáng buồn là phụ nữ vẫn thường bị các tay lang băm tôn giáo bắt nạt và dường như các Kinh sư và người Pharisêu ở đây cũng lợi dụng những người chất phác để được cung cấp mọi sự như vậy.

Việc các Kinh sư và người Pharisêu hay cầu nguyện dài ḍng th́ ai ai cũng rơ. Người ta bảo rằng những bài cầu nguyện ấy không nhắm dâng lên cho Chúa mà nhằm phô trương trước mặt người ta. Họ cầu nguyện tại những nơi và theo những cách mà ai cũng thấy rằng họ là những người ngoan đạo.

Đây là một trong những đoạn sách cho thấy Chúa Giêsu tỏ ra nghiêm khắc, cảnh cáo chúng ta về ba điểm:

1/ Cảnh cáo việc muốn được chức vị cao. Ngày nay điều này hăy c̣n đúng, nhiều những nhận một chức vụ trong Hội Thánh, v́ nghĩ nhờ có công lao mà ḿnh xứng đáng được chức vị ấy chứ không phải v́ muốn phục vụ Chúa và anh em trong Chúa một cách bất vị kỷ. Người ta vẫn c̣n xem chức vụ trong Hội Thánh như một đặc quyền chứ không phải như một trọng trách.

2/ Cảnh cáo việc muốn được coi trọng. Hầu hết mọi người đều muốn được người khác kính trọng ḿnh. Thế nhưng sự kiện căn bản trong Kitô giáo, là người ta phải tự giấu ḿnh đi, chứ không phải tự tôn ḿnh lên.có chuyện kể rằng ngày xưa có một tu sĩ nhân đức, thánh thiện, được giao cho chức tu viện trưởng một tu viện nọ. Ông ta khiêm hạ đến nỗi khi mới đến, người ta sai ông đi rửa chén trong nhà bếp và chẳng có ai nhận ra ông. Chẳng phản đối nửa lời, ông ta đi làm bổn phận rửa chén đĩa và nhiều việc tay chân khác. Sau một thời gian rất lâu, khi vị Giám Mục Giáo Phận đến, người ta mới phát giác ra sự sai lầm của ḿnh, và người tu sĩ khiêm hạ nọ được đặt làm địa vị thật sự của ông ta. Một người bước vào chức vụ, đ̣i sự kính trọng dành cho ḿnh th́ đă bắt đầu sai lầm, và nếu không chịu thay đổi, sẽ chẳng bao giờ trở thành tôi tớ của Chúa và của anh em ḿnh theo đúng nghĩa.

3/ Cảnh cáo việc buôn thần bán thánh. Ngày nay, thiên hạ vẫn có thể lợi dụng tôn giáo để t́m tư lợi, để được thăng quan tiến chức. Câu chuyện trên đây là một lời cảnh cáo những ai trong Hội Thánh về những ǵ họ mong có thể lợi dụng chứ không nhằm đầu tư công sức, tài sản nào đó.

CỦA DÂNG NHIỀU NHẤT (12,41-44)

Giữa sân dành cho người ngoại và sân dành cho phụ nữ có Cửa Đẹp. Chúa Giêsu đă đến ngồi yên lặng tại đó sau khi đă tranh luận gay gắt trong sân dành cho người ngoại và các hành lang. trong sân dành cho phụ nữ, có 13 thùng thu tiền mà theo h́nh dạng của chúng, người ta gọi là “kèn đồng”. Mỗi thùng nhằm một việc phục vụ riêng, chẳng hạn để nhận tiền mua lúa ḿ, rượu hoặc dầu cho việc tế lễ. Những thùng này đựng của đóng góp cho chi phí tế lễ hàng ngày và chi phí của Đền Thờ. Nhiều người dâng vào đó những số tiền rất lớn. Bấy giờ, có một bà góa nghèo đến, bà ta bỏ vào hai đồng tiền nhỏ. Đó là đồng gọi là Lépton, nghĩa đen là một đồng mỏng, là đồng có giá trị nhỏ nhất trong các đồng tiền. Vậy mà Chúa Giêsu nói bà đă đóng góp nhiều hơn tất cả mọi người khác, v́ những người khác chỉ bỏ vào đó số tiền họ đă dành dụm được khá dễ dàng và vẫn c̣n giữ lại khá nhiều, trong khi quả phụ này đă bỏ vào tất cả những ǵ bà có. Đây là bài học về việc dâng cúng.

1/ Muốn của dâng trở thành một của dâng đích thực, th́ phải là một của dâng do ḷng hy sinh. Vấn đề không nằm ở số tiền dâng mà ở cái giá người dâng phải trả, không phải là tầm cỡ của lễ vật, nhưng là sự hy sinh. Ḷng hào hiệp chân chính là dâng hiến cho đến khi nào chính ḿnh phải chịu tổn thiệt. Phải xét lại xem việc dâng hiến cho công việc của Chúa, chúng ta có chút hy sinh nào không. Có rất ít người muốn sẵn sàng dâng nhiều hơn nữa cho công việc của Chúa. Có thể dấu hiệu về sự suy thoái của Hội Thánh và về sự thất bại của Kitô giáo, là của dâng không c̣n là tự nguyện nữa và tín hữu sẽ không dâng ǵ cả nếu không được lại một điều ǵ. Nhiều người trong chúng ta khi đọc chuyện này không khỏi cảm thấy xấu hổ!

2/ Dâng hiến trọn vẹn. Bà góa này có thể giữ lại một đồng tiền. Một đồng tiền nhỏ th́ cũng chẳng bao nhiêu, nhưng dầu sao nó cùng c̣n một chút ǵ, dù vậy bà ta đă dâng hết những ǵ bà ta có. Ở đây có một chân lư biểu tượng quan trọng. Có một điều bi thảm trong đời sống chúng ta là thường vẫn c̣n một phần nào đó trong đời sống không được chúng ta dâng cho Chúa. Dù sao chúng ta vẫn c̣n giữ lại một chút ǵ đó. Chúng ta ít khi chịu tiến đến chỗ thực hiện hy sinh và vâng phục trọn vẹn.

3/ Điều vô cùng lạ lùng và đẹp đẽ, ấy là người được Tân Ước và Chúa Giêsu nêu lên cho lịch sử như một gương mẫu về ḷng hào hiệp, lại là một người chỉ dâng có hai đồng tiền nhỏ, bằng một phần tư xu. Chúng ta có thể cảm nhận chúng ta không có ǵ nhiều trong lănh vực của dâng vật chất. Nhưng nếu chúng ta sẵn ḷng dâng hết những ǵ ḿnh có cho Chúa, Ngài sẽ dùng làm được nhiều việc quá sức tưởng tượng của chúng ta.

 
 

10. Chú giải mục vụ của Jacques Hervieux

CHÚA GIÊSU VÀ GIỚI KINH SƯ (12,35-42)

Chúa Giêsu lại một lần nữa lên tiếng tố cáo các đối thủ là biệt phái và kinh sư. Ngài miệt thị những người hướng dẫn tâm linh quá kiêu căng này. Họ là những người có uy tín trong dân Do Thái những thái độ của họ khiếm nhă. Chúa Giêsu lên án sự phô trương phù phiếm của giới “thượng lưu” này khi họ t́m sự ngưỡng mộ nơi dân chúng (38b-39). Chưa hết, “Họ giành giật tài sản của các bà góa và làm bộ cầu nguyện lâu dài” (40a). Như thế c̣n hệ tại hơn là thiếu khiêm tốn. Đó là thói đạo đức giả. Các vị lănh đạo này không ngần ngại bóc lột những kẻ bần cùng cô thế. Những lời cầu nguyện lê thê của họ nhằm mục đích che đậy tội lỗi của họ, để ph́nh lừa dân chúng. Ta thấy lời kết án của Chúa Giêsu có vẻ quá cứng rắn. Nhiều khi Chúa Giêsu cùng quan điểm với nhóm biệt phái và các thủ lănh của họ là các kinh sư. Ta cũng đă có lần chứng kiến một số người trong họ thành tâm kiếm t́m Nước Thiên Chúa (12,28-34).

Nhưng nên nhớ rằng măi 40 năm, Maccô mới viết những đoạn Tin Mừng này. Trong khoảng thời gian trôi qua đó, h́nh ảnh giới hữu trách Do Thái đă thay đổi. Khi thuật lời đả kích nghiêm khắc của Chúa Giêsu đối với kư lục, Maccô muốn cho độc giả của ḿnh, là các Kitô hữu Rôma thấu đáo về năo trạng lẫn hành vi của các thủ lănh Israel sau khi họ đă bắt bớ Chúa Giêsu. Cuộc khẩu chiến giữa Chúa Giêsu và các kinh sư đă nổ ra ngay từ đầu cũng như sự thù nghịch ngày càng tăng giữa Giáo Hội Kitô giáo non trẻ và hội đường (Do Thái giáo) xảy ra trong những năm 80-90. Ở Luca (11,42-54), và nhất là ở Matthêu (23,13-32), sự phê phán gay gắt giới biệt phái và kinh sư diễn ra theo một tiến tŕnh dễ chấp nhận và phù hợp hơn với lối viết Tin Mừng.

ĐỒNG XU CỦA BÀ GÓA (12,41-44)

Đây là hồi cuối thuật lại cảnh Chúa Giêsu ở Đền thờ. Một hồi thật cảm động. Maccô vừa mới phác họa h́nh ảnh tàn nhẫn của nhóm kinh sư (“Họ bóc lột của cải các bà góa”) (12,40a) xong, liền đưa ngay ra h́nh ảnh một bà góa rộng răi đặc biệt. Hai h́nh ảnh tương phản hoàn toàn. Những từ “bà góa” nối kết hai đoạn văn thật tài t́nh.

Cảnh tượng diễn ra trong nơi thánh của Đền thờ, gần bên kho tàng. Đó không phải là nơi chứa tài sản đền thờ, mà là nơi cất chứa lễ vật các tín đồ dâng cúng (2V 12,10). Ở cuối pḥng người ta đặt các ḥm tiền. Những kẻ giàu có, chiếm phần lớn, bỏ vào đấy “các số tiền lớn” (c. 41b). Nhưng Chúa Giêsu chỉ đưa mắt nh́n một sự kiến đáng lưu tâm mà thôi. “Một người đàn bà góa tiền đến và bỏ vào đó 2 đồng xu” (x. 42). Đó là một bà góa, nghĩa là một phụ nữ, một người đáng thương hại dưới con mắt củ nam giới vốn có ưu thế trong gia đ́nh và xă hội thời ấy. V́ không c̣n sự bao bọc của chồng, người góa phụ chỉ c̣n nhờ vào tàn sản chính ḿnh, không ai giúp đỡ. Theo Thánh kinh các bà góa được liệt vào số những người nghèo khổ nhất cùng với những kẻ mồ côi và những kẻ tha phương cầu thực (Đnl 24,17-22). Chính v́ vậy Maccô mới nói: “Người góa phụ khốn khổ”. Số tiền bà bỏ vào thùng chẳng có đáng là bao: hai đồng xu (theo đơn vị tiền tệ Do Thái), một món tiền không nghĩa lư ǵ. Tuy nhiên Chúa Giêsu đă nắm lấy cơ hội này hầu qua cử chỉ khiêm tốn đó, Ngài dạy cho các môn đệ một bài học quan trọng (43-44). Ngài nhấn mạnh đến sự trái ngược này kẻ giàu có cho đi “cái dư thừa” của họ, c̣n người góa phụ bần cùng lại cho chính cái ḿnh đang cần đến nhất, cho luôn chính bản thân ḿnh. C̣n gương nào đẹp hơn? Các bạn hữu Chúa Giêsu hẳn phải nhận ra, nơi góa phụ tuy cơ bần mà độ lượng h́nh ảnh của một “môn đệ” chân thực. Ta nên lưu ư đặc biệt đến sự thể trong Tin Mừng là Chúa Giêsu thường làm nổi bật đức tính của giới phụ nữ (Lc 10,38-42): Martha và Maria; Ga 4,1-42: người đàn bà Samari) cho các “ông” môn đệ thấy. Sau khi dạy dỗ các môn đệ về sự kiện đời thường này, Chúa Giêsu rời đền thờ (13,1) và Ngài không c̣n trả lời đó lần nào nữa.

 
 

11. Chú giải của Noel Quesson

Đức Giêsu nói rằng: "Anh em phải coi chừng những ông kinh sư"

“Kinh Sư” là những nhà chuyên môn và những người giải đáp chính thức Kinh Thánh. Sau một thời gian dài học tập vào khoảng 40 tuổi, họ được công nhận thi hành chức vụ của họ và trở nên những người cố vấn chính thức trong những quyết định tư pháp. Đức Giêsu và các tông đồ đă không được đào tạo như thế.

Ngay từ đầu, các "Kinh Sư” luôn tỏ ra chống đối Đức Giêsu. Chỉ trong Tin Mừng Maccô, chúng ta đă thấy nhiều cuộc xung đột (Mc 2,6; 3,22; 7,1; 11,18). Ở đây, Đức Giêsu nghiêm chỉnh cảnh giác chúng ta. Đây là lần cuối cùng Người nói trước công chúng, khoảng vài tuần lễ trước khi Người bước vào cuộc thương khó và bị kết án bởi Thượng Hội đồng mà các Kinh sư thường chủ tŕ xét xử.

Matthêu đă quy tụ lại thành một diễn từ của Đức Giêsu về đề tài này: "Khốn cho các Kinh sư" (Mt 23). Sự hiểu biết không nhất thiết mang lại cho ta đức hạnh... và than ôi, kể cả sự hiểu biết tôn giáo cũng thế.

Những ông kinh sư ưa dạo quanh, xúng xính trong bộ áo thụng, thích được người ta chào hỏi ở những nơi công cộng. Họ ưa chiếm ghế danh dự trong hội đường, thích ngồi cỗ nhất trong đám tiệc.

Vẫn c̣n những Kitô hữu bực tức v́ Giáo Hội đang cố gắng gột bỏ mọi vẻ huy hoàng. Tuy vậy, chúng ta phải nh́n nhận rằng sự cố gắng đó dù chưa hoàn tất, nhưng hoàn toàn phù hợp với đ̣i hỏi của Đức Giêsu. Giáo Hội trong mọi thời đại; có nguy cơ rơi vào cám dỗ khủng khiếp của uy thế, đặc quyền những "vẻ bề ngoài sang trọng" những tước vị và những chỗ ngồi danh dự. Lạy Chúa, xin cho chúng con càng ngày càng làm quen với một Giáo Hội, biết gột bỏ những danh dự, chấp nhận nghèo khó. Với các linh mục, biết sống như mọi người, không dành đặc quyền đặc lợi nào cả.

Tính cách Pharisêu mà Đức Giêsu lên án, đó là việc sử dụng những "dấu hiệu bề ngoài" để làm cho người khác nể trọng ḿnh và được hưởng những đặc quyền. Ngày nay, có một phong trào tân Pharisêu cũng giả dối như thế, cốt làm tăng giá trị của ḿnh bằng cách làm ra vẻ "thông thạo thời sự", "giữ đúng thời trang" bằng cách theo nhưng "quan điểm tiến bộ nhất", dù là những quan điểm rỗng tuếch.

Họ nuốt hết tài sản của các bà goá, lại c̣n làm bộ đọc kinh cầu nguyện lâu giờ

Điều mà Đức Giêsu quở trách kinh sư thời ấy, đó là thái độ "khoa trương", ḷng "tham lam", nếp sống "giả h́nh" của họ. Có lẽ họ đă đ̣i hỏi những khoản thù lao rất cao đối với những người đến hỏi ư kiến họ, và điều này rất nghiêm trọng v́ họ được coi như những người đạo đức, cầu nguyện lâu giờ. Kẻ nào muốn loan truyền những đ̣i hỏi của Lời Chúa, cũng phải tỏ ra rất khắt khe với chính ḿnh. Khi các Kitô hữu, hay phẩm trật Giáo Hội phạm những bất công xă hội th́ đó là điều đặc biệt nghiêm trọng. Thiên Chúa nghe thấy tiếng kêu của những người nghèo khổ bất hạnh, Người ban "công lư" cho kẻ bị áp bức, nâng đỡ góa phụ và cô nhi (Tv 1,45).

Kẻ nào muốn thuộc phe Chúa, th́ nhờ cầu nguyện, phải đặc biệt trở nên liêm khiết và công bằng.

Những người ấy sẽ bị kết án nghiêm khắc hơn

Cộng đoàn của Đức Kitô là Giáo Hội phải nghe lời cảnh cáo này: Người sẽ càng khắt khe hơn với chúng ta, khi chúng ta càng được nhận lănh nhiều. Chúng ta không thể lừa dối Thiên Chúa! Người thấy tận đáy các sự việc và những sự giả dối của chúng ta sẽ bị lột trần trước mắt Người.

Đức Giêsu ngồi đối diện với thùng tiền dâng cúng cho Đền Thờ. Người quan sát xem đám đông bỏ tiền vào đó ra sao

Maccô là một nhà quay phim tài t́nh. Chúng ta hăy thưởng thức sự chính xác của thiên phóng sự này. Đức Giêsu đă chọn một điểm quan sát tốt, ngồi trên các bậc thềm, đối diện với các ḥm tiền. Người nh́n xem. Đám đông những người hành hương diễn qua trước mặt Người. Chúng ta hăy ghi nhận ḷng nhân ái của Đức Giêsu: Người chú ư đến những đám đông, chú ư đến những ǵ xảy ra chung quanh Người. Chúng ta có biết chú ư không? Chúng ta có biết ngắm nh́n không?

Có lắm người giàu bỏ thật nhiều tiền.

Vào thời Đức Giêsu cũng như ngày nay các tầng lớp xă hội luôn có những mức lợi tức rất chênh lệch. Điền chủ, thương gia, luật gia, giới tư tế thường là giàu có và là sở hữu chủ tại Giê-ru-sa-lem những dinh thự với tất cả tiện nghi và xa hoa: Nhiều gian pḥng, hồ tắm, sân vườn, cột nhà cẩm thạch... Trong khu ở riêng của các người quyền quư một khu đẹp và sang trọng! C̣n những người nghèo th́ chạy sống từng ngày và ở trong “khu vực thấp hèn" tại Giêrusalem.

Nếu lưu ư đến bản văn của Maccô, chúng ta sẽ thấy ông đă viết "một số" người giàu... nhiều người giàu, đă cống hiến ‘những số tiền lớn’ như vậy, họ cũng thiết thân làm nghĩa vụ đối với Đền Thánh.

Ở đây Maccô không chú thích ǵ cả, nhưng ông vẫn không thể không so sánh:

Cũng có một bà góa nghèo đến.

Bây giờ nhà quay phim cống hiến cho ta một cận cảnh:

Người đàn bà nghèo khó bước tới gương mặt khiêm tốn giữa các khuôn mặt khác. Không có một chỗ danh dự, không danh tiếng ǵ. Một người không quen biết. Đó là một người đàn bà, trong thế giới mà người đàn ông thống trị, một góa phụ trong thế giới mà chỉ có người đàn ông mới có quyền được luật pháp công nhận. Một người đàn bà nghèo, không lợi tức. Đức Giêsu đưa mắt nh́n bà.

Bà goá nghèo đến bỏ vào đó hai đồng tiền kẽm.

Thật là trái ngược với "số tiền lớn” của những kẻ khác!

Tôi muốn nh́n ngắm hai đồng tiền nhỏ này, hai đồng xu đút giấu kín trong ḷng bàn tay bà.

Đức Giêsu liền gọi các môn đệ lại và nói: "Thầy bảo thật anh em: bà goá nghèo này đă bỏ vào thùng nhiều hơn ai hết.

Cách tính tiền thật là kỳ cục? Bà này đă cho "nhiều hơn" tất cả mọi người. Đức Giêsu đă nói thế. Người làm đảo lộn mọi hệ thống xă hội của chúng ta. Người coi thường hệ thống phân loại, những giai cấp xă hội của chúng ta, với những bậc thang phân biệt rơ ràng mà người ta phải leo lên để "thăng tiến". Ở bậc thang xă hội "cao", th́ giàu có được người khác trọng nể; mặc y phục lộng lẫy, được người ta chào hỏi công cộng, có chỗ ngồi danh dự trong những bữa tiệc, tất cả những điều này không làm Chúa Giêsu quan tâm đến. C̣n chúng ta th́ sao?

Phản ứng của chúng ta trước trang Tin Mừng này như thế nào? Hay nó vẫn làm chúng ta thản nhiên, không chút bận tâm?

Trong một xă hội dồi dào của cải mà chúng ta đang sống chúng ta có thái độ nào đối với một số nghề nghiệp dành cho người nghèo? Có những người nào mà tôi khinh khi v́ chủng tộc, v́ môi trường xă hội, nghề nghiệp hay sự nghèo khó của họ không?

Mọi người đều rút từ tiền dư bạc thừa của họ mà đem bỏ vào đó; c̣n bà này, th́ rút từ cái túng thiếu của ḿnh mà bỏ vào đó tất cả tài sản

Người ta không thể đánh lừa Chúa được. Người thấy tận đáy ḷng chúng ta. Bà này đă cho "nhiều hơn", v́ bà đă cho "tất cả". Muốn biết giá trị của một quà tặng, ta không nên chỉ nh́n vào đồ vật đó, mà c̣n, phải để ư đến người cho. Thiên Chúa đă nh́n như thế. Người nh́n thấy những ǵ c̣n lại trong két sắt hay trong trương mục ngân hàng.

Chúng ta cần suy niệm hai từ mà Đức Giêsu đă dùng. Đó là hai ư niệm đơn giản: ‘Sự túng nghèo’ là t́nh trạng của người không có đủ yếu tố cần thiết để sống; ‘Điều cần thiết’ là những ǵ tương xứng cho đời sống b́nh thường. ‘Của cải thừa’ là những ǵ chúng ta có nhiều hơn cái cần thiết.

Chắc chắn đó không phải là những giá trị toán học cố định. V́ ta có thể thắc mắc: "Sự cần thiết sẽ dừng lại ở mức nào?". "Sự dư thừa" bắt đầu từ đâu? Nhưng thực tế khiến chúng ta phải nh́n nhận rằng có quá nhiều khác biệt giữa điều kiện sống của con người trong cùng một xứ sở nhất là giữa quốc gia này với quốc gia khác. Với những đồ vứt bỏ trong thùng rác ở New York, người ta cũng có thể cứu sống cho một thành phố với số dân tương đương thuộc thế giới thứ ba. Những phí phạm của chúng ta kêu lên tới Thiên Chúa, và trước mặt người nghèo. Vào thời đó, Đức Giêsu đă dám tố cáo một số người sống quá ‘dư thừa’, c̣n ngày nay Người sẽ phải nói sao đây?

Tất cả những ǵ bà có để nuôi sống ḿnh.

Đức Giêsu không nh́n sự việc như chúng ta. Chính Người cũng là một kẻ nghèo.

Người đă nh́n ngắm và thấy tâm hồn cho đi tất cả. Chúa để mắt trên người nghèo. Họ đang làm vui ḷng Thiên Chúa.

Đức Giêsu đă ca ngợi người đàn bà góa nghèo, cống hiến hai đồng tiền nhỏ. Lạy Chúa, Chúa nghĩ ǵ về ḷng quảng đại của con? Tôi có "cho đi" không? Bao nhiêu? Như thế nào? Ngày nay ta có thể cho rằng người đàn bà này có lư do chính đáng để giữ lại số tiền đó và để cho kẻ khác “cống hiến" thôi! Nhưng Thánh Vinh Sơn đă nói: May thay cho những người nghèo, v́ vẫn c̣n có những người nghèo ‘biết cho’.

Trước khi khởi sự bước vào cuộc thụ khổ, Đức Giêsu cho chúng ta biết bí mật cái chết của Người sắp đến gần: Người đàn bà này là "h́nh tượng" của Thiên Chúa, Đấng trao ban tất cả, tất cả những ǵ Người có để sống! "Thiên Chúa dù giàu có, đă trở nên khó nghèo để làm giàu cho chúng ta". Thánh Phaolô đă dám nói như vậy (2 Cr 8,9). T́nh yêu không biết tính toán. Chúa là t́nh yêu. Người đă không tính toán, Người đă cho đi tất cả. Nếu Giáo Hội nguyên thủy đă ghi lại đoạn này bề ngoài xem ra không quan trọng ngay trước cuộc thương khó, là v́ Giáo Hội đă tự nhủ: Vâng, Đức Giêsu đă tự nhận ra chính Người nơi người đàn bà này, v́ bà đă "cho đi tất cả".

 
 

12. Gợi ư bài giảng của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

THÓI ĐẠO ĐỨC GIẢ VÀ L̉NG QUẢNG ĐẠI THỰC

Ư HƯỚNG BÀI GIẢNG

1. Nếu phải tránh lối mị dân dễ dăi, cho rằng những người có thân phận khiêm tốn đương nhiên sẵn sàng đối với Vương Quốc Thiên Chúa, th́ cũng không nên quả quyết rằng bao người giàu có là bấy nhiêu công dân của vương quốc ma quy.û Có những kẻ nghèo nàn nhưng ḷng đầy ham hố, tham lam keo kiệt, cũng như có lắm kẻ giàu sang nhưng rộng răi, biết thi ân và ḷng chẳng dính bén. Sự "nghèo khó Tin mừng" không tất nhiên nằm nơi chỗ thiếu thốn của cải, nhưng nằm nơi thái độ từ bỏ, không xem của cải làm cùng đích để lao lực lao tâm, nhưng coi như là phương tiện để phụng sự Thiên Chúa và kẻ khác, và sẵn sàng chịu mất khi cần. Tuy nhiên, sự từ bỏ nơi kẻ giàu vẫn khó hơn nơi người ít của. Hăy cám ơn Chúa v́ đă cho xảy đến bao nhiêu hoàn cảnh khiến của cải chúng ta ít đi để ta dễ hướng tâm về của đích thật, sự bảo đảm đích thật là Người.

2. Đoạn Tin Mừng nói về việc bà góa dâng hiến tất cả tài sản của bà tuy ngắn gọn nhưng rất thâm thúy, thật đáng chúng ta lưu tâm. Qua cử chỉ này, như người ta thường nói, bà đă đặt ḿnh vào t́nh trạng hoàn toàn khó nghèo trước mặt Thiên Chúa. Bà hết ḿnh phó thác cho Thiên Chúa. Những người giàu có cho một phần gia sản của họ; c̣n bà góa này, bà cho tất cả gia sản của bà và từ đó bà đặt ḿnh dưới sự quan pḥng của Chúa. Điều đó có nghĩa là bà đặt tất cả trong niềm hy vọng vào Chúa, cơm ăn cũng như cuộc sống của bà.

3. Thâm sâu hơn nữa, cử chỉ của bà nói rằng bà đi tới Thiên Chúa như tới một kẻ mà bà hết ḷng yêu mến và bà tin chắc Ngài có dư khả năng lo lắng cho bà. Bà không chỉ đi thi hành bổn phận tầm thường là đóng góp vào quỹ Đền thờ. Bà không chỉ muốn thi hành một nhiệm vụ. Bà đi quá cả phạm vi bổn phận, phạm vi chu toàn Lề luật. Bà không nghĩ tới vấn đề chu toàn Lề luật, nhưng nghĩ rằng Thiên Chúa rất xứng để bà dâng cho Ngài tất cả và đồng thời chờ đợi nơi Ngài tất cả.

  


 

13. Đồng tiền của bà góa

Qua phần phụng vụ lời Chúa hôm nay, chúng ta thấy nổi bật khuôn mặt của hai bà góa.

Khuôn mặt thứ nhất, đó là bà góa tại Sarepta.

Thực vậy, năm đó trời hạn hán, khiến cho mùa màng bị thất thu và nạn đói đe dọa ở nhiều nơi. Gia đ́nh bà góa này cũng chỉ c̣n lại có một chút dầu và bột, đủ cho một bữa ăn mà thôi. Thế nhưng, trước lời yêu cầu của Êlia. Bà đă hy sinh phần bột cuối cùng để làm một bánh cho nhà tiên tri. Nhờ đó, bà và con bà đă được cứu thoát, đúng như lời tiên tri Êlia đă nói:

- Hũ bột sẽ không cạn và b́nh dầu sẽ không vơi cho đến ngày Chúa làm mưa xuống trên mặt đất.

Khuôn mặt thứ hai là bà góa dâng tiền vào đền thờ.

Chúa Giêsu lúc bấy giờ đứng trong đền thờ và quan sát. Những người Do Thái giàu có thường tỏ ra rộng răi trong việc dâng cúng. Họ bỏ vào ḥm những đồng tiền vàng sáng chói. Thế nhưng điều đáng trách nơi họ, đó là họ muốn cho mọi người biết đến và lên tiếng ca tụng họ.

Trong khi đó, một bà góa nghèo tiến đến, gương mặt th́ già nua, áo quần th́ cũ kỹ, tất cả đều nói lên thân phận túng cực của bà. Bà bỏ vào ḥm hai đồng xu nhỏ. Có lẽ chính bà cũng cảm thấy xấu hổ, v́ số tiền không đáng là bao nhiêu, thế nhưng bà tin tưởng rằng Chúa sẽ biết, bởi v́ cái chẳng là bao nhiêu ấy lại là tất cả những ǵ bà thu quén được.

Trước cảnh tượng trái ngược ấy, Chúa Giêsu đă gọi các môn đệ lại và nói cho các ông hay, chính bà góa này mới là người bỏ nhiều nhất, bởi v́ tất cả những người kia chỉ bỏ phần nào cái dư thừa của ḿnh. C̣n bà góa này đang cơn túng thiếu, đă bỏ tất cả những ǵ ḿnh có để nuôi sống.

Từ những điều vừa tŕnh bày, chúng ta dễ dàng thấy được điểm giống nhau giữa hai bà góa. Đó là các bà đă dâng hiến cả những cái cần thiết nhất cho cuộc sống của ḿnh và gia đ́nh. Bà góa tại Sarepta th́ dâng nắm bột cuối cùng. C̣n bà góa tại đền thờ th́ dâng những đồng tiền cần thiết nhất của ḿnh.

Sở dĩ như vậy là v́ ḷng yêu mến đối với người của Chúa hay đối với nhà của Chúa. Nói cách khác, các bà hành động như vậy v́ ḷng yêu mến Chúa.

Chính yếu tố ḷng yêu mến này đă làm cho những hành động của các bà có được một giá trị to lớn trước mặt Chúa, và rồi chính Chúa đă lên tiếng ca ngợi các bà. Các bà đă hành động đúng như câu tục ngữ chúng ta thường nghe nói:

- Của ít ḷng nhiều.

Hay nói đúng hơn, các bà đă hành động với hết khả năng của ḿnh.

Đó cũng chính là điều tôi mong muốn tất cả mọi người chúng ta hăy noi gương bắt chước. Dù gặp phải những chuyện bực bội buồn phiền, dù gặp phải những chuyện trái ư, chúng ta cũng hăy chấp nhận tất cả v́ ḷng yêu mến Chúa, chúng ta cũng hăy làm tất cả những công việc nhỏ bé và tầm thường nhất v́ ḷng yêu mến Chúa.

Bởi v́ ḷng yêu mến sẽ là như cây đũa thần, biến những hy sinh nhỏ bé và những công việc tầm thường của chúng ta trở thành những sợi chỉ vàng, dệt nên tấm vải cuộc đời và làm cho cuộc đời chúng ta thực sự có được một giá trị to lớn trước mặt Thiên Chúa.

  

 

14. Trao ban

Giáo hội luôn mời gọi con cái ḿnh sống bác ái. Chúng ta luôn luôn được mời gọi quan tâm đến tha nhân và chia sẻ với họ. Đề tài hôm nay mở rộng thách đố này qua việc đ̣i hỏi những hy sinh. Chúa Giêsu không chỉ trông đợi nơi chúng ta một sự trao ban một cách đơn giản. Việc trao ban của chúng ta thật sự phải là một sự hy sinh. Người ta vẫn nói: “Trao ban chưa phải là trao ban thật sự nếu nó chưa làm người trao ban bị tổn thương”.

Bà góa trong bài Tin Mừng hôm nay đă dâng hiến tất cả những ǵ bà có. Của bà dâng cúng hầu như không có ǵ đáng kể, nhưng hai đồng xu đó là tất cả những ǵ bà có để nuôi thân.

Khi Chúa Kitô hiến dâng chính mạng sống ḿnh làm của lễ chuộc tội cho nhiều người, Người đă dâng hiến trọn vẹn cuộc sống của Người. Thánh Phaolô đă viết: “Đức Giêsu Kitô, vốn dĩ là Thiên Chúa mà không nghĩ phải nhất quyết duy tŕ địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đă hoàn toàn trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế. Người lại c̣n hạ ḿnh, vâng lời cho đến nỗi bằng ḷng chịu chết, chết trên cây thập tự”.

Những người theo Chúa Kitô cũng phải noi theo gương tự hiến của Người. William Barclay đă kể lại câu chuyện sau đây: “Có một anh lính kia bị trọng thương ngoài chiến trường. Vị tuyên úy ḅ tới bên anh và làm tất cả những ǵ có thể làm được. Ngài ở lại với anh khi mà đội quân đă rút lui hết. Trong cái nóng nực của ban trưa, ngài đă cho anh tất cả số nước trong b́nh của ngài, trong khi chính ngài cũng đang bị nung nấu bởi cái khát. Đêm đến, khi sương giá lạnh lẽo ập xuống, ngài lấy chiếc áo khoác của ḿnh mà đắp cho anh lính. Cuối cùng, anh lính ngước nh́n lên vị tuyên úy và hỏi: “Thưa tuyên úy, ông là Kitô hữu phải không?” Vị tuyên úy trả lời: “Tôi cố gắng để là người Kitô hữu”. Anh lính nói: “Nếu Kitô giáo dạy người ta làm cho người khác những việc mà ông đă làm cho tôi, th́ ông hăy dạy cho tôi biết đạo Kitô giáo đi. V́ tôi cũng muốn trở thành kitô hữu”.

Người ta thường nói, muốn biết ḷng quảng đại của một người nào th́ đừng xét xem người đó đă cho đi những ǵ, nhưng hăy xem người ấy c̣n lại những ǵ sau khi đă cho đi. Vị tuyên úy đă dám liều mất mạng sống ḿnh khi cho đi tất cả. Hành động của ngài và của bà góa trong bài Tin Mừng hôm nay cho chúng ta thấy rơ nhất về ư nghĩa của việc trao ban đến hy sinh. Nếu chúng ta không trao ban chính bản thân ḿnh, nghĩa là chỉ cho đi những ǵ dư thừa, th́ Thiên Chúa c̣n tiếp tục đ̣i hỏi chúng ta nhiều hơn nữa. Người muốn chúng ta dấn thân nhiều hơn. Người muốn chúng ta dâng hiến cả chính bản thân ḿnh một cách trọn vẹn. Người muốn một sự dâng hiến đến mức hy sinh. Lạy Chúa, con đă nhiều lần không dám dấn thân cho đi trọn vẹn, con c̣n sợ mất mát quá nhiều. Xin Chúa giúp con biết can đảm trao đến hy sinh chính ḿnh để đáp lại t́nh yêu của Chúa đă trao ban đến chết cho con trên thập giá.

  


 

15. Tấm ḷng

Lời Chúa hôm nay tŕnh bày cho chúng ta tấm gương đạo đức chân thành của hai người phụ nữ nghèo của nhưng giàu ḷng: một người thời ngôn sứ Êlia và một người thời Chúa Giêsu.

Thời ngôn sứ Êlia, khi Thiên Chúa làm hạn hán trên đất nước Do Thái để phạt vua tôi của nước này, ngôn sứ Êlia được lệnh Chúa tạm lánh sang xứ Sarépta. Ở đó ngôn sứ đă gặp một phụ nữ đầy ḷng tin cậy vào lời hứa của Chúa, bà đă liều chết đói, hy sinh chút bột và dầu c̣n lại làm bánh nuôi ngôn sứ, nhưng Chúa đă trả công bội hậu cho bà và đứa con trai duy nhất thoát cảnh đói khổ. Câu chuyện này đă được Chúa Giêsu nhắc tới rơ rệt một lần và lần khác Ngài ám chỉ đến.

Một phụ nữ khác thời Chúa Giêsu, đang sống trong cảnh túng thiếu, thế mà bà đă đem cả số tiền lương công nhật, tức là những ǵ bà có để nuôi sống ḿnh, bỏ vào ḥm tiền dâng cúng cho nhà thờ, và Chúa đă khen bà là bỏ nhiều, dâng cúng nhiều hơn những người giàu khác, tại sao vậy? Bởi v́ trước mặt Chúa, những công việc từ thiện, và cả những việc đạo đức mà những người giàu có, cụ thể là giới kinh sư và Pharisêu, chỉ là những phương tiện trục lợi, hay xây dựng danh giá và địa vị cho họ, chứ không phải do ḷng kính mến Chúa hay thương yêu người mà phát xuất. Hạng người như thế ở thời đại nào và ở nơi nào cũng có với những cách thức khác nhau. Họ là tỷ phú hay triệu phú, họ bỏ ra một vài triệu để đóng góp vào công việc từ thiện hay xây cất những công tŕnh lớn th́ động lực chính có khi không phải là đức ái, mến Chúa yêu người, mà chỉ là giá mua danh vọng. Không nên chờ đợi những người như thế hành động một cách âm thầm, ẩn danh. Thành thử số tiền hay công lao khó nhọc họ bỏ ra có thể là nhiều nhưng thực sự họ chẳng cho hoặc dâng hiến được bao nhiêu. Đó là cuộc đầu tư một vốn bốn lời, đó là sự lợi dụng tôn giáo và bác ái chứ không phải là phục vụ.

Trái lại, người đàn bà góa trong Tin Mừng tỏ ra biết phục vụ tôn giáo hết ḿnh: ḥm tiền ở hành lang nhà thờ, chắc là thu góp để xây cất hoặc bảo tŕ bảo quản đền thờ, v́ thời Chúa Giêsu đền thờ vẫn chưa hoàn thành. Bà không cần biết ai đóng góp bao nhiêu, bà chỉ thấy có bổn phận đóng góp để tỏ ḷng tôn thờ kính mến Chúa theo khả năng của ḿnh. Cho nên, bà có bao nhiêu th́ dâng cúng bấy nhiêu mà không hề lo đến tương lai, đến ban chiều, đến ngày mai sẽ ra sao, bà chỉ biết phụng sự mà không biết lợi dụng tôn giáo hay Thiên Chúa.

Chính v́ thế Chúa Giêsu khen bà đă dâng cúng nhiều hơn những người khác: xét về số lượng khách quan th́ số tiền một phần tư xu so với năm, ba chục ngàn hoặc từng mấy trăm ngàn hay một triệu th́ thật mỉa mai, đáng tức cười. Nhưng v́ căn cứ trên ư hướng để đánh giá trị công việc, cho nên Chúa thấy hai đồng tiền nhỏ của người phụ nữ vô danh này nhiều hơn hết. Điều có nghĩa là những công việc đạo đức và từ thiện, bác ái hơn nhau ở động lực và lư do hay mục đích chứ không phải ở số lượng: người đàn bà này đang túng thiếu, nhưng bà đă thực sự quên ḿnh để chỉ nghĩ đến Chúa, tới ích lợi chung, trong khi đó những người dâng cúng nhiều lại chỉ đi t́m ḿnh, t́m danh tiếng vẻ vang cho ḿnh mà quên Chúa. Số tiền họ dâng cúng tuy nhiều nhưng họ có mất mát ǵ đâu, trái lại c̣n được lời về danh giá và tiếng khen. Chính v́ những lư do đó mà Chúa Giêsu đă cho rằng bà ta dâng cúng nhiều hơn những người khác.

Hơn nữa, đối với Thiên Chúa, điều quan trọng không phải là bao nhiêu, nhiều hay ít, miễn là với cả tấm ḷng. Đúng vậy, của cải th́ có hạn, người nhiều người ít, công sức cũng có hạn, kẻ nhiều khả năng, kẻ ít khả năng, nhưng tấm ḷng th́ kể như vô biên giới, và Chúa nh́n vào nơi thẳm sâu của cơi ḷng từng người, cơi ḷng vô biên giới ấy cân đo những ǵ là trong sáng, những ǵ là u tối, những ǵ là thẳng thắn, những ǵ là cong queo, để rồi Chúa đánh giá và thưởng công. V́ thế, số lượng nhiều ít của cải vật chất đem ra để chia sẻ không có giá trị nhiều, chính tấm ḷng yêu thương quảng đại bên trong mới quan trọng và có giá trị trước mặt Thiên Chúa. Người ta nh́n bên ngoài, c̣n Thiên Chúa nh́n bên trong, đó là trường hợp bà góa, bà dâng của và dâng cả tấm ḷng. Cách cho quư hơn của cho. Của cho kèm theo tấm ḷng là của cho quư hóa nhất.

Như vậy, bài học chúng ta cần ghi nhớ và suy nghĩ là cách chúng ta làm việc bác ái từ thiện thế nào. Thường thường ai cũng muốn làm việc để được người khác đề cao khen thưởng, nhưng trong việc bác ái, cụ thể là việc bố thí, th́ Tin Mừng nói rơ: “Cha ngươi, Đấng thấu suốt cả nơi kín nhiệm sẽ thưởng công cho ngươi”, nghĩa là làm phúc bố thí để cho Chúa biết, Chúa thấy, đó mới là mục đích, đó mới là quan trọng. Điều quan trọng ở đây là chính Chúa thấy trong sự kín nhiệm, kín đáo, loài người không thấy, không biết, nhưng Chúa thấy và Chúa biết tất cả và Chúa có phần thưởng của Ngài. Ở đời, ai làm ǵ cho chúng ta, chúng ta cũng dành một phần thưởng tương xứng cho họ, huống chi Thiên Chúa. Nhưng có điều chắc chắn là Chúa sẽ thưởng đời sau, cũng có khi Chúa thưởng ngay đời này. Như vậy, rơ ràng làm việc lành để ca tụng Chúa chứ không phải để ca tụng ḿnh, nếu được người ta ca tụng là đă lănh phần thưởng rồi, và như thế có thể sẽ không c̣n công phúc trước Thiên Chúa nữa.

Chúng ta hăy nghĩ xem: chúng ta thường làm những việc đạo đức, những việc bác ái, chia sẻ, những cách đối xử với người khác như thế nào? Có phải với tấm ḷng chân thực hay v́ những lư do ǵ khác? Chúng ta hăy nhớ: Chúa căn cứ vào tấm ḷng chúng ta mà thưởng công cho chúng ta.

  


 

16. Cho tất cả

Hai nhân vật được lưu ư trong các bài sách thánh hôm nay là hai phụ nữ. Hai bà goá. T́nh h́nh tài chánh của họ rất khó khăn. Không việc làm. Không nơi nương tựa. Họ sống trong cơ cực. Họ dễ trở nên mồi cho những kẻ khai thác. Họ thuộc thành phần những kẻ bị xă hội ruồng bỏ. V́ họ mà Chúa Giêsu đă đến. Không lạ ǵ Ngài quan tâm đặc biệt đến bà goá mà Ngài thấy trong Đền Thờ.

Cho những ǵ ta có … Cho những ǵ ta là …

Hai người phụ nữ làm một cử chỉ rất quảng đại, họ cho những ǵ có thể nuôi sống họ. Chính cuộc sống của họ mà họ cho đi, khi cho cái ít ỏi mà họ có.

Bà goá ở Sarepta nói: “Tôi chỉ có trong hũ một nắm bột, và trong b́nh một chút dầu thôi”. Bà thêm: “Tôi và con tôi ăn, rồi chúng tôi chết”. Một sự hiến dâng dẫn đến cái chết. Hiến dâng những ǵ ḿnh có tức là cho đi con người của ḿnh, sự sống của ḿnh. Đó thực sự là vấn đề.

Cũng một vấn đề như vậy nơi bà goá lên Đền Thờ, trước mặt những kẻ bỏ bớt những món tiền dư thừa, bà đă cho đi số tiền ít ỏi nhưng cần thiết cho ḿnh. Chúa Giêsu rất sáng suốt, Ngài thấy rất rơ những ǵ đă xẩy ra. Ngài nói: “Bà đă cho đi hết số tiền bà có để sống”. Nơi đây nữa, hiến dâng những ǵ ḿnh có là hiến dâng chính ḿnh. Khi dâng cúng số tiền ḿnh có bà goá đă dâng hiến chính cuộc sống của bà.

Khi nh́n lại cử chỉ của những người phụ nữ này, làm sao có thể không nhớ đến Chúa Giêsu. Những ǵ các bà goá này đă làm, Chúa Giêsu sẽ làm. Chính Ngài cũng sẽ cho đi những ǵ Ngài có; Ngài cũng sẽ hiến dâng mạng sống ḿnh. Cách tự do! “Mạng sống của Tôi, không ai lấy đi được, nhưng chính Tôi tự ư hy sinh mạng sống ḿnh” (Ga 10,18). Việc hiến dâng của các bà goá loan báo việc hiến dâng của Con Thiên Chúa.

Mạo hiểm khi cho.

Những người giàu có lên Đền Thờ đă dâng những số tiền lớn, nhưng của cải họ dâng hiến vẫn là nhỏ bé, dè xẻn. Khi dâng hiến như vậy, họ không phải đánh liều về bất cứ điều ǵ cả, nhất là mạng sống của họ! Khi bỏ những số tiền lớn vào ḥm cúng, họ không quên giữ lại những số tiền lớn hơn nhiều để bảo đảm cuộc sống và một cuộc sống dư dả. Chúa Giêsu không bị đánh động chút nào cả trước việc dâng cúng này. “Ai muốn cứu mạng sống ḿnh, th́ sẽ mất; c̣n ai liều mất mạng sống ḿnh v́ Tôi và v́ Tin Mừng, th́ sẽ cứu được mạng sống ấy” (Mc 8,35).

Hai bà goá đă liều mạng sống ḿnh, các bà đă dám tin tưởng hoàn toàn nơi Thiên Chúa. Bà thứ nhất đă được thưởng: Hũ bột của bà không bao giờ vơi, b́nh dầu của bà không bao giờ cạn. Bà thứ hai cũng được thưởng: Bà được Chúa Giêsu khen ngợi và Thiên Chúa chúc lành.

Tiền bạc dư thừa của chúng ta ở đâu? Cái cần thiết cho chúng ta ở đâu? Phải nêu lên câu hỏi này, v́ trước mặt Thiên Chúa phẩm chất cuộc sống chúng ta được đo lường bằng phẩm chất của những điều ta hiến dâng. Cho của dư thừa, tức là không cho ǵ cả. Một của hiến dâng như thế không đánh động Thiên Chúa chút nào. Mọi sự trở thành nghiêm túc và đẹp ḷng Thiên Chúa, khi ta cho đi chính cái cần thiết, khi ta cho đi chính cái hầu như không thể thiếu được trong cuộc sống của ḿnh, khi cho đi một chút bản thân ḿnh. Lúc đó Thiên Chúa sẽ xem xét đoái nh́n.

Ở đây ta phải xét đến những cử chỉ cụ thể chứ không phải những ư tưởng tốt. Ta cũng phải hiểu rơ Tin Mừng nữa. Vấn đề không phải là bỏ công ăn việc làm hoặc rút hết trương mục của ḿnh trong ngân hàng chẳng hạn, nhất là khi ta có trách nhiệm đối với những người khác nữa. Nhưng, mặc dù có trách nhiệm, ta vẫn phải nhận định những ǵ là cần thiết, những ǵ là dư thừa trong cuộc sống.

Đối diện với thân xác bị phó nộp.

Chúng ta đang cử hành Thánh lễ. Nếu được sống cách tích cực, Thánh lễ sẽ lôi cuốn chúng ta bước theo Chúa Kitô. Lát nữa đây linh mục chủ tế sẽ nói: “Này là Ḿnh Thầy, sẽ bị nộp v́ các con”. Những lời này không chỉ nhắc lại một thực tại thuộc quá khứ, chúng c̣n diễn tả một thực tại luôn luôn hiện có. Chúa Giêsu tự hiến, Chúa Giêsu phó nộp mạng sống Ngài v́ chúng ta! Những ǵ Ngài nói về bà goá được áp dụng cho Ngài: “Ngài đă cho hết … Ngài đang cho hết … Ngài tự hiến …”

Chúng ta sắp rước Ḿnh Thánh Chúa. Giây phút hạnh phúc! Nhưng đáp lại, chúng ta có sẵn sàng hiến dâng mạng sống của chúng ta không? Chúng ta có sẵn sàng cho đi chẳng những cái dư thừa trong cuộc sống của chúng ta, mà cả chính cuộc sống chúng ta nữa không?

  


 

17. Nghèo túng

Dưới mắt người đời, th́ nghèo túng là một điều bất hạnh. Chẳng đặng th́ đừng mới phải cúi đầu chấp nhận t́nh cảnh hẩm hiu ấy.

H́nh ảnh bà góa trong phần phụng vụ Lời Chúa hôm nay là một tiêu biểu cho thân phận nghèo túng. Thế nhưng, theo Kinh thánn, người nghèo túng thường được Chúa ca tụng và chúc phúc.

Đúng thế, trong những ngày hạn hán, chỉ riêng bà góa thành Sarepta được Chúa sai tiên tri Êlia tới ban phúc lành. Rồi trong Phúc âm, chúng ta thấy Chúa khen ngợi bà góa đă bỏ vào ḥm tiền có hai đồng xèng, là đă bỏ nhiều nhất, v́ bà dám hy sinh cả những cái cần thiết cho cuộc sống của ḿnh. Lần khác Chúa đă làm phép lạ, cứu sống cậu thanh niên con trai của một bà góa thành Naim.

Sở dĩ Chúa ca ngợi và chúc phúc như thế là v́ họ đă rộng răi với Chúa. Thực vậy, dù phải cho đi đến miếng bánh cuối cùng, dù phải dâng cúng ngay cả những đồng xu cần thiết…họ cũng không tiếc xót.

Nghèo túng tự nó chẳng bao giờ là điều đáng ước mong, nhưng Chúa đă ca ngợi và chúc phúc cho họ không phải v́ họ nghèo túng, nhưng v́ người nghèo túng thường có tâm hồn độ lượng, biết chia sẻ và cảm thông với những người cùng sống trong một cảnh ngộ như ḿnh.

Trong cơn hoạn nạn, kinh nghiệm cho thấy, họ là những người có mặt đầu tiên và ra tay giúp đỡ nhiều hơn cả.

Hơn thế nữa, họ c̣n biết tin tưởng vào Chúa, sẵn sàng chịu đựng cảnh nghèo túng trong niềm kính sợ Chúa như người ăn xin tên là Lagiarô, không than thân trách phận như ông Giob, v́ họ tin tưởng rằng sau những gian nguy thử thách ấy, Chúa sẽ ân thưởng bội hậu cho họ như lời Ngài đă phán:

- Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, v́ Nước trời là của họ.

Chúa Giêsu đă không những đă ca ngợi và chúc phúc cho những người nghèo túng, mà hơn thế nữa, Ngài đă chọn con đường nghèo túng để đến với chúng ta và cứu độ chúng ta. Sinh ra tại Bêlem không nhà không cửa. Lớn lên tại Nagiarét với những công việc cực nhọc. Lang thang rao giảng Tin Mừng:

- Con cáo có hang chim trời có tổ nhưng Con Người th́ không có chỗ tựa đầu.

Và sau cùng, đă chết đi một cách trần trụi và tủi nhục trên thập giá.

Chúng ta có thể tóm kết về cuộc đời Ngài như thế này:

- Sinh ra nghèo túng, lớn lên nghèo túng hơn và chết đi một cách vô cùng nghèo túng.

Sở dĩ như vậy v́ Ngài là một vị Thiên Chúa giàu sang, đă mặc lấy thân phận nghèo hèn để biến chúng ta, những tạo vật nghèo hèn, được trở nên giàu sang.

Có một câu chuyện kể lại rằng:

Ngày kia, gặp một anh ăn mày, Chúa đă xin anh ta một chút ǵ đó. Miễn cưỡng anh ta phải vét bị đưa cho Chúa một nắm gạo. Chúa nhận lấy, nhưng rồi sau đó đă trả lại ngay. Tuy nhiên, lạ lùng thay, trên bàn tay anh ta không phải là những hạt gạo gẫy nát mà là những hạt vàng sáng chói. Anh ta tiếc rẻ v́ đă không đưa cả bị cho Chúa.

Trong đời sống đạo đức, chúng ta chỉ để ư xin Chúa, mà ít để ư đến những điều chúng ta có thể làm cho Ngài. Tuy nhiên, cũng có những người đă hiểu và họ đă dâng cho Chúa: có thể là một vài đồng xu hay một nắm gạo, có thể là tất cả bị gạo và ngay cả mạng sống của chính ḿnh. C̣n chúng ta th́ sao? Chúng ta đă dâng ǵ cho Chúa? Chúa sẽ chẳng bao giờ chịu thua ḷng rộng răi và quảng đại của chúng ta đâu.

 


 

18. Đồng tiền

Có một ông già giàu gặp một vị đạo sĩ ngồi ở gốc cây bên lề đường, liền hỏi: “Ông ngồi đây làm ǵ vậy? Nhà tôi đang cần người giúp việc, về làm cho tôi ông sẽ có tiền”. Vị đạo sĩ trả lời: “Cám ơn ông, tôi rất sợ tiền bạc, v́ ở đâu có tiền bạc ở đó có tội ác”. Ông nhà giàu nói: “Ông rất lầm nên mới yếm thế bi quan. Thế gian có tiền là có tất cả. Có tiền mua tiên cũng được, khắp đông tây đều công nhận như vậy”. Vị đạo sĩ trả lời: “Ông càng lầm hơn tôi, tiền bạc mở được mọi cửa trừ cửa thiên đàng. Đó là câu nói của các nhà đạo đức phương tây. C̣n đông phương th́ cho rằng: tiền bạc mua được tất cả nhưng không thể mua được lương tâm của người quân tử”. Ông nhà giàu lại nói: “Ông biết chứ, lịch sử chứng tỏ tiền bạc đi tới đâu th́ ở đấy phồn thịnh. Có phải tiền bạc đă biến đổi thế giới khổ cực thành xa hoa sung sướng không?”. Vị đạo sĩ trả lời: “Ông chỉ thấy tiền bạc có một mặt, ông không thấy mặt trái của nó, lịch sử cũng ghi rơ: tiền bạc đi tới đâu th́ gieo chia rẽ giàu nghèo, gây nên cảnh bất công, ghen tương, tranh chấp và chết chóc”. Ông nhà giàu không nói thêm ǵ nữa.

Cuộc đàm thoại giữa ông nhà giàu và vị đạo sĩ trên đây chỉ xác nhận những điều mà có lẽ tất cả chúng ta đều đă biết và công nhận như vậy. Bởi v́ tự nó tiền bạc chỉ có một giá trị rất nhỏ. Theo cách đánh giá này th́ tờ 500 đồng cũng giống như tờ 1 đồng, chỉ là một tờ giấy có in h́nh khác nhau, đáng giá vài xu do tiền giấy và công in. Nhưng theo giá trị định ước, th́ tờ 500 gấp 500 lần tờ 1 đồng. Chính v́ giá trị định ước này mà tiền bạc dù rách, dù hôi, nó vẫn được quí trọng, dù đẹp dù xấu, dù mới dù cũ, nó vẫn được người ta dành cho nhiều cảm t́nh. Nó được chuyền qua biết bao nhiêu bàn tay và được sử dụng vào muôn vàn việc khác nhau.

Tiền bạc là phương tiện giúp cho người ta trao đổi để dễ dàng sinh hoạt trong cuộc sống hằng ngày. Nên tiền bạc tự nó không xấu mà trái lại là đàng khác. Nhưng nó trở nên tốt hay xấu là do con người sử dụng nó. Nó có thể được dùng vào những việc gian manh, bất lương, xảo trá, gây nguy hiểm và tai hại cũng như được dùng vào những công việc bác ái, xây dựng t́nh yêu, tạo nên t́nh bạn hay đem lại những lợi ích vật chất và tinh thần.

Như vậy, tất cả chúng ta đều nhất trí rằng: tiền bạc tự nó là tốt và luôn luôn có giá trị rất thực tế theo như định ước người ta gán cho nó. Tờ 1000 đồng chắc chắn phải hơn tờ 50 đồng, tờ 100 đồng, tờ 500 đồng. Nhưng tại sao trong bài Tin Mừng Chúa Giêsu lại nói hai đồng tiền kẽm, chỉ đáng một phần tư đồng xu Rô ma của người đàn bà góa nghèo bỏ vào thùng tiền dâng cúng ở đền thờ lại quí hơn những số tiền lớn của những người giàu?

Xét về số lượng th́ chắc chắn hai đồng tiền của bà góa thua kém xa số tiền lớn của những người khác. Nhưng xét theo tỷ lệ tương quan, nghĩa là về hoàn cảnh, về lư do, về mục đích th́ người đàn bà này đă bỏ vào thùng tiền nhiều hơn, bà ấy đă cho nhiều hơn hết, v́ bà không dâng những thứ dư thừa mà dâng những cái rất cần thiết để nuôi sống. Có thể số tiền đó chính là một ổ bánh ḿ, một lon gạo, một bó rau đủ để nuôi sống bà trong ngày hôm đó. Nhưng không, bà không lo đến tương lai, không lo ngày mai sẽ ra sao, bà chỉ biết phụng sự mà không biết lợi dụng tôn giáo hay lợi dụng Thiên Chúa. Trái lại, những người dâng cúng nhiều chỉ khoe khoang để t́m danh vọng tiếng khen. Số tiền họ dâng cúng tuy nhiều nhưng so với cơ nghiệp và gia tài của họ th́ có thấm thía ǵ. Họ chỉ mất một ít tiền bạc nhưng lại được lời về danh giá và tiếng khen. Cho nên, thực sự họ chẳng cho hoặc dâng hiến được bao nhiêu. Đó là một cuộc đầu tư một vốn bốn lời. Đó là một sự lợi dụng tôn giáo và bác ái chứ không phải phục vụ. Chính v́ lư do đó mà Chúa Giêsu đă đánh giá bà góa nghèo dâng cúng nhiều hơn mọi người.

Hơn nữa, đối với Thiên Chúa, điều quan trọng không phải là bao nhiêu, nhiều hay ít, miễn là với tất cả tấm ḷng. Ngài không ham của cải Ngài đă ban cho loài người, nhưng chỉ muốn ḷng thành thực của con người mà thôi. Cho nên, người ta có thể dâng thật nhiều cho Thiên Chúa, nhưng bao lâu người ta chưa dâng chính ḿnh hay ít nữa những ǵ thuộc về bản thân, những ǵ liên hệ tới chính con người của ḿnh th́ kể là người ta chưa dâng hiến ǵ cả.

Qua bài Tin Mừng với việc làm của người đàn bà góa nghèo, Chúa Giêsu dạy cho chúng ta biết ư nghĩa và giá trị của tiền bạc đối với người sử dụng nó và qua đó chúng ta rút ra được một bài học, đó là hăy biết cho đi. Bởi v́ thương yêu là cho đi. Càng cho nhiều là dấu càng yêu thương nhiều, nhất là cho đi với một ḷng thành thực thiết tha. Nhưng không phải chỉ cho những ǵ là vật chất như của cải, tiền bạc mới là cho. Chúng ta có thể cho những ǵ là siêu nhiên cao quí như lời cầu nguyện; và cho những ǵ là tinh thần như một nụ cười, một cái nh́n thiện cảm, một lời nói vui vẻ hiền ḥa hay những lời an ủi chân thành…

  


 

19. Cho đi

Người ta trắc nghiệm một quà tặng không phải bằng số lượng của nó, nhưng bằng sự mất mát mà người cho phải chịu.

Chúng ta phải cho điều ǵ thật sự có một giá trị đối với chúng ta. Đó không phải là cho cái nếu không có chúng ta vẫn sống được mà là cho cái nếu không có, chúng ta không thể sống được hoặc chúng ta không muốn thiếu nó trong cuộc sống: Loại cho này làm chúng ta bị tổn thương. Nhưng đó chính là t́nh yêu đang hành động. Khi người cho cũng rất cần của cho như người nhận. Đó mới là sự cho thật. Và lúc đó, sự cho thành một sự hy sinh.

Mẹ Têrêxa kể lại một câu chuyện. Một ngày nọ, mẹ đi xuống phố và một người ăn mày đến gặp mẹ và nói: “Thưa mẹ Têrêxa, mọi người đều cho mẹ tiền. Tôi cũng muốn cho mẹ tiền. Hôm nay, suốt cả ngày, tôi chỉ có được ba mươi xu. Tôi muốn cho mẹ số tiền ấy”.

Mẹ Têrêxa suy nghĩ một lúc: “Nếu tôi lấy ba mươi xu th́ tối nay anh ta sẽ phải nhịn ăn; c̣n nếu tôi không lấy, tôi sẽ làm t́nh cảm anh ta tổn thương. V́ thế tôi đưa tay ra để lấy số tiền ấy. Tôi chưa bao giờ thấy được niềm vui như thế trên khuôn mặt ai như trên khuôn mặt của người ăn mày đó khi anh ta nghĩ rằng ḿnh cũng đă cho tiền mẹ Têrêxa”.

Mẹ Têrêxa nói tiếp: “Đối với người đàn ông nghèo này, phải ngồi suốt cả ngày để chỉ xin được ba mươi xu. Đẹp biết bao: ba mươi xu như thế là một món tiền nhỏ, và có thể tôi chẳng mua được ǵ nhưng v́ anh ta đă cho nó và tôi đă lấy nó, nó trở nên gấp ngàn lần bởi v́ nó đă được cho với bao yêu thương. Thiên Chúa nh́n thấy không phải là sự to tát của công việc, mà vào t́nh yêu thương qua đó công việc được hoàn thành”.

Các bài đọc hôm nay kể lại những câu chuyện tương tự về ḷng quảng đại. Hai bài nói về hai con người rất nghèo: hai bà góa. Chúng ta tự hỏi làm thế nào mà một người nghèo như bà góa trong Tin Mừng lại có thể làm được một hành động tốt lành tự phát đến như thế. Người ta cần phải trung tín thực hành ḷng quảng đại trong nhiều năm để có được tấm ḷng nhân hậu như bà. Nó được h́nh thành không phải bằng một ít công việc lớn lao mà bằng nhiều công việc nhỏ bé.

Nếu bạn chiếm được một địa vị cao trong đời sống, bạn có một cái danh phải giữ. Bạn ư thức sự hiện hữu của ḿnh trong con mắt của quần chúng. V́ thế khi bạn làm một điều tốt bạn phải làm thế nào để nó gây ấn tượng cho những người khác hơn là để cho điều tốt ấy xuất phát từ ḷng nhân hậu của tâm hồn bạn. Điều này đưa vào một yếu tố cho việc hoàn thành – bạn hoàn thành cho một số khán giả.

Có một địa vị thấp (như bà góa) có thể có lợi ích. Nó có nghĩa bạn không bị để ư nhiều. Bằng cách đó, những ǵ bạn làm hoặc cho có cơ may là những sự việc vô danh. Công việc bạn làm càng dễ dàng xuất phát từ tâm hồn của bạn.

Mặc dù không ai khác nhận ra việc bà góa đă làm, Đức Giêsu nhận ra nó và ca ngợi bà. Biết rằng một việc làm yêu thương dù nhỏ không thoát khỏi ánh mắt dơi theo của Người là một điều thích thú. Chúng ta tốt biết bao khi nhận ra công việc những người khác làm và khẳng định chúng! Đáng buồn là thật ra chúng ta quá chú tâm về ḿnh đến nỗi chúng ta không c̣n nhận ra cũng không quan tâm đến những công việc ấy.

Bà góa trong câu chuyện Tin Mừng đă cho tất cả những ǵ thuộc về bà. Bà cho đi mọi sự an toàn nhỏ nhặt nhất và phó thác hoàn toàn chính ḿnh cho Thiên Chúa. V́ thế, câu chuyện ấy vừa là câu chuyện về sự tín thác vào Thiên Chúa, vừa là câu chuyện về ḷng quảng đại.

  
 

20. Cho mà không mất

Trên một b́nh diện nào đó, câu chuyện của bài đọc một có vẻ như vô nghĩa. Xem ra nó có vẻ khôi hài và không thể có. Thật thế, nếu chúng ta hiểu nó theo nghĩa đen. Dĩ nhiên chúng ta có thể hiểu nó theo nghĩa đen – tức là nghĩa của một phép lạ. Nhưng nó có thể có một ư nghĩa khác. Lúc đó nó trở nên rất thật và mở ra toàn bộ chân trời ư nghĩa và áp dụng.

Bà góa không c̣n ǵ ngoài một ít lương thực sau cùng. Mọi thứ bà c̣n là một nắm bột trong hũ và một ít dầu trong b́nh. Tuy nhiên, khi chia sẻ lương thực ấy với vị ngôn sứ, nó c̣n măi không hết. Điểm quan trọng ở đây là có thể cho mà không mất. Thật vậy, cho là một cách để có được chắc chắn, cho không phải là để mất.

Hăy lấy ví dụ một hạt lúa ḿ. Nếu cứ để trong kho thóc nó vẫn chỉ là hạt lúa ḿ, trong thời gian đó, nó sẽ bị mốc meo và thối mục, và rồi không để lại ǵ. Nhưng nếu nó được đưa ra ngoài và đem gieo trồng, nó sẽ chết, nhưng như thế, nó sẽ sinh ra rất nhiều hạt khác.

Một ví dụ khác. Nếu bạn đốt một ngọn nến, bạn có thể thắp sáng hàng trăm ngọn nến từ ngọn nến ban đầu mà không làm cho nó giảm đi ánh sáng. Nó có thể chia sẻ ánh sáng mà không mất đi ánh sáng của ḿnh.

Như thế, có một ư nghĩa là chúng ta có thể chia sẻ những ǵ ḿnh có mà không làm ḿnh nghèo đi. Thật vậy, dường như chúng ta c̣n giàu có thêm khi làm thế. Dĩ nhiên, ở đây chúng ta không nói về của cải vật chất. Một người thầy không mất ǵ trong kiến thức của ḿnh khi chia sẻ kiến thức cho học sinh. Một người mẹ không mất ǵ trong t́nh yêu của ḿnh khi chia sẻ t́nh yêu với con cái.

Vậy, chúng ta có thể chia sẻ những thứ như kiến thức, t́nh yêu và ḥa b́nh với những người khác mà nguồn dự trữ những thứ ấy không hề bị giảm bớt. Sự cho sẽ giải phóng tâm hồn của người cho. Người cho được phong phú như là người nhận. Chúng ta thấy điều này trong trường hợp của bà góa trong bài đọc 1. Khi chúng ta cho một cách vui vẻ, phấn khởi, và nhận với ḷng biết ơn th́ mỗi người đều được chúc lành.

Brian Keénan, người bị bắt làm con tin trong nhiều năm ở Libăng cho chúng ta một ví dụ sâu xa. Ông nói rằng nếu một người bám víu vào chính ḿnh, tỏ ra bực dọc không nghĩ đến những người cùng bị bắt làm con tin, hoặc không chăm sóc đến họ, hoặc không chia sẻ với họ… đó là một cách dẫn đến tai họa. Nó đưa người ta vào chính ḿnh và trở thành u sầu và chỉ nghĩ đến ḿnh. Ông nói: “Chúng ta sống c̣n qua những ǵ chúng ta cho”.

“T́nh yêu giống như một cái rổ quyên tiền: Bạn sẽ không bao giờ có đủ cho tới khi bạn bắt đầu cho đi” (Anon).

  
 

21. Kết quả

Một con cáo mẹ có ba con cáo con. Một lần kia, nó ngă bệnh, v́ thế nó đă sai các con cáo con ra ngoài t́m thức ăn ban đêm. Nó nói với chúng chia ra và đi theo nhiều hướng khác nhau. Chúng không được đi về hướng Nam bởi v́ thị trấn nằm ở hướng này.

Con cáo con đầu tiên mạnh khỏe nhưng rất lười biếng. Nó chọn con đường dễ nhất. Nó đi theo hướng đông qua một mảnh đất bằng phẳng. Nó không phải đi xa đă thấy ḿnh ở trong một cánh đồng bị những con thỏ quậy phá. Nó giết chết một con, và ăn. Rồi nó bắt một con khác để đem về nhà.

Nó trở về nhà trong nửa giờ, không có vết trầy xước nào trên ḿnh. “Ồ về rồi đấy ư?” Cáo mẹ nói. “Và có cả một con thỏ đẹp làm sao. Con làm tốt thật!” Và cáo mẹ liếm lên má nó một cái.

Con cáo con thứ hai rất thông minh. Nó đi theo hướng tây băng qua những cánh đồng lồi lơm. Nh́n thấy ánh sáng của một nông trại phía trước, nó đến gần một cách thận trọng. Nó thấy có một cái lỗ trống trong hàng rào mà nó có thể lọt vào nhà đầy những gà tây. Nhà không có nuôi chó giữ nhà. Con cáo con lẻn vào, giết chết hai con gà tơ và lôi ra ngoài. Khi thấy đă an toàn, nó ăn một nửa con. Nó chôn một nửa kia định hôm sau quay lại ăn nốt.

Nó trở về nhà đúng một giờ sau với con gà kia, sau khi cẩn thận rửa sạch máu dính vào ḿnh nó trong một ḍng suối. “Làm tốt đấy!” Mẹ cáo nói. “Con đă đem về một con gà tây tuyệt vời” và mẹ cáo liếm lên má nó hai cái.

Con cáo con thứ ba yếu ớt và có vẻ bị bệnh. Nó không có chọn lựa nào khác là đi theo hướng bắc vào trong vùng có nhiều đồi. Ở đây có ít nông trại mà lại cách xa nhau. Các nông trại mà nó gặp đều có chó dữ canh gác. Một con chó làm nó rách mặt qua lưới thép. Một người chủ trại tức giận đă nổ súng, và viên đạn chỉ trượt đi trong gang tấc.

Đêm trôi qua nhanh. Nó không biết làm ǵ ngoài việc quay đầu về nhà. Trên đường về nhà, nó cũng xoay xở bắt được một con chim sẻ. Mặc dù bị cơn đói thúc giục nó ăn con chim, nhưng nó quyết định đem con chim về cho mẹ nó. Nó về đến nhà lúc b́nh minh, ḿnh dính đầy bùn, thân thể bầm xước. Khi nh́n thấy nó, cáo mẹ nói: “Con thế nào rồi? Sao trông con thảm hại thế!”

“Con đă vào nơi khó khăn”, cáo con nhỏ nhẹ đáp.

“Mẹ đă chẳng báo trước cho con phải cẩn thận sao” cáo mẹ ngắt lời. “Và con mang ǵ về cho mẹ sau một đêm đi lang thang?”

Với một đêm mà nó chỉ đem về một con chim sẻ. Hai cáo con kia phải bật cười.

“Cái ǵ? Một con chim sẻ ư? Đó là tất cả những ǵ mày đem về sao? Một con chim sẻ!”

“Đó là điều tốt nhất con có thể làm được!” Con cáo con nói.

“Lấy nó đi cho khuất mắt ta. Rơ ràng là tao đă uổng công nuôi dưỡng và chăm sóc mày”.

Sau khi đuổi cáo con ra khỏi hang. Cáo mẹ bày bàn tiệc, thực đơn gồm thỏ và gà tây. Cáo mẹ đặt cáo con khỏe mạnh ngồi ở bên phải, c̣n cáo con thông minh ngồi ở bên trái. Nhưng không có chỗ ở bàn tiệc cho cáo con nhỏ bé, bởi v́ trong con mắt của cáo mẹ chỉ có kết quả mới là quan trọng.

Trong một chiều hướng nào đó, cáo mẹ có lư. Nếu dựa vào kết quả để phán đoán, th́ cáo con nhỏ bé đă đi một đoạn đường dài sau hai con cáo kia. Nhưng trong một chiều hướng khác cáo mẹ không có ǵ sai lầm hơn. Nếu căn cứ vào nỗ lực thực hiện và tinh thần hy sinh th́ con cáo con yếu ớt dẫn đầu hai con kia.

Câu chuyện cáo con nhỏ bé nhắc chúng ta nhớ đến bà góa trong Tin Mừng hôm nay. Chúng ta đang sống trong một thế giới trong đó kết quả là điều duy nhất quan trọng. Phần thưởng và bằng cấp trao cho những kết quả, không bao giờ trao cho nỗ lực. Nhưng Đức Giêsu có một tiêu chuẩn so sánh khác, như chúng ta thấy trong câu chuyện bà góa nghèo. Đối với Người, không phải tầm mức của việc trao ban mới đáng kể, nhưng là cái giá phải trả cho việc trao ban ấy. Nói cách khác, không phải kết quả đáng kể mà là nỗ lực thực hiện và tinh thần thể hiện.

Với quan điểm đó, chúng ta có thể kết thúc câu chuyện của các con cáo như sau: Con cáo con ốm yếu về nhà vào lúc b́nh minh, ḿnh dính đầy bùn, với các vết trầy xước và tím bầm. Đưa con chim sẻ cho cáo mẹ và nói: “Mẹ ơi, tiếc thật, nhưng con đă làm hết sức ḿnh”. Khi nh́n con chim sẻ hai người anh của nó bật cười. Nhưng cáo mẹ không nh́n con chim sẻ mà nh́n vào vết thương của cáo con: “Tốt rồi”, cáo mẹ nói to “Con là con cáo nhỏ bé nhưng vĩ đại. Mẹ tự hào về con”. Rồi bà ôm chặt lấy nó, lấy lưỡi mà lau sạch vết thương cho nó, rồi bà cho nó ngồi ở chính giữa bàn tiệc.