|| Trang Chủ || Chia sẻ || Tập san || Thông hiệp ||

 

SUY NIỆM CHÚA NHẬT 8 THƯỜNG NIÊN A

Lời Chúa: Is 49,14-15; 1Cr 4,1-5; Mt 6,24-34

 

MỤC LỤC

1. Thiên Chúa quan pḥng.

2. “Dân ngoại đạo!”.

3. Người biết rơ các ngươi cần đến các điều ấy.

4. Thiên Chúa hay thần tài? - Lm Nguyễn Hồng Giáo.

5. Đơn sơ như trẻ nhỏ.

6. Quan tâm đúng, lo lắng không đúng.

7. Tin Chúa quan pḥng.

8. Gợi ư giảng của Lm Carôlô.

9. Chú giải của Noel Quesson.

10. “Các con chớ áy náy về ngày mai”.

11. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

12. Suy niệm của Lm Hồ Thông.

13. Chọn Thiên Chúa hay tiền của - Lm Đinh lập Liễm

  

 

1. Thiên Chúa quan pḥng.

Có một nhà hiền triết quan sát cơn gió thổi qua đồng cỏ. Khi cơn gió nổi lên, cây cỏ đều ngả theo chiều của gió. Khi cơn gió tạm ngưng th́ cây cỏ lại ngóc đầu lên. Khi con giớ đổi chiều, th́ cây cỏ cũng đổi chiều.

Thấy vậy, nhà hiền triết bèn nói: Cây cỏ là chúng ta, c̣n cơn gió là số mệnh. Số mệnh không bao giờ để cho chúng ta nghỉ yên, nó thổi tung và thổi tung măi, khi th́ thổi bên trái, lúc th́ thổi bên phải. Điều quan trọng là phải biết nương theo chiều gió. Đừng chống cự, đừng phản kháng, nhưng hăy biết gắn bó với số mệnh của ḿnh, bởi v́ số mệnh là chính Thiên Chúa, là thánh ư của Ngài.

Từ đồng cỏ, nhà hiền triết ghé thăm một người bạn quen. Thoạt khi tới cửa, th́ con chó sủa vang, đứa bé đang chơi ngoài sân, nh́n thấy người lạ, bèn chạy đi nép ḿnh vào ṿng tay người mẹ. Nhà hiền triết càng tiến tới, th́ đứa trẻ níu chặt lấy đôi tay người mẹ.

Thấy vậy, nhà hiền triết bèn nói: Đứa trẻ sợ hăi là chúng ta. Người lạ mặt là số mệnh, c̣n ṿng tay chở che là Thiên Chúa. Số mệnh nhiều khi âm thầm từng bước tiến lại gần, khiến chúng ta sợ hăi, thế nhưng điều khôn ngoan là hăy noi gương bắt chước đứa trẻ, biết nép ḿnh vào ṿng tay uy quyền của Thiên Chúa. Tương lai càng đen tối, chúng ta lại càng phải níu chặt bàn tay của Thiên Chúa. Sống dưới cái nh́n tŕu mến của Ngài, chúng ta sẽ không c̣n sợ hăi. Nếu đứa trẻ nhận ra tôi là một người quen, th́ nó sẽ vui mừng chạy ra và ôm lấy. Cũng vậy, số mệnh dù có bẽ bàng th́ cũng là thánh ư của Thiên Chúa. Nếu chúng ta có một đức tin mạnh mẽ, chúng ta sẽ sẵn sàng đón nhận không kêu ca oán trách.

Thế nhưng có một người đàn bà đă lên tiếng phản đối: Làm sao tôi có thể giơ tay đón nhận số mệnh, v́ nó như những ngọn roi quất vào cuộc đời tôi. Chồng tôi bị chết trong chiến tranh, và bây giờ, mười mấy năm sau, đứa con trai tôi cũng lại chết trong chiến tranh.

Nhà hiền triết thông cảm với những đau khổ ấy, nhưng rồi ông đă trả lời bằng một giọng đầy an ủi khích lệ: Tôi biết, rất có thể chúng ta sẽ phải khóc dưới sức nặng của thập giá, nhưng chúng ta không có quyền chất vấn Thiên Chúa. Chúng ta phải tin rằng Đấng đă dựng nên những bông hoa xinh tươi, những trái cây ngon ngọt, Đấng đă cẩn thận sắp xếp từng nguyên tử của vật chất, th́ Ngài sẽ chẳng để cuộc sống con người bị bất ổn.

Con người đau khổ, đó là điều dĩ nhiên. Nhưng đau khổ không phải là một cái ǵ thừa thăi và vô ích, chính Chúa Giêsu cũng đă từng chịu đau khổ, nhưng Ngài đă mặc cho những đau khổ ấy một giá trị tuyệt vời và đă dùng những đau khổ ấy để cứu chuộc chúng ta. Rồi Ngài lại phán: Phúc cho những ai than khóc v́ Nước Trời là của họ. Vậy th́ chị là người đang đau khổ, Nước Trời là của chị đó. Nếu không có Nước Trời, th́ tôi sẽ lên tiếng kêu gọi mọi người đau khổ hăy đoàn kết, chống lại số mệnh, chống lại Thiên Chúa. Nhưng Nước Trời c̣n đó, và Thiên Chúa đang chờ đón chúng ta. Hăy để Ngài tẩy rửa và thanh luyện chúng ta nên xứng đáng với hạnh phúc tuyệt vời ấy.

Đừng hỏi tại sao Thiên Chúa lại dựng nên bông hồng có những gai nhọn, Ngài có chương tŕnh của Ngài. Hăy để cho Ngài uốn nắn và hành động. Thái độ khôn ngoan nhất là biết nép ḿnh vào bàn tay Chúa. Nếu cây cối chống trả với ngọn gió, nó sẽ bị gẫy đổ, nếu chúng ta chống trả với Thiên Chúa, đời chúng ta sẽ chồng chất thêm nhiều khổ đau, dù cuộc đời chúng ta có sóng gió, th́ cũng hăy tin tưởng vào Thiên Chúa v́ trước mặt Thiên Chúa, chúng ta đáng giá hơn chim trời và hơn hoa cỏ đồng nội rất nhiều.

 
 

2. “Dân ngoại đạo!”.

Chúa Giêsu không thích những kẻ hay lo lắng. Họ làm thương tổn điều mà Ngài sống với Chúa Cha. Làm sao nghĩ rằng có giây phút nào Chúa Cha, Đấng đă tạo dựng vũ trụ v́ hạnh phúc của con cái loài người, lại có thể để họ sống trong nghèo túng. “Dân ngoại đạo!”, Chúa Giêsu nói như thế với kẻ nào hay lo lắng. Người Kitô- ngoại đạo biết Chúa nhưng không biết ḷng Chúa. “Những người kém tin!”. Chúng ta kém tin khi, để ngăn chận những mối lo, chúng ta chọn việc tin vào tài khoản ngân hàng của chúng ta ở ngân hàng hơn là tin vào Chúa.

- Không sao, tin vào Chúa rất có thể kèm theo sự cẩn thận theo lương tri đơn sơ! Những câu chuyện trong Tin Mừng nói về chim chóc và hoa cỏ này rất đẹp, nhưng có những lúc cạn lương vào cuối tháng, bệnh tật, thất nghiệp, lo âu muốn biết chúng ta có thể trang trải chuyện học hành cho đứa con nhỏ hay không, vết thương ăn sâu trong tâm trí khó xoá nhoà bằng một dịp tĩnh tâm ngắn ngủi. Tại Palestin, vào thời Chúa Giêsu, người ta dễ dàng phó thác vào Chúa hơn hay sao?

- Vấn đề không phải ở đó, Tin Mừng là lời nói dành cho các hoàn cảnh của chúng ta. Chúa Giêsu nói với tôi “Dân ngoại đạo!” hoặc”Con thật Cha trên trời” trong thế giới hiện tại. Chính so với thái độ của tôi trước những khó khăn hiện tại này mà sự kém tin của tôi làm Ngài nổi giận.

Bởi v́ đây chính là một vấn đề đức tin. Đây không phải là chuyện chơi mà là t́m biết ai là kẻ giải thoát chúng ta khỏi những lo toan: Chúa hay cuốn sổ chi phiếu của chúng ta? Chúng ta ghét thế nước đôi này, chúng ta muốn giao phó chúng ta cho cả hai. Nhưng Chúa Giêsu nói:”Không ai có thể làm tôi hai chủ”.

Ngài nói điều đó bởi v́ Ngài biết sự hấp dẫn của tiền bạc. Và chúng ta cũng biết sự hấp dẫn ấy! Trước tiên chúng ta muốn có tiền bạc để sống một cách liêm khiết, một cách đơn sơ. Chúng ta muốn có tiền bạc để đảm bảo không thiếu thốn. Sau đó chúng ta muốn có tiền bạc để có tiện nghi hơn. Và cuối cùng chính tiền bạc điều khiển cuộc sống của chúng ta, bỏ mặc cuộc sống ch́m trong ba mối lo toan kiếm tiền, mua sắm và đảm bảo tương lai. Trong cuộc sống đó, nói với Chúa: “Xin cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày” chỉ c̣n là một lời kinh máy móc mà thôi.

- Thế th́ Chúa Giêsu muốn chúng ta cư xử như những người bất cẩn và vô trách nhiệm hay sao?

- Chúng ta biết rơ rằng cái được thua không phải ở đó. Chúng ta thấy rơ vấn đề mà Chúa Giêsu đặt ra cho chúng ta nhưng chúng ta lại muốn gạt đi: “Bạn có tin rằng bạn có một người Cha trên trời hay không?”

Nếu có, phải dẹp bỏ các lo lắng vừa quấy rầy nhưng rốt cục vừa trấn an bởi v́ đây là điều đă biết. Chúng ta e sợ dấn ḿnh sâu hơn trong cái không biết của niềm tin!

Cuối cùng có thể nói: “Lạy Cha, con biết Cha yêu con và con không sợ ǵ cả”. Đó là chọn sự an b́nh ở một mức độ rất sâu xa trong con tim của chúng ta. Đây là một sự an b́nh thường là khá dễ dàng, may thay, nhưng lại có thể đ̣i buộc tính anh hùng: “Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày” trở thành một hành vi đức tin rất ư thức và là một hành vi t́nh yêu. “Các ngươi đừng lo lắng cho ngày mai” từ nay là sự khôn ngoan của chúng ta.

Điều mà Chúa Giêsu nói thêm: “Ngày mai, mai sẽ lo” không nói ngược lại ba lần “Các ngươi đừng lo lắng” trước đó, mà tô đậm chúng. Cần phải lo lắng đến công việc, lương bổng, bệnh tật, nhà cửa phải mua, việc hưu dưỡng phải dự kiến. Nhưng sự lo lắng này chỉ tốt nếu nó diễn ra trong niềm tin tưởng vào Chúa. Và dấu hiệu th́ rơ ràng: vẫn an b́nh.

T́m kiếm Nước trời trước tiên, chính là kiếm t́m Chúa trước tiên, bền bỉ quy hướng về Chúa, chắc chắn rằng với Ngài chúng ta có thể được giải thoát. Những người nào dám tin tưởng như thế th́ có được kinh nghiệm kỳ diệu này là con tim có tự do.

 
 

3. Người biết rơ các ngươi cần đến các điều ấy.

(Trích trong ‘Giải Nghĩa Lời Chúa’ của Đức cố Giám Mục Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm)

Đời sống chúng ta hiện nay c̣n nhiều khó khăn. Vấn đề lương thực là một và có lẽ phải đứng hàng đầu. Chúng ta đầu tắt mặt tối mà vẫn chưa đủ cơm ăn áo mặc. Thế mà Lời Chúa trong bài Tin Mừng hôm nay lại bảo chúng ta đừng lo lắng! Chúng ta có thể b́nh thản sống như Lời Chúa dạy không?

Thiết tưởng trước hết phải hiểu đúng ư của Chúa đă! Và cho được như vậy, chúng ta phải nhờ chính Phụng vụ hôm nay giúp đỡ. Không phải vô lư mà trước khi đọc cho chúng ta nghe bài Tin Mừng, Phụng vụ đă công bố mấy lời của sách Isaia. Và chúng ta sẽ thấy những lời thư Phaolô cũng giúp chúng ta thi hành Lời Chúa.

1) Hơn một người mẹ thương con

Chắc chắn những lời sách Isaia hôm nay không phải của nhà tiên tri đă hoạt động trong dân Israel trước khi dân này mất Nước và bị đem đi lưu đày. Sấm ngôn của vị tiên tri này chỉ chiếm 39 chương đầu trong sách Isaia thôi. Những chương 40-55 là của một ngôn sứ khác, mai danh ẩn tích, thường được gọi là Isaia II. Và người ta phải nói đến một Isaia III làm tác giả cho những chương cuối cùng của sách Isaia hiện nay, gồm những chương 56-66.

Bài trích đọc hôm nay nằm trong Isaia II. Tác giả bấy giờ đang sống trong cảnh lưu đày với con cái Israel ở Babylon. Ông được Chúa sai đi loan báo Tin Mừng cứu độ: Người sắp tái tạo và tái sinh Dân Người, tức là phục hồi Israel và trùng tu lại Yêrusalem.

Sứ mạng không dễ đâu. Sion đă kiệt quệ rồi. Nó chỉ c̣n biết nói: “Yavê đă bỏ tôi, Đức Chúa đă quên tôi”. Và bề ngoài rơ ràng như vậy. Con cái Israel đă tha phương lâu quá rồi. Các tin tức từ Yêrusalem cho biết Đất Nước đă trở thành của ngoại bang; Đền thờ chẳng c̣n ǵ nữa; và ở tại nơi lưu đày này, đa số đă xây dựng cơ nghiệp như là vĩnh viễn. Có chăng chỉ c̣n một thiểu số đạo đức chẳng bao giờ chịu quên Sion và chỉ muốn được trở về để làm lại Dân Chúa. Nhưng đó là thành phần khó nghèo, hy vọng ǵ làm được công việc đáng kể. Người ta hiểu rằng “quyền năng của Thiên Chúa hay viên thành nơi sức yếu đuối của con người”, tức là Thiên Chúa càng biểu lộ sự cứu độ của Người khi con người tỏ ra bất lực.

Đó chính là trường hợp lúc bấy giờ, khi Thiên Chúa sai Isaia đến với Dân. Thay mặt Người, ông phải công bố cho họ biết Thiên Chúa sắp ra tay cứu Dân. Họ tưởng Người bỏ họ và quên họ rồi sao? Chỉ có họ đă bỏ Người và đường lối của Người, nên họ mới như ngày hôm nay. Họ đă quên Người và huấn giáo của Người nên mới nghi ngờ ḷng tốt và quyền năng của Người. Trước kia, Người đă thi thố bao nhiêu kỳ công cho họ, đâu phải v́ họ xứng đáng? Chính lúc họ thất vọng, chán nản như đă quên Người th́ Người đă đến phục hồi họ. Tất cả quá khứ của lịch sử Israel là như vậy. Và bây giờ cũng sắp như thế. Bởi v́:

“Mẹ nào lại quên con đẻ của ḿnh...?”.

Isaia cho chúng ta một h́nh ảnh khác về Êzêkiel. Nhà tiên tri này nói đến Thiên Chúa như là một người chồng trung thành. Không những chính Người đă làm ra thân thể kiều diễm, lộng lẫy của Dân Người khi lôi kéo nó ra khỏi cảnh bỏ rơi nhớp nhúa, đói ăn, xấu xí; Người đă đem về tắm rửa, dưỡng nuôi, may mặc và trang sức và dạy cho yêu thương... nhưng rồi nó đă trở thành bạc phục, chạy theo trăng gió để phá hoại thân thể và đời sống. Tuy nhiên Thiên Chúa luôn trung thành và măi măi trung thành. Người sẽ t́m cách đưa bạn Người vào sa mạc để khuyên nhủ, để cải hóa... Theo Êzêkiel, t́nh yêu của Thiên Chúa nói lên sự trung thành không thể nào tưởng tượng được.

Isaia cũng nói đến t́nh yêu ấy. Nhưng nơi ông nó tha thiết, sâu xa, vô vị lợi và êm ái như ḷng mẹ. Và hơn ḷng mẹ, bởi v́ cho dù “chúng quên được con ḿnh, th́ phần Ta, Ta sẽ không bao giờ quên ngươi”.

Thiết tưởng không cần giải thích thêm. Ai có thể phủ nhận t́nh hiền mẫu? Ai không biết nó chân thật, sâu xa, êm ái và vô vị lợi? Nó đáng tin và đáng tin hơn hết: v́ người ta có thể đặt những nghi vấn về t́nh yêu vợ chồng hay bạn hữu, nhưng chẳng ai dám nghi ngờ ǵ về t́nh yêu của người mẹ.

Isaia có thể kéo được ḷng con cái Israel trở về với Thiên Chúa nhờ lời sấm chân thật, đơn sơ và cảm động này. Chúng ta hoan hô các bà mẹ. Chúng ta cảm mến ḷng các bà mẹ, nhất là các bà mẹ Việt Nam. Chúng ta hăy đi từ đó để hiểu về t́nh yêu của Thiên Chúa đối với chúng ta, để hiểu lời Tin Mừng hôm nay nói với chúng ta về Cha trên trời.

2) Người biết rơ các ngươi cần đến các điều ấy

Thật vậy, Thiên Chúa yêu thương chúng ta. Người đă sinh ra chúng ta, nên Người không thể bỏ và quên chúng ta được. Loài người lầm lạc sa ngă, th́ Người đă sai Con của Người đến để t́m gặp chúng ta, nơi Đức Yêsu Kitô.

Nhưng rất ít kẻ đón nhận Con Một Thiên Chúa giáng sinh làm người. Đại đa số bộ phận nhân loại vẫn dửng dưng với lời loan truyền Tin Mừng Cứu Độ. V́ sao, nếu không phải v́ như lời nhận xét của chính Chúa Cứu thế? Là: Không ai có thể làm tôi hai chủ; người ta không thể làm tôi Thiên Chúa và Tiền của được.

Nhưng chúng ta muốn thưa lại với Người: Chúng tôi không t́m tiền của th́ chúng tôi ăn ǵ, mặc ǵ? Thế là chúng ta mặc nhiên bỏ Thiên Chúa và quên Người đi, để lo có cơm ăn áo mặc. Những yêu cầu này khẩn trương và bức thiết quá!

Tuy nhiên chính v́ vậy mà Thiên Chúa sai Con của Người đến. Người mời chúng ta coi chim trời: chúng không gieo, không gặt, không thu tích vào lẫm và Cha các ngươi, Đấng ngự trên trời, nuôi nấng chúng. Các ngươi không hơn chúng sao? Chắc chắn chúng ta phải hơn chúng, không phải chỉ v́ chúng ta linh ư vạn vật, nhưng nhất là v́ Đấng nuôi chim trời lại là Cha của chúng ta. Người phải săn sóc đến chúng ta trước chứ. Lẽ tự nhiên là vậy; sau chúng ta yếu tin vậy?

C̣n về áo mặc chúng ta lo làm ǵ? Ḱa xem cỏ đồng nội nay c̣n mai sẽ quăng vào ḷ mà Thiên Chúa c̣n cho mặc đẹp hơn cả Salômon trong vinh hoa đời ông, huống chi là chúng ta, con của Thiên Chúa toàn năng và đầy t́nh yêu thương?

Lời Chúa dạy rất đơn sơ, chí lư. Nó chân thật rơ ràng. Nhưng sao chúng ta khó tin vậy. Phải chăng chúng ta mới chỉ nh́n thấy khía cạnh tiêu cực trong lời giáo huấn kia mà chưa đi sâu vào phương diện tích cực. Chúng ta mới chỉ nghĩ tới việc “đừng” lo ăn lo mặc. Nhưng Chúa không bảo chúng ta như vậy. Cùng lắm, chúng ta có thể hiểu rằng Người bảo chúng ta “chớ lo đến ngày mai, mai sẽ lo cho mai; khó ngày nào đủ cho ngày ấy”. Tuy nhiên đó cũng chưa phải là giáo huấn tích cực, sâu xa và cốt yếu của Người. Điều Người muốn nói với chúng ta là “hăy t́m kiếm Nước Đức Chúa Trời trước đă, và các sự ấy sẽ được ban thêm cho các ngươi”. V́ Cha trên trời biết rơ chúng ta cần những điều ấy. Người không thể bỏ và quên chúng ta. Chúng ta có lo cũng chẳng có thể thêm cho đời ḿnh một gang nữa. Khởi đầu sự khôn ngoan chân thật là ḷng kính sợ Thiên Chúa, là tin vào t́nh thương của Người, là được sự b́nh an của Người, rồi nhờ Người hướng dẫn sống trong sự b́nh an ấy.

Những con người như thế vẫn lo cơm ăn áo mặc; nhưng họ lo trong niềm tin vào t́nh yêu của Thiên Chúa. Cũng chẳng thể nói được rằng họ “lo”, bởi v́ niềm tin luôn giữ họ trong sự b́nh an. Họ không bị các lo lắng đời này lôi đi đến nỗi chưa hết hôm nay đă lo sang ngày mai, để cuối cùng không c̣n suy nghĩ, yêu mến ǵ khác nữa ngoài tiền của và những sự ở đời này. Họ đă bỏ và quên Chúa, v́ không thể làm tôi vừa Thiên Chúa vừa tiền của được. C̣n kẻ tin Chúa, luôn t́m Nước Đức Chúa Trời và sự công chính của Người trước đă và sẽ t́m thấy mọi điều cần khác ở đó; và sẽ thấy chúng chỉ là những phương tiện sinh sống chứ không phải là đối tượng của đời sống con người. Những người như vậy dù có vất vả vẫn thư thái b́nh an v́ Chúa chẳng bỏ quên họ, hay nói đúng hơn v́ họ chẳng bỏ quên Chúa. Họ luôn thấy Chúa là Cha là Mẹ. Họ được an ủi nhất là thấy Chúa yêu thương ḿnh và Người không thể không săn sóc ḿnh hơn chim trời và hoa cỏ ngoài đồng nội.

Nhưng con người không sống chỉ nhờ bánh, mà c̣n cần vinh dự, cảm thông của xă hội. Chúng ta cũng lo điều này không ít. Lời thư Phaolô hôm nay có lẽ giúp được chúng ta.

3) Đấng xét xử tôi chính là Chúa

Chúng ta ít có khi nào đau đớn như thánh Tông đồ. Người đă vất vả h́nh thành ra đoàn chiên ở Côrinthô. Chính người đă sinh ra giáo đoàn ấy. Thế mà bây giờ v́ có kẻ thọc gậy bánh xe, và cũng v́ tâm lư những người Côrinthô bồng bột nhẹ dạ không những ưa mới nới cũ mà c̣n nông nổi thích chạy theo những sự bay bướm, uy tín của Phaolô đang mất dần. Không thiếu những kẻ xấu miệng phê phán người thế này thế khác. Nói đúng ra, thánh Tông đồ không buồn cho ḿnh. Người chỉ sợ v́ thế mà đức tin ở Côrinthô sa sút và lầm lạc.

Người không chủ quan, chỉ thấy những sự tốt ở nơi ḿnh. Người có tự kiểm điểm và kiểm điểm cả những dư luận về ḿnh. Nhưng người không mảy may bận tâm. Không phải những dư luận và đánh giá ấy làm cho người xao xuyến lo lắng. Đấng xét xử tôi, người nói, chính là Chúa. Chỉ có Chúa là quan trọng. Chỉ có t́nh yêu của Người là cần thiết. Phaolô t́m Nước Đức Chúa Trời trước đă và sự công chính của Người. Chính Người là Cha là Mẹ và hơn cả cha mẹ vô vàn. Cho dù trước lương tâm chúng ta không thấy có ǵ, nhưng không phải cứ thế là chúng ta được giải án tuyên công. Không phải xă hội và người ta hay lương tâm của ḿnh sẽ trao tặng lời tán thưởng đời đời cho chúng ta, nhưng là Thiên Chúa, Đấng xét xử chúng ta. Cho nên chúng ta đừng vội xét đoán trước khi Chúa đến và mọi dư luận trước đó cũng chỉ là không.

Tuy nhiên không v́ vậy mà ai muốn sống thế nào cũng được. Trong xă hội, tất cả chúng ta đều là những người quản lư các mầu nhiệm Thiên Chúa. Và trong các sách Tin Mừng, nhiều lần Người đă nói đến vai tṛ quản lư này. Người đ̣i họ phải trung thành với chức vụ, phân phát các ơn của Chúa trong bác ái khiêm tốn, và tỉnh thức cần mẫn chờ đợi chủ về. Tất cả những tư cách ấy, Chúa dạy chúng ta phải đem ra thi hành trong đời sống xă hội. Nếu đă thi hành th́ chúng ta cứ yên tâm, không phải xao xuyến v́ các dư luận đánh giá đoán xét công việc và thiện ư của chúng ta. Chỉ có điều chúng ta có thật là người quản lư trung thành và khôn ngoan không?

Giờ đây chúng ta hợp dâng thánh lễ. Chẳng có điều ǵ cần hơn trong lúc này là đến gần bên Chúa để cảm thấy t́nh Cha, t́nh Mẹ của Người. Đời sống của chúng ta đang có nhiều khó khăn và lo lắng ư? Ḱa, Thiên Chúa đang ban Con Một của Người cho chúng ta; và Con Một của Người đang trao cả Ḿnh Máu Người cho chúng ta. Thiên Chúa c̣n có thể tiếc ǵ, không muốn ban cho chúng ta khi hiến ban cho chúng ta mối t́nh to lớn như thế? Chúng ta hăy có niềm tin, đón nhận mối t́nh ấy, lănh nhận chính Thiên Chúa. Chính Người ở trong chúng ta sẽ hướng dẫn chúng ta trong đời sống hàng ngày, để dù lam lũ vất vả, dù gặp những xét đoán bất lợi, chúng ta vẫn không mất niềm tin, v́ có Chúa đang ở với chúng ta và giúp chúng ta là các người quản lư tốt ở trong một xă hội.

 
 

4. Thiên Chúa hay thần tài? - Lm Nguyễn Hồng Giáo.

Trong bài Phúc Âm Mt 6, 24-34 mà chúng ta nghe đọc trong Chúa Nhật 8 Thường Niên năm A, và trong dịp Tết Nguyên Đán, Đức Giêsu dùng ba ví dụ rất nên thơ gợi cảm để chỉ cho chúng ta thấy một sự lo lắng thái quá về đời sống vật chất là vô lư nếu như chúng ta c̣n tin có Thiên Chúa là Cha chúng ta. Ví dụ thứ nhất: chim trời không gieo, không gặt nhưng chúng vẫn được Cha trên trời nuôi sống. Ví dụ thứ hai: cuộc đời của mỗi người chúng ta có một quảng thời gian nhất định sống ở trần gian này, - điều đó chúng ta không thay đổi được, dù có lo lắng cũng chẳng kéo dài đời ḿnh thêm một vài gang tấc! Và cuối cùng: hoa huệ ngoài đồng không làm lụng, không kéo sợi, thế mà dù vua Sa-lo-mon vinh hoa tột bậc cũng không mặc đẹp bằng nó. Kết luận của ba ví dụ là: nếu như Thiên Chúa quan tâm nuôi sống chim trời và ban áo mặc cho hoa đồng cỏ nội, th́ lẽ nào Chúa lại không lo lắng cho con người hơn gấp bội sao? Kết thúc bài giảng, Chúa Giêsu tuyên bố: "Vậy đừng quá lo lắng về ngày mai. Ngày mai cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày đó".

Chúng ta đồng ư rằng lời Chúa Giêsu dạy chúng ta hôm nay thật là hấp dẫn. Có ǵ đáng mong ước hơn là có Cha Trên Trời lo lắng cho ta? Tuy nhiên, càng suy nghĩ và đi sâu vào thực tế, chúng ta càng thấy mọi sự chẳng đơn giản chút nào.

Những lo lắng chính đáng

Con người thời đại ta cũng như mọi thời đại, đều có trăm ngàn nỗi lo, và những nỗi lo chính đáng. Đừng nói ǵ xa xôi, chỉ nguyên những nhu cầu tối thiểu của cuộc sống đă làm điên đầu nhiều bậc cha mẹ gia đ́nh: lo sao cho có cái ăn, cái mặc, cho căn nhà ở khỏi giột nát khi tới mùa mưa, cho con cái được học hành, cho có thuốc thang khi bệnh tật, cho giá cả đừng tăng vọt, mùa màng không thất thoát... Những nỗi lo như thế phát xuất từ trách nhiệm của mỗi người, đều chính đáng và đẹp ḷng Chúa.

Chúa Giêsu không muốn cho chúng ta lười biếng hoặc sống vô trách nhiệm. Chim trời cũng phải vất vả t́m mồi. Có những thứ chim phải bay thật xa mới tới chỗ có thức ăn. Hoa huệ ngoài đồng cũng có khi phải đâm rễ len lỏi giữa sỏi đá để t́m chất nuôi sống. Đàng khác chính Chúa cũng nói rằng: "Ngày nào có cái khó, cái khổ của ngày đó". Vậy khó nhọc, gian khổ là điều có thực, gắn vào thân phận con người.

Không những Chúa không muốn ta sống lười biếng, vô lo, vô trách nhiệm, mà c̣n muốn ta phải làm việc để cùng với Người hoàn hiện thế giới này và góp phần vào công cuộc cứu độ thế giới. Ngay lúc vừa mới dựng nên loài người, Thiên Chúa đă ra lệnh cho họ phải canh tác trái đất và làm chủ vạn vật. Trong dụ ngôn về những nén bạc (x. Mt 25, 15-25), Chúa Giêsu đă hỏi mỗi người đă dùng tài năng Chúa ban mà làm lợi cho Người được bao nhiêu, chứ không phải đă chôn giấu nó an toàn như thế nào. Thế th́ ta có quyền và có bổn phận phải lo lắng, tính toán, phải có kế hoạch, phải pḥng xa. Điều Chúa không chấp nhận là chúng ta lo lắng về đời sống vật chất như thể đó đă là cùng đích của đời sống, là tuyệt đối cho đời ḿnh.

Thiên Chúa hay Thần Tài?

Câu then chốt nhất của bài Phúc Âm hôm nay là: "Tiên vàn hăy lo t́m kiếm Nước Chúa và đời sống công chính như Nguời đ̣i hỏi, c̣n các thứ kia (nghĩa là của cải vật chất), Người sẽ thêm cho." Tiên vàn hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa: đây mới là vấn đề ưu tiên.

Nỗi lo số một của người môn đệ Chúa Giêsu là nước Thiên Chúa. Mọi sự khác cũng cần thiết. Nhưng không được đặt lên trên Nước Thiên Chúa. Phải dành ưu tiên cho Nước Thiên Chúa, rồi mới đến các thứ khác. Đó là trật tự phải tôn trọng. Nhưng đây không phải là vấn đề thời gian sau trước nhưng là vấn đề giá trị mà khi cần phải chọn lựa, ta phải biết đâu là thiết yếu đâu là thứ yếu.

Lời dạy của Chúa Giêsu là hệ trọng. Và nó cũng phù hợp với kinh nghiệm sống của chúng ta. Người ta thường lấy của cải vật chất làm ưu tiên số một và cho rằng của cải giàu sang sẽ giải quyết được mọi vấn đề của xă hội và của con người. Nhưng thực tế luôn luôn chứng minh rằng suy nghĩ và hành động như thế là sai lầm. Xă hội tư bản lấy sự sản xuất của cải hàng hoá dư dật và sự hưởng thụ tự do làm mục tiêu, và bắt mọi sự khác phải phục vụ cho mục tiêu ấy, nên đă rơi vào khủng hoảng về tinh thần, về lư tưởng sống. Và v́ mục tiêu ấy, người ta khai thác các tài nguyên thiên nhiên một cách vô độ và ngày nay thiên nhiên quay lại "trả thù" con người, đe dọa cuộc sống trên trái đất. Ở các nước xă hội chủ nghĩa trước đây, theo lư thuyết người ta coi kinh tế là yếu tố quyết định mọi sự khác, và tuy vẫn nói kinh tế phải phục vụ con người, nhưng trên thực tế con người và các giá trị đạo đức bị chà đạp trầm trọng... Sau khi hàng loạt nước xă hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ, những nước khác đă quay sang kinh tế thị trường và cũng đang phát triển theo hướng phương Tây, liệu có tránh nổi những tiêu cực gắn liền vào tư bản chủ nghĩa không? Của cải vật chất là ông chủ không dễ ǵ khuất phục nổi. Tinh thần thường tỏ ra yếu đuối và không hấp dẫn bằng của cải giàu sang. Ở Việt Nam xă hội chủ nghĩa "thời mở cửa", điều đó cũng đang được chứng minh.

Của cải là cần thiết. Nhưng của cải tự nó không mang lại hạnh phúc cho con người. Nó phải là một phương tiện, một người tôi tớ. Nhưng khốn thay, tên đầy tớ này rất có uy quyền, rất dễ trở thành ông chủ của con người, để con người phục dịch nó với bất cứ giá nào.

"Tiên vàn hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa và đời sống công chính như Người đ̣i hỏi": Sống theo ưu tiên đó, có nghĩa là chúng ta vẫn phải làm việc, phải vất vả, phải lo lắng và biết tiên liệu, nhưng chúng ta sẽ không nô lệ vật chất, sẽ không bán rẻ lương tâm v́ đồng tiền bát gạo, sẽ coi trọng con người hơn của cải và đặt các giá trị luân lư đạo đức lên trên các giá trị vật chất.

Sống theo ưu tiên của Nước Thiên Chúa, người Kitô hữu sẽ giữ được sự tự do thanh thoát và b́nh an ngay giữa những nhiệm vụ nặng nề nhất, v́ họ biết có Chúa là Cha yêu thương cùng lo cho họ và với họ, và chỉ có Người mới đem lại cho họ niềm hạnh phúc đích thực mà họ hằng mong ước.

 
 

5. Đơn sơ như trẻ nhỏ.

(Trích trong ‘Đối Thoại với Thiên Chúa’ của Fernandez)

1) Sống giây phút hiện tại cách trọn vẹn, không lo lắng thái quá. Tư cách con Thiên Chúa. Tin tưởng và phó thác vào Người

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa khuyên chúng ta: "Anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy.

Ngày hôm qua đă qua đi rồi. Chúng ta không biết ḿnh có thấy được ngày mai hay không, v́ không một ai có khả năng biết trước về tương lai. Tất cả những vất vả nhọc nhằn của ngày hôm qua c̣n lại với chúng ta hôm nay đều là lư do cho chúng ta tạ ơn Thiên Chúa: chúng ta cám ơn Chúa đă đổ xuống muôn vàn ân sủng và phúc lành; chúng ta cũng mắc nợ ḷng biết ơn đối với anh em đồng loại. Chúng ta cũng sẽ đặt thêm hy vọng, dù chỉ là thêm một chút, vào kho tàng của chúng ta ở trên trời. Từ những ngày đă qua, chúng ta có thêm động lực để thống hối và đền bù tội lỗi, sai phạm và thiếu sót của ḿnh. Chúng ta có thể mượn lời Ca nhập lễ trong thánh lễ hôm nay để nói về ngày hôm qua: "Chúa đă cứu trợ tôi, đă đưa tôi đến chỗ thênh thang rộng răi, và đă cứu sống tôi bởi v́ Người thương tôi". Ngày mai “chưa bắt đầu”. Nếu nó đến, nó sẽ c̣n tuyệt vời hơn cả những ǵ chúng ta ước mong, bởi v́ Thiên Chúa chúng ta đă chuẩn bị nó cho chúng ta được thánh hóa: "Số phận con ở trong tay Ngài " (Tv 31,16). Khách quan mà nói, chúng ta không thể để cho những băn khoăn lo lắng về ngày mai đè nặng ḷng ḿh: Chúa sẽ ban cho chúng ta những ơn cần thiết đề vui ḷng đón nhận bất cứ điều ǵ thâu hoạch được. Nhất định chúng ta sẽ chiến thắng lẫy lừng!

Điều quan trọng là ngày hôm nay. Hôm nay là ngày mà chúng ta cần có để yêu thương, để phát triển trong sự thánh thiện, qua vô số những sự kiện nhỏ nhặt, tự như những họa tiết dệt nên dải lụa cuộc đời. Một số sự việc tự nhiên làm chúng ta cảm thấy dễ chịu, một số khác có lẽ khiến chúng ta ít hài ḷng hơn, nhưng mỗi một sự kiện ấy đều có thể góp phần làm rạng rỡ viên đá quư mà chúng ta dày công gọt dũa và đánh bóng bằng sự hoàn hảo nhân loại và ư nghĩa siêu nhiên, v́ Chúa và v́ sự sống vĩnh cửu.

Chúng ta không thể đùa giỡn với ư nghĩ ấy. Đôi khi óc tưởng tượng bay bổng của chúng ta "tô son trét phấn" cho các thực tại quá khứ và trói buộc chúng ta bằng cách lư tưởng hóa một tương lai không phải nhọc công nỗ lực; hay trái lại nó bày ra một chân trời u ám, một viễn cảnh đen tối khiến chúng ta phải lo sợ hăi hùng. "Kẻ nào mải ngóng theo gió sẽ không đủ tự tin gieo hạt, và kẻ nào cứ dơi mắt nh́n mây sẽ chẳng dám thu hoạch ". Đó là một lời mời gọi chúng ta bắt tay thực hiện ngay bổn phận của phút giây hiện tại, tuy vẫn để tâm t́m kiếm cơ hội tốt hơn có thể xảy đến. Trong hoạt động tông đồ, chúng ta cũng dễ dàng tŕ hoăn một dự án để t́m một dịp thuận tiện hơn. Công cuộc rao giảng Tin mừng của các Tông đồ sẽ ra sao nếu các ngài lần lữa chờ đợi và t́m kiếm những hoàn cảnh thuận lợi hơn? Điều ǵ sẽ xảy ra nếu các môn đệ Đức Kitô dậm chân tại chỗ "chờ thời "? Hic et nunc: Ngay tại đây và lúc này là kẻ khởi điểm mà chúng ta phải chứng tỏ t́nh yêu Chúa bằng tất cả tấm ḷng và bằng hành động.

Xét về mặt tự nhiên cũng như siêu nhiên, sự thánh thiện và hiệu năng hệ tại chủ yếu ở chỗ sống mỗi ngày như thể đó là ngày duy nhất trong cuộc đời ḿnh: mỗi ngày đều là một ngày mà chúng ta phải lấy t́nh yêu dành cho Chúa lấp đầy vào đó; mỗi ngày đều là một ngày mà chúng ta phải hoàn tất, phải vun đắp "đầy tới miệng" bằng các việc tốt. Chúng ta không thể để cho bất kỳ cơ hội nào vuột khỏi tầm tay. Ngày hôm nay không quay lạil ần nữa đâu, măi măi, và Chúa mong chờ chúng ta lấp đầy ngày hôm nay bằng t́nh yêu và bằng những hành vi phục vụ nhỏ bé cho tha nhân. Thiên thần hộ thủ sẽ hân hoan vui sướng khi đem một ngày sống như thế dâng lên Thiên Chúa.

2) Lo lắng luống công vô ích. Chúng ta sẽ luôn luôn được ban đủ ơn để giữ vững ḷng trung thành

“Anh em đừng lo lắng..." Lo lắng luống công vô ích chẳng không xóa được nỗi bất hạnh, mà c̣n làm chúng ta khổ sở hơn. V́ chúng ta phải nai lưng vác lấy gánh nặng mà chẳng nhận được ơn Chúa nâng đỡ. Sự lo lắng thổi phồng những khó khăn thử thách, trong khi lại bóp nghẹt khả năng thi hành bổn phận của giây phút hiện tại. Điều tệ hại nhất là chúng ta không tin tưởng Chúa Quan pḥng luôn luôn can thiệp vào mọi t́nh huống của đời ḿnh. Trong Bài đọc I hôm nay, Chúa hỏi chúng ta qua miệng ngôn sứ Isaia: Có phụ nữ nào quên được đứa con thơ của ḿnh, hay chẳng thương đứa con ḿnh đă mang nặng đẻ đau? Cho dù nó có quên đi nữa, th́ Ta, Ta cũng chẳng quên ngươi bao giờ". Qua mọi việc xảy đến hôm nay, Thiên Chúa Cha vẫn luôn luôn yêu thương nghĩ đến chúng ta.

Và Đức Giêsu vẫn thường nhắc nhở chúng ta như thế! Người nói: "Cứ yên tâm, chính Thầy đây, đừng sợ". Chúng ta không thể vừa quán xuyến mọi việc hôm nay vừa lo toan cho ngày mai. Chúng ta luôn luôn nhận được ơn nâng đỡ hiệu quả để sống trung thành hôm nay, sống ngày đặc biệt này với niềm vui và b́nh an. Ngày mai sẽ mang đến những ân huệ mới, và gánh nặng của ngày mai sẽ không nặng nề hơn ngày hôm nay đâu. Ngày nào có lao nhọc vất vả, thập giá và niềm vui của ngày ấy. Mỗi một ngày trong đời sống chúng ta đều được Thiên Chúa Cha canh pḥng cẩn mật. Chúng ta không thể chỉ biết có hiện tại mà thôi. Mọi nỗi lo âu sợ hăi chỉ chực nổi lên khi chúng ta không dốc hết nỗ lực ở đây và lúc này, khi chúng ta không đặt hết niềm tin tưông vào Chúa Quan pḥng; những nỗi lo lắng sẽ tiêu tan hết khi chúng ta chân thành lặp đi lặp lại: “Lạy Chúa, con muốn điều Chúa muốn, v́ Chúa muốn, như Chúa muốn, bao lâu Chúa c̣n muốn”.Lúc đó niềm vui và b́nh an sẽ đến.

Đôi khi chúng ta có thể bị cám dỗ muốn điều khiển cả tương lai, quên mất rằng cuộc đời ḿnh nằm trong tay chúa. Đừng để ḿnh như đứa trẻ mất kiên nhẫn bỏ qua nhiều trang sách để khám phá câu chuyện kết thúc thế nào. Thiên Chúa ban cho chúng ta ngày giờ đẻ sống, từng ngày nối tiếp nhau, để chúng ta lấp đầy sự thánh thiện vào đó. Trong Cựu ước, chúng ta đọc thấy câu chuyện người Do thái sống trong sa mạc: họ thâu nhặt manna Thiên Chúa ban cho mỗi ngày làm thức ăn. Một số người v́ muốn dự trữ cho tương lai nên đă tích trữ nhiều hơn mức cần thiết. Ngày hôm sau họ thấy số manna ấy bị hư đi không thể ăn được. Họ đă thiếu niềm tin vào Thiên Chúa Giavê, Đấng canh pḥng họ bằng t́nh phụ tử. Dĩ nhiên chúng ta nên biết khôn ngoan tiên liệu cho tương lai, nhưng không như những người Do thái hồi c̣n lang thang trong sa mạc chỉ dựa vào sức ḿnh.

Niềm hạnh phúc của chúng ta phải là niềm hạnh phúc đầy hy vọng, khi chúng ta thi hành bổn phận hàng ngày, tập trung trí óc, con tim và mọi năng lực vào đó. Sự tin tưông vào Chúa - sự phó thác thánh thiện không làm giảm sút trách nhiệm trong khi hành động, và trong khi tiên liệu những việc phải làm trong mỗi t́nh huống. Cũng không có nghĩa là chúng ta không cần vận dụng sự khôn ngoan. Nó hoàn toàn trái ngược với thái độ thiếu tin tưởng vào Chúa và có cái nh́n mơ hồ về những việc sắp sẩy đến. Chúa lặp lại với chúng ta: "Vậy anh em đừng lo lắng về ngày mai". Chúng ta hăy tận dụng tốt ngày hôm nay.

3) T́m kiếm Chúa trong công việc. Khổ chế trong trí tưởng tượng để sống giây phút hiện tại: tại đây và lúc này

Thiên Chúa biết chúng ta cần ǵ. Chúng ta hăy lo trước tiên t́m kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Người, và tất cả những cái khác sẽ được ban cho chúng ta.. "Chúng ta hăy vững vàng quyết tâm dành cả cuộc đời để phục vụ Chúa cách tận tụy. Chúng ta đừng mải t́m cách biết nhiều hơn về ngày mai, v́ đó không phải là bận tâm chính đáng Mà đúng hơn chúng ta hăy quan tâm đến điều tốt có thể làm hôm nay. Ngay mai sẽ sớm trở thành hôm nay, và chúng ta sẽ quan tâm đến nó. Chúng ta cần tích lũy lượng manna cần thiết cho ngày hôm nay, chứ không nhiều hơn. Chúng ta đừng bao giờ nghi ngờ rằng không biết Chúa có mưa manna xuống không vào ngày hôm sau, rồi ngày kế tiếp, và ngày kế tiếp nữa, bao lâu cuộc đời lữ thứ của chúng ta c̣n kéo dài”. Thiên Chúa không bỏ rơi chúng ta đâu.

Khi chúng ta sống trong phút hiện tại, chúng ta chú tâm vào những sự việc và những con người thật. Điều này có nghĩa là chúng ta khổ chế trong trí tưông tượng và không phí thời gian cho những hồi ức vô bổ và không thích đáng. Óc tưông tượng có thể lôi kéo chúng ta vào một thế giới khác, xa rời cái thế giới duy nhất được tạo dựng để làm môi trường cho chúng ta nên thánh. Óc tưởng tượng của chúng ta thường làm lăng phí thời gian quư báu, và khiến chúng ta bỏ lỡ nhiều cơ hội chính đáng làm việc tốt. Thiếu sự khổ chế nội tâm, trí tưởng tượng và óc ṭ ṃ, là một trong những kẻ thù lớn nhất cản trở việcnên thánh.

Nếu chúng ta sống giây phút hiện tại, chúng ta sẽ chắc chắn loại bỏ được những nỗi sợ giả tạo về các hiểm họa tưởng tượng trong tương lai mà óc tưông tượng của chúng ta phóng đại lên hay bóp méo đi. Cũng có đôi khi những thập giá không có thực mà óc tương tượng của chúng ta vẽ vời ra đẩy chúng ta xa rời thực tế. Lúc đó chúng ta khổ sở một cách vô ích, thay v́ vui vẻ chấp nhận những thập giá nho nhỏ Chúa gởi đến cho con cái của Người mỗi ngày để tâm hồn được đầy ắp b́nh an và mềm vui.

Nếu chúng ta sống trọn vẹn giây phút hiện tại v́ T́nh Yêu, chúng ta không thể không nhận ra những chi tiết khó hiểu mời gọi ḿnh sống trung thành. Tại đây và lúc này chúng ta cần phải giữ đúng thời khóa biểu đă đặt ra cho bản thân: Tại đây và lúc này chúng ta cần phải quảng đại với Chúa, kẻo chứng ta rơi vào trạng thái dửng dưng nguội lạnh. Tại đây và lúc này Thiên Chúa đang mong đợi chúng ta chế ngự bản thân trong tiểu tiết này hay tiểu tiết khác mà chúng ta thấy khó thực hiện hay khó bỏ qua. Người muốn chúng ta tiến lên tại những "tọa độ nóng" này, những điểm quan trọng làm chất liệu cho cuộc hồi tâm đặc biệt.

Chúng ta hăy cầu xin Ba Ngôi Cực Thánh ban ơn giúp chúng ta sống giây phút hiện tại của từng ngày với một con tim đầy ắp T́nh Yêu, như thể đó là lễ vật cuối cùng của cuộc đời chúng ta trên trần gian.

 
 

6. Quan tâm đúng, lo lắng không đúng.

(Trích trong ‘Mở Ra Những Kho Tàng’ của Charles E. Miller)

Những người có trách nhiệm nặng nề đối với những người khác có thể đă nghĩ về lời giáo huấn của Chúa Giêsu hôm nay là tốt đẹp, tuyệt vời nhưng không thực tế. Điều đó có nghĩa là không thực hiện được. Thí dụ: nói những bậc làm cha mẹ đừng lo lắng về việc nuôi dưỡng may mặc và giáo dục cho con cái của họ. Những lời của Chúa Giêsu có vẻ như thích hợp với một vị ẩn tu sống trong một vùng hoang mạc, nhưng họ không nh́n thấy có một ứng dụng cho đa số những người trưởng thành như chúng ta đây.

Chúng ta không hề xua đuổi những lời của Chúa. Thật ra v́ một lư do khác là chúng ta không đủ khả năng để lờ những lời ấy đi, chúng ta vẫn tuyên xưng rằng ḿnh là những người Công giáo, những môn đệ của Người. Có lẽ ch́a khóa cho những lời giáo huấn của Chúa Giêsu được t́m thấy trong một từ duy nhất “lo lắng”.

Có một sự khác nhau giữa lo lắng và quan tâm. Chúa Giêsu không nói rằng chúng ta sẽ không quan tâm. Người chỉ nói rằng chúng ta đừng lo lắng. Quan tâm là sự đáp trả chín mùi của những người nhận biết trách nhiệm của ḿnh với những người khác, cũng như đối với chính họ. Lo lắng là sự bực dọc phiền phức của những người ḷng đầy đau khổ. Quan tâm có thể trở thành viên măn. Quan tâm là bông hoa lớn lên trên cây trách nhiệm. Lo lắng là hoa trái hư thối của sự lo âu.

Người lo lắng nghĩ rằng chính họ phải làm mọi sự. Trách nhiệm là một gánh nặng mà họ bực dọc khi mang lấy bởi họ nghi ngờ không biết ḿnh mang gánh nặng ấy có nổi không. Thường th́ họ hay quên sự trợ giúp của Thiên Chúa hoặc họ có thể thất vọng khi nhận lănh bất cứ sự trợ giúp nào từ Thiên Chúa. Họ giống như những người mới đọc diễn văn lần đầu tiên.

Những người này ở nơi lưu đày xa nơi quê hương yêu dấu và Đền Thờ Giêrusalem, là trung tâm cuộc sống của họ. Bây giờ Đền Thờ bị đổ nát và hoang vu nên họ cảm thấy cuộc sống của ḿnh bị hủy diệt. Họ đang hiện hữu giống như những người nô lệ hơn là sống cuộc sống tự do của con dân Chúa. Họ lo lắng rằng Thiên Chúa đă bỏ rơi họ. Họ than khóc: “Chúa đă bỏ tôi, Chúa đă quên tôi rồi”. Nếu sự sợ hăi của họ trở thành sự thật th́ đúng là họ có lư do để mà lo lắng. Nhưng vị tiên tri đă nói với họ những lời tốt đẹp đầy an ủi: “Có người mẹ nào quên con nhỏ của ḿnh hoặc không chăm sóc đứa con của ḷng bà ư? Mà nếu có người mẹ nào như thế th́ Ta cũng sẽ không bao giờ quên ngươi đâu”.

Thiên Chúa cũng không quên chúng ta đâu mà là chúng ta quên Chúa th́ đúng hơn. Hăy cầu nguyện, kiên bền cầu nguyện là điều cốt yếu. Tiếp theo kinh Lạy Cha trong Thánh Lễ, vị linh mục cầu nguyện nhân danh tất cả chúng ta: “Xin bảo vệ chúng con khỏi mọi lo âu đang khi chúng con chờ đợi niềm hy vọng vui mừng bởi việc ngự đến của Chúa Giêsu Kitô, Đấng Cứu Độ của chúng con”. Việc ngự đến của Đấng Cứu Chuộc không phải chỉ vào lúc tận thế. Chúng ta có thể hiểu việc cầu nguyện này là xin Chúa đến giúp đỡ mọi nhu cầu của chúng ta khi chúng ta chỉ trông mong vào Người, hướng đến Người bằng việc cầu nguyện nồng nhiệt nhất. Đặc biệt là tại Thánh Lễ, Người đến với chúng ta qua việc Hiệp lễ. Khi chúng ta lănh nhận Ḿnh và Máu Chúa, chúng ta phải biến đổi đời sống để cho Ngài làm chủ cuộc sống chúng ta. Trong khi cầu nguyện, hăy nói với Chúa rằng các bạn cần Người. Và ngay cả khi các bạn quan tâm về nhiều chuyện, bạn phải hứa là không lo lắng.

 
 

7. Tin Chúa quan pḥng.

(Trích trong ‘Xây Nhà Trên Đá’ của Lm. ViKiNi)

Quan pḥng là hành động của Chúa hướng dẫn con người và thế giới cách nào đó mà ta không ngờ. Nó không phải là định mệnh, hay số mệnh như quan niệm b́nh dân. B́nh dân hiểu: Số mệnh, định mệnh là sự ấn định trước cho mỗi người phải chịu một kiếp sống tốt hay xấu, sướng hay khổ, thành hay bại giống như rút thăm, rút số ghi sẵn cái ǵ th́ phải lănh cái đó.

Quan pḥng là việc của Người Cha khôn ngoan sáng suốt, đầy t́nh thương mến, hy sinh tận tụy lo toan cho con, nhưng cũng rất tôn trọng tự do sáng kiến của con, khi con hết ḷng yêu mến, kính phục Cha, nó sẽ hết ḷng vâng theo lời hay lẽ phải của Cha.

Cũng vậy, khi ai hết ḷng thảo kính, vâng theo ư Cha trên trời như Abraham, Giuse tổ phụ, đặc biệt như Đức Giêsu, th́ luôn luôn phó thác trong tay Chúa quan pḥng hướng dẫn, v́ thấy rằng chim trời, chồn đất c̣n được Cha trên trời nuôi dưỡng, cỏ hoa ngoài đồng sớm nở tối tàn c̣n được Cha trên trời trang điểm xinh đẹp hơn cả cẩm bào Salômon, huống chi con người trọng hơn muôn phần.

V́ tin vào Chúa quan pḥng ban cho mọi sự tốt lành, Abraham đă vâng lời Chúa đem con lên núi giết đi tế lễ Chúa.

V́ tin vào Chúa quan pḥng, tổ phụ Giuse đă không kết án anh em trói ḿnh bán làm nô lệ, ông tin việc đó do Chúa quan pḥng định liệu trước, để cứu sống ông và dân tộc ḿnh. Ông nói: “Không phải các anh, nhưng chính Thiên Chúa đă lo cho tôi đến đây. Sự dữ các anh đă làm cho tôi đă biến thành điều lành... để cứu sống một dân tộc đông đúc (Is. 49, 14-15; 1Cr. 4, 1-5; Mt. 6, 24-34; Stk. 45,8 - 50,20).

V́ hoàn toàn tin vào chương tŕnh cứu độ của Chúa Cha vô cùng khoan dung, Đức Giêsu đă cầu nguyện: “Lạy Cha, xin đừng theo ư Con, một theo ư Cha”, dù đó là chén đắng thập giá khủng khiếp!

Với đức tin mănh liệt như thế, đâu c̣n lo âu, áy náy phải ăn ǵ, mặc ǵ, sống chết ra sao, v́ “Cha các con trên trời biết tất cả những ǵ các con cần và những ǵ xẩy ra cho các con” cho nên “chỉ một điều cần thiết là các con hăy t́m nước Trời và sự công chính của Người, và mọi điều khác sẽ ban thêm cho các con” (Mt. 6, 2-33)

Chính v́ thế, để củng cố đức tin của giáo đoàn Rôma đang chao đảo v́ bắt bớ, khủng bố, thánh Phaolô đă nói với họ rằng: “Thiên Chúa đă an bài mọi sự để làm ích cho anh chị em” không có ǵ phải sợ “dù gian khổ, dù đói khát, dù nguy hiểm, dù bắt bớ cực h́nh” (Rm. 8, 28. 35).

Sự tin tưởng vào Chúa Quan Pḥng, không có tính cách thụ động, khoanh tay ngồi chờ “trời sinh voi, trời sinh cỏ”, không phải thái độ vô vi, yếm thế, buông trôi. “Đức tin chân chính phải thể hiện bằng việc làm”, càng tin, càng phải đem “hết sức ḿnh, hết ḷng, hết trí khôn, hết linh hồn” cộng tác vào công tŕnh sáng tạo và cứu thế của Thiên Chúa; biết xây dựng trần thế tốt đẹp như khi Ngài dựng nên mọi sự tốt đẹp; biết xây dựng nước Trời cho t́nh thương của Thiên Chúa trải rộng khắp mọi người.

“Thiên hành kiện, quân tử dĩ tự cường bất tức”. Trời hành động kiên cường thế nào th́ quân tử cũng phải tự cường, hết sức làm như thế, không ngừng nghỉ. Quân tử là con vua, con Trời, là hiền nhân, minh triết, phải biết tri thiên mệnh: Biết ư Trời, biết mệnh lệnh của Trời để làm theo. Bởi v́: Trời có đạo sáng tỏ, muôn loài đều thấy rơ: “Thiên hữu hiển đạo, quyết loại duy chương” (Kinh Thư Thái Hệ Hạ 2). Ai làm theo đạo Trời mới được Trời phù giúp, chứ Trời không có vị nể ai: “Hoàng Thiên vô thân, duy đức thị phù” (Kinh Thư, Thái trọng chi mệnh, 4)

Tin có thiên mệnh, tin có đạo Trời, chính là tin Thiên Chúa Quan Pḥng sắp xếp mọi trật tự cho muôn loài trong trời đất, và tuân theo Minh Đạo là thực hiện Đạo có nguồn gốc xuất phát từ trời: “Thủ Minh Đạo chi bản nguyên xuất ư Thiên” (Trung Dung, Chương II, 1). Nhờ hết tâm linh hành Đạo Trời, các bậc Thánh hiền đă chuyển hóa cả thiên hạ: “Chung ngôn Thánh Thần công hóa chi cực “.

Nhà nho chân chính Nguyễn Công Trứ luôn luôn kiên cường hành đạo không mỏi mệt, không vụ danh lợi, dù làm tướng, làm quan hay làm lính “vẫn ra tay buồm lái với cuồng phong”. Nhờ thế, ông đă biến biển cả thành nương dâu, đồng ruộng Kim Sơn, Tiền Hải cho muôn dân được ấm no. Nhất là ông đă biến những con người yếm thế thành những nam nhi anh hùng: “Chí những toan sẻ núi lấp sông”, biến những tâm hồn tham danh lợi thành trong sáng thanh tao: “Chẳng lợi danh ǵ lại hóa hay”.

Một con người đầy chí khí không cầu thành công danh lợi, chỉ cầu thành nhân mưu ích cho đời: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”.

Đức Giêsu đâu có thành công lúc sinh thời, nhưng đă thành Đấng Cứu Độ của muôn dân.

“Lậy Chúa con,.. Chúa tốt lành biết bao! T́nh yêu Chúa đă giữ ǵn con tránh khỏi bao nhiêu tai nạn” té ngựa, những cuộc đấu kiếm rùng rợn, những cuộc mạo hiểm ghê sợ, những cuộc hành tŕnh sống sót... Chúa đă cứu con... giữ ǵn con nhiều quá, ấp ủ con dưới đôi cánh dịu hiền vô hạn... Ôi lậy Chúa, Đấng chăn chiên nhân lành của con. Xin cảm tạ ơn Người, Amen. (Charles Foucauld).

 
 

8. Gợi ư giảng của Lm Carôlô.

SỐNG TRONG SỰ CHĂM SÓC CỦA CHÚA

1. “Có người mẹ nào quên con ḿnh được không?”

Tại Dublin có một người mẹ hết sức đau khổ v́ bà có một đứa con trai hư đốn. Nó không chịu học hành mà cũng chẳng chịu làm ăn. Suốt ngày chỉ biết ăn uống nhậu nhẹt và kết bạn với những tên lưu manh. Tiền bạc và đồ đạc ǵ có giá trị của bà hể hở ra th́ bị nó ăn cắp. Nhiều lần Bà hết khuyên dạy đến năn nỉ nó sửa ḿnh, nhưng chẳng bao giờ nó nghe theo. Cuối cùng nó bị bắt giam trong tù. Nhiều người nghĩ rằng bây giờ bà có thể nhẹ gánh khỏi phải lo cho nó nữa. Nhưng không, tuần nào bà cũng đều đặn vào tù thăm nó với một túi xách đầy những thứ nó cần.

Một hôm khi Bà đang trên đường vào tù thăm con th́ gặp Cha Xứ. Cha nói:

- Thằng con của Bà đă phá hỏng tất cả hạnh phúc của đời Bà. Thôi từ này về sau đừng thèm nghĩ tới nó nữa.

Nhưng Cha rất đỗi ngạc nhiên khi Bà đáp lại:

- Dù nó đă gây biết bao tội lỗi và dù con không hề thích những tội lỗi của nó, nhưng dù sao nó vẫn luôn là con của con, con không thể bỏ nó được.

Lời bà mẹ này nói cũng chính là lời Chúa nói qua miệng ngôn sứ Isaia trong bài đọc I hôm nay: “Có người mẹ nào quên con ḿnh được chăng? Và cho dù có người mẹ nào như thế, th́ Ta, Ta sẽ chẳng bao giờ quên ngươi đâu”.

Quả thật không có t́nh yêu nào bao la và bền vững như t́nh mẹ, t́nh cha, và trên cả t́nh mẹ cha là t́nh yêu Thiên Chúa.

Chính v́ Thiên Chúa yêu thương chúng ta với một t́nh yêu bao là bền vững như thế cho nên trong bài Tin Mừng, Đức Giêsu mới khuyên chúng ta hăy phó thác tất cả nơi t́nh yêu của Ngài: Đừng lo chi đến cái ăn, cái mặc, cũng đừng lo đến mạng sống và tuổi thọ. Hăy chỉ lo một điều duy nhất mà thôi là lo tím kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Ngài.

2. Hăy xem chim trời và cỏ hoa đồng nội

Những người lớn quá bận rộn nên không c̣n thời giờ làm một việc mà hồi nhỏ rất thường làm, đó là ngắm nh́n thiên nhiên. Hôm nay, chúng ta hăy tạm gác qua một bên mọi bận rộn của người lớn để t́m lại thú vui thời con nít.

Hăy ngắm chim trời: mặt trời mọc lên, chim thức giấc với những tiếng hót líu lo, bắt đầu một ngày cách rất lạc quan. Rồi chim mẹ đi kiếm ăn. Xem ra ngay cả việc kiếm ăn này dù cực khổ nhưng cũng rất lạc quan: chim bay đi bay lại trong bầu trời cao rộng, lượn lờ trên những khóm cây, vừa bay lượn vừa tíu tít ca hót. T́m được một chút thức ăn, chim vui mừng mang về tổ cho con, chim c̣n vui mừng hơn nữa khi thấy đám con vui sướng với những miếng mồi nhỏ xíu ḿnh mang về… Cứ thế cho đến khi mặt trời sắp gác bóng, chim t́m về tổ ấm, cả gia đ́nh chim cùng nhau đi vào giấc ngủ thảnh thơi, không cần lo lắng ǵ cho ngày mai…

Hăy ngắm hoa cỏ ngoài đồng: chúng đẹp rực rỡ, “ngay cả Salomon trong tất cả vinh hoa của ông cũng không trang phục được bằng một trong những đóa hoa đó”. Có đóa màu vàng tươi sáng, có đóa màu hồng êm dịu, có đóa màu trắng khiết trinh, rồi màu tím, màu đỏ, màu xanh… Thật là muôn màu muôn sắc. Nhưng thử hỏi hoa làm ǵ để có những màu sắc tuyệt vời ấy? Ta có hỏi hoa th́ hoa cũng chẳng biết trả lời. Hoa chỉ nói: “Em chỉ biết sống trong thiên nhiên thôi, em hứng lấy sương trời, em tiếp nhận nhựa sống từ thân cây, em vui đùa trong ánh nắng. Em không biết tại sao từ một chiếc búp rồi tới ngày em hé nhụy, cánh em nở ra, sắc màu em tươi thắm”. Nếu hoa biết suy nghĩ th́ hoa sẽ nói thêm: “Chúa làm đó!”

Chim và hoa chỉ biết làm theo những ǵ mà thiên nhiên hướng dẫn chúng làm. Ngoài ra, chúng chẳng lo lắng ǵ cả. Mọi kết quả tốt đẹp rực rỡ đều là thiên nhiên làm cho chúng. Mà “thiên nhiên” là ǵ? Thưa là Tạo Hoá, là Thiên Chúa. “Tiên vàn các con hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Người. C̣n tất cả những điều khác Người sẽ ban thêm cho các con”.

3. Suy nghĩ về sự lo lắng

Theo kết quả thống kê, người Mỹ thường lo lắng về những điều sau đây:

- Lo về tiền bạc: 45 %

- Lo về người khác: 39 %

- Lo về sức khoẻ bản thân: 32 %

- Lo về học hành thi cử: 20 %

- Lo mất công ăn việc làm: 15 %

Thực ra biết lo không phải là vô ích, v́ nhờ biết lo xa nên người ta mới thoát khỏi những t́nh trạng bối rối (như chuyện ngụ ngôn Con Ve và Con Kiến của Lafontaine). Nhưng sự lo lắng thái quá rất có hại.

Chính v́ thế, Đức Giêsu không bảo ta đừng lo ǵ hết. Ngài dạy chúng ta cách giảm bớt sự lo lắng: một mặt là tin tưởng và phó thác vào t́nh yêu của Thiên Chúa là Cha, mặt khác là hăy tập trung lo điều chủ yếu quan trọng nhất mà thôi, tức là lo làm theo ư Chúa (ư nghĩa của kiểu nói “T́m Nước Thiên Chúa và Sự công chính của Ngài”).

Thánh Augustinô chia xẻ cho chúng ta một cách sống hồn nhiên và vô tư như sau: “Phó thác quá khứ cho ḷng Thương xót của Chúa, hiện tại cho T́nh yêu của Ngài, và tương lai cho sự Quan pḥng của Ngài”.

4. Làm tôi tiền của

“Làm tôi tiền của”, một câu nói quá nặng! Chắc không ai chịu nhận rằng ḿnh đang làm tôi mọi cho tiền của. Tuy nhiên, ta hăy b́nh tĩnh để làm hai bảng trắc nghiệm.

A/ Bảng trắc nghiệm thứ nhất:

- Tôi vừa khai trương quán ăn. Mấy bữa trước khách đến lưa thưa. Hôm nay Chúa nhựt chắc chắn sẽ đông từ sáng tới chiều. Tiếc quá, tôi phải đến nhà thờ dự lễ. Không có tôi th́ ai đón khách? ai coi chừng tủ tiền? rủi có chuyện ǵ xảy đến th́ ai có thể xử lư? Tôi nên bỏ lễ không?

- Con của thằng em tôi bệnh nặng phải đưa vào bệnh viện. Nó túng quá đến mượn tiền tôi. Mà tôi th́ đang để dành tiền để sắm một chiếc Wave. Tôi sẽ từ chối nó?

- Khi trả tiền mua một món hàng, cô bán hàng thối lại cho tôi dư một số. Tôi biết cô này thường bán mắc lắm, tôi nghĩ bấy lâu này cô đă lời của tôi hơn số tiền này nhiều. Vậy tôi sẽ làm như không biết ǵ cả, coi như hôm nay ḿnh hên vậy chăng?

Đặt ḿnh vào 3 t́nh huống trên, nếu bạn đều trả lời “Phải” hay “Có” th́ bạn đă làm tôi cho tiền của rồi, v́ rơ ràng bạn đă coi tiền của trọng hơn Chúa, trọng hơn anh em ruột của ḿnh, thậm chí c̣n trọng hơn danh dự và lương tâm của ḿnh nữa.

B/ Bảng trắc nghiệm thứ hai:

- Nhà tôi bị trộm, vợ tôi tiếc nên cứ than vắn thở dài măi. Phần tôi th́ nghĩ “Có tiếc th́ cũng mất rồi. Thôi từ từ sẽ làm lại”.

- Đồng bào nhiều nơi đang bị lũ lụt. Nhiều tổ chức từ thiện đi quyên góp. Gia đ́nh tôi th́ không dư dả ǵ, nhưng cũng hy sinh góp một ít tiền, v́ tôi nghĩ “Ḿnh nhịn ăn nhịn xài một chút, để giúp cho những người đang thiếu thốn những nhu cầu tối thiểu cho cuộc sống”.

- Tôi đang thất nghiệp. Có người bạn chỉ tôi đi buôn lậu, vốn rất ít mà lời rất nhiều. Tôi thà nghèo chứ không thèm đến những đồng tiền bất chính.

Nếu tôi đồng ư với cách những giải quyết trên th́ chứng tỏ tôi quả thực không bị nô lệ cho đồng tiền.

5. Đừng xét đoán

Một thực tế rất rơ ràng là người ta hay xét đoán nhau, chính chúng ta cũng hay xét đoán người khác: Anh đó sai, Cô đó làm vậy là xấu, mấy người ấy thật đáng trách… Thử nhớ lại những cuộc tṛ chuyện của chúng ta. Có bao nhiêu cuộc tṛ chuyện mà trong đó không có những lời xét đoán người khác?

Giả như ai đó v́ tín nhiệm chúng ta nên đem một vụ việc đến nhờ chúng ta xét đoán. Muốn xét đoán cho nghiêm túc, chúng ta phải làm ǵ? Trước tiên là t́m hiểu vụ việc, không chỉ t́m hiểu một phía mà cả hai, có khi nhiều phía. Rồi t́m bằng chứng hay lư chứng. Rồi suy nghĩ thật kỹ. Sau cùng mới đưa ra kết luận.

Có khi nào chúng ta làm đúng và đủ những việc cần thiết đó không? Ngay cả các quan ṭa làm việc rất nghiêm túc mà cũng có khi đưa ra những xét đoán sai lầm.

Bởi vậy, Thánh Giacôbê hỏi: “Bạn là ai mà dám xét đoán người khác?”

C̣n thánh Phaolô trong bài Thánh thư hôm nay nhắc: “Anh em đừng đoán xét; Đấng đoán xét chính là Thiên Chúa”.

6. Chuyện minh họa

Dân chúng ở một thành phố nọ có quá nhiều điều phải lo lắng. V́ thế họ họp nhau bàn cách giải quyết vấn đề này.

Một người đề nghị phải lập một công viên để người ta đến đó giải khuây. Người thứ hai đề nghị làm một sân chơi golf. Người thứ ba đề nghị xây một rạp xinê. Người thứ tư có một đề nghị độc đáo:

- Chúng ta hăy hùn tiền mướn một người gánh hết mọi nỗi lo của chúng ta.

- Nhưng người đó là ai?

- Là anh thợ vá giày David đó.

- Mướn bao nhiêu?

- Mỗi tuần 1000 bảng anh.

Tất cả mọi người đồng ư. Họ hỏi David người thợ vá giày:

- Anh có đồng ư với việc làm mới này không?

David cười rạng rỡ:

- Tại sao không!

Tưởng là mọi việc đă thu xếp ổn thỏa. Nhưng bỗng một người đặt vấn đề:

- Chúng ta mướn David gánh hết mọi nỗi lo. Nhưng mỗi tuần hắn có 1000 bảng anh th́ hắn c̣n ǵ phải lo nữa? (Flor McCarthy)

 
 

9. Chú giải của Noel Quesson

Ngày nay, một cách đọc Tin Mừng hời hợi thật ra sẽ có hại. Đức Giêsu có lên án tiền bạc không? Người có khuyên người ta vô lo và lười viếng không? Đức Giêsu có thể có lư khi khuyên một người cha trong gia đ́nh đang thất nghiệp đừng lo lắng cho ngày mai không? Khi cho ví dụ “chim trời không gieo, không gặt”, Đức Giêsu có bảo các bà mẹ. Trong gia đ́nh đừng chuẩn bị các bữa ăn, đừng mua lương thực không? Có thật là Người bảo những người nghèo đôi khi thiếu cá nhưng nhu cần thiết phải chờ một phép lạ của sự quan pḥng để không chết đói. Từ đó, Đức Giêsu chẳng phải là một con người hiền lành mơ mộng mà ngôn ngữ mang chất thi ca là một thứ tṛ chơi không có thật, không thể nào phù hợp với thực tế khắc nghiệt của kinh tế và những vấn đề nghiêm túc của việc phân chia các tài nguyên hay sao?

Hẳn ở đây phải có một ngộ nhận. Lạy Chúa, xin giúp chúng con hiểu những lời của Chúa.

“Không ai có thể làm tôi hai chủ: v́ hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dễ chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Tiền Của được...".

Thật là tai hại khi những dịch giả đă không dám giữ lại ở đây một chữ, quả thật là huyền bí mà Đức Giêsu chắc chắn đă sử dụng. "Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Mam-mon...". Từ ngữ này bằng ngôn ngữ A-ram đă được Matthêu giữ lại trong bản văn Hy-lạp bởi v́ chắc đúng là do chính Đức Giêsu nói ra bằng tiếng mẹ đẻ của Người là tiếng Aram. Trong ngôn ngữ này; “Mam-mon" có nghĩa cụ thể là "tiền bạc", "thu hoạch", "lợi nhuận", "sự giàu có". Khi đặt "Thiên Chúa" đối lập với "Tiền Của”, Đức Giêsu dường nhu muốn nhân cách hóa tiền bạc... làm nó thành một thứ ngẫu tượng. Người ta có cảm tưởng rằng Đức Giêsu nghĩ đến "Tiền Của" như đó là đối thủ của Thiên Chúa, một cách diễn tả cụ thể về Xa-tan, “Ông Hoàng của thế gian này" bắt con người làm nô lệ và cố gắng đoạt chỗ của Thiên Chúa…Để hiểu rơ tư tưởng của Đức Giêsu, chúng ta cũng ghi nhận ở đây hai từ quan trọng. Người nói về "chủ”.. về “làm tôi"... Từ "chữ” dịch từ "kurios" thường có nghĩa là “Đức Chúa". Từ "làm tôi" dịch từ "douleuô"' có nghĩa là "làm nô lệ". Những nhận xét ấy làm chúng ta phải nghĩ rằng Đức Giêsu không chống lại tiền của một cách ngây thơ và không thực tế. Ở Nagiaret, Người đă có một nghề nghiệp: Người đă trải " qua kinh nghiệm kiếm sống đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Và cũng như hai mươi gia đ́nh tạo thành ngôi làng nhỏ miền quê ấy; "Người cũng phải sở hữu ít đồng ruộng và một vài gia súc. Đức Giêsu hoàn toàn biết rằng tiền bạc có ích trong các giao dịch thương mại. Người không có phản ứng sơ đẳng chống lại các ngân hàng,. hoặc các đồng tiền hoặc tiền thuế hoặc những người thu thuế! Điều này là một phần của đời sống Người và chúng ta các dụ ngôn..của Người: “Đưa đồng tiền nộp thuế cho tôi coi ". Người bảo họ: "Thế th́ của Xêda, trả về Xêda" (Mt 22,19). Trong dụ ngôn những nén bạc và của cải chôn giấu Đức Giêsu c̣n khuyên những kẻ nghe Người nói "đem số tiền của họ gởi vào ngân hàng?. Đức Giêsu luôn tự đo đối với mọi ư thức (Matthêu 25,27).

Không, Đức Giêsu không lên án tiền của tự thân, trong việc sử dụng b́nh thường của tiền của. Trái lại, không có từ ngữ nào đủ mạnh để lên án "sự nô lệ cho tiền của": Anh em không thể làm tôi Mam-mon! anh em không có quyền làm ḿnh trở thành nô lệ của ông chủ đáng sợ đó. "Nhưng khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có!" (Luca 6,24). "Anh em đừng tích trữ cho ḿnh những kho tàng dưới đất: v́ kho tàng của anh ở đâu th́ ḷng anh ở đó" (Matthêu 6,19). "Hăy đi bán tài sản của ḿnh" (Mt 19,21). Những lời ấy rất mạnh mẽ, những không lỗi thời và cổ lỗ: sự nô lệ cho tiền của là một bệnh "ung thư" thật sự của xă hội chúng ta. Nhắc lại như thế là việc tầm thường. Nền văn minh Phương Tây đang tự phá huỷ chính ḿnh dưới nhịp độ dữ dội mà cuộc chạy đua đuổi theo cái "tiện nghi”, cái “xa hoa”, những đồ dùng lạ mắt bắt ép nền văn minh ấy. Chính con người trở thành nền văn minh của ‘đồ bỏ đi ấy của Xa-tan’: tiện nghi, xa hoa, những đồ dùng lạ mắt bắt ép nền văn minh ấy. Chính con người trở thành nạn nhân của "đồ bỏ đi ấy của Xa-tan" như cách gọi của tác giả người Ư, Papini. Biết bao nhiêu nhà doanh nghiệp có một cuốn lịch đen ghi các cuộc hẹn gặp nhưng không bao giờ c̣n sống chung với vợ và con cái của họ nữa? Càng không c̣n sống với Thiên Chúa! C̣n nói ǵ về sự “phung phí" các nguồn tài nguyên của hành tinh này có nguy cơ làm ghẹt thở nhân loại của thế kỷ XXI? C̣n nói ǵ về sự "cướp bóc” các nước thuộc thế giới thứ ba bởi các nước giàu có?

Không, tiền của không có mùi thơm. Đó là một quyền lực của cái ác đáng sợ khi nó "nô lệ hóa" Một người nào. Giá một chiếc xe tăng đủ để mua lương thực cho hàng trăm ngàn người đói khát!!! Và chúng ta không hề xấu hổ. Một máy bay siêu thanh khu trục và ném bom có giá bằng 40.000 nhà thuốc tây ở các làng mạc để cứu sống những em nhỏ!!! Và chúng ta không hay biết. Tiền của lẽ ra phải là một "đầy tớ" tuyệt vời, hiện đang là một "ông chủ” xấu.

“V́ vậy Thầy bảo cho anh em biết: Đừng lo cho mạng sống: lấy ǵ mà ăn, cũng đừng lo cho thân thể: lấy ǵ mà mặc. Mạng sống chẳng trọng hơn của ăn, và thân thể chẳng trọng hơn áo mặc sao?”.

Công thức "đừng lo" sẽ trở lại bốn lần trong một vài hàng. Quả thật, sự "lo lắng" là một trong những h́nh thức nô lệ mà của cải kéo theo nó. Theo thống kê, thế giới Phương Tây hiện đại rất dễ bị tổn thương bởi chúng nhồi máu cơ tim và trầm uất thần kinh hơn phần c̣n lại của thế giới. Dường như Đức Giêsu muốn nói: Hăy nắm lấy đời sống ở khía cạnh tốt đẹp. Anh em hăy sống, nhưng hăy sống đi! Anh em dùng thời gian của ḿnh để chạy, để lúc nào cũng có được nhiều tiền hơn: thỉnh thoảng anh em hăy dùng thời gian để sống! Và Đức Giêsu nhắc nhở chúng ta trật tự rơ ràng của các giá trị. Lương thực, quần áo dù rất cần thiết... cũng chỉ để phục vụ sự sống! Đức Giáo Hoàng Gioan Phao lô II, trong một thông điệp của ngài đă nhắc lại những nguyên tắc ấy về sự khôn ngoan của Tin Mừng: “Ư nghĩa nền tảng sự thống tŕ của con người trên thế giới hữu h́nh…. chủ yếu là sự ưu tiên

Của luân lư (đạo đức) trên kỹ thuật, vị trí hàng đầu của con người trên đồ vật, sự ưu việt của tinh thần trên vật chất… Điều quan trọng là sự phát triển của con người chứ không chỉ là sự tăng bội của các đồ vật... Thà có ít hơn để hiện hữu nhiều hơn".

“Hăy xem chim trời: chúng không gieo, không gặt, không thu tích vào kho, thế mà Cha anh em trên trời vẫn nuôi chúng. Anh em lại chẳng quư giá hơn chúng sao? Hỏi có ai trong anh em có thể nhờ lo lắng mà kéo dài đời ḿnh thêm được dù chỉ một gang không? C̣n về áo mặc cũng thế, lo lắng làm ǵ? Hăy ngắm xem hoa huệ ngoài đồng mọc lên thế nào mà rút ra bài học: chúng không làm lụng, không kéo sợi, thế mà, Thầy bảo cho anh em biết: ngay cả vùa Sa-lô-môn, đủ vinh hoa tột bậc, cũng không mặc đẹp bằng một bông hoa ấy. Vậy nếu hoa cỏ ngoài đồng, nay c̣n, mai đă quẳng vào ḷ mà Thiên Chúa c̣n mặc đẹp cho như thế th́ huống hồ là anh em, Ôi những kẻ kém tin?".

Những h́nh ảnh này không thể nào quên được. Nhưng chúng quá ấn tượng nên người ta có thể hiểu sai. Các bạn hăy đọc lại những lời ấy. Đức Giêsu không bao giờ nói rằng không nên làm việc. Đức Giêsu không bao giờ khuyến khích người nghèo đi xin xỏ hoặc nằm chờ sung rụng. Người không đề cao sự vô lo hoặc thói lười biếng. Thật là quá đáng. Có một thu "tôi mặc kệ". nào đó làm cho chính những người khác phải mang lấy những lo lắng v́ chúng ta vô lo, chúng ta chất lên đầu họ. Trái lại, có những lo lắng, do ḷng thương yêu người khác, những người mà chúng ta có trách nhiệm: Tin Mừng bảo chúng ta nhận lấy những lo láng này trên vai chúng ta như người ta vác một cây thập giá. Vả lại, nếu Đức Giêsu nói: "Anh em chớ làm ǵ cả, cư vô tích sự đi..." th́ tại sao trong toàn bộ Kinh Thánh ngay từ đầu, Chúa đă nói điều ngược lại. Chương đầu tiên của sách Sáng Thế cho chúng ta lệnh truyền "hăy thống trị đất và bắt nó phục tùng". Thật ra Đức Giêsu khẳng định: “V́ thợ đáng được nuôi ăn" (Matthêu 10,10). Điều này được hiểu ngầm rằng người nào không làm việc, người đó không có quyền ăn như lời Thánh Phaolô đă kết luận (2 Thê-xa-lô-ni-ca 3,10). Và cũng phải đọc lại lời lên án nghiêm khắc của..người đă không làm sinh lợi nén bạc mà người đó đă nhận (Matthêu. 25,14-30). "C̣n tên đầy tớ vô dụng kia, hăy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài".

Vậy Đức Giêsu muốn nói điều ǵ? Khi Người nói "lo lắng mà làm ǵ?”.

Thế th́ người nói một điều thật sự rất tốt cho mỗi người-chúng ta: Người bảo chúng ta phải thư giăn một chút phải chống lại sự căng thẳng thần kinh thái quá…

Người bảo chúng ta phải làm việc như "chim trời và hoa cỏ ngoài đồng": Các bạn hăy nh́n kỹ chúng... hăy nh́n hoạt động và các sự khéo léo mà chúng sử dụng để sống, để nuôi thân, để có nới trú ẩn? Và rồi Đức Giêsu nói với chúng ta nhiều nhất về Chúa Cha: anh em c̣n đáng giá hơn tất cả những tạo vật khác, vậy mà Người đă chăm lo cho chúng với sự chính xác.

“V́ thế, anh em đừng lo lắng tự hỏi: Ta sẽ ăn ǵ, uống ǵ hay mặc ǵ đây? Tất cả những thứ đó dân ngoài vẫn t́m kiếm. Cha anh em trên trời thừa biết anh em cần tất cả những thứ đó. Trước hết hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, c̣n tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho”.

Tất cả lập luận của Đức Giêsu nhằm mời gọi chúng ta chớ quá lo lắng dựa trên một sự tin chắc của đức tin: Cha anh em “biết"? Trước đó, Người đă nói về sự cầu nguyện: "anh em đừng lải nhải như dân ngoại, v́ Cha anh em đă "biết" rơ anh em cần ǵ (Matthêu 6,8). Hai quan niệm về Thiên Chúa đối lập nhau: Thiên Chúa ma thuật của những dân ngoại... và Thiên Chúa là Cha yêu thương con cái Người. Con người theo Đức Giêsu không hề là một người "vô lo"... mà chính là con người đă thay đổi mối lo! Người ấy đă trở nên say mê Nước Thiên Chúa: "Trước hết hăy t́m kiếm nước Thiên Chúa!".

Làm tôi tớ cho Mam-mon trên thực tế là chỉ lo cho chính ḿnh. C̣n phục vụ cho Thiên Chúa là bắt đầu phục vụ t́nh yêu, là được tự do...

“Vậy anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày mai, cứ đề ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ về ngày ấy”.

Một câu châm ngôn b́nh dân. Đức Giêsu biết ḿnh nói về điều ǵ. Cả cuộc đời, Người đă sống như thế. Đúng vậy Tại s ao lại thêm vào những lo lắng của hôm nay những lo lắng của ngày mai? Như thế, người ta sống mỗi ngày với nỗi sợ hăi những bất hạnh là có lẽ sẽ không đến. Chỉ cần sống những lo lắng mỗi ngày... ngày mai rồi sẽ biết! Lạy Chúa Giêsu, con cám ơn Chúa.

 
 

10. “Các con chớ áy náy về ngày mai”

(Trích trong ‘Suy niệm Tin Mừng Chúa Nhật’ của nhóm Nha Trang)

Ư CHÍNH:

Bài Tin Mừng hôm nay trích từ bài giảng trên núi. Chúa Giêsu dạy về việc cởi bỏ những lo lắng về tiền của và của ăn áo mặc để thúc đẩy ta tin tưởng vào Thiên Chúa quan pḥng.

SUY NIỆM:

1/ “Không ai có thể làm tôi hai chủ”:

Chúa Giêsu đưa ra một tiền đề như một nguyên tắc chung là không thể làm tôi hai chủ một trật. Nguyên tắc này muốn nhấn mạnh khía cạnh phải dứt khoát lựa chọn chủ này hay chủ kia.

2/ “Các con không thể làm tôi Thiên Chúa và tiền của được”:

“Làm tôi” ở đây mang ư nghĩa như một người nô lệ hoàn toàn, tuỳ thuộc vào ông chủ, không c̣n tự chủ về việc định đoạt riêng cho ḿnh.

“Tiền của” tiếng Aram là Mammôn, nghĩa là Thần tiền: Tiền được nhân cách hoá như một sức mạnh của một vị thần có sức chinh phục thế giới.

Áp dụng nguyên tắc trên, ở đây Chúa Giêsu khuyên phải có thái độ dứt khoát trong việc chọn lựa Thiên Chúa hay tiền của. Làm tôi Thiên Chúa th́ phải từ bỏ sự lo lắng về tiền của. 

3/ “Chớ áy náy lo lắng cho mạng sống ḿnh…”:

Không những Chúa cấm làm tôi tiền của, Chúa c̣n khuyên ta đừng lo lắng về sự thế tục như đồ ăn áo mặc nữa. V́ khi làm tôi tiền của, sẽ dần dần xa ĺa Thiên Chúa, c̣n lo lắng về sự thế tục sẽ trái với niềm tin vào sự quan pḥng của Thiên Chúa.

“Lo lắng”: Matthêô dùng động từ này ở đây đến 6 lần là để nói lên lời khẩn bách mời gọi từ bỏ mọi âu lo thái quá, v́ cả cuộc sống của ta đă được đặt trước mặt Thiên Chúa Cha là Đấng “biết rơ điều ta cần” (Mt 6,8 và 6,32).

Tuy Chúa Giêsu khuyên như vậy nhưng Người không có ư cổ vơ sự nhàn cư rảnh rỗi, lạc quan vô tâm hay phó thác thụ động vào Thiên Chúa, nhưng đúng hơn Người muốn nêu rơ sự đối nghịch hai thái độ sâu xa trước các nhu cầu của cuộc sống con người là sự b́nh tâm và lo lắng. B́nh tâm v́ phó thác vào Thiên Chúa, lo lắng v́ không tin tưởng vào Thiên Chúa quan pḥng. Dĩ nhiên sự b́nh tâm này đ̣i hỏi con người phải làm việc kiếm cơm áo hôm nay, tiên liệu cho ngày mai, nhưng điều cốt yếu là trong mọi sự phải bíêt qui hướng về Thiên Chúa Cha.

“Xin cho chúng con lương thực hằng ngày”: (Mt 6,11); “Hăy xin th́ sẽ được…” (Mt 7,7-11).

4/ “Nào mạng sống không hơn miếng ăn…”:

Chúa Giêsu muốn nói lên rằng: nếu Thiên Chúa đă ban cho ta hai thứ quư là sự sống và tạo dựngthân xác, th́ Người cũng sẽ bảo đảm cho chúng mọi thứ cần thiết. Vậy đừng lo lắng làm chi.

5/ “Hăy nh́n xem chim trời…”:

Chúa Giêsu lấy bằng chứng về Thiên Chúa quan pḥng cho chim trời để giải thích về việc Thiên Chúa quan pḥng việc nuôi sống con người.

“Chúng không gieo không gặt…”: diễn tả việc Thiên Chúa quan pḥng bằng cách tạo điều kiện và phương tiện để nuôi, c̣n chim trời phải thực hiện việc nuôi sống ḿnh bằng cách không ngừng làm việc để kiếm thức ăn. Chỉ cần đưa mắt quan sát, ta sẽ thấy chúng bay khắp bốn phương t́m của ăn thích hợp loài nào thức ăn ấy.

6/ “Nào các con không hơn chúng sao?”:

Chim trời c̣n được Thiên Chúa quan pḥng như vậy phương chi chúng ta làm con cái Thiên Chúa. Vậy đừng lo lắng về của ăn nhưng đừng làm biếng.

7/ “Nào có ai trong các con lo lắng áy náy…”:

Con người có lo lắng cũng vô ích, chẳng đi đến đâu “Phaolô trồng, Apôlô tưới, c̣n Thiên Chúa cho mọc lên” và “mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” là vậy.

8/ “Hăy ngắm xem hoa huệ ngoài đồng…”:

Về áo mặc, Chúa Giêsu lấy bằng chứng Thiên Chúa quan pḥng về vẻ đẹp cho hoa huệ ngoài đồng để giải thích về sự Thiên Chúa quan pḥng trong việc trang sức cho con người.

Hoa huệ là thứ hoa cỏ đồng nội nay c̣n mai mất mà Thiên Chúa c̣n làm cho nó một vẻ đẹp hơn vinh quang của Salomon phương chi loài người chúng ta là con cái của Thiên Chúa, lại không được Thiên Chúa quan pḥng săn sóc cho hay sao?

Cũng như loài chim trên trời phải đi kiếm ăn, hoa huệ ngoài đồng không ngừng đâm rễ ngày càng sâu hơn trong ḷng đất để hút lấy nhựa cần thiết cho sự sống hay sắc hương.

9/ “Vậy các con chớ áy náy lo lắng…”:

Chúa bảo chúng ta quan sát chim trời và hoa huệ ngoài đồng, tức là quan sát vũ trụ vạn vật, để giúp ḷng tin tưởng phó thác vào Thiên Chúa quan pḥng, chứ đừng áy náy về đồ ăn áo mặc, khiến sao lăng việc tin cậy vào quyền năng và t́nh thương chăm sóc của Thiên Chúa.

10/ “V́ chưng dân ngoại t́m kiếm những điều đó…”:

- “T́m kiếm”: đồng nghĩa với đam mê và lo âu.

- Khi xem những của cải vật chất và những sự thế tục là những đối tượng t́m kiếm không ngơi và đầy lo lắng, dân ngoại tỏ ra chẳng hề biết Đấng Tạo Hoá của ḿnh. V́ vậy người Kitô hữu chỉ mải miết t́m kiếm của ăn và áo mặc th́ chẳng hơn ǵ dân ngoại và như vậy làm mất danh nghĩa là con cái Thiên Chúa.

11/ “Nhưng Cha các con biết rơ các con cần…”:

Chính Thiên Chúa biết những nhu cầu chính đáng của ta và hằng muốn thoả măn cho ta. Cái sai lầm cho dân ngoại là ở chỗ không nhận ra t́nh yêu quan pḥng ấy của Thiên Chúa và v́ vậy sinh ra bạo hành với tại vật của Chúa và muốn chiếm đọat cho kỳ được, khiến gây nên nhiều bất công xă hội.

12/ “ Tiên vàn các con hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa”:

Chữ “tiên vàn” gợi lên ư nghĩa nằm trong tinh thần Kinh Lạy Cha: Nước Chúa trước tiên đă rồi mới đến cơm bánh.

“Tiềm kiến Nước Thiên Chúa”: Thiên Chúa lo lắng cho con người mọi sự họ cần, nhưng Thiên Chúa cũng mong muốn con người chia sẻ sự bận tâm của Ngài về Nước Thiên Chúa “Nguệyn danh Cha cả sáng, Nước Cha trị đến…”.

“Sự công chính của Nước Trời” có nghĩa là cách ăn nết ở phù hợp với thánh ư của Thiên Chúa.

Người Kitô hữu tiên vàn phải t́m cách để Thiên Chúa ngự trị trong đời ḿnh để lời ḿnh là lời đáp trả với t́nh yêu thánh ư Thiên Chúa.

13/ “Vậy các con chớ áy náy lo lắng về ngày mai”.

Ở đây Chúa khuyên ta đừng lo lắng về ngày mai, tức là hăy tín vào quyền năng và t́nh thương của Thiên Chúa là Cha chúng ta v́:

- Quá khứ đă qua rồi.

- Hiện tại ở trong tầm tay ta, ta phải chu toàn bổn phận của ta.

- Tương lai, ngày mai là của Chúa, hăy phó thác nơi Người.

14/ “V́ ngày mai sẽ lo cho ngày mai”:

Ngày nào có công việc cho ngày ấy, v́ thế mỗi ngày đều có công việc phải làm, đừng chồng chất công việc ngày mai vào ngày hôm nay, kẻo làm cho công việc ra nặng hơn.

15/ “Ngày nào có sự khốn khổ của ngày ấy”:

Chúa Giêsu chỉ cho ta ư thức rơ ràng cuộc đời không phải chỉ màu hồng hay phẳng lặng êm đẹp như mặt hồ mùa thu, nhưng cũng lắm khổ cực gian nan. V́ thế Người khuyên chúng ta đừng thổi phồng sự khổ cực này cách vô ích v́ quá ưu tư, lo lắng, áy náy cho ngày mai.

ÁP DỤNG

A/ Áp dụng theo Tin Mừng

Qua bài Tin Mừng hôm nay Giáo Hội muốn khuyên nhủ chúng ta phải biết cởi mở bỏ sự ham mê của cải vật chất và sự lo lắng về những sự thế tục để được b́nh tâm trong sự tín thác vào Thiên Chúa quan pḥng.

B/ Áp dụng thực hành

Nghe lời Chúa nói:

1/ “Không ai có thể làm tôi hai chủ”: Chúa cấm ta không được bắt cá hai tay, v́ sẽ chẳng được con nào nghĩa là chúng ta phải dứt khoát chọn lựa Thiên Chúa th́ phải cởi bỏ sự ham tiền của.

2/ “Các con chớ áy náy lo lắng cho mạng sống ḿnh”: Chúa khuyên ta phải b́nh tâm trong việc làm ăn sinh sống. Đừng lo lắng áy náy kẻo mất thêm niềm tin tưởng vào sự quan pḥng của Thiên Chúa là Đấng biết rơ những nhu cầu trong cuộc sống của ta.

3/ “Hăy xem chim trời, bông huệ ngoài đồng…”: Chúa khuyên ta phải biết nh́n ngắm vũ trụ vạn vật để nhận ra bàn tay quan pḥng săn sóc của Thiên Chúa để tín thác vào Ngài trong mọi sự.

4/ “Dân ngoại t́m kiếm những điều đó”: Dân ngoại v́ không nhận biết Đấng Tạo Thành nên say mê và lo lắng những nhu cầu của cuộc sống. Nếu chúng ta lo lắng áy náy về của ăn áo mặc, th́ coi như chúng ta là dân ngoại, đánh mất niềm tin vào Thiên Chúa quan pḥng.

5/ “Tiên vàn hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa”: Chúa khuyên nhủ chúng ta phải ưu tiên cho việc Chúa trước, việc đời sau. Ưu tiên cho sự sống siêu nhiên trước sự sống tự nhiên sau…và đồng thời hăy lo chu toàn bổn phận làm con Chúa bằng cách sống cho phù hợp với thánh ư của Chúa.

6/ “Ngày nào có sự khốn khổ của ngày ấy”: Đời sống của con người không tránh khỏi những gian nan thử thách. V́ thế phải biết chịu đựng mỗi ngày:

- Đau khổ trong quá khứ: đừng gợi lại làm chi v́ đă qua.

- Đau khổ trong hiện tại: rồi sẽ qua đi đừng bối rối.

- Đau khổ trong tương lai:chắc ǵ xảy đến, hăy cứ vui sống.

 
 

11. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

PHÓ THÁC CHO THIÊN CHÚA QUAN PH̉NG

CÂU HỎI GỢI Ư

1. Đâu là ư nghĩa của thái độ "chớ lo" xét trong tương quan với việc "t́m kiếm Nước Trời và sự công chính của nó"?

2. Đâu là những thái độ đối nghịch? phải chăng đó là lời kêu mời đừng dấn thân, đừng tiên liệu?

3. Trong đoạn văn này, Chúa Giêsu có thực tế không?

*******

1. Ư nghĩa toàn bộ của bản văn thật rơ ràng: Thiên Chúa là Đấng Kyrios. Đối diện với Ngài, con người chỉ là tôi tớ. Nhưng con người luôn luôn có khả năng quyết định: hoặc sẽ quay về Thiên Chúa là Chủ duy nhất của ḿnh và yêu mến Ngài, hoặc sẽ khinh miệt hay ghét bỏ Ngài. Nếu quay về một ông chủ khác, bất cứ là ai và mang tên ǵ, th́ con người đă phục dịch một kẻ không phải là Thiên Chúa. Cho dù vẫn trung thành với ông chủ đầu tiên nhưng đồng thời c̣n phục dịch một chủ khác, th́ người tôi tớ đó đă phá vỡ cuộc sống chung với ông chủ trước là kẻ độc quyền trên ḿnh. Cũng vậy việc dính bén của cải có thể là một trở ngại đối với t́nh yêu Thiên Chúa. Thiên Chúa là Thiên Chúa chính v́ ta chỉ có thể yêu hoặc ghét một thái độ thứ ba, thái độ trung lập, không được bàn đến ở đây cũng như trong các giáo huấn khác của Chúa Giêsu.

2. Ngược lại, Thiên Chúa hằng quan tâm đến tất cả những thứ con người cần. Nhưng Ngài mong chờ con cái Ngài chia sẻ các ưu tư của Ngài về Nước Trời. Nếu biết hoàn toàn phó thác mọi lo âu của ḿnh cho Thiên Chúa, người môn đồ Chúa Giêsu sẽ hiểu được quyền năng diệu kỳ giải quyết mọi ưu tư của con cái Thiên Chúa. Việc quan trọng là hăy t́m kiếm nước Ngài và sự công chính của Nước ấy trước tiên. Điều đó không có nghĩa là mọi cái khác sẽ bị chểnh mảng, song chúng sẽ trở nên thành phần của một toàn bộ cần thiết hơn, quan trọng hơn: Nước Trời.

3. Dù sao, các câu này không phác họa một bức tranh lư tưởng phản ảnh sự lạc quan tự nhiên của một thi sĩ đắm ch́m trong Thiên Chúa. Chúa Giêsu hoàn toàn thực tế. Người biết rơ chim trời, về mùa đông, cũng phải chết v́ đói lạnh, rằng trong thiên nhiên vẫn có cuộc tranh đấu sinh tồn. Đức tin của người vào Thiên Chúa không phải là đức tin ngây ngô. Dĩ nhiên, mọi sự đều nên tốt lành cho những ai yêu mến Thiên Chúa (Rm 8, 21), nhưng có một điều chắc chắn là: khi phục vụ Thiên Chúa, con người sẽ không bị hư mất. Ngay cả chim trời chết lạnh và các thánh tử đạo bị giết cũng chẳng phải là những kẻ bị quyền năng Thiên Chúa từ bỏ. Thành ra không được xem t́nh phụ tử của Ngài như là một lư tưởng nhân đạo khoác lác. T́nh phụ tử của Thiên Chúa chẳng phải là chính sách phụ mẫu, nghĩa ]à một sự chở che đầy ủy mị khỏi mọi may rủi, bất trắc của cuộc đời. Một người cha biết yêu con cái không phải bao giờ cũng tránh cho con ḿnh khỏi thử thách hay đau khổ: theo sức ông, ông sẽ biến thử thách hay đau khổ đó thành ích lợi cho đứa con. Thiên Chúa cũng vậy, Ngài lúc nào cũng có thể rút tỉa sự lành từ sự dữ, và biến cả cái chết và tội lỗi thành ơn cứu độ cho tạo vật Ngài. Ngài chỉ xin tạo vật hăy hoàn toàn phó thác cho Ngài, chọn lựa Ngài dứt khoát.

CHÚ GIẢI CHI TIẾT

"Chớ lo": Chỉ trong 10 câu đây, một đă 6 lần dùng động từ "lo” để nói lên lời khẩn bách mời gọi từ bỏ mọi lo âu thái quá v́ cả cuộc sống ta đă được đặt trước mặt Chúa Cha là "Đấng biết rơ điều ta cần" (6, 8 được lặp lại trong 6, 32). Không phải là ở đây Chúa Giêsu cổ vơ sự nhàn cư rảnh rỗi, lạc quan vô tâm hay phó thác thụ động vào Thiên Chúa. Đúng hơn Người đối nghịch hai thái độ sâu xa trước các nhu cầu của cuộc sống: b́nh tâm hay lo lắng. Dĩ nhiên phải làm việc kiếm cơm bánh hôm nay, tiên liệu cho ngày mai, nhưng điều cốt yếu là trong mọi sự, phải biết quy về Chúa Cha.

"Há mạng sống không hơn của ăn... ": Chúa Giêsu suy luận thế này: Nếu Thiên Chúa đă ban sự sống và tạo dựng thân xác, Ngài cũng sẽ đảm bảo cho chúng mọi thứ cần thiết. Vậy đừng lo lắng làm chi.

"Hăy coi chim trời... hăy ngắm hoa huệ ngoài đồng": Đừng lo lắng, nhưng cũng chẳng được làm biếng. Chắc hẳn chim trời "không gieo không gặt", tuy vậy vẫn không ngừng làm việc để kiếm thức ăn. Chỉ cần đưa mắt quan sát, ta sẽ thấy chúng bay khắp bốn phương t́m của ăn thích hợp, loài nào thứ ấy. Hoa huệ ngoài đồng không ngừng đâm rễ ngày mỗi sâu hơn vào trong ḷng đất để hút lấy nhựa cần thiết cho sự sống hay sắc hương. Thành ra tín thác vào Thiên Chúa quan pḥng không đồng nghĩa với vô vi vậy.

"Dân ngoại": Khi xem của cải vật chất là đối tượng kiếm t́m không ngơi và đầy lo lắng, dân ngoại tỏ ra chẳng hề biết Đấng tạo hóa của ḿnh, nếu không họ đă nhận lănh chúng từ tay Ngài với ḷng biết ơn vô hạn. Thành thử ở đây điểm được nhấn mạnh là động từ epizêtoun: t́m kiếm với đam mê và lo âu Một lần nữa, cái đặc trưng con người, không phải là bản chất của chính ḿnh, song là cái mà con người dồn hết tâm lực hướng đến, là "kho tàng" của nó vậy (6, 19-21); cho dù đối tượng lo âu t́m kiếm này không phải là một trái cấm, th́ đó cũng là "kiểu sống dân ngoại". Thiên Chúa biết rơ các nhu cầu chính đáng của ta và hằng muốn thỏa măn; sai lầm của dân ngoại là ở chỗ bất biết t́nh yêu ấy của tạo hóa và, bởi đó, bạo thành với tạo vật Ngài, để chiếm đoạt cho kỳ được (epizêtoun) khiến gây nên nhiều bất công xă hội.

“Hăy t́m kiếm Nước và sự công chính của nó trước tiên": Chữ "trước tiên" thật là nằm trong tinh thần kinh Lạy Cha: Nước Chúa trước tiên đă (3 lời cầu xin đầu) rồi mới đến cơm bánh. Sự "công chính" của Nước Trời cũng là sự "công chính" ít nói đến trong cả Tin Mừng của ông, nghĩa là cách ăn nết ở phù hợp với thánh ư Thiên Chúa. Kitô hữu tiên vàn phải t́m cách để Thiên Chúa ngự trị trong đời ḿnh, để đời ḿnh là lời đáp trả với t́nh yêu thánh ư Thiên Chúa. 

"Khổ ngày nào, đủ cho ngày ấy": Nhận xét cuối cùng này cho thấy Chúa Giêsu rơ ràng là con người thực tế. Người ư thức rơ đời không phải chỉ toàn màu hồng, nhưng cũng lắm "khổ cực gian nan". Người chỉ xin đừng thổi phồng khổ cực này cách vô ích v́ quá ưu tư lo lắng cho ngày mai.

KẾT LUẬN

Đời sống con người chủ yếu là quy hướng về "Nước Trời và sự công chính của Nước ấy", là phục vụ Thiên Chúa trong chính trực và thánh thiện. Các thứ c̣n lại đều tùy thuộc vào đó Lương thực và y phục là phương thế để đạt đến các mục tiêu của một định mệnh tôn giáo. Chúng cũng là phần thưởng thường được Thiên Chúa bảo đảm cho những ai phục vụ Ngài và tín thác vào Ngài trong khi vẫn luôn can đảm làm.

HƯỚNG BÀI GIẢNG

1. Khi đ̣i buộc ta phải chọn Ngài như là chủ duy nhất, Thiên Chúa vẫn hoàn toàn vô vị lợi, v́ Ngài chẳng cần ǵ nơi ta. nhưng Ngài biết rơ ta không thể t́m được hạnh phúc ngoài Ngài; Ngài là sự giàu sang vô biên, c̣n ta là nghèo khó vô tận. V́ thế yêu sách vô điều kiện của Ngài chỉ là một thái độ t́nh yêu mới đối với ta, nói lên rơ ràng định luật của hữu thể ta, khuynh hướng sâu xa của con tim ta. Con người được dựng nên cho Thiên Chúa như chim để bay, cá để lội. Điểm khác biệt là khuynh hướng về sự dữ của nó lôi kéo nó đi theo một nẻo đường khác. Do đó Thiên Chúa hằng xót thương ghé mắt nh́n đến tạo vật Ngài và, nhờ tiếng nói của Chúa Giêsu con Ngài, Ngài nhắc lại cho con người biết vận mệnh đích thực của nó.

2. Chúa Giêsu không đ̣i ta phải dửng dưng với các vấn đề lớn hiện nay như: nạn nhân măn, bất quân b́nh kinh tế và xă hội, ô nhiễm môi sinh, giải phóng chính trị v.v... Người cũng chẳng buộc ta chểnh mảng trách nhiệm gia đ́nh, nghề nghiệp. Nhưng Người đ̣i ta phải biết giải quyết các vấn đề đó trong một viễn ảnh "đối thần ", nơi Nước Trời chiếm chỗ ưu việt và con người trước tiên được quan niệm như con cái Thiên Chúa. Không phải tiện nghi hay của cải thực sự giải thoát con người: các nước kỹ nghệ vẫn luôn t́m kiếm thêm tiện nghi, và những kẻ giàu thuộc thế giới thứ ba vẫn luôn ao ước chất đầy của cải. Chỉ có sự cải hóa tâm hồn mới làm cho con người nên huynh đệ. Chỉ có niềm tín thác vào sự quan pḥng của Chúa Cha mới làm cho kẻ nghèo biết tin tường ở tương lai.

3. Người ta có thể chỉ được một mảnh đất nhỏ mà cũng lo lắng về tương lai như một nhà triệu phú. Trong đoạn văn này, Chúa Giêsu không xét đến việc quản lư các tài sản khổng lồ, song bàn về việc t́m kiếm các nhu cầu sơ đẳng của cuộc sống. Thế mà cũng như gia sản khổng lồ, việc lo lắng t́m kiếm kế sinh nhai vẫn có thể là một ngại vật cho đời sống đức tin: v́ không phải địa vị xă hội, nhưng chính thái độ của tâm hồn mới là yếu tố quyết định. Mọi người đều được mời gọi sống đời tự do của con cái Thiên Chúa: điều kiện duy nhất để được tự do ấy là hoàn toàn tin vào t́nh phụ tử của Ngài.

 
 

12. Suy niệm của Lm Hồ Thông

ƠN QUAN PH̉NG CỦA THIÊN CHÚA

Bản văn này c̣n thuộc “Bài Giảng Trên Núi”, ở đó thánh Matthêu đă quy tụ những lời dạy khác nhau của Chúa Kitô. Cung giọng của đoạn văn này gần với văn chương minh triết của Cựu Ước ở đó những châm ngôn, thành ngữ, dụ ngôn quen thuộc, h́nh ảnh thi vị, được tô điểm với những lời khuyên xử thế thực tiển. Nhưng bên kia sự giống nhau này xuất hiện một ghi nhận mới, cao vời: bài diễn từ mặc khải về Chúa Cha và sự ân cần chăm lo không ngừng của Ngài. Đức Giêsu vừa mới dạy cho các môn đệ Kinh Lạy Cha; Ngài vừa mới đ̣i hỏi các ông phải có đức ái không giới hạn theo h́nh ảnh đức ái của Cha trên trời. Bây giờ Ngài tiếp tục khi gợi lên đại gia đ́nh t́nh yêu: t́nh phụ tử của Đấng đă sáng tạo hoa đồng cỏ nội, chim trời và con người. Đây là một trong những trang Tin Mừng rất đẹp về tấm ḷng nhân ái của Thiên Chúa.

1. Thiên Chúa và tiền của:

Trước tiên Chúa Giêsu nhắc lại sự đ̣i hỏi mà Ngài đă phát biểu từ mối phúc đầu tiên: tinh thần siêu thoát khỏi những của cải trần thế. Ngài dựa trên câu châm ngôn thịnh hành: “Không ai có thể làm tôi hai chủ” mà Ngài áp dụng đặc biệt bằng cách đối lập Thiên Chúa với tiền của. Bản văn Hy-lạp đă ǵn giữ từ A-ram “mammon”, nguyên nghĩa là của cải vật chất hay tài sản. Chắc chắn Chúa Giêsu đă muốn nhân cách hóa của cải vật chất để chỉ nó như một ông chủ.

Việc tôn thờ tiền của không xứng hợp với sự phụng sự Thiên Chúa. Những người quá lo lắng trích trử của cải tiền của tức tự ḿnh làm nô lệ cho của cải và do đó không thể được tự do để thờ phượng Thiên Chúa. Chúa Giêsu đă nói trước đó: “Kho tàng của anh ở đâu, th́ ḷng anh ở đó”. Hơn nữa, Thiên Chúa muốn một t́nh yêu trọn vẹn, không phân chia đối với Ngài. Việc từ chối của cải là điều kiện tiên quyết cho trọn một đời dâng hiến mà Ngài đ̣i hỏi.

2. Đừng lo lắng thái quá:

Chúa Giêsu không đ̣i hỏi phải từ bỏ những của cải thiết yếu, nhưng đừng quá cho mạng sống ḿnh: lấy ǵ mà ăn (6, 25-30), cho thân thể: lấy ǵ mà mặc (6, 31-33) và về ngày mai (6, 34). Những môn đệ Ngài sẽ có kinh nghiệm về lời khuyên này. Ở Tiệc Ly, Chúa Giêsu sẽ nhắc lại cho họ điều đó: “Khi Thầy sai anh em ra đi, không túi tiền, không bao bị, không giày dép, anh em có thiếu thốn ǵ không?”. Các ông đáp: “Thưa không” (Lc 22,35).

Cũng như cô Mácta tất bật lo toan nhiều việc để đón tiếp Ngài cho thật chu đáo trong khi cô em Maria ngồi dưới chân Chúa lắng nghe Lời Ngài. Chúa Giêsu đánh giá rằng cô Maria chọn phần tốt nhất. Chúa Giêsu thiết lập thứ bậc về hai cách thế bận ḷng. Vào thời thiên sai, nỗi bận ḷng ưu tiên phải là của cải tinh thần.

3. Tin tưởng vào Chúa quan pḥng:

Việc Đấng Tạo Hóa ân cần chăm lo cho các loài thọ tạo của ḿnh là một chủ đề Kinh Thánh, được khẳng định trong nhiều bản văn. Các Thánh Vịnh ca ngợi: “Hết mọi loài ngửa trông lên Chúa đợi chờ Ngài đến bữa ăn” (Tv 104, 27. 145,15; 136,25; 147,9)

Giữa những thọ tạo khiêm hạ nhất, Chúa Giêsu đưa ra hai ví dụ: chim trời và hoa đồng cỏ nội để mời gọi con người phải sống trong sự tin tưởng và phó thác trọn vẹn vào Người. Người đă ban cho chim trời có thức ăn hằng ngày, mặc dù chúng không nhọc công gieo văi, không gặt hái và không trích trử lúa thóc vào kho lẫm. Người cũng sẵn sàng trang điểm hoa đồng cỏ nội nay c̣n mai mất một tấm áo sắc màu tuyệt vời hơn cả một cẩm bào của vua Sa-lô-mon.

“Hoa huệ”, từ ngữ chỉ không chỉ hoa huệ nhưng nhiều loại hoa đồng cỏ nội. Vào mùa xuân, miền Ga-li-lê nở rộ những hoa đồng cỏ nội này. “Nay c̣n, mai đă quăng vào ḷ”. Chúa Giêsu biết điểm xuyết những dụ ngôn của Ngài bằng chi tiết cụ thể: hoa đồng cỏ nội, bị héo khô, được các nông dân Galilê thu lượm lại, không chỉ dùng làm cỏ khô để nuôi gia súc, nhưng c̣n làm chất đốt để nướng bánh.

Từ những tạo vật hèn mọn như chim trời hay hoa đồng cỏ nội, Chúa Giêsu đề cập đến phẩm chất cao cả của con người. Con người là một tạo vật cao vời khôn sánh đối với chim trời hay hoa đồng cỏ nội. Ư thức về sự cao cả của ḿnh phải cho giúp người Kitô hữu có một thái độ hoàn toàn khác với thái độ lương dân. Người môn đệ của Chúa Kitô phải tín thác trọn vẹn vào ơn quan pḥng của Thiên Chúa, Cha chúng ta ở trên trời.

4. Trước hết, hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa:

“Hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người”. Từ “công chính” phải được hiểu theo nghĩa kinh thánh: “sự thánh thiện”. T́m kiếm sự công chính, tức là nổ lực nên thánh và thực thi thánh ư Thiên Chúa.

“C̣n tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho”, tức là những điều Ngài vừa mới đề cập đến: thức ăn, áo mặc, đây là những căn nguyên lo lắng đối với dân ngoại, nhưng không đối với con cái Thiên Chúa. Đức Giêsu không hứa với “những người công chính” là sẽ ban cho họ dư đầy của cải trần thế, nhưng đơn giản là đảm bảo cho họ nhu cầu cần thiết hằng ngày, như trong lời kinh mà Ngài vừa mới dạy: “Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày”.

“Anh em đừng lo lắng về ngày mai”. Đừng bận ḷng này mai là một thái độ tin tưởng và một sự biểu lộ tinh thần nghèo khó: “Chúa là hạnh phúc và t́nh yêu đời con, v́ ngoài Chúa ra con t́m đâu thấy t́nh yêu và hạnh phúc đời đời”.

 
 

13. Chọn Thiên Chúa hay tiền của - Lm Đinh lập Liễm

A. DẪN NHẬP

Cuộc đời là một chuỗi những sự lựa chọn. Bất cứ ai đều phải có sự lựa chọn cho đời sống của ḿnh về phương diện tinh thần cũng như vật chất. Trên b́nh diện tôn giáo, Đức Giêsu đă chỉ dẫn cho chúng ta cách lựa chọn: ”Các con không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Tiền của được”(Mt 4,24). Và Ngài đă đ̣i chúng ta một sự lựa chọn dứt khoát: một là Thiên Chúa, hai là Tiền của. Chúng ta có quyền tự do lựa chọn và phải gánh chịu hậu quả về sự lựa chọn đó.

Chúng ta là những người khôn ngoan đă dứt khoát chọn lựa Thiên Chúa v́ chúng ta là con của Ngài, đă được dựng nên giống h́nh ảnh Ngài. Một khi đă chọn Thiên chúa, chúng ta phải tuyệt đối yêu mến và tin tưởng vào sự quan pḥng của Ngài. Chúa khuyên chúng ta đừng quá lo lắng về cơm ăn áo mặc, hăy nh́n xem chim trời, hoa cỏ đồng nội th́ biết. Nhưng chúng ta phải lưu ư: Chúa khuyên chúng ta đừng “lo lắng” nhưng phải biêt “lo liệu”. Lo lắng là dấu chỉ chưa đủ tin tưởng vào Chúa, c̣n lo liệu là biết khôn ngoan sắp đặt mọi sự trong hiện tại cũng như trong tương lai trong sự yêu mến và tin tưởng phó thác cho Chúa.

Tin tưởng phó thác vào Chúa quan pḥng không có nghĩa là ỷ lại, để cho Chúa lo mọi sự, nhưng trái lại, phải có sự cộng tác của chúng ta. Đây là bằng chứng: ngày từ đầu Thiên Chúa đă trao trái đất cho con người coi sóc, Đức Giêsu đă làm nghề thợ mộc tại Nazareth và thánh Phaolô cũng chủ trương ai không làm việc th́ không có quyền ăn. Vậy, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta cứ làm việc b́nh thường, đừng bồn chồn lo lắng. Hăy quên đi quá khứ, hăng say làm việc trong hiện tại và đặt tương lai vào trong bàn tay Chúa quan pḥng.

B. T̀M HIỂU LỜI CHÚA

+ Bài đọc 1: Is 49,14-15

Dân Israel bị lưu đày bên Babylon, sống cơ cực dưới sự đè nén của ngoại bang, họ đâm ra chán nản, thất vọng. Họ cho rằng Thiên Chúa đă quên họ. Họ đă bị bỏ rơi. Niềm tin bị giảm sút.

Nhưng tiên tri Isaia đă khẳng định với dân: Thiên Chúa không bao giờ bỏ quên họ bởi v́ họ là con của Ngài. Ông đưa ra một h́nh ảnh sống động và cụ thể: có người mẹ nào mà bỏ quên con ḿnh? Cho dù người mẹ có bỏ quên con ḿnh đi nữa th́ Thiên Chúa sẽ không bao giờ bỏ quên đâu.

+ Bài đọc 2: 1Cr 4,1-5

Tín hữu Corintô có nhiều tinh xấu như óc bè phải, tính kiêu căng, tự phụ. Hôm nay thánh Phaolô nhắc nhở họ phải đề pḥng một tính xấu khác, đó là xét đoán.

Thực ra, không ai biết được con tim khối óc của người khác, chỉ là phỏng đoán, duy một ḿnh Thiên Chúa mới biết được chính xác. V́ thế, mọi người hăy dành quyến xét xử cho Thiên Chúa “Đấng thấu suốt ḷng mọi người”.

+ Bài Tin Mừng: Mt 6, 24-34

Hôm nay Đức Giêsu nói với cả người giầu lẫn người nghèo phải biết lựa chọn. Chỉ có hai con đường để lựa chọn, đó là phụng sự Thiên Chúa hay phụng sự Tiền của.

Phụng sự Thiên Chúa là sống theo Tin mừng, theo Hiến chương Nước Trời và t́m kiếm sự công chính của Thiên Chúa, nghĩa là t́m biết và thi hành thánh ư Ngài.

Nếu phụng sự Chúa th́ phải tin vào Chúa quan pḥng. Đành rằng chúng ta phải làm việc để giải quyết đời sống vật chất như cơm ăn áo mặc… nhưng chúng ta phải dành ưu tiên cho việc t́m kiếm Nước Trời, c̣n mọi sự khác Ngài sẽ ban cho.

C. THỰC HÀNH LỜI CHÚA

Bắt cá hai tay

Người Việt nam chúng ta thường dùng câu tục ngữ “Bắt cá hai tay” để chỉ những người tham lam, mưu cầu nhiều việc. Ta phải hiểu câu tục ngữ này như thế nào? Nhân dân ta hiểu câu tục ngữ này theo nghĩa đen là: mỗi tay bắt một con, và kết quả là tuột mất hết chẳng bắt được con cá nào. Chẳng thế mà ca dao Việt nam đă từng khuyên nhủ mọi người:

Thôi đừng bắt cá hai tay

Cá th́ xuống bể, chim bay về ngàn.

Câu tục ngữ này có thể minh họa một phần nào lời Đức Giêsu nói trong bài Tin mừng hôm nay: ”Không ai có thể làm tôi hai chủ, v́ hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia; hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ kia. Các con không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Tiền của được” (Mt 6,24).

I. PHẢI BIẾT CHỌN LỰA

1. Lựa chọn là điều cần thiết

Ngày nay người ta nói nhiều đến dấn thân. Dấn thân, nhập cuộc là thân phận của con người. Sống là dấn thân, mà dấn thân th́ phải lựa chọn. Sống là một chuỗi những lựa chọn. Chính những lựa chọn này sẽ làm cho người ta thành công hay thất bại, trở thành người tốt hay người xấu, được hạnh phúc hay phải đau khổ. Đă chọn lựa điều này th́ phải bỏ điều kia. Từ bỏ bao giờ cũng là một giằng co, nuối tiếc.

Đức Giêsu muốn các môn đệ của Ngài phải chọn lựa dứt khoát, không có thái độ lưng chừng hoặc bắt cá hai tay. Người bắt cá hai tay bao giờ cũng là kẻ thua thiệt nhất. Hôm nay phải chọn lựa hoặc Thiên Chúa hoặc Tiền của.

2. Phải chọn lựa thế nào?

a) Thời xa xưa, trong thời vua Achab trị v́, dân Israel đă bỏ Chúa mà đi thờ dân ngoại Baal. Tiên tri Êlia đă hô hào dân chúng hảy trở về với Thiên Chúa, phải dứt khoát lựa chon: ”Các ngươi nhảy khập khiễng hai chân cho tới bao giờ? Nếu Đức Chúa là Thiên Chúa, hăy theo Người; c̣n nếu là Baal th́ cứ theo nó” (1V 18,21)

b) Thời nay, Đức Giêsu cũng cảnh báo cho những người tôn thờ tiền của như sau: ”Các con không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Tiền của được” (Mt 6,24)

* Ư nghĩa chữ “Tiền của”

Tiền của ở đây được viết bằng chữ hoa, tiếng Aram là MAMMON, có nghĩa là Tiền của. Nếu tiền được thần hóa như thế, th́ sức mạnh thống trị của nó không thể coi thường. Nếu tiền và Thiên Chúa đă được Đức Giêsu đưa lên bàn cân để người ta lựa chọn, th́ quyền lực của nó phải là vô song.

* Ư nghĩa chữ “tôi” và “chủ”.

Đối với người xưa “không ai được làm tôi hai chủ” có ư nghĩa hơn đối với chúng ta. Từ ngữ là “tôi” trong nguyên ngữ Hy lạp là “nô lệ”, làm nô lệ cho; c̣n từ “chủ” để chỉ quyền sở hữu tuyệt đối. Ư nghĩa câu này sẽ rơ hơn nếu chúng ta dịch: không ai có thể làm nô lệ cho hai ông chủ.

Để hiểu ư nghĩa, có hai điều chúng ta cần nhớ về người nô lệ thời xưa. Nô lệ, trong quan điểm luật pháp, không phải là một con người mà là một đồ vật. Nô lệ tuyệt đối không có ǵ cả, chủ có thể sử dụng nô lệ thế nào cũng được. Đối với luật pháp, nô lệ là một dụng cụ sống, ông chủ có thể bán, đánh đập, quăng ra ngoài hoặc giết đi, v́ ông ta sở hữu người nô lệ y như sở hữu một đồ vật. Thứ đến, nô lệ thời xưa không có chút thời giờ nào là của riêng. Mỗi giây phút của đời sống nô lệ đều thuộc về chủ…

Đây chính là mối dây liên hệ của chúng ta đối với Thiên Chúa, ta không có quyền ǵ cả. Thiên Chúa là chủ tuyệt đối. Không bao giờ chúng ta được hỏi: tôi muốn làm ǵ? Nhưng luôn luôn hỏi: Chúa muốn tôi làm ǵ?

3. Nguy hại của thần Mammon.

Thần Mammon hay thần Tiền của có một sức mạnh vạn năng, nó giải quyết phần lớn các nhu cầu của con người, nên tiền của hấp dẫn lạ lùng. Người Vệt nam chúng ta có câu:

Có tiền mua tiên cũng được

Hoặc:

Mạnh về gạo, bạo về tiền

Lắm tiền, nhiều gạo là tiên trên đời.

Ngay cả việc đạo cũng phải có tiền mới xong:

Có thực mới vực được đạo.

Nguyên ngữ Mammon chỉ có nghĩa là của cải vật chất. Nguyên nghĩa của nó không phải là một chữ mang ư nghĩa xấu. Các rabbi Do thái vẫn dạy: ”Hăy quí trọng mammon của người khác như của chính ngươi”, nghĩa là mọi người phải coi tài sản vật chất của người khác quí trọng như tài sản của ḿnh.

Tiền của là như vậy, nhưng tại sao Đức Giêsu lại gay gắt với tiền của như thế? Thật ra, Ngài không lên án tiền của, Ngài chỉ cảnh báo những ai ham mê của cải mà thôi. Hay nói cách khác, Thánh Kinh đă nói: ”Ḷng ham tiền của là cội rễ mọi điều ác” (1Tm 6,10).

Và chúng ta phải công nhận rằng tiền của là phương tiện hữu hiệu Chúa ban, để bảo tồn sự sống đời này, và để mua Nước Thiên đàng đời sau. Tự bản chất của tiền là tốt, nó là hồng ân Thiên Chúa tặng ban cho con người.

Tiền của chỉ trở nên xấu khi ta quá tôn thờ nó, như một ông chủ sai khiến hành hạ đời ta, thậm chí lấy luôn mạng sống ta.

Tiền của chỉ trở nên đáng ghét khi ta quá tham lam thu tích nó mà quên đi bổn phận chia sẻ với anh em, như người giầu có xử tệ với Lazarô nghèo khó.

Tiền của chỉ trở nên án phạt khi ta quá ham mê nó mà từ bỏ Thiên Chúa, như Giuđa bán Thầy v́ mê 30 đồng bạc.

Tiền của chỉ trở nên cạm bẫy khi ta quá bám víu vào nó mà không c̣n tin cậy vào Thiên Chúa quan pḥng, như người phú hộ ham hưởng khoái lạc không kịp ăn năn.

V́ thế, Đức Giêsu thật có lư khi cấm chúng ta không được làm tôi tiền của. Ngài cảnh báo như thể để mưu cầu hạnh phúc đời đời cho chúng ta.

Truyện: Nô lệ hay tự do

Hôm ấy, trời vừa rạng đông, ông hoàng nói với tên đầy tớ: ”Xem chừng anh mơ ước giầu có lắm. Vậy từ giờ này cho đến lúc mặt trời lặn, anh có sức ngần nào th́ cứ chạy. Tất cả những ruộng vườn, ao cá anh chạy ṿng quanh được, ta cho anh hết”.

Anh vui sướng quá! Cha chết sống dậy cũng không bằng. Anh liền cắm đầu chạy, chạy vùn vụt như Hạng Vũ trên con ngưa Ô-Truy. Chín mười tiếng đồng hồ qua, chàng làm chủ được mấy cánh đồng bao la bát ngát. Chàng vừa dừng chân, th́ một hồ cá mênh mông với mặt nước trong ngần huyền ảo phán chiếu ánh mặt trời đă xế chiều. Chang lại chạy tiếp. Sau cùng, màn đêm buông rơi. Chàng hổn hển quay bước trở về, để làm bậc tỷ phú với “Ruộng vườn c̣ bay thẳng cánh, ao hồ mặc sức cá đua”.

Nhưng vừa bước chân vào ngưỡng cửa, chàng ngă lăn xuống bất tỉnh. Vợ con vội vàng thuốc thang săn sóc… Nhưng vô hiệu. Nhà tỷ phú đă trút linh hồn sau một ngày dài lao lực quá mức. Người ta đào cho chàng một chỗ nghỉ trong ḷng đất, vừa dài, vừa rộng, nhưng không quá ba tấc đất.

Đó là kết cục của một con người ham mê tiền của, để nó sai khiến như một tên nô lệ, phải vắt cạn kiệt sức lực cho tới chết, mà không được mảy may hưởng dùng.

Sự nô lệ cho tiền của là một bệnh “ung thư” thật sự của xă hội chúng ta. Nhắc lại như thế là việc tầm thường. Nền văn minh Tây phương đang tự phá hủy chính ḿnh dưới nhịp độ dữ dội mà cuộc chạy đua đuổi theo cái “tiện nghi”, cái “xa hoa”, những đồ dùng lạ mắt bắt ép nền văn minh ấy. Chính con người trở thành nạn nhân của “đồ bỏ đi ấy của Satan” như cách gọi của tác giả người Ư, Papini.

II. TIN VÀO CHÚA QUAN PH̉NG

1. “Đừng lo lắng về của ăn áo mặc”

Tiếp theo việc phải chọn lưa giữa Thiên Chúa và Tiền của, Đức Giêsu khuyên chúng ta đừng lo lắng về cơm ăn áo mặc, hăy xem chim trời và hoa đồng nội, chúng sống thế nào!

Chúng ta cần phân biệt giữa “lo lắng” và “lo liệu”. Chúa bảo chúng ta đừng lo lắng chứ không phải đừng lo liệu. Lo lắng v́ không tin tưởng vào Thiên Chúa quan pḥng. Mọi lo lắng đều liên hệ đến tương lai, mà tương lai là điều chưa có thật. Trái lại, lo liệu là vẫn lo làm việc hôm nay, tiên liệu cho ngày mai, nhưng luôn tin cậy phó thác cho Chúa.

Lo lắng chủ yếu là không tín thác vào Chúa. Sự không tín thác như thế có thể hiểu được nơi người ngoại giáo với tin tưởng vào một thần linh ganh tị, thất thường, không thể đoán trước được, nhưng không thể hiểu được nơi một người đă học gọi Thiên Chúa là Cha. Khi chúng ta đặt chính ḿnh vào đôi tay của Thiên Chúa, chúng ta mở ḷng ḿnh để hưởng nhờ ơn Chúa bảo vệ chúng ta. Và chúng ta có thể sống đời sống của ḿnh và cử hành giây phút hiện tại.

2. Hăy tin vào Chúa quan pḥng

Quan pḥng là hành động của Thiên Chúa hướng dẫn con người và thế giới cách nào đó mà ta không ngờ. Nó không phải là định mệnh, hay số mệnh như quan niệm b́nh dân. B́nh dân hiểu: số mệnh, định mệnh là sự ấn định trước cho mỗi người phải chịu một kiếp sống tốt hay xấu, sướng hay khổ, thành hay bại giống như rút thăm, rút số ghi sẵn cái ǵ th́ phải lănh cái đó.

Quan pḥng là việc của người Cha khôn ngoan sáng suốt, đầy t́nh thương mến, hy sinh tận tụy lo toan cho con, nhưng cũng rất tôn trọng tự do sáng kiến của con, khi con hết ḷng yêu mến, kính phục Cha, nó sẽ hết ḷng vâng theo lời hay lẽ phải của Cha.

Phụng vụ Chúa nhật hôm nay nhắc nhở cho ta điều mà ta không bao giờ được quên là ta tùy thuộc vào Chúa từng hơi thở. Chúa là Chúa các tạo vật. Ngài nắm quyền ban sự sống và đem lại cái chết. Ngài cầm vận mạng mọi loài trong tay.

Trong bài đọc 1, tiên tri Isaia nhắc nhở cho dân chúng là ngay cả khi họ bị lưu đầy bên Babylon, Chúa vẫn nhớ họ và không bỏ rơi họ. Mặc dầu bị án phạt, Chúa vẫn nhớ họ và giải thoát họ khỏi nô lệ. Sứ điệp của tiên tri Isaia bảo ta là phải đặt tin tưởng phó thác vào Chúa, ngay cả trong những ngày đen tối, bởi v́ Thiên Chúa không bỏ rơi dân Người. Isaia c̣n đưa ra h́nh ảnh người mẹ với đứa con, không bao giờ người mẹ bỏ quên con, và giả như người mẹ có quên con đi chằng nữa th́ Thiên Chúa cũng không bao giờ bỏ ta là con Ngài.

Tin mừng cũng nói lên một sứ điệp tương tự Lời Chúa vang dội bên tai ta như là lời an ủi vỗ về: ”Các con chớ áy náy lo lắng mà nói rằng: chúng ta sẽ ăn ǵ, uống ǵ hoặc sẽ lấy ǵ mà mặc… Cha trên trời biết rơ chúng con cần những sự đó” (Mt 6,31-32).

Truyện: Người mẹ không quên con

Một phụ nữ nghèo nàn ở trong một giáo xứ tại Dublin có một đứa con trai và đứa con này làm tan nát đời bà.

Anh ta không chịu làm việc mà dùng thời giờ để uống rượu và la cà với những kẻ phá rối. Anh lấy trộm hết những vật có giá trị của bà trong nhà. Bao nhiêu lần, bà đă cầu xin anh thay đổi đời sống, nhưng anh từ chối không làm. Anh làm cho trái tim mẹ anh tan nát và đời sống bà trở nên khốn khổ.

Có lúc anh ta phải vào tù. Hẳn là bà bỏ mặc anh ta? Không đời nào. Bà đến nhà tù thăm anh ta không bỏ tuần nào, mỗi lần đều mang theo thuốc lá và những đồ dùng khác cho anh ta trong một cái bao nhỏ. Một ngày nọ, một linh mục trong giáo xứ gặp bà lúc bà đang trên đường đến nhà tù.

“Đứa con trai này làm đời bà tan nát” vị linh mục nói. “Nó sẽ không bao giờ thay đổi. Tại sao bà không quên nó đi”?

“Làm sao tôi có thể quên nó được”? bà đáp lại. “Tôi không thích việc nó làm nhưng nó vẫn là con tôi”.

Bạn có thể nói rằng người mẹ ấy điên. Tuy nhiên bà chỉ làm điều mà bất cứ bà mẹ nào đúng nghĩa một bà mẹ không thể không làm, đó là yêu thương con của ḿnh dù ở hoàn cảnh nào. Một bà mẹ không bao giờ bỏ cuộc. Đối với hầu hết chúng ta, t́nh thương của bà mẹ là một t́nh yêu của con người đáng tin cậy nhất. Nên không lạ ǵ khi Kinh Thánh dùng t́nh yêu của bà mẹ như một h́nh ảnh của t́nh yêu Thiên Chúa (McCarthy).

3. Quan pḥng và hành động.

Tin vào Chúa quan pḥng không phải là trao hết mọi việc vào tay Chúa rồi sống ỷ lại với tư tưởng: ”Trời sinh voi, trời sinh cỏ” rồi “ngồi há miệng chờ sung rụng”. Tin Chúa quan pḥng không được mang tính cách thụ động, không phải thái độ vô vi, yếm thế, buông trôi. Đức tin chân chính phải thể hiện bằng việc làm, càng tin, càng phải đem hết sức ḿnh cộng tác vào công tŕnh sáng tạo của Thiên Chúa: biết xây dựng trần thế tốt đẹp như khi Ngài dựng nên mọi sự tốt đẹp.

Nếu Đức Giêsu nói: ”Các con không phải làm ǵ cả, cứ tin vào Chúa quan pḥng” th́ tại sao trong toàn bộ Thánh Kinh, ngay từ đầu, Thiên Chúa đă nói điều ngược lại? Chương đầu tiên của sách Sáng thế đă cho chúng ta lệnh truyền: ”Hăy thống trị đất và bắt nó pục tùng”.

Thật ra, Đức Giêsu khẳng định: ”V́ thợ đáng được nuôi ăn”(Mt 10,10). Điều này được hiểu ngầm rằng người nào không làm việc, người đó không có quyền ăn như thánh Phaolô kết luận (2Tx 3,10). Và cũng phải đọc lại lời lên án nghiêm khắc của người đă không làm sinh lợi nén bạc mà người đó đă lănh nhận (Mt 25,14-30). “C̣n tên đầy tớ vô dụng kia, hăy quăng nó ra chỗ tối tăm bên ngoài”.

Vả lại, Ở Nazareth, Đức Giêsu đă có một nghề nghiệp: Ngài đă trải qua kinh nghiệm sống đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Và cũng như 20 gia đ́nh tạo thành ngôi làng nhỏ miền quê ấy, Ngài cũng phải sở hữu ít đồng ruộng và một vài gia súc. Đức Giêsu hoàn toàn biết rằng tiền bạc có ích và cần thiết cho cuộc sống.

Nhà nho cũng hiểu điều đó khi nói: ”Thiên hành kiện, quân tử dĩ tự cường bất tức”: trời hành động kiên cường thế nào th́ quân tử cũng phải tự cường, hết sức làm như thế, không ngưng nghỉ. Quân tử là con trời, con vua, là hiền nhân, minh triết, phải biết tri thiên mệnh: biết ư trời, biết mệnh lệnh của trời để làm theo. Tin có thiên mệnh, tin cáo đạo Trời, chính là tin Thiên Chúa quan pḥng sắp xếp mọi trật tự cho muôn loài trong trời đất.

Nhà nho chân chính Nguyễn công Trứ luôn luôn kiên cường hành đạo không mỏi mệt, không vụ danh lợi, dù làm tướng, làm quan hay làm lính “vẫn ra tay buồm lái với cuồng phong”. Nhờ thế, ông đă biến biển cả thành nương dâu, đồng ruộng Kim Sơn, Tiền Hải cho nhân dân ấm no. Nhất là ông đă biến những con người yếm thế thành những nam nhi anh hùng: ”Chí những toan xẻ núi lấp sông”, biến những tâm hồn tham danh lợi thành trong sáng thanh tao: ”Chẳng lợi danh ǵ lại hóa hay”. Một con người đầy chí khí không cầu thành công danh lợi, chỉ cầu thành nhân mưu ích cho đời: ”Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”.

Đức Giêsu đâu có thành công lúc sinh thời, nhưng đă thành Đấng Cứu Độ của muôn dân.

III. T̀M CÁI ƯU TIÊN CHO CUỘC SỐNG

Trong tất cả các tạo tạo vật nơi vũ trụ và tất cả các sinh vật trên mặt đất, mối quan tâm trước tiên của Chúa là con người, v́ con người là một tuyệt tác phẩm của Thiên Chúa. Nếu Chúa quan tâm đến chim trời, đến hoa đồng cỏ nội, th́ Chúa c̣n quan tâm hơn gấp bội đến con người, được tạo dựng giống h́nh ảnh của Chúa.

Nhưng chúng ta phải đặt vấn đề và giải quyết: Tại sao với đủ mọi thứ bảo hiểm cho thân xác mà ta vẫn cảm thấy bồn chồn lo lắng, chưa có hạnh phúc? Thưa, v́ ta thiếu bảo hiểm cho tâm hồn. Khi mà chủ thể, cùng đích và lẽ sống của ta không phải là Chúa nhưng là thứ ǵ khác, và khi thứ khác đó bị mất đi, ta sẽ ngă gục, v́ không c̣n ǵ để bám víu. Chúa không muốn ta để cho những hoàn cảnh hay trạng huống của cuộc sống điều khiển và chi phối. Chúa muốn ta sống thế nào để có thể cảm nghiệm được t́nh yêu và quan pḥng của Chúa từ lúc này qua lúc khác, từ ngày nọ qua ngày kia. Để được như vậy, ta cần chiêm niệm Lời Chúa: ”Trước hết hăy t́m kiếm Nước Thiên Chúa và sự công chính của Người, c̣n mọi sự khác, Người sẽ ban cho”(Mt 6,33).

Truyện: Nguyên tắc sinh tồn

Một giáo sư thực vật học, tay cầm một hạt giống nhỏ mầu nâu và nói với cả lớp rằng:

- Tôi biết rơ hợp chất của hạt giống này. Nó gồm Hydro, carbon và nitro. Tôi biết đúng tỉ lệ và có thể tạo ra một hạt giống khác trông y như hạt giống này.

Một học sinh đứng lên hỏi:

- Thưa thầy, nếu đem hạt giống thầy chế tạo đó mà gieo xuống đất, nó có thể mọc lên không ạ?

Giáo sư trả lời:

- Với hạt giống của tôi, điều đó không thể được. Nhưng nếu tôi đem hạt giống mà Thiên Chúa đă làm ra, nó sẽ mọc lên thành cây, v́ nó chứa đựng nguyên tắc mầu nhiệm mà chúng ta gọi là nguyên tắc sinh tồn.

Hạt giống là một cái ǵ chứa đựng sự sống. Con người, có thể với sự tài giỏi của khoa học, tạo ra những hạt giống tương tự hoặc tạo ra những người máy robot, song không thể tạo ra được sự sống được. Quyến sống chết chỉ duy nhất ở trong tay Thiên Chúa thôi.

Nếu Chúa đă nói: ”Các con đừng lo lắng về ngay mai: ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày đó”(Mt 6,34) th́ chúng ta phải hiểu là: quá khứ đă qua đi rồi, hăy quên nó đi; hiện tại đang nằm trong tay, phải chu toàn nó; tương lai là của Chúa, hăy phó thác cho Ngài và sống trong an b́nh thư thái.