|| Trang Chủ || Chia sẻ || Tập san || Thông hiệp ||

 

SUY NIỆM LỄ CHÚA GIÊSU CHỊU PHÉP RỬA

Lời Chúa: Is 42,1-4.6-7; Cv 10,34-38; Mt 3,13-17

 

MỤC LỤC

1. Chọn lựa.

2. Con yêu dấu.

3. Điểm hẹn bất ngờ – ĐGM Vũ Duy Thống.

4. Chúa Giêsu chịu phép rửa.

5. Chúa Giêsu chịu phép rửa.

6. Phép rửa tội của ta có làm ta thắc mắc không?.

7. Giúp đỡ Đức Kitô.

8. Chúa Giêsu đi vào hoạt động – André Sève.

9. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

10. Chú giải của Noel Quession.

11. Sống trọn ơn gọi làm người – R. Veritas.

12. Tiếng Chúa.

13. Làm chứng.

14. Con Thiên Chúa.

15. Chúa chịu phép rửa.

16. Chúa chịu phép rửa.

17. Chúa chịu phép rửa.

18. Chúa chịu phép rửa.

19. Suy niệm của JKN

  

 

1. Chọn lựa

Chúa Giêsu chịu thanh tẩy hẳn không phải là để thú nhận tội lỗi. Tin Mừng cho thấy: Là người Do Thái, Chúa Giêsu đă giữ trọn tất cả những ǵ lề luật đ̣i hỏi nơi một người Do Thái. Sinh ra được 8 ngày, Ngài đă chịu phép cắt b́. Rồi khi đă đủ ngày, Ngài được dâng tiến cho Thiên Chúa tại đền thờ. Và năm 12 tuổi, Ngài đă theo cha mẹ đi Giêrusalem vào những dịp lễ lớn. V́ thế, chúng ta cũng không ngạc nhiên khi Chúa Giêsu xuất hiện bên bờ sông Giođan để chịu phép rửa.

Tuy nhiên, đọc lại Tin Mừng chúng ta có thể nhận ra điều này là tuy tham dự tất cả những nghi lễ theo luật dạy, nơi Chúa Giêsu vẫn có một cái ǵ khác, vượt ra ngoài điều các nghi lễ muốn ám chỉ, khiến cho những nghi lễ ấy có một cái ǵ mới mẻ hơn, hoàn thiện hơn.

Chẳng hạn khi Ngài chịu cắt b́ và được đặt tên. Nhưng tên được đặt cho Ngài lại là tên do thiên thần gọi trước khi Ngài đầu thai trong ḷng mẹ. Khi tiến dâng nơi đền thờ, Ngài đă được đón chào như ánh sáng chiếu soi muôn dân.

Hiện tượng vượt khung này lại càng tỏ rơ hơn qua việc Chúa chịu phép rửa ngày hôm nay. Thực vậy Tin Mừng cho chúng ta thấy có sự tương phản giữa Gioan và Chúa Giêsu. Chúa Giêsu là người đến sau nhưng lại là người quyền thế hơn, mạnh sức hơn. C̣n Gioan người đi trước th́ chỉ là kẻ tôi tớ, không xứng đáng cởi dây giày cho Ngài. Việc thanh tẩy của Gioan chỉ là một thứ thanh tẩy bằng nước, trong khi đó việc thanh tẩy của Chúa Giêsu lại chính là thanh tẩy bằng Chúa Thánh Thần.

Tuy nhiên, chóp đỉnh của sự kiện này đó là việc giới thiệu Chúa Giêsu, Đấng vừa chịu phép rửa, là Con Thiên Chúa, Đấng sẽ đến để cứu chuộc nhân loại. Đúng thế, công cuộc cứu chuộc không thể được hiểu như một cái ǵ có thể đạt được qua công nghiệp, nhưng qua cuộc sống. Chúa Giêsu đă sống ơn cứu chuộc nơi ḿnh Ngài. Bởi đó, Ngài đă xuống sông Giocđan như mọi kẻ tội lỗi khác, nhưng lại với tính cách là Con Thiên Chúa. Cả cuộc hành tŕnh cứu chuộc được thu gọn lại nơi việc Chúa Giêsu chịu thanh tẩy.

Sở dĩ như vậy là v́ các chi tiết trong việc thanh tẩy đă gợi lại những ǵ diễn ra trong những giây phút cuối cùng của Chúa Giêsu: Ngài xuống dưới nước như xác Ngài bị chôn trong mồ. Trời mở ra như bức màn của đền thờ bị xé. Thánh Thần đáp xuống với tiếng từ trời phán ra gợi lại việc Chúa phục sinh, ngự bên hữu Đức Chúa Cha và sai Chúa Thánh Thần xuống.

Với chúng ta cũng vậy, là người Kitô hữu, chúng ta đă được chịu phép thanh tẩy, không phải bởi tay Gioan, nghĩa là bằng nước, mà từ sự chết và sống lại của Đức Kitô và trong Chúa Thánh Thần. Phép thanh tẩy này không chỉ là một nghi lễ tẩy sạch tội tổ tông, mà c̣n là một biến cố mở đầu cho một cuộc hành tŕnh, hay nói đúng hơn, một cuộc đấu tranh và chiến thắng tội lỗi. Như thế, con đường cứu rỗi là một sự lựa chọn dứt khoát: chọn Thiên Chúa thay v́ ma quỷ, chọn điều thiện thay v́ điều ác. Phép thanh tẩy như thế không phải chỉ là một bí tích được chịu một lần rồi thôi, mà c̣n là chính cuộc sống người Kitô hữu nữa.

 
 

2. Con yêu dấu

(Trích trong ‘Manna’)

Suy Niệm

Xếp hàng chung với những người thu thuế, tội lỗi, Đức Giêsu chờ đến phiên ḿnh được Gioan làm phép rửa.

Gioan bối rối, khước từ. Đấng ông không đáng xách dép, Đấng là thẩm phán quyền uy, Đấng sẽ ban phép rửa trong Thánh Thần, Đấng ấy lại cúi ḿnh xin ông làm phép rửa sám hối.

Đức Giêsu mời gọi ông cứ làm, dù ông không hiểu, v́ đó là điều hợp với ư muốn của Thiên Chúa.

Câu nói đầu tiên của Đức Giêsu trong Tin Mừng Matthêu (3,15) tóm gọn cả cuộc đời tương lai của Ngài. Ngài chỉ muốn giữ trọn, làm trọn điều Thiên Chúa muốn.

Đức Giêsu hạ ḿnh trước mặt Gioan, và Ngài c̣n d́m ḿnh thật sâu trong ḍng nước. Ngài chia sẻ cùng một ḍng nước với những hối nhân. Ngài liên đới với sự hoán cải của cả dân tộc.

Chính lúc Ngài tự hạ v́ vâng phục, Thiên Chúa lại muốn long trọng tôn vinh Ngài.

"Vừa ở dưới nước lên, th́ ḱa các tầng trời mở ra." Tầng trời mở ra là dấu hiệu Thiên Chúa muốn ngỏ lời.

"Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống và ngự trên Người." Đức Giêsu đă được thụ thai nhờ Thánh Thần, nay Ngài lại nhận được Thánh Thần để bắt đầu sứ vụ.

"Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài ḷng về Người." Chúa Cha tŕu mến giới thiệu cho ta Con của Ngài. Cha tấn phong Ngài làm Mêsia, nhưng theo kiểu một Tôi Tớ.

Đức Giêsu hiểu những ǵ Cha mới vén mở cho ḿnh.

Qua bao năm cầu nguyện, Ngài đă được Cha tỏ lộ về căn tính và sứ mạng thiên sai của Ngài.

Nhưng hôm nay, nơi sông Giođan, Cha đă chuẩn nhận một cách long trọng và dứt khoát. Cả con người Ngài bừng lên ánh sáng và sức mạnh.

Đức Giêsu biết giai đoạn ẩn dật ở Nadarét đă kết thúc. Đă đến lúc Cha muốn Ngài lên đường.

Kinh nghiệm bên sông Giođan, Đức Giêsu chẳng thể quên. Kinh nghiệm ấy được sống và lớn lên trong suốt đời Ngài.

Ngài không chỉ đứng chung với tội nhân, Ngài c̣n gần gũi họ, nâng dậy và gánh tội của họ.

Ngài chết với những tội nhân và chết như một tội nhân.

Các tầng trời đă mở ra và không bao giờ khép lại. Sự hiện diện, lời nói, hành động của Ngài đă luôn là một vén mở về khuôn mặt của Thiên Chúa.

Thần Khí Thiên Chúa đă ngự trên và ngự trong Ngài. Thần Khí là bạn đường, hướng dẫn Ngài vào hoang địa, đưa Ngài đi giảng Tin Mừng, chữa lành bệnh tật.

Thần Khí làm Ngài hớn hở mừng vui cất lời ca ngợi.

Nhờ Thánh Thần, Ngài đă luôn sống như Con của Cha, luôn làm điều đẹp ḷng Cha và sống đơn sơ phó thác.

Phép rửa ở Giođan chuẩn bị cho phép rửa nơi thập giá.

Chúng ta được mời gọi sống phép Rửa ḿnh đă lănh nhận. Mai táng cái tôi ích kỷ và rạng rỡ trong cái tôi tự do.

Gợi Ư Chia Sẻ

Theo ư bạn, đâu là khuôn mặt của một Kitô hữu lư tưởng? Tương quan của người này với Ba Ngôi, với Hội Thánh và với thế giới có những nét đặc biệt nào?

Đối với Đức Giêsu là một chuỗi những tự hạ v́ vâng phục Cha và yêu thương con người. Bạn có thể kể một số tự hạ của Ngài không? Bạn nghĩ ǵ về sự tự hạ của bạn?

Cầu Nguyện

Lạy Chúa Giêsu, sám hối không phải là điều dễ dàng, bởi lẽ chúng con không đủ khiêm tốn để nhận ḿnh lầm lỗi.

Chúng con ngỡ ngàng khi thấy Chúa là Đấng vô tội mà lại đứng chung với các tội nhân, chờ Gioan ban phép rửa.

Chúa đă muốn nên bạn đồng hành với phận người mỏng ḍn yếu đuối chúng con.

Xin cho chúng con biết thường xuyên điều chỉnh lối nghĩ và lối sống của ḿnh, tỉnh táo để khỏi rơi vào ảo tưởng, thành thật để khỏi tự dối ḿnh.

Ước ǵ Chúa ban cho chúng con ơn hoán cải, dám đi đến những hành động cụ thể, và chấp nhận những cắt tỉa đớn đau. Nhưng xin đừng quên ban cho chúng con niềm vui của Giakêu, hạnh phúc v́ được tự do và được yêu mến.

 
 

3. Điểm hẹn bất ngờ – ĐGM Vũ Duy Thống

(Trích trong ‘Với Cả Tâm T́nh’ – Trg. 37)

Gần nhà thờ Đức Bà là cả một quần thể panô, người ta dựng lên để quảng cáo cho những phim ảnh đang được tŕnh chiếu tại các rạp trong thành phố. Dù muốn hay không muốn, mỗi lần đi qua, những tựa phim cứ trải ra như tấm thực đơn thơm nức mời mọc, đến nỗi một người bạn thấy thế có lần đă thốt lên câu đùa: “Nếu chịu khó xem hết những panô quảng cáo này, người ta có thể trở thành nhà điểm phim nghiệp dư đấy”. Ừ nhỉ! Không xem phim th́ xem tựa phim, biết đâu lại chẳng là một cái thú?

Mấy tuần lễ gần đây, thử để ư, đă thấy xuất hiện một cuốn phim mới tựa đề “Điểm hẹn bất ngờ”. Chẳng biết nội dung thế nào, nhưng tựa phim ấy đă âm thầm đi vào bộ nhớ, để rồi chợt lóe lên khi tiếp cận với trang Tin Mừng hôm nay, đến nỗi cũng muốn gọi lễ Chúa Giêsu chịu phép Rửa như là một điểm hẹn bất ngờ.

1) Điểm hẹn bất ngờ giữa Gioan Tẩy Giả và Chúa Giêsu.

Phúc Âm Nhất Lăm đưa ra ba bản văn song song rất giống nhau về việc Chúa Giêsu chịu phép Rửa, nhưng riêng bản văn của Matthêu mới có mẩu đối thoại ngắn giữa Gioan Tẩy Giả và Chúa Giêsu như được trích đọc trong Tin Mừng hôm nay. Và chính mẩu đối thoại tưởng như trầm ch́m ấy lại là một bất ngờ lư thú làm nên điểm hẹn cho phép Rửa nơi sông Giođan.

Khi giới thiệu Đức Giêsu cho dân chúng, Gioan Tẩy Giả đă tuyên bố rằng ḿnh chỉ là tiếng kêu bên ngoài, c̣n Đức Giêsu mới là Lời làm nên ư nghĩa; ḿnh chỉ là cát hoang trải dài sa mạc, c̣n Đức Giêsu mới là Nẻo Đường thênh thang đi tới; ḿnh dẫu đến trước nhưng lại có sau, c̣n Đức Giêsu dẫu đến sau nhưng hằng có trước; và ḿnh chỉ rửa trong nước, c̣n Đức Giêsu mới là Đấng sẽ rửa chính thức trong Thánh Thần. Ông tự nhận ḿnh không đáng xách dép cho Đấng Cứu Thế. Ấy thế mà, bất ngờ thay, chính Đức Giêsu lại đến với Gioan Tẩy Giả nằng nặc đ̣i ông làm phép Rửa cho ḿnh: chủ sự bước xuống làm thụ nhân, c̣n thụ nhân lại miễn cưỡng đóng vai chủ sự.

Điều bất ngờ là điều người ta không chờ đợi. Ở đây c̣n mạnh nghĩa hơn, bởi điều đó Gioan Tẩy Giả không hề nghĩ tới nên dám đâu đợi chờ. Và v́ thế, bất ngờ lại càng bất ngờ hơn. Nhưng chính điều bất ngờ ấy đă thành điểm hẹn giao ca thế hệ giữa Cựu Ước mà Gioan Tẩy Giả là đại biểu kết thúc với Tân Ước mà Đức Giêsu là Đấng khởi đầu.

Đồng thời, đó cũng là điểm hẹn gặp gỡ bất ngờ trong việc “chu toàn thánh ư Chúa”. Nơi Đức Giêsu, đó là việc Người sống lấy thái độ công chính của Israel, nhưng lại đưa sự công chính ấy tới đỉnh cao hoàn thiện, cũng như khi chịu phép Rửa bởi nước, Người đă thánh hóa chính nguồn nước tái sinh. C̣n nơi Gioan Tẩy Giả, đó là việc ông đổ nước cho Đức Giêsu, một vinh dự đến bất ngờ, nhưng cũng chính vào giờ phút ấy, ông cảm nhận rất rơ rằng sứ vụ của ḿnh tới đây đă măn: “Người phải lớn lên, c̣n tôi phải nhỏ đi”. H́nh như ông đă sẵn sàng để chịu một phép Rửa khác, cũng là điểm hẹn bất ngờ cho ông: đó là kiếp ngục tù.

2) Điểm hẹn bất ngờ giữa người Tôi Tớ đau khổ và Người Con chí ái.

Nếu bên ngoài, việc Chúa Giêsu chịu phép Rửa đă là một điểm hẹn cho Gioan Tẩy Giả gặp gỡ Đấng Cứu Thế, th́ đi sâu vào chính mầu nhiệm, đó c̣n là điểm hẹn bất ngờ giữa người Tôi Tớ mà Tiên tri Isaia đă ghi lại trong bài ca thứ nhất (bài đọc thứ nhất) và Người Con chí ái của Chúa Cha mà phần sau trích đoạn Tin Mừng đă nêu lên, làm thành một lễ Hiển Linh mới cho tất cả những ai cần được cứu độ.

Khi bước xuống ḍng sông phép Rửa, Đức Giêsu tỏ ḿnh ra không chỉ là Đấng đă đến sống giữa con người, mà c̣n là Đấng sống cho con người bằng cách đón nhận vào ḿnh đời sống thực thụ của họ, để trọn vẹn liên đới với họ mọi mặt, kể cả mặt yếu đuối tăm tối đớn hèn nhất là thân phận tội nhân. Người là tôi tớ của Giavê đă tự nguyện gánh tội trần gian, đă tự hạ chịu hết mọi nỗi đau của toàn thể dân ḿnh, và mặc dầu chẳng vướng tội nhơ, Người đă nhẫn nhục cúi xuống lănh nhận phép Rửa thống hối chỉ v́ muốn liên đới đến cùng với mọi tội nhân.

Nhưng bất ngờ làm sao, chính khi bước lên từ ḍng sông phép Rửa ấy, Đức Giêsu lại tỏ ḿnh ra trong một quang cảnh hoàn toàn khác lạ, làm thành đỉnh cao của toàn thể mầu nhiệm Hiển Linh: Người được tiếng từ trời xác nhận là Con chí ái và được Thánh Thần tấn phong làm Đấng quy tụ tất cả nhân loại về một đầu mối cứu độ. Đất bỗng gặp Trời, Người Tôi Tớ đau khổ bỗng hóa nên Người Con chí ái, và Người tự hạ xóa ḿnh ra không lại bất ngờ nên Đấng vừa làm đẹp ḷng Cha, vừa làm thỏa ḷng mong ước của bao thuở đợi chờ.

Và như thế, ḍng sông phép Rửa đă nên điểm hẹn bất ngờ để Chúa Giêsu tỏ ḿnh cho nhân loại: Người vốn là Con chí ái của Chúa Cha, nhưng đă tự hạ làm người Tôi Tớ, và khi đi đến cùng trong đau khổ, Người là Đấng thuộc về Trời cùng với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần.

3) Điểm hẹn bất ngờ giữa đời làm người và đời làm con Chúa.

Điểm hẹn bất ngờ nơi sông Giođan, đối với Chúa Giêsu, đă như một dự báo về công cuộc Tử Nạn và Phục Sinh, để từ đó mở ra những điểm hẹn mới cho tất cả những ai đă lănh nhận Bí Tích Rửa Tội.

Được trở nên chi thể Chúa Kitô, được thông phần sự sống thiên linh và được trở nên con Thiên Chúa: đó là thiên chức của đời tín hữu. Nhưng thiên chức ấy không miễn chuẩn cho họ khỏi phải chu toàn những trách vụ trong đời sống trần thế mà họ là thành phần. Do đó, đời tín hữu chính là một điểm hẹn bất ngờ giữa cuộc sống đời và cuộc sống đạo, giữa phận làm con người và phận làm con Chúa, giữa sự sống nhân linh và sự sống thiên linh. Vấn đề được đặt ra ở đây là làm sao chu toàn được cả hai mặt sống trong cùng một cuộc đời, làm sao cho mặt ân sủng không bị nhận ch́m v́ nhu cầu cơm áo, và làm sao cho mặt đời thường được nâng lên ngang tầm với sức mạnh của thánh ân?

Sẽ là một điểm hẹn đáng buồn nếu như hai mặt sống không có sự đồng bộ, sẽ là một điểm hẹn đáng trách nếu đạo đời vẫn tiếp tục ly thân; nhưng sẽ là một điểm hẹn của niềm vui nếu như đời tín hữu là một đời biết chu toàn thánh ư Chúa, cho dẫu nhiều khi v́ thánh ư mà phải chấp nhận một số thiệt tḥi nào đó trong đời.

Và bởi v́ việc Chúa chịu phép Rửa là một bất ngờ về t́nh liên đới, nên giới luật yêu thương với những hành động cụ thể cũng là một điểm hẹn đem lại những hiệu quả bất ngờ nhất cho những kẻ sống tinh thần của con Chúa trong phận kiếp của con người. Biết liên đới là biết dẹp bỏ mọi hàng rào cản lối yêu thương, và sống liên đới cũng có nghĩa là không mệt mỏi vượt qua những ranh giới vị kỷ của bản thân ḿnh, để không chỉ đón nhận người khác mà c̣n quan tâm thăng tiến họ nữa.

Hôm nay Phụng Vụ khép lại Mùa Giáng Sinh, đồng thời mở ra Mùa Thường Niên. Không c̣n nữa những tưng bừng bên ngoài, nhưng vẫn có đó một sâu lắng niềm vui. Bởi cuộc đời Chúa Kitô là điểm hẹn giữa thiên tính và nhân tính để bất ngờ mở ra mùa cứu độ, cuộc đời mỗi Kitô hữu cũng muốn là điểm hẹn giữa ơn thánh Chúa và nỗ lực con người để xin được vươn tới những bất ngờ hạnh phúc.

 
 

4. Chúa Giêsu chịu phép rửa

(Trích trong ‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)

Hôm nay, chúng ta cùng với Giáo Hội mừng lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa, đánh dấu sự xuất hiện công khai và bắt đầu cuộc đời rao giảng Tin Mừng nước Thiên Chúa của Ngài. Chúng ta biết rằng Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, Ngài xuống thế làm người để cứu chuộc nhân loại và là Đấng hoàn toàn vô tội, nghĩa là không vướng một khuyết điểm hay một tội lỗi nào. Ngài bị cám dỗ nhưng không bị sa ngă. Vậy mà trong bài Tin Mừng hôm nay thuật lại việc Chúa Giêsu lại đến với Gioan để xin lănh nhận phép rửa. Theo suy luận b́nh thường, th́ Ngài đâu phải lănh phép rửa của Gioan, v́ phép rửa là một dấu hiệu sám hối chỉ dành cho kẻ có tội. Có tội mới cần sám hối, có nhơ bẩn mới cần tẩy rửa, và chính Gioan Tẩy Giả cũng đă thắc mắc điều này. Nhưng ở đây, việc Chúa Giêsu chịu phép rửa của Gioan mang một ư nghĩa đặc biệt. Cá nhân Ngài hoàn toàn vô tội nhưng Ngài mang một sứ mạng là gánh tội trần gian và chịu chết để đền tội cho nhân loại. Nếu Ngài chịu chết để đền tội thay cho toàn thể nhân loại chứ không phải cho riêng Ngài th́ cũng vậy, Ngài lănh nhận phép rửa của Gioan là để ḷng sám hối cho cả nhân loại chứ không phải cho bản thân Ngài, v́ Ngài luôn luôn và măi măi là Đấng hoàn toàn vô tội.

Nếu khởi đầu cho mầu nhiệm nhập thể, Con Thiên Chúa, Chúa Giêsu đă chấp nhận mang một thân xác yếu hèn, th́ khởi đầu cho một sứ mạng công khai Ngài chấp nhận cho một thân phận tội lỗi, thân phận của người tôi tớ mà đă được ngôn sứ Isaia diễn tả trong bài đọc I: “Này là tôi tớ Ta mà Ta nâng đỡ, là người Ta tuyển chọn”. Và đó cũng chính là thân phận của người Con yêu dấu mà Chúa Cha hài ḷng về Người. Thánh Giám mục Maximo đă nói: “Nếu Ngài giáng sinh, Ngài sinh ra làm Người từ một trinh nữ th́ hôm nay, Ngài sinh ra trong bí tích của mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa”.

Khi tầng trời được mở ra với sự xuất hiện của Chúa Thánh Thần qua h́nh ảnh chim bồ câu và tiếng nói của Chúa Cha. Chúa Giêsu đến sông Giođan và Ngài muốn thanh tẩy trong gịng nước không phải để gịng nước thánh hóa Ngài, nhưng để Ngài thánh hóa gịng nước. Và từ đây, gịng nước mang một ư nghĩa thanh tẩy mới trong bí tích rửa tội của Gioan. Khi Ngài bị d́m xuống th́ chúng ta được cứu vớt, nhưng khi Ngài bị treo lên chúng ta được giải thoát và khi Ngài chịu chết th́ chúng ta được cứu sống.

Việc Chúa Giêsu chịu phép rửa hôm nay nhắc chúng ta xác tín hơn vào mầu nhiệm nhập thể làm người của Con Thiên Chúa là Chúa Giêsu Kitô đang ở giữa chúng ta, một Thiên Chúa đă kết thân với con người và gần gũi với nhân loại. Tầng trời bị che lấp bởi tội lỗi nay được mở ra với Đấng Cứu Thế để Thánh Thần Chúa ngự xuống trên Đấng mà Chúa Cha yêu thương và gọi là “Con Yêu Dấu”. Chính biến cố này c̣n nhắc nhở chúng ta về ơn phép Rửa Tội mà chúng ta đă lănh nhận. Chúng ta được tái sinh để trở nên người mới, nghĩa là chúng ta đă thực sự trở nên con cái của Thiên Chúa, đồng thừa tự với Chúa Giêsu. Chúng ta không c̣n phải là kẻ xa lạ mà là người nhà của Thiên Chúa. V́ chính qua bí tích Thánh Tẩy chúng ta đă được tháp nhập làm chi thể mà Chúa Giêsu là Đầu, chúng ta c̣n được tham dự vào các chức vụ tư tế, ngôn sứ và vương giả của Chúa Giêsu. Những ǵ Chúa Giêsu đă sống như là “Con Yêu Dấu” duy nhất của Chúa Cha th́ tất cả loài người chúng ta cũng đang được mời gọi như thế để sống đúng với con cái của Thiên Chúa.

Xin cho mỗi người chúng ta luôn luôn sống vững mạnh với đức tin để chúng ta măi măi là con yêu dấu của Thiên Chúa.

 
 

5. Chúa Giêsu chịu phép rửa.

Một biến cố quan trọng, một lời tuyên bố chính thức từ trời cao đóng ấn vào công cuộc cứu thế của Ngôi Lời đă xảy ra trong hoang địa vắng vẻ, qua sự khiêm nhường và hạ ḿnh của hai người trong cuộc là Gioan Tẩy giả và Chúa Giêsu. Đang lúc toàn dân nóng ḷng chờ đợi Đấng Mêsia, th́ Gioan xuất hiện rao giảng thanh tẩy thống hối để được tha thứ tội lỗi. Nh́n vào đời sống thánh thiện và khổ hạnh của Gioan, dân chúng đă lầm tưởng ông là Đấng Mêsia, nên đă vội tuôn đến với ông. Để tránh sự ngộ nhận đó, ông đă vội vàng cải chính: “Sẽ đến sau tôi, Đấng quyền thế hơn tôi, tôi không đáng cúi xuống cởi giây giầy Ngài”.

Thế nhưng khi Chúa Cứu thế Giáng sinh ở Belem th́ chẳng có ai nhận ra Ngài, ngoại trừ các mục đồng và các đạo sĩ.

Các sách Tin Mừng không nói nhiều về thời niên thiếu của Chúa Giêsu tại Nazarét. Điều đó cho thấy quăng thời gian 30 năm ẩn dật của Chúa vẫn là thời gian bị quên lăng. Nhưng rồi một ngày kia, Ngài xuất hiện công khai ở bờ sông Giodan, nơi Gioan đang làm phép rửa, lúc đó Ngài đă 30 tuổi.

Chúa đến với Gioan và xin ông làm phép rửa cho ḿnh. Được ơn soi sáng. Gioan biết ḿnh đang đứng trước mặt Đấng sẽ làm phép rửa trong Thánh Thần, nên ông đă từ chối: “Chính tôi cần được Ngài thanh tẩy cho, thế mà Ngài lại đến với tôi”. Nhưng Chúa Giêsu đă thuyết phục Gioan hăy làm theo thánh ư Thiên Chúa. Khi Chúa Giêsu vừa lên khỏi nước, th́ trời mở ra và Thánh Thần Chúa lấy h́nh bồ câu đậu xuống trên Ngài, và có tiếng tự trời: “Con là Con chí ái của Ta, kẻ Ta đă sủng mộ”.

Phép rửa mà Chúa Giêsu đă lănh nhận đă khai mào cho sứ vụ và con đường cứu thế của Ngài: con đường của người tôi tớ đau khổ. Mỗi kitô hữu chúng ta cũng đă lănh nhận phép rửa trong Chúa Thánh Thần, nhờ đó chúng ta trở nên con cái Thiên Chúa. Phép rửa đó đă biến chúng ta thành một tạo vật mới, và chính cuộc sống mới này đ̣i hỏi chúng ta phải đi vào con đường của Chúa Giêsu: trở thành tôi tớ của Thiên Chúa, đồng thời trở thành tôi tớ mọi người, hiến thân phục vụ v́ hạnh phúc của mọi người.

 
 

6. Phép rửa tội của ta có làm ta thắc mắc không?

(Trích trong ‘Lương thực ngày Chúa Nhật’)

Chúa Giêsu ‘đến xin Gioan làm phép rửa’. Điều này có thể làm ta ngạc nhiên. Gioan Tẩy Giả là người đầu tiên phản đối. Con người đâu có thể thánh hóa Đấng Thánh! Nhưng Chúa Giêsu bảo cứ việc làm như Người xin, v́ cần phải hoàn thành sự công chính. Sự công chính nào đây? Là sự công chính của Người Tôi Tớ muốn vâng lời. Đức Kitô đă vâng lời, đă chọn vâng lời. Ư nghĩa của phép rửa bởi Gioan là đưa loài người đến chỗ vâng phục Thiên Chúa. Đức Giêsu đi vào con đường ấy, nhưng khác với ta ở chỗ tư cách của Người là tư cách Người Con có Chúa Thánh Thần ngự xuống trên ḿnh, và làm vui ḷng Chúa Cha hoàn toàn. Việc Người xin chịu phép rửa có mục đích dẫn đưa vâng lời đến chỗ hoàn hảo, bằng cách biến nó thành niềm tuân phục của con thảo. Hành vi khởi đầu cuộc đời công khai của Chúa chứa đựng mầm mống tất cả những lời nói, việc làm sẽ được phát triển về sau, trong mầu nhiệm Đức Kitô. Thử nêu lên hai câu hỏi:

1) Chúng ta có nghĩ tới việc rửa tội của ta như một biến cố sơ khởi cần phải phát triển trong suốt cuộc đời không?

Đa số chúng ta đă được rửa tội lúc mới sinh ra. Sau đó chúng ta hấp thụ một nền giáo dục tôn giáo. Có lẽ ta trung thành giữ đạo v́ thói quen hơn là v́ chọn lựa ư thức, sáng suốt, tự do –sự chọn lựa mà đức tin đ̣i hỏi. Câu chuyện Chúa Giêsu chịu phép rửa phải làm cho ta suy nghĩ về giá trị chân thực của đời sống Kitô hữu của ḿnh. Chẳng hạn, ta có thể dựa vào các bản văn và lời kinh trong nghi thức rửa tội, để tự đặt ra cho ḿnh một số câu hỏi. Có bao giờ, nhân dịp nghi lễ rửa tội một em bé, ta tự nhủ: điều mà chúng ta đang tham dự đó, một ngày xa xưa đă xảy đến với ta và đă hướng ta vào một cuộc sống hiện tại hay không? Một số đề tài trong nghi thức rửa tội có thể làm đầu đề cho ta suy nghĩ như từ bỏ tội lỗi, ma quỷ, sự dữ; kết hợp với Đức Kitô; với Giáo Hội và Thánh Thể của Người; sống như con thảo với Chúa và như anh em với mọi người; thờ phượng Chúa trên hết; tinh thần trách nhiệm thiêng liêng trong Giáo Hội và trong đại gia đ́nh nhân loại v.v…

2) Phép Rửa trong nước và Thánh Thần hướng ta về phép Rửa Tội quyết định nào?

Lâu lắm sau khi chịu phép rửa bởi Gioan, Chúa Giêsu tuyên bố: “Có một phép rửa ta cần phải nhận, và ta khắc khoải biết bao cho nó thành sự thực” (Lc 12,50). Chúa Giêsu nghĩ tới cái chết trên thập giá như là sự hoàn thành tột bậc đời sống vâng lời mà Người đă chọn lựa. Chúng tôi không nói người Kitô hữu phải hoàn thành ơn Thánh Tẩy của ḿnh trong khắc khoải. Trái lại mới đúng. Nhưng họ phải luôn luôn tự hỏi: Ḿnh có thực hiện thánh ư Chúa Cha, ngày lại ngày, trong suốt cuộc đời không? Ư Chúa Cha đ̣i buộc họ đi vào trong sự hiệp thông với đức tuân phục của Chúa Giêsu Kitô bằng cách này hay cách khác và do đó buộc họ phải chết để phục sinh. Bí tích Thánh Thể chúng ta đă chịu, hướng ta về phép rửa, quyết định được diễn tả qua tiếng ‘thưa vâng’ đối với Chúa; qua tiếng ‘thưa vâng’ cuối cùng, vào thời giờ một ḿnh Chúa biết, sẽ niêm ấn lời ưng thuận bất di bất dịch của ta trước kế hoạch yêu đương do Chúa đề nghị với ta.

 
 

7. Giúp đỡ Đức Kitô

Ngôi thánh đường trong làng được xây cất sắp hoàn thành, chỉ c̣n việc gắn cây Thánh Giá lên đỉnh tháp chuông. Thế nhưng giàn ráo lại không lên tới nơi. Một thanh niên khỏe mạnh và cao tới 1m8 t́nh nguyện kiệu người thợ hàn trên đôi vai của ḿnh. Mọi người đứng dưới sân nín thở theo dơi.

Sau cùng, công việc cũng đă kết thúc, cả hai đều leo xuống. Nhưng khi vừa đặt chân tới đất, chàng thanh niên lực lưỡng bị ngất xỉu, bởi v́ hai tay và vai anh đều bị phỏng. Tại sao vậy? Bởi v́ khi người thợ hàn cây thánh giá, ch́ sôi từng giọt rớt xuống trên vai anh. Mặc dầu rất đau đớn, nhưng anh không dám cử động, bởi v́ bất kỳ một cử động nào trong hoàn cảnh như thế sẽ có nguy cơ làm cho anh thợ hàn rơi xuống. Phải mất mấy tuần lễ những vết phỏng mới chữa lành.

Từ câu chuyện trên chúng ta đi vào đoạn Tin Mừng sáng hôm nay và chúng ta nhận thấy một người c̣n nhiệt t́nh và can đảm hơn thế nữa. Đó là Gioan Tiền Hô.

Ông đă chịu đau khổ: Mặc áo nhặm, ăn châu chấu và mật ong rừng. Ông đă chấp nhận bị chỉ trích và bị bắt bớ, cuối cùng chính ông đă hy sinh mạng sống để làm chứng cho sự thật. Ông là một sứ giả, một tiền hô được sai đi trước để dọn đường cho Đấng Cứu thế. Sứ mạng của ông là là loan báo cho mọi người được biết Đức Kitô chính là Đấng Cứu Thế, được mong đợi từ hàng ngàn năm về trước. Ông đă nâng cao Đức Kitô lên để Ngài có thể cứu chuộc chúng ta bằng cây thập giá. C̣n chúng ta th́ sao? Chúng ta cũng được mời gọi để làm một công việc như thế.

Đoạn Tin Mừng c̣n cho thấy: Đức Kitô đă khởi đầu cuộc sống công khai của ḿnh bằng cách chịu phép rửa của Gioan. Dĩ nhiên phép rửa của Gioan không phải là một bí tích mà chỉ là một nghi thức sám hối, để đánh dấu sự chỗi dậy quay trở về cùng Chúa. Sở dĩ Chúa Giêsu lănh nhận phép rửa của Gioan là v́ Ngài muốn đồng hóa ḿnh với thân phận tội nhân. Ngoài ra, cũng nhờ đó, Ngài thánh hóa nước để dùng trong bí tich Thánh Tẩy sau này.

Chính v́ thế, biến cố ngày hôm nay c̣n nhắc nhở cho chúng ta về bí tích rửa tội mà chúng ta đă lănh nhận. Chúng ta cũng được mời gọi cộng tác với Đức Kitô, loan báo cho mọi người nhận biết Ngài chính là Đấng Cứu thế, đồng thời tiếp tay với Ngài trong công cuộc cứu độ trần gian bằng mầu nhiệm thập giá.

Là những người cha và những người mẹ, chúng ta hăy nói cho con cái chúng ta những điều Đức Kitô đă nói va đă làm. Như thế, chúng ta cũng đang loan truyền Đức Kitô cho con cái chúng ta vậy.

Là người giáo dân, chúng ta hăy cố gắng sống theo tinh thần Phúc âm, và như thế chúng ta cũng đang giúp đỡ Đức Kitô rồi đó.

Ngoài ra chúng ta c̣n có thể cộng tác và chia sẻ công việc với Ngài bằng cách dạy giáo lư, cầu nguyện và hy sinh cho việc truyền giáo, bố thí và giúp đỡ những kẻ nghèo đói và bất hạnh. Mỗi việc chúng ta làm nhân danh Kitô hữu là chúng ta cộng tác với Ngài để đem sức sống và sức mạnh của Ngài cho nhân loại. Cần phải có những Gioan Tiền hô để dọn đường Chúa đến. Cần phải có những người như anh thanh niên sẵn sàng hy sinh để giúp đỡ, để cộng tác với Ngài trong chương tŕnh cứu độ.

Nói tóm lại, mỗi người chúng ta cần phải biết chu toàn thánh ư Ngài giữa ḷng cuộc đời, để rồi trong ngày sau hết, chính Chúa Cha sẽ tuyên phong chúng ta, như ngày xưa Ngài đă tuyên phong Đức Kitô bên bờ sông Giocđan: “Này là Con Ta yêu dấu, đẹp ḷng Ta mọi đàng”.

 
 

8. Chúa Giêsu đi vào hoạt động – André Sève

“Khi ấy Chúa Giêsu bắt đầu cuộc sống công khai và đến với Gioan để được chịu phép rửa”. Bước đầu này quan trọng hơn phép rửa, Matthêu làm cho chúng ta cảm thấy điều này bằng cách đánh dấu sự dồn dập khác thường trong lối viết của ḿnh: “Ngay khi Chúa Giêsu chịu phép rửa xong, Ngài lên khỏi nước và các tầng trời mở ra”.

Chúng ta đang tham dự vào “thần khải”, tức sự mạc khải các mầu nhiệm của Chúa. Miêu tả những điều tương tự khó đến nỗi thánh sử chỉ có thể sử dụng văn phong “thiên cảm”. Chúng ta nên tiếp nhận, không quá cụ thể nó nhưng cũng không biến nó thành sự tưởng tượng đơn thuần. Ngày ấy trên bờ sông Giócđan đă xảy ra việc lên ngôi của Đấng Cứu Thế và sự mạc khải về nhân tính của Ngài.

Lúc Chúa Giêsu chịu phép rửa, Thiên Chúa phá vỡ sự im lặng đă có từ lâu, tiếng của Chúa Cha công bố một điều gây kinh ngạc. Nhưng trước đó Thánh Thần phải can thiệp vào những lần sáng tạo và những lần xức dầu, Đấng bay là là trên mặt nước trong Sáng thế kư, Đấng làm cho Ngôi Lời nhập thể trong ḷng Mẹ Maria và là Đấng phải tác động mạnh đến Ngài để làm cho Ngài thành Đấng Cứu Thế hằng được đợi trông (Is 11,1-9).

Đây là lúc: “Chúa Giêsu thấy Thánh Thần Chúa ngự xuống trên Ngài”. Ngài long trọng nhậm chức cứu thế: Ngài là Đấng được xức dầu (Đấng Cứu Thế trong tiếng Do thái và Kitô trong tiếng Hy lạp có nghĩa là được xức dầu). Giêsu Nadaret là Đấng Israel trông mong, toàn bộ Lịch sử thánh từ từ tiến tới lúc Thánh Thần tác động trên Giêsu để rồi giao cho Ngài sứ mạng của Đấng được xức dầu.

Đó là điều đă được chờ đợi. Điều bất ngờ cũng đến từ trời, tức là Thiên Chúa: “Có tiếng từ trời phán bảo: Đây là Con yêu dấu của Ta”.

Đấng Cứu Thế là Con Thiên Chúa! Sau biết bao thế kỷ chờ đợi, người Do thái vẫn từ chối mạc khải này. Họ vẫn c̣n chờ đơi Đấng Cứu Thế, và đây là sự hiểu lầm to lớn nhất trong lịch sử. Giêsu-Đấng Cứu Thế, Giêsu- Kitô đă làm họ lạc hướng do những vẻ bề ngoài thực sự quá đơn sơ: “Đấng Cứu Thế là con của bác thợ mộc!”. Nhưng đồng thời Ngài làm họ ghê tởm do ư định mà họ đoán được: “Một người phàm làm ra vẻ là Con của Thiên Chúa, thật là phạm thượng!”

Chúng ta đừng vội nghĩ rằng giờ đây tất cả đối với chúng ta đều đơn giản. Mỗi t́nh tiết của Phúc Âm và thậm chí mỗi từ trong đó đều là những giai đoạn của một bước đầu rèn luyện rất khó khăn của chúng ta: hiểu cho được sứ mạng của Chúa Giêsu-Đấng Cứu Thế và bản thể Con Thiên Chúa của Ngài, cho đến khi chính chúng ta sống và làm cho thế giới sống cái sứ mạng đó.

Matthêu, Matcô và Luca đều bắt đầu đời sống công khai của Chúa Giêsu bằng biến cố lớn lao đi vào hoạt động này, trời mở ra, Thánh Thần hiện xuống và lời tuyên bố của Chúa Cha, để chúng ta đọc toàn bộ Phúc Âm dưới hai ánh sáng. Đó là ánh sáng Cứu thế: “Ngài thấy Thánh Thần ngự xuống trên Ngài” và ánh sáng Ba Ngôi: “Đây là Con Ta yêu dấu”.

Tất cả đều được nói lên bằng rất ít lời nhưng sự suy niệm của chúng ta phải tạo cho chúng một ánh sáng mà chúng ta sẽ không bao giờ ngưng thấy nơi Giêsu Đấng Cứu Thế-Con Thiên Chúa.

 
 

9. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

LỄ CHÚA GIÊSU CHỊU PHÉP RỬA

PHÉP RỬA CỦA CHÚA GIÊSU

CÂU HỎI GỢI Ư

1. Matthêu mô tả ǵ trong phép rửa của Chúa Giêsu: cảm xúc tôn giáo? thị kiến? kinh nghiệm về một trật tự khác? Việc Thần khí xuống "như một chim câu (c.16) và lời nói của "tiếng từ trời có ư nghĩa ǵ trong hậu cảnh Cựu Ước và đối với hôm nay?

2. Việc Thần khí tấn phong Chúa Giêsu làm Messia và tiếng nói từ trời soi sáng thế nào lời gian Tẩy giả công bố về việc hối cải và Nước Trời gần bên (3,2), lời mà Chúa Giêsu lấy lại sau đó (4,17)? Làm sao cho thiên hạ nghe lời công bố ấy hôm nay? Và từ đoạn văn này, ta rút ra được điều ǵ giúp hiểu về phép rửa trong Giáo Hội?

3. Chúa Giêsu phủ nhận quan niệm của vị Tẩy Giả về Nước Trời và về cuộc giáng lâm của Đấng Messia trên điểm nào?

4. Làm sao giải thích thái độ Chúa Giêsu đến xin chịu phép rửa?

*******

1. Việc rao giảng của Gioan Tẩy Giả dẫn ta đến phép rửa của Chúa Kitô, trung tâm đích thực của các tŕnh thuật chương 3- 4. Về phép rửa này, Tin Mừng Nhất Lăm cống hiến cho ta 3 bản văn song song rất giống nhau. Thế nhưng đoạn văn của Matthêu lại thêm vào tŕnh thuật một mẩu đối thoại ngắn giữa Gioan và Chúa Giêsu, một mẩu đối thoại rất có ư nghĩa xét trong nhăn giới của ông. Rồi đây chúng ta sẽ thấy nó ư nghĩa chỗ nào.

2. Khi chấp nhận liên đới với kẻ tội lỗi, Chúa Giêsu tỏ ra muốn phản đối quan niệm của vị Tẩy Giả về Nước Trời và về cuộc giáng lâm của Đấng Messia: thay v́ xuất hiện như Thẩm phán cánh chung đến quét sạch sân lúa trong cơn Hỏa nộ, Chúa Giêsu lại tự hủy trong ḍng nước Giođan. Tŕnh thuật Matthêu như thế kín đáo ám chỉ cuộc Tử nạn, qua việc đồng hóa Chúa Giêsu với người Tôi tớ Giavê (Is 42,1; x. Mt 3,17), Đấng đă gánh lấy mọi yếu hèn của ta (Is 53,4; x. Mt 8,17). Chính tŕnh thuật Tử nạn của Chúa Giêsu (27,45-56) cũng chứa đựng nhiều yếu tố của cảnh này, như chúng ta sẽ thấy về sau khi nghiên cứu cuộc Khổ nạn.

3. Thuộc văn thể nào cái tŕnh thuật về thị kiến khai mạc của chúng ta đây, một tŕnh thuật xem ra không mô tả một quang cảnh thấy được bên ngoài, cũng chẳng tỏ cho biết một kinh nghiệm tâm lư hay một mặc khải bên trong của Chúa Giêsu? Trước hết, tŕnh thuật có chủ ư thần học; nó biểu lộ mối ưu tư của các cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên muốn diễn tả niềm tin của họ vào Chúa Giêsu như vào kẻ đến thỏa măn ḷng mong đợi Đấng Thiên Sai, và muốn biện minh cho thái độ khó hiểu của Chúa Giêsu khi đến xin Gioan làm phép rửa. Tŕnh thuật có những nét tương tự với các cuộc "thần hiện " (tỏ ḿnh của Cứu Chúa) hay với những cảnh "kêu gọi ngôn sứ", thường thấy trong Cựu Ước. Nhưng đúng hơn, nó thuộc về một văn thể khác mang tính chất khải huyền, mà ta có thể gọi là văn thể "thị kiến giải thích" (vision interprétative), thường được dùng trong các Targumim. Thật vậy, các Targumim liên hệ đến lịch sử tổ phụ Abraham, Isaac và Giacóp, đều soi sáng lạ lùng tŕnh thuật Chúa Giêsu chịu phép rửa của chúng ta.

4. Tŕnh thuật này có lẽ có có liên hệ với kinh nghiệm phép rửa Kitô giáo mà Matthêu sẽ đề cập vào cuối Tin Mừng của ông (28,19). Người chịu thanh tẩy "đi lên" khỏi nước sự chết, đón nhận Thần Khí và tỏ ḿnh ra như "Con chí ái" của Chúa Cha, trước khi được dẫn cùng với Chúa Giêsu vào hoang địa thế gian, hầu chịu thử thách cùng chu toàn phận vụ trong đó.

CHÚ GIẢI CHI TIẾT

"Bấy giờ" (c. 13), một tiếng thường gặp trong Matthêu, ở đây tương đương với một công thức chuyển mạch thuần túy. "Xuất hiện" cũng là động từ Matthêu đă dùng để đưa Gioan Tẩy Giả nhập cuộc (3,1): ông tái nhấn mạnh mối tương quan mật thiết giữa Gioan và Chúa Giêsu vậy. "Bỏ Galilê”: Matthêu không đề cập đến Nadarét mà ông đă nói tới ở 2,23. "Để chịu thanh tẩy": mục đích rơ ràng của Chúa Giêsu. Matthêu minh bạch đặt vấn đề Chúa Giêsu chịu rửa, trước khi trả lời trong các câu kế tiếp.

Cuộc đối thoại giữa Gioan và Chúa Giêsu (cc. 14-15), mà chỉ Matthêu có, phản ảnh một khuynh hướng hộ giáo. Việc Gioan làm phép rửa cho Chúa Giêsu đă sớm gây nhiều khó khăn cho Kitô hữu (so sánh Lc 3,21tt; Ga 1,29-34; Tin Mừng người Hy bá). Các khó khăn đó như thế này:

(1) Các vai tṛ xem ra đảo ngược, trái ngược với điều chính Gioan loan báo khi ông tự tuyên bố ḿnh không đáng mở dây giày cho Đấng Messia tương lai;

(2) Phép rửa của Gioan, có việc thú tội kèm theo (3,6) được các tội nhân đón nhận, vậy Chúa Giêsu, khi cúi ḿnh chịu, phải chăng cũng ư thức ḿnh là tội nhân. Cuộc đối thoại giữa Gioan và Chúa Giêsu đem lại câu trả lời cho khó khăn thứ nhất, trong lúc cuộc thần hiện tiếp theo phép rửa làm giảm khó khăn thứ hai.

Gioan (c.14) nhận thấy bổn phận chuẩn bị cho Chúa Kitô đến giờ đây chấm dứt; lúc này tới phiên ông chịu rửa "trong Thánh Thần và lửa" (c. 11) và Chúa Giêsu phải là người ban phép. Nhưng Chúa Giêsu trả lời (c.15) rằng cần phải tuân theo thánh ư Thiên Chúa. Tiếng prepon (do động từ prepoin "thích hợp", và gán tương đương với dei: phải) diễn tả sự bắt buộc do thánh ư Thiên Chúa. Đoạn văn gần giống bản văn chúng ta là Dt 2, 10 (so sánh với Lc 7,30). ở đây có hai tiếng quan trọng, đặc biệt của thần học Matthêu: plêroun (làm trọn; thực hiện; hoàn thành; kết thúc) và dikaiosunê (sự công chính). Thông thường, plêloun có nghĩa là "làm trọn", theo nghĩa chấp hành tốt lề luật chẳng hạn. Nhưng trong Matthêu, nghĩa của nó phong phú hơn nhiều. Nếu dự đoán được những kết luận của cuộc phân tích Mt 5,17, ta sẽ hiểu rằng việc "làm trọn" ở đây (có hai nghĩa “bảo tồn và kết thúc”, “duy tŕ và kiện toàn”. Sở dĩ Chúa Kitô, khi chịu phép rửa bởi Gioan, "đă làm trọn" sự công chính, đó là v́ Người vừa cúi chịu vừa siêu hóa và bày tỏ ư nghĩa tṛn đầy của phép rửa ấy; cử chỉ của Người mặc khải điều đă được chứa đựng cách bất toàn trong việc người Israel cúi ḿnh chịu phép rửa của Gioan vậy.

Tiếng thứ hai, "hệt nghĩa công chính" (Matthêu rất ưa dùng, nhất là trong Diễn từ trên núi). Trong văn mạch chung của tư tưởng tôn giáo và tư tưởng xă hội Hy bá (cả hai chỉ là một), tiếng này chỉ sự hoàn thành thánh ư Thiên Chúa; sự tuân thủ Lề luật Giao Ước dưới mọi đ̣i hỏi yêu sách. Việc Matthêu dùng ư niệm "công chính" nằm trong truyền thống thần học của Israel: con người trở nên công chính khi, nhờ ư thức sâu sắc về sự siêu việt và thánh thiện của Thiên Chúa, họ cố gắng sống phù hợp với tôn ư Ngài. Nhưng tại sao Thiên Chúa đă quyết định là Đấng Messia của Ngài phải nhận phép rửa của Gioan và tỏ ḿnh như kẻ có tội? Bản văn không đưa ra một lư do sáng sủa nào để giải thích ư định thần linh lạ lùng này, trừ ra lời ám chỉ mập mờ về việc “hoàn thành mọi nghĩa công chính". Nhưng toàn thể Tân Ước có gợi lên hai lư do của đ̣i hỏi ấy.

Lư do thứ nhất, được nhiều nhà chú giải nhấn mạnh dựa vào Mt 20,28 và 26,28, có thể phát biểu như thế này: Chúa Giêsu phải xóa hết tội lỗi của "nhiều người". Cv 8,32-35, trích Is 53,7-8, cho thấy Chúa Giêsu như là Tôi tớ Giavê chịu đau khổ v́ tội dân ḿnh, mặc dầu chính Người không vương mắc tội Phaolô c̣n minh định giáo thuyết ấy hơn: qua việc nhập thể, Chúa Giêsu đă mang lấy "một xác thịt giống xác thịt tội lỗi (Rm 8,3), Người đă trở nên chi thể và thủ lĩnh của một nhân loại tội lỗi. Thành ra mặc dầu chẳng phạm tội, Chúa Giêsu cũng phải cúi chịu phép rửa thống hối v́ đă muốn liên đới với mọi tội nhân (2 Cr 5, 21; Dt 2, 14- 17).

Nhưng ta có thể thấy một lư do thứ hai trong phép rửa của Chúa Giêsu, hay đúng hơn là lư do đầu, song nh́n dưới một h́nh thức hơi khác. Lư do ấy không nhấn mạnh đến sự đồng hóa Chúa Giêsu với tội nhân cho bằng đến việc Người đồng hóa với các tội-nhân-hối-cải. Thật vậy, đối với người Do Thái, lănh nhận phép rửa của Gioan là một yêu sách công chính, theo nghĩa là họ phải dùng nghi thức đó mà biểu lộ sự thống hối của ḿnh, biểu lộ ḷng ước muốn trở về với Giavê và sống trung thành hơn nữa với những đ̣i hỏi của Giao Ước. Xét về cơ bản th́ sự công chính Kitô giáo, như Matthêu hiểu, đồng nhất ư nghĩa với sự công chính của Giao Ước cũ (nhưng cũng siêu hóa nó): đó là trung thành với các yêu sách của Giao Ước mới, là thần phục Luật mới của Chúa Kitô chương 5-7). Như thế, khi "làm trọn hết nghĩa công chính" là Chúa Kitô lấy thái độ trung thành với Giao Ước của những người Israel "công chính" làm của ḿnh, đồng thời đưa ḷng trung thành đó lên tới tuyệt đỉnh hoàn thiện. Đấy chính là ư nghĩa đặc biệt của phép rửa Chúa Kitô, một phép rửa trong đó Người trở nên liên đối với dân Người đang quay đầu trở lại. Qua phép rửa, Chúa Kitô kéo hết thảy những kẻ tin đi với ḿnh và trong ḿnh về tùng phục lại Chúa Cha; ḷng tùng phục thảo hiếu này Người sẽ bày tỏ cách đặc biệt sáng ngời trong cuộc Tử nạn. Thành ra phép rửa của Chúa Giêsu đă là dấu chấp nhận trước cuộc Tử nạn (26,39), sự hoàn thành mọi lẽ công chính. Lời đầu tiên của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Matthêu tóm tắt cả cuộc đời Người vậy.

Các câu 16-17 tŕnh bày sự kiện một cách gọn gàng, đơn giản. Điểm được chú trọng là biến cố thần hiện, trung tâm của tất cả phần này. Matthêu đă nhấn mạnh rằng việc thụ thai Chúa Giêsu là công tŕnh của Thánh Thần (1,18-20), nay ông lại cho thấy sứ mệnh Người không có nguồn gốc nào khác hơn. Chính lúc Chúa Giêsu tỏ ra vâng lời và tự hạ, th́ Người được xác nhận như là ngôn sứ và Messia, nghĩa là như Thẩm phán cánh chung (mặc dầu việc tỏ ḿnh như Thẩm phán được hồi lại vào ngày Quang lâm). Thật thế, chính sự hạ ḿnh như là Con được Cha sai đă làm cho người trở thành Thẩm phán cánh chung, v́ chính trong sự xóa ḿnh, sự tự hủy ấy (kénose, theo cách nói của Phaolô) mà trời đến gần đất.

“Trời mở ra": Matthêu dùng cũng một động từ như Isaia đă dùng trong một đoạn thời danh: "Ước ǵ Ngài xé trời Ngài xuống" (Is 63,19. Bản 70): Niềm hy vọng thiên sai diễn tả qua miệng ngôn sứ bây giờ được thực hiện vậy.

“Người thấy Thần khí Thiên Chúa". Việc Chúa Cha chấp nhận sự tùng phục của Chúa Con được biểu lộ rơ ràng qua việc Thần khí đáp xuống và nhất là qua "tiếng nói từ trời". Như thế phép rửa có vẻ là cuộc tấn phong Chúa Giêsu làm vua và Messia, v́ Thần khí Người lănh nhận là Thần khí đă ngập tràn các ngôn sứ và vua chúa để ban cho họ khả năng thi hành nhiệm vụ; nhưng hơn hẳn các nhân vật quá khứ, Người lănh nhận Thần khí một cách dư đầy. Chính Isaia đă từng tiên báo như thế về Đấng Messia: "Sẽ đậu trên Người Thần khí Giavê, Thần khí khôn ngoan và trí tuệ, Thần khí mưu lược và anh dũng, Thần khí hiểu biết và kính sợ Giavê"(Is 11,2). Ngôn sứ Gioel cũng đă tiên báo: thời Đấng Messia tới sẽ được đánh dấu bằng việc tuôn tràn Thần khí cho mọi người (3, 1-2), việc tuôn tràn này bắt đầu từ sông Giođan nhưng sẽ đạt đến mức độ viên măn trong ngày Hiện xuống.

"Người thấy Thần khí Thiên Chúa đáp xuống như chim câu”: Trong Do thái giáo, chim câu không hề được coi là h́nh ảnh của Thần khí, thế nhưng một vài bản văn các giáo sĩ có so sánh chuyển động của Thần khí Thiên Chúa với cử chỉ của một con bồ câu "bay chập chững trên bầy con mà không đụng tới chúng"; Thần khí cũng "bay là đà" trên nước nguyên thủy như vậy (St 12). Trọng tâm so sánh nằm ở chỗ nhấn mạnh tới thần tính của Thần khí (Thần khí chẳng phải là một mănh lực mưu xuất từ thiên nhiên hay con người, song là một hữu thể siêu việt), lẫn tính cách dịu dàng, gần gũi của hoạt động Ngài. Bản văn Matthêu, như Maccô, không gợi lên h́nh dáng (Lc) cho bằng cách thức mà Thần khí đột hiện và tác động trên Chúa Giêsu. Trạng từ ngữ “hơi như (hôsei) chim câu" bổ nghĩa cho động từ "xuống" chứ không cho danh từ "Thần khí".

"Người này là Con Ta": Tiếng phán ra là tiếng Chúa Cha; tiếng ấy lấy lại lời khẳng quyết của Tv 2,7: "Con là con Ta, hôm nay Ta đă sinh con"; nó cũng lấy lại lời Giavê ngỏ cùng người Tôi tớ đau khổ sẽ thể hiện ơn cứu độ cho thân thuộc ḿnh: "Này đây Tôi tớ của Ta mà Ta nâng đỡ Tuyển nhân của Ta mà Ta sủng mộ. Ta đă ban Thần khí Ta trên Người..." (Is 42, 1). Cũng có thể đối chiếu lời công bố của Thiên Chúa với nhiều bản văn Cựu ước trong đó Giavê gọi Israel là "con" Ngài (Xh 4, 22; Hs 11,1 v.v...) và một lần nữa kết luận rằng Matthêu muốn cho thấy Chúa Giêsu là Israel mới. Tŕnh thuật Cám dỗ (4, 1-11) sẽ củng cố hơn nữa việc song đối này.

Công thức "Người này là Con chí ái Ta, kẻ Ta sủng mộ" được lấy lại từng chữ trong tŕnh thuật Biến h́nh (17,5). Chắc hẳn Matthêu muốn thiết lập một sự tương đồng có tính cách thần học giữa hai biến cố. Thật vậy, cũng như cuộc biến h́nh là thể hiện trước việc tôn vinh Chúa Kitô khi Người sống lại tôn vinh là kết quả của tự hạ trong Khổ nạn), th́ sự phê chuẩn của Chúa Cha và việc đổ đầy Thần khí cũng loan báo, theo cách thức riêng, việc tôn vinh Chúa Kitô (tôn vinh sẽ là kết quả không những của cuộc Tử nạn mà c̣n của cả đời sống tự hạ, bắt đầu từ việc hạ ḿnh ngày chịu phép rửa). Hết thảy những điều này xác nhận rằng cảnh phép rửa thật là một cuộc thần hiện, y như cuộc biến h́nh, hơn là một thị kiến của riêng Chúa Giêsu. Cuộc thần hiện này nhắm tới các độc giả Tin Mừng đă trở thành môn đồ Chúa Giêsu (v́ Matthêu không đề cập tới đám đông nào hết), y như cuộc Biến h́nh chỉ dành riêng cho 3 môn đồ Phêrô, Giacôbê và Gioan thôi vậy.

KẾT LUẬN

Cơ cấu văn chương và thần học của tất cả phần này (ch.3-4) chỉ cho thấy nên t́m giáo huấn chủ yếu của các chương ở ngay trung tâm của chúng là 3,16-17. Thần khí Thiên Chúa xuống trên Chúa Giêsu và thánh hiến Người, không những như Ngôn sứ-tôi tớ, mà c̣n như kẻ hiện thân cho Nước Trời, v́ Người là Đấng Messia thiên hạ đợi trông. Trong Chúa Giêsu, trời xem ra nối liền với đất, v́ trong Người "Nước Trời đă gần bên" (3,2). Từ nay mọi cái đều hội tụ về Chúa Giêsu, và mỗi người đều được kêu mời nghe tiếng phán từ trời, tiếng ban ư nghĩa cho những ǵ xảy ra; từ nay Chúa giàu có bổn phận làm cho cuộc sống, ngôn ngữ, cử chỉ Người trở nên tiếng nói Chúa Cha ngỏ với nhân loại.

Ư HƯỚNG BÀI GIẢNG

1. Phép rửa của Chúa Giêsu cho ta thấy Người muốn sống đời ḿnh theo viễn tượng nào, muốn được sinh động bởi năo trạng nào, muốn hành động theo phương cách nào. Người đứng về phía các tội nhân mà Người đến tha thứ và cứu vớt. Người mong biến đổi nhân loại, nhưng là từ bên trong, bằng cách chia sẻ thân phận nghèo hèn và khốn khổ của họ, hơn là từ bên ngoài, bằng xét xử phán đoán. Người từ chối thống trị, chinh phục với vũ lực, bắt buộc người ta phải thừa nhận Người. Từ đầu sứ vụ Người cho thấy chỉ muốn cứu nhân loại bằng cách tự hủy ḿnh cho đến chết trên Thập giá. Kitô hữu nào dự định thực hiện cuộc giải phóng con người cũng phải chấp nhận các phương pháp như trên.

2. Lúc Chúa Giêsu ch́m dưới ḍng nước sông Giođan, nghĩa là trong vũ trụ của các tội nhân, dưới tận đáy khiêm nhượng, th́ Chúa Cha đến gặp Người và đặt Người làm “Kitô và Chúa” (Cv 2, 33): ai hạ ḿnh xuống sẽ được nâng lên.

3. Chúa Giêsu muốn liên đới với con người trong nỗi khốn cùng và sự yếu hèn của họ. Người muốn đợi chúng ta chính nơi đó. V́ thế đừng luống công làm ra vẻ quan trọng, tự đắc, cho ḿnh xứng đáng với t́nh yêu của Người. Chính trong đáy vực sâu tội lỗi mà Người gặp gỡ và phục hồi ta.

4. Ai chịu thanh tẩy là đi vào đời sống nghĩa tử với Chúa Giêsu: người ấy được làm con cái Thiên Chúa theo cách riêng của ḿnh và cũng nhận được Thần khí Chúa Cha và Chúa Con.

 
 

10. Chú giải của Noel Quession

Các lễ Giáng Sinh, Thánh Gia, và Hiển Linh vẫn c̣n thật gần gũi. Dẫu vậy, rất nhanh. Giáo Hội muốn làm cho chúng ta bỏ Tin Mừng tuổi thơ để đề cập cái chính yếu: tác vụ công khai... cuộc đời trưởng thành của Đức Giêsu...

Bấy giờ Đức Giêsu từ miền Galilê đến sông Giođan...

Chúng ta đừng quên những hoàn cảnh lịch sử của “biến cố" mà người ta có thể xác định thời gian vào cuối năm 27.

“Đức Giêsu”... một người vẫn không ai biết.

“Từ miền Galilê đến" tỉnh xa xôi này một nửa ngoại giáo bị khinh để bởi những người dân cư miền Giuđê và Giêrusalem, lănh địa linh thánh tiêu biểu mà Thiên Chúa cư ngụ. “Bất chợt... xuất hiện". Cái người vô danh này, đến từ một làng cũng tăm tối, bây giờ vào cuộc.

Chúng ta những người đang sống hơn hai ngh́n năm sau, chúng ta bây giờ biết Đức Giêsu sắp thay đổi bộ mặt địa cầu. Người khoảng 30 tuổi. Người ta không biết ǵ về ông ấy. Một cuộc yên lặng 30 năm.

Trên bờ sông Giođan. A! Con sông này, tất cả đă khởi đầu trên bờ của nó! Một con sông độc nhất vô nhị trên thế gian, kể cả nói về mặt địa lư. Tiếng "Giođan”, trong ngôn ngữ Do Thái có nghĩa là "người đi xuống", từ gốc "yarad" "đi xuống Con sông Giođan, thực tế là con sông độc nhất phải xuống quá thấp! Nó bắt nguồn trên đồi Hécmôn, cao 520 mét, dài 220 cây số, chấm dứt ở Biển Chết, ở sâu 394m dưới mực nước biển. Thật là quá thấp!

Như thế sự xuống thấp này là cái ǵ vậy, con sông kỳ lạ này biểu trưng cho vực thẳm nào vậy?

Đức Giêsu đến gặp ông Gioan để xin ông làm phép rửa cho ḿnh.

Thực sự việc vào cuộc này gay lắm hoang mang.

Phép rửa mà Đức Giêsu đến xin Gioan làm, đó là một phép rữa sám hối, dấu hiệu công khai chỉ là người ta hối tiếc về các lỗi lầm của ḿnh làm, người ta muốn thay đổi cuộc đời... "Tất cả miền Giuđê và tất cả miền Giođan đều xin ông Gioan làm phép rửa đồng thời xưng thú tội lỗi ḿnh phạm".

Tôi dành thời gian nh́n ngắm Đức Giêsu, trong hàng người đánh cá đợi đến lượt ḿnh. Một trực giác sáng ngời và không thể lầm lẫn được, bỗng chốc đem Đức Giêsu đến đỉnh cao của tính nhân bản, nơi đó sự hiện diện của Thánh Linh linh hoạt nhất, nơi đó sự chờ đợi của Thiên Chúa sống động nhất... Đức Giêsu tức khắc đến nhập bọn với những người tội lỗi... tại chỗ mà Thiên Chúa tác động vào ḷng họ, tại chỗ mà họ quyết tâm sám hối...

Phép rửa của Đức Giêsu, được cả bốn sách Tin Mừng chứng thực, là một sự kiện lịch sử không thể chối căi được? không bao giờ những Kitô hữu đầu tiên lại bịa chuyện Đức Giêsu chịu phép rửa sám hối, quá trái ngược với ư nghĩ mà họ đang tạo dựng cho họ một Đấng Mêsia, nếu sự kiện không bắt họ phải nhận, khiến cho người ta phải hoang mang theo các luận giải của con người.

C̣n tôi? Có phải tôi phán đoán những người có tội trên đỉnh cao vững vàng về đạo đức của tôi không? Có phải tôi cảm thấy có liên đới về nhân loại tội lỗi không?

Có phải tôi lên án không? Hay là phải chăng thái độ của Đức Giêsu đ̣i hỏi tôi... nâng đỡ, vâ cứu thoát những người làm điều xấu chung quanh tôi ư?

Gioan một mực can Người và nói: Chính tôi mới cần Ngài làm phép rửa thế mà Ngài lại đến với tôi!

Đúng thế, Gioan được yêu cầu có sự đổi lại ư thế nào? ông báo tin có một Đấng Mêsia - quan xét, sắp sửa đốn tất cả những cây cối không sinh hoa quả và đem vào lửa đốt tất cả mọi thứ rác rưởi phù phiếm (Mt 3,7-12). Và Đức Giêsu đến Chịu phép rửa sám hối! Đó là thế giới đảo ngược. Chính ư tưởng của Thiên Chúa lật ngược. Trái ngược với mọi chờ đợi của ḿnh, Gioan Tẩy Giả sẽ làm phép rửa cho “người con có quyền lực hơn ḿnh" (Mt 3,11). Gioan phản đối. Đó là một sự khiêu khích! ông muốn ngăn Đức Giêsu nhận cử chỉ này.

Như thế có ǵ xảy ra trong phép rửa này? Có điều ǵ quan trong được tiết lộ trong đó? Ta đứng ngưng lại ở cái bề mặt của cử chỉ này. Chắc chắn có một sự mạc khải chờ đợi chúng ta đó.”

Nhưng Đức Giêsu trả lời: Bây giờ cứ thế đă. V́ chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính.

Đó là “lời nói đầu tiên" của Đức Giêsu trong sách Tin Mừng Matthêu. Nó chứng tỏ môt sự trưởng thành bản vị một cách tuyệt đối đặc biệt. Quân b́nh biết mấy! ư thức về sứ mệnh của ḿnh biết mấy nơi con người này! Khi Người ta giản lược Đức Giêsu chỉ là một con người mà Giáo hội đă Thiên Chúa hóa... hay là một con người đă nhận thức dần dần ḿnh là Thiên Chúa... th́ người ta đi qua một cách hoàn toàn đơn giản cái huyền nhiệm duy nhất về bản tính của người.

Những năm tối tăm ở Nadarét không phải là những năm trống rỗng. Đức Giêsu là một người Do Thái. Như tất cả mọi người Do Thái, người thấm nhiễm bộ Torah, Lời Thiên Chúa. Và này đây, một cách hoàn toàn đơn giản, Người nói lên trong lời nói đầu tiên công khai của người. Hai tiếng xác định bản chất của người; thực thi... công chính. Hai từ Kinh Thánh cực kỳ xúc tích. Hai từ tiêu biểu trong các từ vựng của Matthêu.

“Hoàn tất", "pleroum"... "sự công chính "dikaiosunê"... Thuật ngữ công chính sẽ hay được nói đến (Mt 5,6.10.20 - 6,11.21.32). Sống công chính, tức là đáp lại chính xác ư muốn của Thiên Chúa: một hành động của con người phản ánh cái ư muốn của Chúa. "Hoàn tất" tức là một hành vi hoàn hảo, đầy tràn sự tinh tế ở chỗ là "giữ ǵn trong khi biến đổi... hoàn thành trong khi bảo vệ”. Hoàn tất là một hành vi hoàn hảo nhất mà một người có thể làm. C̣n chúng ta, chúng ta chiến đấu với nhau giữa những "người luôn tiến tới" và "những người giữ truyền thống", giữa những người cải tiến và những người bảo thủ. Nơi Đức Giêsu, chính người vừa trung thành với truyền thống của mọi thời đại và đồng thời người canh tân, đổi mới, làm cho đến cùng: đó chính là nguyên tắc của cuộc sống, tức là không bao giờ gián đoạn trọn vẹn với quá khứ, mà phóng đến tương lai.

Này nhé, Chúa không bao giờ là một người làm cách mạng, nhưng Người biến đổi tất cả. Người xin Gioan, người cuối cùng trong các ngôn sứ của Cựu ước, đón nhận phép rửa của người, trong chuỗi người tội lỗi, với tất cả mọi người... như tất cả mọi người.

Nhưng chú ư! Sẽ đột ngột bùng ra một cuộc canh tân.

Bấy giờ ông Gioan mới để cho Người làm.

Khiêm tốn biết mấy trong những từ quá nghèo nàn đến thế. Người ta không nói rằng Gioan đă hiểu. Chỉ đơn giản, ông để cho làm. Ông tự xóa bỏ ḿnh đi, ông phải thay đổi cái khái niệm hiếu thắng mà ông có về Đấng Mêsia. Có lẽ ông đoán một con người huyền nhiệm đang đứng trước mặt ông chăng? Cả chúng ta, ta hăy bước vào huyền nhiệm này... bên ngoài tất cả.

Bởi v́, chính ở đó tất cả kết thúc trong câu truyện này. Ta hăy lắng nghe.

Ngay khi Đức Giêsu chịu phép rửa xong. Người ở dưới nước đi lên.

Phép rửa không được miêu tả. Người ta không mô tả một cảnh tượng. Câu chuyện cực kỳ ít lời, dè dặt hoàn toàn. Matthêu chỉ kể ra sự kiện bằng một phân từ đơn giản: được làm phép Rửa... Đức Giêsu đi từ dưới nước lên. Chúng ta chỉ được nói rằng Đức Giêsu đă hoàn tất hai động tác: "Người xuống nước... Người từ dưới nước lên... động tác đi về phía sông Giođan, chỗ thấp nhất trên hành tinh này, nhưng là động tác của Thiên Chúa đến gặp gỡ loài người tội lỗi, Đức Giêsu... Sinh ra, chịu khổ h́nh thập giá chết, táng trong mồ xuống nơi luyện h́nh... một cuộc đi xuống đến chóng mặt!... sống lại, từ trong kẻ chết và lên trời…”

Này đây các tầng trời mở ra...

Tầng trời mở ra. Thiên Chúa Hiển Linh. Cuộc hiển linh của Thiên Chúa. Thiên Chúa tỏ ḿnh ra. H́nh ảnh h́nh tượng về tầng trời mở ra thường thấy trong Kinh Thánh để nói rằng một sự giao thông được thiết lập giữa thiên giới và con người được chấp nhận cho sống những bí mật của Thiên Chúa (Ex 1,1; Kh 19,11; Cv 7,56...)

Chúng ta, chính chúng ta cứ luôn luôn nghĩ rằng trời đóng lại, không thể tới được. Dẫu vậy tất cả những ai tin vào Đức Giêsu, đều nhờ Người mà trời mở ra sẵn trên đầu họ.

Và người thấy Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu và ngự trên Người.

Chúng ta đă chú ư rằng đây không phải là việc mô tả một cảnh tượng: Đó là một huyền nhiệm... Matthêu không nói rằng đă có một con chim bồ câu. Người nói rằng Thần Khí đáp xuống có phần như một con chim bồ câu. Trạng ngữ “có phần như" không bổ nghĩa cho Thần Khí, mà là cho từ "đáp xuống”. Đó là một h́nh ảnh kỳ diệu mang theo ư nghĩa. Một số văn bản rabbi đă so sánh động tác của Thần Khí Thiên Chúa với động tác chim bồ câu bay lượn trên chuồng của chúng nhưng không chạm xuống, đúng bằng cách như thế Thần Khí Thiên Chúa bay lượn trên mặt nước thời nguyên thủy (St 1,2). Mũi nhọn của sự so sánh là nhấn mạnh tính cách đồng thời đến: Tính chất khác biệt của Thần Khí, vẫn phân biệt với thế giới thụ tạo, mà Đức Giêsu là một phân tử có tính cách con người, do thân xác của Người.... Sự dịu dàng và sự gần gũi của hành vi Thiên Chúa: phân biệt với Đức Giêsu, Thần Khí vẫn ở đó, rất gần gũi như thể người bay lượn trên chuồng của Người, từ nơi đó vùng lên mầm của sự sống. Thần Khí là Chúa và Người ban cho sự sống.

Và có tiếng từ Trời phán ra: Đây là Con yêu dấu Ta, Ta hài ḷng về Người.

Tất cả Phương Đông tin kính Đức Giêsu chịu phép rửa, cũng như Ba Ngôi Thiên Chúa Hiển Linh. Và Thánh Cyrillee thành Giêrusalem chú giải: "muốn có một Đức Kitô (Đấng chịu Xức Dầu), phải có một Đấng nào đó Xức Dầu cho Người, tức Chúa Cha, và một Đấng nào đó là sự Xức Dầu, tức Thánh Linh. Không có Thiên Chúa Ba Ngôi th́ từ Đức Kitô đă không có ư nghĩa ǵ!".

Chính v́ thế mà tượng Thiên Chúa hiển linh biểu thị Đức Giêsu đứng dưới sông Giođan... ở trên cao một bàn tay biểu trưng Đấng đến Xức Dầu, Chúa Cha vô h́nh, mà tiếng của Người làm chứng cho Đức Giêsu. Đức Giêsu là một trong những ngôi vị của Thiên Chúa Ba Ngôi T́nh Yêu rất thánh: Hôm nay là sự mạc khải đầu tiên của huyền nhiệm này.

 
 

11. Sống trọn ơn gọi làm người – R. Veritas

Một hiện tượng đáng lo ngại cho Giáo Hội tại Áo bên Âu Châu, đó là sự kiện con số những người tuyên bố rút tên khỏi Giáo Hội Công giáo ngày càng gia tăng. Dĩ nhiên về nghĩa vụ, rút tên ra khỏi Giáo Hội có nghĩa là mỗi năm không c̣n phải đóng thuế tôn giáo nữa. Về quyền lợi, người tuyên bố rút tên ra khỏi Giáo Hội cũng sẽ tự rút phép thông công, nghĩa là chấm dứt mọi tham gia vào cac bí tích và đời sống của Giáo Hội. Nói cách khác, rút tên ra khỏi Giáo Hội cũng đồng nghĩa chối bỏ mọi cam kết khi chịu Phép Rửa Tội.

Nói chung, thế giới phương tây vốn được mệnh danh là Kitô giáo, hiện nay đă trở thành một vùng truyền giáo mới. Thật thế, trong những nước có con số người theo Kitô giáo, phép rửa thường chỉ c̣n là một nghi thức xă hội không hơn không kém. Người ta chỉ có lư khi nói rằng, suốt một đời nhiều người Tây Phương chỉ đến nhà thờ có ba lần, lần đầu khi chịu phép rửa để gia nhập vào một xă hội vốn được mệnh danh là Kitô giáo. Lần thứ hai để cử hành Hôn Phối cho long trọng. Lần thứ ba cũng là để cử hành tang lễ cho long trọng.

Khi Giáo Hội chỉ được mời để có mặt ba lần như thế trong cả một đời người, th́ quả thật người ta chỉ mang danh hiệu Kitô nhưng không sống trọn những cam kết của phép rửa. Hôm nay kỷ niệm Chúa Giêsu chịu phép rửa, Giáo Hội muốn mời gọi các Kitô hữu hăy đào sâu và ư thức về những cam kết khi chịu phép rửa tội. Trái với lối sống đạo cả đời đến nhà thờ chỉ có ba lần của người Tây Phương, các tín hữu Kitô Việt Nam chúng ta lại tập trung đời sống đạo vào nhà thờ. Trái với những nhà thờ hầu như trống rỗng tại Tây phương, các nhà thờ Việt Nam chúng ta hầu như lúc nào cũng đông nghẹt người. Tuy nhiên, biết đâu những đám đông chật ních trong các nhà thờ ấy lại không là những con người có lối sống hoàn toàn xa lạ, hay ngược lại với giáo huấn của Giáo Hội và Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô. Biết đâu đám đông sốt sắng cầu kinh ra rả trong nhà thờ ấy lại chẳng là những con người không hề biết đến thế nào là công b́nh, là bác ái, là t́nh liên đới, là quảng đại, sợ chia sẻ ḷng cảm thông và sợ tha thứ. Nói tắt một lời, nếu chúng ta chưa sống cho ra người th́ sự hiện diện đông đảo trong nhà thờ, những lời cầu kinh ra rả, hay những cuộc biểu dương long trọng chưa hẳn đă là thể hiện đích thực của ḷng tin.

Khi đến nhận phép rửa của Gioan tại sông Giordan, nghĩa là khi đến d́m ḿnh trong ḍng nước, Chúa Giêsu đă muốn thể hiện trọn vẹn ư nghĩa của mầu nhiệm Nhập Thể, Ngài muốn sống trọn thân phận con người mà thành phần tất yếu là cái chết. Qua cử chỉ này, Chúa Giêsu muốn nói lên sự vâng phục trọn vẹn với Chúa Cha, Ngài đón nhận cái chết như thể hiện tận cùng của t́nh yêu.

Sống như một con người như Chúa Giêsu đă từng sống, chính là sống yêu thương và yêu thương đến độ sẵn sàng thí ban mạng sống ḿnh. Đức Chúa Cha đă gọi Đức Chúa Giêsu là Người Con chí ái đẹp ḷng Ngài mọi đàng, bởi v́ Chúa Giêsu đă sống trọn ơn gọi làm người của Ngài. Đây chính là ư nghĩa của phép rửa mà Chúa Giêsu đă thiết lập và ủy thác cho Giáo Hội qua phép rửa ấy. Người tín hữu Kitô được mời gọi để sống trọn thân phận làm người như chính Chúa Giêsu đă từng sống. Thật thế, chỉ trong Chúa Giêsu, chúng ta mới thấy được thập giá và ơn gọi cao cả của con người. Chỉ trong Chúa Giêsu chúng ta mới thấy được thế nào là sống cho ra người. Chỉ trong Chúa Giêsu chúng ta mới hiểu thế nào là sống yêu thương.

Thập giá vừa là biểu hiện cái chết của Chúa Giêsu, vừa là dấu chứng t́nh yêu của Ngài. Với phép rửa chúng ta được ghi dấu Thánh Giá trên người, chúng ta làm dấu Thánh Giá mỗi ngày và biết bao nhiêu lần trong cuộc sống chúng ta. Chúng ta treo Thánh Giá khắp mọi nơi, chúng ta đeo Thánh Giá trên người, và ước ǵ Thánh Giá ấy không chỉ là thứ trang sức trên ngực, trên cổ hay trên tai của chúng ta, mà phải là một nhắc nhở về t́nh yêu của Đấng đă yêu thương chúng ta đến độ thí ban mạng sống của Ngài cho chúng ta. Ước ǵ Thánh Giá luôn là động lực thúc đẩy chúng ta ngày càng sống cho ra người hơn.

Nguyện xin các thánh Tử Đạo Việt Nam, những người đă thà chết hơn là bước qua Thánh Giá để chối bỏ Chúa Giêsu, nay nguyện giúp cho chúng ta để chúng ta được luôn luôn trung thành với đức tin, thể hiện đức tin ấy bằng cuộc sống chứng tá, đó là giá trị của Tin Mừng.

 
 

12. Tiếng Chúa

Tục ngữ Việt Nam có câu:

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang,

Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.

Với câu tục ngữ trên, người xưa muốn bảo chúng ta rằng: qua giọng nói của người đối diện, chúng ta có thể đoán biết được phần nào tính t́nh của họ.

Cho dù nghe giọng noi mà bắt h́nh dong, nếu không được đúng trăm phần trăm, th́ ít nữa cũng biết được rằng: lời nói là một kho tàng cao quí nhất của con người.

Đúng thế, lời nói là một phương tiện Chúa đă trao ban để chúng ta chia sẻ những ư nghĩ, những ước muốn, nhờ đó mà hiểu biết nhau hơn và xích lại gần nhau hơn. V́ thế, người xưa cũng đă khuyên:

- Lời nói chẳng mất tiền mua,

 Liệu lời mà nói cho vừa ḷng nhau.

Và chúng ta cũng có thể xác quyết:

- Người là một con vật có ngôn ngữ, có tiếng nói.

Nhờ lời nói, chúng ta có thể diễn đạt được bản thân chúng ta cho người khác. Nhờ lời nói, chúng ta có thể bày tỏ cho người khác những ước vọng ḿnh đang theo đuổi. Nhờ lời nói chúng ta không phải chỉ đạt tới những điều ḿnh muốn diễn tả, mà hơn thế nữa c̣n đi vào con đường tương giao mật thiết, tạo được sự cảm thông với những người chung quanh.

Dù khoảng cách giữa người nói và kẻ nghe có là một đại dương bao la chang nữa, th́ người nói vẫn cảm thấy ḿnh đang hiện diện một cách mật thiết với kẻ nghe.

Bằng cách thức ấy, Thiên Chúa cũng đă nói với mỗi người và với mọi người chúng ta. Tin mừng hôm nay kể lại rằng: Khi Chúa Giêsu vừa lên khỏi nước, th́ trời mở ra và từ trời có tiếng phán:

- Này là con ta yêu dấu, đẹp ḷng Ta mọi đàng. Các ngươi hăy vâng nghe lời Ngài.

Trong Cựu ước, chúng ta thấy có lần tiên tri Samuel cũng đă khao khát được nghe tiếng Chúa:

- Lạy Chúa, xin hăy phán v́ tôi tớ Chúa đang lắng nghe.

C̣n chúng ta th́ sao? Có lẽ đôi lúc chúng ta cũng đă nhủ thầm:

- Nếu Chúa thực sự hiện diện, th́ xin hăy nói với con. Nếu Chúa thực sự yêu thương, th́ xin hăy xuống khỏi trời cao để nh́n xem những ǵ đang xảy ra trong cơi nhân sinh.

Qua biến cố Chúa chịu phép rửa ở sông Giócđan, một nhịp cầu cảm thông nối liền trời với đất được được thiết lập: Trời mở ra và tiếng nói của Thiên Chúa đă vang vọng đến tai con người:

- Các ngươi hăy vâng nghe lời Ngài.

Thánh Phaolô trong bức thư gửi tín hữu Do Thái cũng đă xác quyết:

- Thuở xưa, nhiều lần nhiều cách, Thiên Chúa đă phán dạy cha ông chúng ta qua các tiên tri, nhưng vào thời sau hết này, Thiên Chúa đă phán dạy chúng ta qua Con Một Ngài.

Như thế, toàn bộ cuộc đời Chúa Giêsu đă trở thành một lời tâm sự, giăi bày t́nh yêu thương của Thiên Chúa đối với con người. Chỉ với tiếng nói của Người Con yêu dấu ấy, chúng ta mới thấy được dung mạo đích thực của Thiên Chúa.

Đồng thời, nhờ bí tích Rửa tội, người Kitô hữu cũng đă lănh nhận một sứ mệnh, đó là trở thành tiếng nói của Thiên Chúa vang lên cho người khác, bởi v́ trong cuộc sống của ḿnh, người Kitô hữu có bổn phận phải giới thiệu, phải tŕnh bày khuôn mặt đích thực của Thiên Chúa.

Nếu trời đă mở ra cho tiếng nói của Thiên Chúa được vang vọng đến con người khi Chúa Giêsu vừa bước lên khỏi nước, th́ cũng vậy, qua bí tích Rửa tội, người Kitô hữu có bổn phận tiếp tục làm thế nào cho tiếng nói ấy được mọi người lắng nghe và chấp nhận. Người Kitô hữu có bổn phận làm chứng nhân cho t́nh yêu của Thiên Chúa giữa ḷng cuộc đời. 

 
 

13. Làm chứng

Câu chuyện đă xảy ra cách đây khá lâu. Ngôi thánh đường nhỏ bé trong một thị xă của vùng Trung Tây Hoa Kỳ đă xưa cũ, cần phải được sửa chữa lại, nhất là ngọn tháp. Cây thánh giá trên đỉnh ngọn tháp này phải được hàn lại cho chắc chắn để chịu đựng nổi sức gió thổi và sự xoi ṃn của nắng mưa sương tuyết. Nhưng giàn ráo không thể bắc lên cao cho tới cây thánh giá được, chỉ gần tới mà thôi. Có một công nhân lực lưỡng, cao ráo, vai u thịt bắp, sẵn sàng đứng chịu cho người thợ hàn leo lên vai của anh để làm việc. Việc làm này thật nguy hiểm cho tính mạng của cả hai người!

 Từ bên dưới, đám đông nh́n lên nín thở. Sau cùng, công việc hàn lại cây thánh giá cũng hoàn tất. Người thợ hàn ḅ xuống khỏi đôi vai nở rộng và khỏe mạnh của anh công nhân. Rồi anh công nhân cũng chậm răi leo xuống khỏi giàn ráo. Khi vừa xuống tới đất, anh nằm bật ngửa ra nền nhà. Đôi vai và hai cánh tay vạm vỡ của anh đầy những vết phỏng.

 Cái ǵ đă xảy ra? Trong khi người thợ hàn lại cây thánh giá, những giọt kim loại nóng bỏng đă nhiễu xuống đôi vai và hai cánh tay của anh công nhân đang cố gắng giữ chặt lấy người thợ hàn. Mặc dù đau đớn và xót xa cực độ, nhưng anh đă không dám nhúc nhích. Bất cứ một phản ứng nào cũng có thể làm cho người thợ hàn ngă xuống và chết tại chỗ. Phải mất vài tuần lễ những vết phỏng mới được lành hoàn toàn.

 Qua phép rửa tội, chúng ta cũng được gọi để làm chứng minh cho Tin Mừng. Làm chứng nhân cho chân lư đ̣i hỏi phải hy sinh, và đôi khi phải trả giá bằng chính mạng sống của ḿnh như Gioan tẩy giả đă làm. Làm môn đệ của Đức Kitô phải thường xuyên đấu tranh với những khuynh hướng xấu nơi bản tính của con người, chống lại sự dữ, tội lỗi và ma quỉ. Đó là cuộc tử đạo kéo dài suốt đời người.

 Trong cuốn “Tiếng Chim Ca”, cha Anthony De Mello, S.J. đă dùng dụ ngôn “Tiệm Bán Chân Lư” để nói lên cái giá phải trả của những người môn đệ theo Chúa Giêsu:

Tôi hoa mắt lên khi thấy tên cửa tiệm: “Tiệm Bán Chân Lư”. Cô bán hàng rất lễ phép: tôi muốn mua loại chân lư nào đây, toàn diện hay từng phần – phiếm diện? Chân lư toàn diện, dĩ nhiên rồi. Đối với tôi, nhất định không có lừa bịp, không có khống chế, không có giải thích quanh co. Tôi muốn chân lư của tôi phải thuần khiết và minh bạch. Cô bán hàng vẫy tay ra hiệu chỉ cho tôi phía đằng kia tiệm sách.

 Cậu bán sách ở đó lấy ngón tay chỉ cái nhăn hiệu có ghi giá cả. Cậu ta nói: “Thưa ông, giá rất đắt”. Tôi hỏi: “Giá bao nhiêu?” V́ tôi cương quyết mua cho bằng được cái chân lư toàn diện, cho dù phải trả bằng bất cứ giá nào. Cậu trả lời: “Thưa ông, giá của sự an toàn của ông đấy “. Tôi ra khỏi tiệm với con tim nặng trĩu. Tôi đang cần sự an toàn cho những niềm xác tín bất khoan nhượng của tôi.

 V́ làm chứng nhân cho chân lư nên thánh Gioan Tẩy giả đă bị chém đầu, Chúa Giêsu đă phải chết trên cây thập giá. Phải trả bằng giá của mạng sống, v́ thế Chúa Cha đă phán: “Nầy là Con yêu dấu của Ta, Con đẹp ḷng Ta”.

 Qua Bí tích Rửa tội, mỗi người Kitô hữu đă được Thiên Chúa nhận làm con cái của Ngài rồi. Nhưng ước ǵ trong đời sống chứng nhân của người Kitô hữu chúng ta cũng cảm nghiệm được tiếng Thiên Chúa Cha phán riêng với chúng ta rằng: “Nầy là con yêu dấu của Ta, con đẹp ḷng Ta”. 

 
 

14. Con Thiên Chúa

Ngày kia, có một ông vua đi săn trong rừng, bỗng dưng ông nghe thấy tiếng khóc của trẻ thơ. Ông đi tới và thầm nghĩ:

- Chắc hẳn em nhỏ bất hạnh này bị cha mẹ bỏ rơi.

Ông ẵm đứa nhỏ lên, đem về hoàng cung, tắm rửa và mặc cho những bộ quần áo đẹp.

Khi em bé lớn lên, ông đă nói với em:

- Kể từ nay, ta sẽ gọi ngươi là con của ta và ngươi sẽ gọi ta là ba của con.

Có lẽ chúng ta ngạc nhiên về ḷng thương xót của ông vua, nhưng nếu suy nghĩ về bí tích Rửa tội, chúng ta c̣n phải ngạc nhiên hơn nữa.

Thực vậy, em nhỏ mặc dù được gọi nhà vua là cha, nhưng trong huyết quản em vẫn không có lấy được một giọt máu của hoàng tộc. Thực tế em vẫn chỉ là con của một kẻ nghèo túng.

Nhưng đối với chúng ta th́ khác, nhờ ḍng nước rửa tội, chúng ta được tẩy sạch khỏi mọi vết nhơ tội lỗi đă đành, mà hơn thế nữa chúng ta c̣n được mặc lấy tấm áo ơn sủng. Thiên Chúa thông ban cho chúng ta sự sống của Ngài, để khi chúng ta gọi Thiên Chúa là Cha, th́ đó không c̣n là một danh từ trống rỗng và vô nghĩa, nhưng là một sự thật:

- Thiên Chúa là Cha chúng ta và chúng ta là con của Ngài.

Chúng ta hăy vui mừng và cảm tạ Thiên Chúa đă dành cho chúng ta một địa vị cao cả như thế, và nhất là hăy cố gắng sống cho xứng đáng với địa vị cao cả ấy.

Có một cậu bé hoàng tử chẳng may bị bọn cướp bắt cóc. Sau khi đă lấy hết những thứ quí giá trên ḿnh, chúng trói câu vào một gốc cây. Nhưng may thay có một bác tiều phi đi ngang qua, đă cởi trói và đem cậu về nhà nuôi.

Nhiều năm sau, nhân một cuộc đi săn, vua cha đă dừng chân trước căn nhà nhỏ bé của bác tiều phu. Bác tiều vui rất lấy làm vinh dự được dẫn những đứa con của ḿnh ra tŕnh diện nhà vua. Khi đến cậu hoàng tử, bỗng nhà vua xúc động mạnh. Ông thầm nghỉ:

- Phải chăng đây chính là hoàng tử, con ta đă bị bắt cóc.

Ông hỏi bác tiều phu về gốc gác cậu bé và nói:

- Nếu ở bên vai phải có dấu ấn ta đă ghi, th́ đúng là hoàng tử.

Với bàn tay run run, ông vạch chiếc áo và mừng rỡ kêu lên:

- Trời ơi, con ta.

Và cậu bé cũng kêu lên:

- Ba ơi.

Làm sao chúng ta có thể hiểu được sự đổi thay trong ḷng cậu bé. Từ trước đến giờ, cậu cứ tưởng ḿnh là con bác tiều phu nghèo nàn với quần áo rách rưới và nhà cửa xiêu vẹo. Bỗng chốc cậu nhận ra ḿnh là hoàng tử, được sinh ra tại hoàng cung và thuộc hoàng tộc.

Kể từ nay, dù ở bất cứ nơi nào và làm bất cứ việc ǵ, cậu đều ư thức ḿnh là một hoàng tử, là con của đức vua, nhờ đó cậu luôn có được những lời nói và những cử chỉ xứng hợp.

Với chúng ta cũng vậy. Nhờ bí tích Rửa tội, chúng ta trở nên con Thiên Chúa, thế nhưng chúng ta có ư thức được địa vị cao cả ấy không?

Người nào ư thức về địa vị cao cả ấy sẽ không bảo:

- Tôi đi nhà thờ.

Nhưng nói:

- Tôi đi gặp gỡ và tâm sự với Chúa, bởi v́ cầu nguyện chính là lúc người con thố lộ tâm t́nh với cha ḿnh.

Đây là một việc làm kỳ diệu và tuyệt vời,bởi v́ một con người tầm thường và xấu xí như chúng ta mà lại được tiếp xúc, tṛ chuyện với Thiên Chúa.

Một người luôn ư thức về địa vị cao cả ấy, th́ dù có làm việc ǵ cũng không baso giờ quên Thiên Chúa là cha của ḿnh. Người ấy sẽ luôn thầm nhủ:

- Tôi sẽ làm vui ḷng Cha tôi ở trên trời.

Khi chiêm ngắm những cảnh sắc hùng vĩ của thiên nhiên, người đó sẽ nghĩ ngay đến Thiên Chúa, Đấng đă tạo dựng nên tất cả.

Nhờ đời sống ơn sủng được chuyển thông qua bí tích Rửa tội, chúng ta trở nên con Thiên Chúa. Địa vị cao cả này đ̣i buộc chúng ta ở mọi nơi và trong mọi lúc phải có những lời nói và những việc làm thích hợp.

Bởi đó, phải sống làm sao cho xứng đáng với địa vị cao cả ấy, để rồi trong ngày sau hết, Thiên Chúa sẽ nói về chúng ta như ngày xưa Ngài đă nói về Đức Kitô bên bờ sông Giócđan:

- Này là Con Ta yêu dấu, đẹp ḷng Ta mọi đàng. 

 
 

15. Chúa chịu phép rửa

Tôi thường nghe nhiều người nói với tôi rằng cuộc đời của họ không giống với những ǵ họ đă nghĩ tưởng hoặc dự định chút nào hết. Một người bạn giới thiệu với ta một công việc mà mà ḿnh không được chuẩn bị để làm nhưng lại mở ra những viễn ảnh bất ngờ; một biến cố không quan trọng đưa chúng ta đi xa hơn những ǵ ḿnh nghĩ; cuộc gặp gỡ t́nh cờ với một người mang lại cho chúng ta một khả năng thăng tiến, mở ra cho ta một cuộc sống có một ư nghĩa mới mẻ. Tất cả những t́nh huống này có thể giúp chúng ta khám phá ra những chiều kích ḿnh chưa biết đến, những khả năng hầu như không bao giờ ta dám nghĩ tới, và đẩy chúng ta vào một cuộc mạo hiểm hoàn toàn bất ngờ, đầy hứa hẹn và thách đố.

Việc Chúa Giêsu đến với Gioan tẩy giả có giống kinh nghiệm của bản thân chúng ta không? Chúa Giêsu có cần nghe nói Ngài là ai và từ nay Ngài phải làm ǵ với cuộc sống của Ngài không? Ngài đến gặp vị ngôn sứ đang rao giảng việc hoán cải. Ngài muốn nghe tiếng nói của người hô lên trong sa mạc. Ngài quyết định chịu phép rửa như tất cả các bạn đồng hương. Có lẽ với tư cách là người, Chúa Giêsu đă muốn đến t́m nơi Gioan tẩy giả ánh sáng về sứ vụ tương lai của Ngài.

V́ Chúa Giêsu không biết trọn vẹn ư định của Thiên Chúa về Ngài, như biết một sơ đồ của kiến trúc sư. Ngài không có kế hoạch chi tiết về biến cố Tin mừng. Vậy nên Ngài chuẩn bị đón nhận những dấu chỉ mà Thiên Chúa gởi đến cho Ngài. Ngài chuẩn bị nội tâm thuận lợi để có thể đương đầu với một cuộc thách thức. Chính Ngài cũng muốn gặp gỡ Vương Quốc mà Gioan loan báo. Chính Ngài đang sống một cuộc sống sinh hoa kết quả.

Chúa Giêsu đă muốn trà trộn vào đám dân chúng tội lỗi, đồng hóa với họ, khi mà Ngài bước vào một bước ngoặt quan trọng trong đời Ngài. Đây có lẻ là sự phản kháng đầu tiên chống lại giấc mơ của người Do Thái về một Đấng Mêsia chiến thắng.

Cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và Gioan tẩy giả bắt đầu biểu lộ căn tính của Ngài. Dường như Gioan có ư thắc mắc về Chúa Giêsu, nhưng câu trả lời của Ngài có vẻ không soi sáng ho chúng ta nhiều hơn về căn tính của Ngài:

“Ta phải thực hiện mọi sự công chính”.

Trước hết là Chúa Thánh Thần đậu xuống trên Ngài như dấu chỉ cho thấy Thánh Thần ở nơi Ngài. Sau là Chúa Cha tuyên bố về t́nh yêu của Ngài đối với Con Một Ngài.

“Ta hoàn toàn vui thỏa về người Ta đă chọn”.

Ch́nh lời này đă định nghĩa sứ vụ và định mệnh của Chúa Kitô: Sứ vụ làm chứng rằng Ngài được Thiên Chúa yêu thương, sứ vụ làm chứng rằng mọi con người trước và sau Ngài cũng là con cái yêu dấu của Chúa Cha.

Vậy chính từ một kẻ khác, mà Chúa Kitô đă được mặc khải cho chính ḿnh và cho thế giới, và chính điều này đẩy Ngài vào cuộc mạo hiểm lớn lao của việc cứu độ. Cũng chính từ Chúa Kitô mà chúng ta được mặc khải cho chính ḿnh, nhờ phép rửa:

Các con hăy xem chúng ta được thương yêu dường nào, v́ chúng ta được gọi là con cái Thiên Chúa, và thực sự là như vậy”

Phép rửa tội của chúng ta ban cho chúng ta một sứ vụ.

Với tư cách là con cái Thiên Chúa chúng ta được mời gọi nh́n nhận thực tại này và họa lại cuộc sống của Chúa Giêsu trong đời của chúng ta. Chúng ta phải tỏ ra sẵn sàng “thực thi mọi sự công chính”. Và dấn thân theo gót Ngài để mặc khải t́nh yêu của Chúa Cha. Như Chúa Giêsu khi ra khỏi nước được tràn đầy Chúa Thánh Thần và được giao cho sứ vụ, cũng vậy phép rửa d́m chúng ta vào nước, để khi ra khỏi nước chúng ta sống một cuộc sống mới. Cuộc sống mới này thúc đẩy chúng ta biểu lộ t́nh thương xót của Thiên Chúa đối với anh chị em chúng ta, biểu lộ ḷng ưu ái đối với những người nghèo nhất và những người bị xă hội bỏ rơi. Chúng ta có ư thức về trách nhiệm này không? Chúng ta có sẵn sàng làm chứng cho đức tin trước mặt những kẻ mà chúng ta gặp gỡ hàng ngày không? Chúng ta có sẵn sàng trở thành những chứng nhân của Lời và hành động của Chúa Kitô bằng cách cũng thực hiện những cử chỉ tha thứ, khiêm nhường, bác ái huynh đệ đó không? Chúng ta có ư thức rằng khi chúng ta đón nhận kẻ khác trong những giới hạn, những nỗi yếu hèn của họ, là chúng ta dấn thân theo gót Chúa Kitô không? Qua chúng ta t́nh yêu của Chúa Cha sẽ được mặc khải cho họ, một cuộc sống mới có thể bắt đầu đến với họ, và cuộc sống này sẽ đưa họ đi xa hơn những ǵ họ đă dự tính.

Những ǵ Chúa Cha đă nói về Chúa Kitô, Chúa Kitô cũng nói lại với chúng ta trong phép rửa tội của chúng ta. Chúng ta là những con chí ái của Chúa Cha. Ước ǵ chúng ta có thể tỏ ra xứng đáng với địa vị làm con Thiên Chúa. Ước ǵ hồng ân của phép thánh tẩy có thể sinh hoa kết quả để cho Tin Mừng luôn luôn tăng trưởng nơi chúng ta và trong cộng đoàn của chúng ta. Ước ǵ chúng ta có thể sinh dồi dào hoa trái t́nh thương, công lư, trung thành và b́nh an. 

 
 

16. Chúa chịu phép rửa

Tâm lư thường t́nh của con người là muốn ḿnh được trọng vọng, được đề cao, được vượt trổi hơn người khác.

Khi nói chuyện với nhau, người ta thường thích nói về ḿnh: Tôi thế này, tôi thế nọ. Khi ở giữa đám đông, người ta thích làm nổi, thích được chú ư, thích được khen ngợi. Ở trong một tập thể, người ta thích giữ những chức vụ lớn, thích điều khiển người khác, thích làm những công việc được nhiều người biết đến. Khi hội họp, người ta muốn ư kiến của ḿnh được tôn trọng và chấp thuận dù nó không hay bằng ư kiến của người khác… Tất cả những điều đó phản ảnh khuynh hướng kiêu căng trong ḷng mỗi người. Mà kiêu căng là mối tội thứ nhất trong bảy mối tội đầu. Gọi là mối tội đầu v́ nó là căn nguyên đưa tới nhiều thứ tội lỗi khác. Thật vậy, sự kiêu căng chính là đầu mối dẫn tới rất nhiều điều tệ hại trong cuộc sống của con người: Chiến tranh bởi đâu nếu không phải bởi nước này muốn thống trị nước nọ? Ghen tương bởi đâu nếu không phải bởi người này muốn trổi vượt hơn người khác? Hận thù bởi đâu nếu không phải bởi người ta muốn đạp người khác xuống để chiến lấy vị trị của họ? Nói hành, nói xấu, vu khống, dèm pha bởi đâu nếu không phải bởi người ta muốn tự quảng cáo ḿnh tốt hơn, giỏi hơn người khác?... Sự kiêu căng không đem lại điều ǵ tốt đẹp cho người kiêu căng cả. Luxiphe v́ kiêu căng không muốn phục tùng Thiên Chúa đă tự loại ḿnh ra khỏi hàng ngũ các Thiên Thần. Ông bà nguyên tổ loài người v́ kiêu căng muốn bằng Thiên Chúa nên đă bị đuổi ra khỏi vườn địa đàng, và cửa trời đóng lại. Sự kiêu căng đă tạo nên hố ngăn cách giữa Thiên Chúa và con người. Sự kiêu căng đă dựng nên một hàng rào không cho con người đến với nhau…

Chiêm ngắm Chúa Giêsu trong máng cỏ hôi tanh, và chiêm ngắm Người trong biến cố Người chịu phép rửa, chúng ta sẽ thấy ḿnh lố bịch biết bao khi để cho tính kiêu căng thống trị và hướng dẫn đời sống ḿnh.

Thật vậy,

- Chúa Giêsu là Thiên Chúa cao cả vô cùng, nhưng Người đă mặc lấy những tâm t́nh và cung cách sống khiêm tốn thẳm sâu.

- Là Thiên Chúa cao cả vô cùng, nhưng Người đă không đ̣i phải được sinh ra trong một đất nước văn minh, trong một thành phố hoa lệ và trong cung ngọc điện ngà. Trái lại, Người đă chấp nhận sinh ra trong một hoàn cảnh bi đát nhất của thân phận làm người.

- Là Thiên Chúa cao cả vô cùng, nhưng Người đă không chọn cho ḿnh một người cha, một người mẹ danh giá và giầu sang. Trái lại, Người chấp nhận làm con của một anh thợ mộc vô danh tiểu tốt và một cô thiếu nữ nhà quê khổ nghèo.

- Là Thiên Chúa thánh thiện tuyệt đối, nhưng Người lại hạ ḿnh đến xin ông Gioan làm phép rửa cho ḿnh như một người dân tầm thường và tội lỗi.

- Người là Thiên Chúa của muôn loài, nhưng lại ḥa ḿnh với đám đông không tên tuổi để trở thành một người vô danh như họ.

Biết nói ǵ về Người bây giờ nếu không phải là cúi đầu cảm phục và tôn thờ sự khiêm tốn thẳm sâu của con Thiên Chúa làm người? Ngày xưa, do sự kiêu căng của nguyên tổ loài người, cửa trời đă đóng lại. Ngày nay, do sự khiêm hạ của Con Thiên Chúa mà cửu trời lại được mở ra. Trời mở ra nghĩa là mọi ngăn cách giữa Thiên Chúa và con người đă bị xóa bỏ. Con người phản bội nay đă được tha thứ, được phục hồi tước vị làm con Thiên Chúa và được đồng thừa tự gia tài Nước Trời cùng với Chúa Giêsu. Trời được mở ra cho hết mọi người có thể đi vào. Nhưng nếu chúng ta tiếp tục bước vào vết chân kiêu căng của ông bà nguyên tổ, th́ cánh Cửa Trời ấy sẽ măi măi đóng lại trước mắt chúng ta. 

 
 

17. Chúa chịu phép rửa

Trong ngày kỷ niệm Chúa chịu phép rửa nơi sông Giođan, phụng vụ tŕnh bày cho chúng ta sự kiện chính Thiên Chúa Cha giới thiệu và tuyên bố Chúa Giêsu Kitô, Con của Ngài, là vị cứu tinh cho toàn thể nhân loại.

Bài Tin Mừng hôm nay có hai phần rơ rệt. Phần một diễn tả Gioan làm chứng về Chúa Cứu Thế, Đấng có quyền năng thanh tẩy nhân loại trong Thánh Thần, nghĩa là có sức mạnh chữa lành con người toàn diện, mở ra con đường giải thoát thiêng liêng, và nhóm lên trong ḷng con người niềm hy vọng nơi quyền năng vô biên của Thiên Chúa. Phần hai tŕnh bày sự kiện Chúa Giêsu chịu phép rửa và việc Chúa Cha chứng kiến và can thiệp.

Phép rửa mà Gioan thực hiện bằng nước chỉ là h́nh bóng, là h́nh thức minh chứng cho người đến chịu phép rửa ư muốn xưng thú tội lỗi, cải hóa nội tâm và trở về đường ngay nẻo chính. Gioan làm phép rửa trong vùng hoang địa dọc bờ sông Giođan. Từ hoang địa nhắc lại giai đoạn lịch sử khi dân Do Thái thoát khỏi ách nô lệ trở về Đất Hứa. Sông Giođan là trở ngại sau cùng mà dân Do Thái phải vượt qua để vào Đất hứa.

Khi xuống ḍng sông để cho Gioan thanh tẩy, Chúa Giêsu đă làm một cử chỉ liên đới với nhân loại tội lỗi, một cử chỉ báo trước việc tự hạ đẫm máu của Người trên thập giá, để cho nhân loại được giao ḥa với Thiên Chúa và được cứu thoát. Ḍng nước chảy chỉ có năng lực thanh tẩy thực sự trong ngày Chúa Kitô xuống ḍng sông để thánh hóa và ban thần lực cho nó.

Điểm chính yếu và mang nặng ư nghĩa trong biến cố Chúa Giêsu chịu phép rửa chính là lời tuyên bố của Thiên Chúa Cha, một lời tuyên bố vắn tắt, nhưng hàm xúc ư nghĩa sâu xa: “Con là Con yêu dấu của Cha, Cha hài ḷng về Con”. “Là Con yêu dấu” đồng nghĩa với Con duy nhất, nhắc lại sự kiện Abraham đă hiến tế người con duy nhất là Isaac cho Thiên Chúa. “Cha hài ḷng về Con” là lời tiên tri của Isaia trong bài ca về người tôi tớ đau khổ, mà Tân ước áp dụng cho Chúa Kitô Cứu thế: “Đây là người Tôi trung Ta nâng đỡ, là người ta tuyển chọn và quí mến hết ḷng. Ta cho thần khí Ta ngự trên nó, nó sẽ làm sáng tỏ công lư trước muôn dân”. Lời tuyên bố này chứa đựng niềm tin của cộng đoàn dân ngoại đă khai sinh, ám chỉ sự nghiệp của Chúa Kitô, Đấng mà Môsê mớ sẽ đưa dân qua Biển Đỏ, là Giosuê mới sẽ lănh đạo và đưa dân ra khỏi ḍng sông Giođan, nghĩa là ra khỏi ṿng nô lệ tội lỗi mà vào Đất Hứa, để hưởng niểm vui v́ được giải ḥa với Thiên Chúa và nhận Thiên Chúa là Cha.

Sau khi ra khỏi ḍng sông Giođan, Chúa Giêsu được Thánh Thần đưa vào hoang địa bốn mươi ngày để chịu ma quả cám dỗ. Được Chúa Cha ủng hộ, từ nay Chúa Giêsu can trường chấp nhận mọi khó khăn thử thách, có đủ sức để chiến thắng ma quỷ. Người Kitô hữu tin theo Chúa mỗi khi lănh nhận bí tích rửa tội, chẳng khác nào như được d́m ḿnh trong ḍng sông Giođan, họ sẽ trở nên con cái Thiên Chúa, được lănh nhận Thánh Thần và được tràn đầy các ân sủng của Thiên Chúa, trung thành với sứ mệnh của ḿnh và bảo toàn nguồn ân sủng thiêng liêng đă lănh nhận, và họ đă được Thiên Chúa yêu thương sủng mộ.

Xin Chúa cho chúng ta luôn sống kết hiệp với Chúa, để cũng có thể được nghe lời này: “Con là Con của Ta, Ta hài ḷng về Con”. 

 
 

18. Chúa chịu phép rửa

Hôm nay Giáo hội tưởng niệm biến cố Chúa Giêsu đến sông Giođan để chịu phép rửa. Qua cử chỉ d́m xuống nước, Chúa Giêsu nuốn mặc lấy thân phận yếu đuối của con người, Ngài là Thiên Chúa gánh tội trần gian. Tưởng niệm biến cố này, Giáo hội cũng mời gọi chúng ta nhớ lại những cam kết của phép rửa mà chúng ta đă lănh nhận. Qua phép rửa mà Chúa Giêsu đă thiết lập, Ngài cho chúng ta được dự vào cuộc tử nạn và phục sinh của Chúa. Cùng với Ngài, chúng ta chiến đấu chống lại tội lỗi và sự dữ để được tham dự vào vinh quang phục sinh của Ngài. Cử hành cái chết và sự phục sinh của Ngài trong thánh lễ này, chúng ta hăy xin Ngài tẩy rửa tâm hồn chúng ta và ban sức mạnh để chúng ta tiếp tục chiến đấu chống lại tội lỗi và sự dữ trong cuộc sống của chúng ta.

Trong các ḍng sông nổi tiếng trên khắp thế giới hẳng ḍng sông Giođan phải là ḍng sông quen thuộc nhất đối với người Kitô hữu chúng ta. Chính tại đây Chúa Giêsu đă đến khai mạc sứ vụ công khai bằng cáh đón nhận phép rửa bởi Gioan tẩy giả cử hành. Chính tại ḍng sông này, khi d́m ḿnh xuống nước, Chúa Giêsu đă tỏ bày sứ mệnh của Ngài, đó là “gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại”

Là Đấng vô tội, Chúa Giêsu đă tự đồng hóa với người tội lỗi qua cử chỉ d́m ḿnh trong ḍng nước, đồng thời Chúa Giêsu loan báo chính cái chết mà Ngài sẽ trải qua. Phép rửa trong sông Giođan là h́nh bóng của phép rửa đích thực mà Chúa Giêsu sẽ thực hiện, đó là cái chết của Ngài. Từ cạnh sườn Người khi máu và nước chảy ra, Chúa Giêsu đă khai mở một ḍng sông mới để từ đó tất cả những ai đến d́m ḿnh vào đều nhận được sức sống mới.

Tưởng niệm việc Chúa Giêsu chịu phép rửa bên bờ sông Giođan, Giáo hội muốn mời gọi chúng ta nhớ lại phép rửa mà chúng ta được d́m ḿnh vào trong chính cái chết của Chúa Giêsu. D́m ḿnh vào trong chính cái chết của Chúa Giêsu là ǵ nếu không phải là tiếp tục đi lại con đường tử nạn của Ngài. Phép rửa mà chúng ta lănh nhận không phải là một nghi thức bùa chú. Người lănh nhận bí tích rửa tội không đương nhiên trở thành một con người thánh thiện được miễn trừ khỏi những cám dỗ và yếu đuối trong cuộc sống. Có biết bao người lănh nhận phép rửa để mang danh hiệu là người Kitô hữu, nhưng cuộc sống của họ không bao giờ là một tiếp tục cuộc tử nạn của Chúa Giêsu.

Thánh Phaolô đă nói với chúng ta rằng: “Người tín hữu Kitô cần phải tiếp tục những ǵ c̣n thiếu sót trong cuộc tử nạn của Chúa Giêsu”. Chịu phép rửa là khởi đầu một cái chết, là bước vào một cuộc chiến đấu, chiến đấu chống lại con người cũ của tội lỗi, chiến đấu chống lại không biết bao nhiêu cơn cám dỗ trong và ngoài con người của chúng ta. Chiến đấu chống lại không biết bao nhiêu sức mạnh của sự chết như ích kỷ, hận thù, chia rẽ, đố kỵ…

Tưởng niệm phép rửa mà Chúa Giêsu đă lănh nhận bên bờ sông Giođan, Giáo hội muốn nhắc nhở chúng ta về chính những cam kết mà chúng ta đă đoan hứa trong ngày lănh nhận bí tích rửa tội, đó là cùng chết với Đức Kitô để được sống lại với Ngài. Hằng ngày mỗi lần chúng ta giơ tay làm dấu Thánh giá là mỗi lần chúng ta được mời gọi để nhớ lại lời cam kết ấy.

Trên đường tiến về Giêrusalem, khi các môn đệ tranh luận về quyền bính, vương quốc tương lai của Ngài, th́ Chúa Giêsu đă hỏi các ông: “Các con có sẵn sàng uống chén đắng mà Ta sắp lănh nhận không?”. Ngày nay trong từng giâh phút của cuộc sống, Chúa Giêsu cũng hỏi từng người trong chúng ta như thế: “Các con có sẵn sàng chịu phép rửa mà Ta sắp lănh nhận không?”. Chúng ta đang trải qua không biết bao nhiêu những khó khăn, thử thách và cạm bẫy trong cuộc sống. Sống một cách thiết thực phép rửa chính là sống từng giây phút trong cuộc sống bằng sự phấn đấu, bằng tinh thần từ bỏ và ḷng tín thác của Chúa Giêsu. Và chúng ta tin rằng nhờ nguồn nước từ cạnh sườn mà Ngài đă ban tặng cho chúng ta, chúng ta cũng được trong bị để chiến đấu và nhờ đ1o chúng ta được tham dự vào sự phục sinh vinh hiển của Ngài. 

 
 

19. Suy niệm của JKN

Câu hỏi gợi ư:

1. Câu nói của Gio-an Tẩy giả trong bài Tin Mừng cho thấy ông là người thế nào? Có thể rút ra bài học ǵ cho những người loan báo hay rao giảng Đức Giêsu? Nếu không sống tinh thần tự hủy, th́ việc loan báo hay rao giảng cuối cùng nhằm ích lợi cho ai?

2. Muốn con người thánh ở trong ta lớn lên và làm chủ, th́ con người phàm phải làm ǵ? Hai con người ấy có thể cùng lớn lên không?

Suy tư gợi ư:

1. Tinh thần tự hủy của người rao giảng Đức Giêsu

Trong bài Tin Mừng, ta thấy có hai nhân vật chính: Gio-an Tẩy giả và Đức Giêsu. Trong hai người, Gio-an Tẩy giả là người phàm, đến trước để loan báo; c̣n Đức Giêsu là Thiên Chúa, là con người thần linh, đến sau để giải phóng nhân loại. Như thế ta thấy: người phàm đến trước loan báo cho con người thần linh đến sau.

Để chu toàn nhiệm vụ loan báo, Gio-an Tẩy giả phải thực hiện tinh thần tự hủy hoàn toàn, nghĩa là hoàn toàn xóa ḿnh đi, coi ḿnh không là ǵ cả, có như thế vai tṛ của người ḿnh loan báo mới được nổi bật lên: «Có Đấng quyền thế hơn tôi đang đến sau tôi, tôi không đáng cúi xuống cởi quai dép cho Người»; «Người phải nổi bật lên, c̣n tôi phải lu mờ đi» (Ga 3,30).

Người loan báo hay rao giảng được kêu gọi và lên tiếng không phải v́ ḿnh, nhưng v́ Đấng mà ḿnh loan báo hay rao giảng. V́ thế, muốn loan báo hay rao giảng thật sự đúng nghĩa, chúng ta cần phải sống tinh thần tự hủy, tự xóa ḿnh khi thực hiện công việc này. Tuy nhiên, trong thực tế, chúng ta dễ bị cám dỗ coi việc loan báo hay rao giảng Tin Mừng như một phương tiện để làm cho ḿnh nổi bật lên, được mọi người ca tụng là ḿnh đạo đức, viết hay, giảng hay. Tới một lúc nào đó, chúng ta bắt đầu có khuynh hướng v́ ḿnh nhiều hơn v́ Chúa. Lúc ấy, một cách nào đó, ta biến Chúa trở thành người loan báo cho ta, làm ta nổi bật lên.

Có thể ban đầu ta hoàn toàn v́ Chúa, nhờ đó ta rao giảng về Ngài rất hay, mọi người ca tụng ta là người đạo đức, là «có lửa». Từ khi có danh thơm tiếng tốt ấy, ta bắt đầu bị cám dỗ bảo vệ danh tiếng ấy, và làm cho danh tiếng ấy ngày càng mạnh lên. Danh tiếng ấy có thể giúp ta dễ «thăng quan tiến chức» trong Giáo Hội hay ngoài xă hội. Ta bắt đầu ngày càng trở nên «v́ ḿnh» hơn và bớt «v́ Chúa» đi. Dần dần ta trở nên kẻ háo danh lúc nào không hay. Từ háo danh đến ham quyền, từ ham quyền đến cố vị chỉ là những bước rất ngắn. Một khi đă ham quyền cố vị rồi, ta dễ dàng bị cám dỗ làm những điều tán tận lương tâm. V́ quyền bính là một con dao hai lưỡi, tuy cần thiết để phục vụ đại chúng, nhưng lại có khả năng tha hóa rất mạnh. V́ thế, những người loan báo hay rao giảng Tin Mừng – nhất là những người đă thành công trong lănh vực này và đang nắm những địa vị quan trọng trong Giáo Hội hay xă hội – rất cần tinh thần phản tỉnh để luôn luôn tỉnh táo đối với chính ḿnh: «Hăy tỉnh thức và cầu nguyện kẻo sa chước cám dỗ, v́ tinh thần th́ hăng say, nhưng thể xác lại yếu hèn» (Mt 26,41; Mc 14,38). Thực tế cho thấy nhiều người khi chưa nắm quyền bính th́ tinh thần phục vụ rất cao, nhưng khi đă nắm được quyền bính th́ trở nên khác hẳn. Nhiều anh hùng dân tộc, nhiều chức sắc tôn giáo đă bị tha hóa v́ quyền lực.

2. Phàm nhân và thánh nhân trong mỗi người

Bài Tin Mừng hôm nay c̣n có thể hiểu theo một chiều kích khác rất sâu xa: chiều kích tâm linh. Trong đó, Gio-an Tẩy giả và Đức Giêsu tượng trưng cho hai khía cạnh trong cùng một con người: Gio-an Tẩy giả tượng trưng cho con người phàm của ta, và Đức Giêsu tượng trưng cho con người thánh, con người thần linh, siêu phàm ở trong ta. Chính con người thần linh này trong mỗi người là yếu tố cốt yếu khiến con người là «h́nh ảnh của Thiên Chúa» (St 1,26-27; 9,6), «giống như Thiên Chúa» (St 1,26b). Đó là chính bản tính Thiên Chúa của Ngài được thông ban cho chúng ta: «Thiên Chúa đă ban tặng chúng ta những ǵ rất quư báu và trọng đại Người đă hứa, để nhờ đó, anh em được thông phần bản tính Thiên Chúa» (2Pr 1,4). Chính nhờ có bản tính thần linh thánh thiện này trong bản thân mà Đức Giêsu mới có thể mời gọi ta nên thánh: «Anh em hăy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện» (Mt 5,48).

Giữa con người với con chó, khoảng cách hữu thể tuy không xa, v́ cùng là tạo vật, nhưng con chó không bao giờ có thể trở thành người như con người dù có cố gắng luyện tập đến đâu, v́ trong con chó không có bản tính con người. C̣n giữa con người với Thiên Chúa tuy là một khoảng cách vô tận, nhưng con người có thể nên hoàn thiện, nên thánh như chính Thiên Chúa, v́ trong con người đă có sẵn bản tính Thiên Chúa mà Ngài thông truyền cho. Nếu bản thân con người không có bản tính Thiên Chúa th́ lời Đức Giêsu mời gọi con người nên hoàn thiện như Thiên Chúa là tuyệt đối bất khả thi, và câu nói đó trở thành vô nghĩa.

Tuy nhiên, sống hoàn thiện như Thiên Chúa không phải dễ, v́ bên cạnh con người thánh ấy luôn luôn có một con người phàm. Một danh nhân nào đó nói: «Trong ḷng mỗi người, vừa có một vị thánh vừa có một con thú». Thật vậy, có những lúc ta suy nghĩ và hành động như một vị thánh, nhưng cũng có rất nhiều lúc ta lại hành động như một con thú. Và dường như vị thánh và con thú trong bản thân ta phải luôn luôn tranh đấu với nhau để dành thắng thế hầu làm chủ bản thân ta. Có người th́ vị thánh thường thắng thế và làm chủ, c̣n lắm người th́ bị con thú thường khống chế toàn bộ con người. Thánh Kinh có nói đến t́nh trạng trái ngược giữa hai con người này: «Tính xác thịt th́ ước muốn những điều trái ngược với Thần Khí, c̣n Thần Khí lại ước muốn những điều trái ngược với tính xác thịt, đôi bên ḱnh địch nhau, khiến anh em không làm được điều anh em muốn» (Gl 5,17); «Những ai sống theo tính xác thịt, th́ hướng về những ǵ thuộc tính xác thịt; c̣n những ai sống theo Thần Khí, th́ hướng về những ǵ thuộc Thần Khí» (Rm 8,5). Kết quả của hai cách sống đối nghịch ấy là: «Nếu anh em sống theo tính xác thịt, anh em sẽ phải chết; nhưng nếu nhờ Thần Khí, anh em diệt trừ những hành vi của con người ích kỷ nơi anh em, th́ anh em sẽ được sống» (Rm 8,13)

a) Con người phàm th́ sống theo xác thịt:

Bản chất của con người phàm là chỉ biết sống cho ḿnh, sống ích kỷ, có khuynh hướng «ph́nh to bản ngă». V́ thế, chỉ quan tâm tới những tham vọng hay lợi lộc ích kỷ của ḿnh, tự coi ḿnh là cái rốn của vũ trụ, muốn mọi người phải phục vụ ḿnh, luôn luôn coi ư riêng của ḿnh là quan trọng, thích lèo lái mọi người theo ư riêng của ḿnh… Kinh Thánh nói về tính cách của phàm nhân: «Những kẻ sống theo xác phàm th́ hay mơ ước những ǵ xác phàm đ̣i hỏi» (Rm 8,5); «Họ khoe ḿnh khôn sáng nhưng đă nên điên dại» (Rm 1,22); «Ư tưởng họ hóa ra tối tăm, v́ họ ĺa xa sự sống Chúa Trời» (Ep 4,18); «Ḷng trí họ miên man theo điều phù phiếm, họ ngu muội đắm ch́m trong bóng tối tăm» (Rm 1,21).

b) Con người thánh sống theo Thần Khí:

Con người thánh là con người sống vị tha, sống theo Thần Khí, theo sự hướng dẫn của lẽ phải, của chân lư, công lư và t́nh thương. Hành động không bị chi phối bởi những động lực vị kỷ, dục vọng, ư muốn riêng tư, mà bởi t́nh yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân. Khi không c̣n sống cho bản thân ḿnh nữa, con người thánh trở nên có nhiều sức mạnh tinh thần, luôn khôn ngoan, sáng suốt, can đảm, tâm hồn luôn b́nh an hạnh phúc, thứ b́nh an hạnh phúc nội tâm không ai ban được mà cũng không ai lấy mất được, ngoại cảnh không c̣n làm họ làm đảo điên, đau khổ nữa.

3. Phàm nhân có nhỏ lại th́ thần nhân mới lớn lên được

Nơi mỗi con người, phàm nhân được khám phá và ư thức trước tiên. Dần dần con người khám phá ra một tiếng nói, một khuynh hướng, một lực lượng thầm kín – nhiều khi rất mạnh mẽ – lôi kéo ḿnh lên khỏi những ích kỷ cá nhân của phàm ngă. Đó là thần ngă hay con người thánh. Vấn đề là làm sao để thần ngă này lớn lên? Bài Tin Mừng cho ta một bí quyết: Gio-an Tẩy giả – tượng trưng cho phàm ngă – để tự hạ, tự hủy để làm cho Đức Giêsu – tượng trưng cho thần ngă – nổi bật lên. Chỗ khác Gio-an nói: «Người phải nổi bật lên, c̣n tôi phải lu mờ đi» (Ga 3,30).

Phàm nhân lúc nào cũng muốn được nổi bật, được ph́nh to lên, nhưng nếu ta chiều theo phàm ngă, th́ phàm ngă sẽ lớn mạnh và lấn át thần ngă, làm thần ngă trở nên yếu ớt. Nhưng nếu ta sống tinh thần tự hủy, làm phàm ngă nhỏ lại, th́ tự nhiên thần ngă sẽ lớn và mạnh lên. Hai lực lượng ấy luôn luôn tỷ lệ nghịch với nhau: lực này lớn th́ lực kia nhỏ lại, lực này yếu th́ lực kia mạnh lên. V́ thế, muốn thần ngă lớn lên, th́ phải làm cho phàm ngă nhỏ đi. Không ǵ làm phàm ngă nhỏ đi bằng sống tinh thần tự hủy, tự xóa ḿnh: coi ḿnh chẳng là ǵ cả, như một người nhỏ bé không có ǵ là quan trọng, không cố ư làm ǵ để lôi kéo sự chú ư của người khác. Nhất là không bao giờ đ̣i hỏi ư riêng của ḿnh phải được thực hiện, mà trái lại sẵn sàng thực hiện thánh ư Thiên Chúa.

Cầu nguyện

Lạy Cha, xin hăy biến cải con thành một con người mới, con người sống theo Thần Khí chứ không theo những đ̣i hỏi của phàm ngă. Nhờ đó bản tính thần linh mà Cha đă gieo mầm vào trong bản thân con nẩy mầm và phát triển. Và hy vọng một ngày kia Cha có thể nói với con như xưa Cha đă nói với Đức Giêsu: «Con là Con yêu dấu của Cha, Cha hài ḷng về Con». Xin giúp con đạt được điều ấy.