|| Trang Chủ || Chia sẻ || Tập san || Thông hiệp ||

 

SUY NIỆM CHÚA NHẬT 4 MÙA CHAY A

Lời Chúa: 1Sm 16,1b.6-7.10-13a; Ep 5,8-14; Ga 9,1-41

 

MỤC LỤC

1. Người mù.

2. Ngọn đèn đức tin – ĐTGM. Ngô Quang Kiệt

3. Thầy là ánh sáng thế gian.

4. Đón nhận chân lư – Achille Degeest.

5. Ai mù? Ai sáng? – R. Veritas.

6. Suy niệm của André Sève.

7. Đức tin.

8. Cửa sổ tâm hồn.

9. Người mù.

10. Ánh sáng.

11. Ánh sáng.

12. Đức tin.

13. Chúa Giêsu là ánh sáng.

14. Định kiến – Lm Nguyễn Minh Hùng.

15. Mù loà và mù quáng – Lm Trần Ngà.

16. Chú giải của Alain Marchabour.

17. Chú giải của Noel Quession.

18. Chú giải của Fiches Dominicales.

19. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

20. Nhận định về tường thuật Ga 9, 1-41

  

 

1. Người mù

Có những người mắt sáng nhưng lại nh́n sự vật qua lăng kính của những tư tưởng sai lầm, do đó đă trở thành mù. Một sự mù quáng c̣n trầm trọng và tai hại hơn cả cái mù nơi thể xác, v́ nó khép kín tâm hồn trước t́nh thương và ơn sủng của Chúa. Đó là trường hợp của bọn Biệt phái trong đoạn Tin Mừng sáng hôm nay.

Thực vậy, đầu mối câu chuyện chỉ v́ Chúa Giêsu đă chữa lành cho một người mù vào đúng ngày nghỉ lễ. Luật về ngày nghỉ lễ do bọn Biệt phái chủ trương cấm làm những việc Chúa Giêsu đă làm. Thế nhưng Chúa Giêsu đă làm điều cấm ấy, cho nên Ngài chỉ là một kẻ tội lỗi. Mà đă tội lỗi, th́ không thể nào là người bởi Thiên Chúa, do đó không thể làm được phép lạ.

Cái lư luận chặt chẽ ấy đă che mắt họ, không cho họ nhận biết điều lạ lùng đang xảy ra. Được đặt trước sự thực, nhưng họ lại t́m cách chối bỏ sự thực ấy: Kẻ được chữa lành không phải là người mù họ thường thấy, nhưng chỉ là một người giống như hắn. Họ đă muốn phủ nhận ngay chính người được chữa lành. Họ hạch hỏi và làm khó dễ cả người cha lẫn người mẹ. Bản thân anh cũng bị tra hỏi, tất cả như muốn anh chối bỏ chính cái ơn huệ, chính cái thực tế diễn ra nơi con người anh.

Thế nhưng cuộc hạch hỏi này lại cho chúng ta thấy người sáng suốt lại chính là anh mù. C̣n kẻ mù lại là bọn Biệt phái, vốn tự nhận ḿnh là thông suốt đạo lư và lề luật. Anh mù đă muốn đi từ thực tế không thể chối căi được, t́m hiểu về con người đă làm phép lạ, để rồi cuối cùng anh không phải chỉ được chữa để nh́n thấy sự vật chung quanh, mà c̣n được nhận biết ánh sáng của niềm tin, nh́n nhận Chúa Giêsu chính là Đấng từ trời đến, để thông chia cho mọi người sự sống Thiên Chúa.

Trong khi đó bọn Biệt phái lại muốn đi từ một cách hiểu về đạo giáo của họ để phán xét sự thật. V́ họ đă sai lầm trong cách hiểu và lư luận của ḿnh, nên họ đă bị bưng bít, không thể nhận ra được sự thật, cũng như ư nghĩa của sự thật ấy.

Chúa Giêsu đă đảo ngược các hoàn cảnh. Người mù tin ở Ngài th́ được khỏi và được dẫn đến chỗ nh́n nhận mạc khải của Chúa. Trái lại những kẻ vẫn tự khoe là thông thái và sáng suốt th́ lại không thấy được Đấng đem ánh sáng cứu rỗi đến cho con người. Họ tự giam ḿnh trong tối tăm của sự chết.

Đây cũng là hoàn cảnh của chúng ta. Thực vậy, một cản trở không nhỏ trên con đường đến với Chúa và nhận ra tiếng Ngài trong những biến cố của cuộc sống đó là cứ bám víu vào những tiên kiến và tự măn với những điều chúng ta đă biết, bằng sự rập khuôn và óc câu nệ. Tất cả tạo nên một thứ hàng rào kiên cố ngăn cản chúng ta tiếp cận với sự thật để được cứu rỗi. Những người thủ cựu và cố chấp giống như những kẻ đeo cặp kính màu xám, th́ nh́n cái ǵ cũng hoá ra xám. Họ giống như những anh mù sờ voi, phùng má trợn mắt bảo vệ lập trường của ḿnh, mà chẳng ai nắm được sự thật.

Bọn Biệt phái đă căm thù Chúa Giêsu và cuối cùng đă t́m cách thủ tiêu Ngài chỉ v́ không chấp nhận để Ngài phá vỡ cái hàng rào này của họ. Chúng ta cũng sẽ chỉ có ánh sáng của ḷng tin khi nh́n nhận Chúa Giêsu chính là Đấng đem lại cho chúng ta ơn cứu rỗi mà thôi.

 
 

2. Ngọn đèn đức tin – ĐTGM. Ngô Quang Kiệt

Ta nh́n thấy được là nhờ có ánh sáng. Đôi mắt là ánh sáng của thân thể. Nếu mắt hư hỏng, th́ dù bên ngoài trời có sáng trưng, ta vẫn không thấy ǵ hết. Người bị hư mắt sống hoàn toàn trong đêm tối.

Có nhiều thứ đêm tối. Cũng như có nhiều loại mắt.

Có thứ đêm tối u mê dốt nát. Ánh sáng văn hoá có đó. Sách vở chữ nghĩa có đó. Nhưng ta không đọc được. V́ ta mù chữ. Trí tuệ ta thiếu đôi mắt. Nên ta ch́m trong đêm tối u mê.

Có thứ đêm tối phàm phu. Thiên nhiên có biết bao cảnh đẹp. Nh́n cảnh hoàng hôn, b́nh minh, người hoạ sĩ có thể xúc cảm vẽ nên những bức tranh tuyệt tác. Ta không cảm được vẻ đẹp của đất trời v́ ta không có cặp mắt hoạ sĩ. Nghe chim ca, nh́n lá rụng, thi sĩ có thể viết nên những vần thơ. C̣n ta, ta không nghe được sứ điệp của chim, không cảm được nỗi buồn của lá, v́ ta không có tâm hồn, ánh mắt nhạy cảm của nhà thơ.

Có thứ đêm tối đức tin. Cuộc sống thần linh có đó. Thiên Chúa hiện hữu đó. Nhưng ta không thấy được nếu ta không có đức tin.

Đức tin là ánh sáng soi rọi vào thế giới vô h́nh, cho ta thấy được những điều mà người không tin không thấy. Đức tin là ngọn đèn soi cho ta bước đi trên con đường tiến về cuộc sống vĩnh cửu. Ngọn đèn ấy chỉ đủ sáng cho ta bước từng bước nhỏ. Trong khi bầu trời vẫn tối đen để ta phải phó thác tin yêu.

Tin là một thái độ dấn thân. Người mù đi ra giếng Silôê rửa theo lời dạy của Chúa Giêsu v́ anh tin. Anh có thể nghi ngờ: Rửa nước giếng có ǵ tốt đâu? Nhưng anh đă đi v́ anh tin lời Chúa. Tin rồi anh không ngồi ĺ một chỗ nhưng dấn thân, lên đường và hành động theo lời Chúa dạy.

Tin là một hành tŕnh ngày càng gian khổ. Đức tin cần phải có thử thách. Thử thách như những bài học ngày càng cao, càng khó bắt người tin phải có thái độ lựa chọn ngày càng dứt khoát hơn. Ta hăy dơi theo hành tŕnh của anh thanh niên bị mù.

Thoạt tiên, việc dẫn thân của anh khá dễ dàng. Anh chỉ việc đi ra giếng Silôê rửa bùn đất mà Chúa Giêsu đă đắp lên mắt anh.

Kế đó anh phải đối phó với một t́nh h́nh phức tạp hơn: Người ta nghi ngờ anh. Người ta ṭ ṃ xoi mói anh. Nhưng anh đă vững vàng vượt qua thử thách đó. Anh dơng dạc tuyên bố: Chính tôi là người mù đă ăn xin tại cổng thành.

T́nh h́nh phức tạp hơn khi gia đ́nh anh tỏ ra thờ ơ lănh đạm. Anh khá đau ḷng và cảm thấy cô đơn. Anh được sáng mắt. Anh có niềm tin. Đó là một biến cố quan trọng thay đổi toàn bộ đời anh. Thế mà những người thân thiết nhất là cha mẹ, anh chị em trong gia đ́nh vẫn thờ ơ, lănh đạm. Để vững niềm tin vào Chúa, anh đành chấp nhận hành tŕnh đơn độc. V́ tin Chúa anh đành cam chịu sự thờ ơ lănh đạm của những người thân. Trung thành với niềm tin đă làm trái tim anh rướm máu.

Sự căng thẳng lên đến cực điểm khi anh phải đối đầu với quyền lực tôn giáo. Họ mạt sát anh là sinh ra trong tội lỗi. Họ tố cáo Chúa Giêsu đă lỗi phạm luật nghỉ ngày Sabbat. Và sau cùng, họ khai trừ anh khỏi hội đường. Đây là h́nh phạt nặng nề nhục nhă nhất đối với người Do Thái. Bị gia đ́nh từ bỏ. Giờ đây lại bị xă hội chối từ. Anh trở thành người cô đơn nhất. Đây là thử thách lớn lao nhất. Nhưng anh vẫn vững vàng vượt qua. Lựa chọn của anh giờ đây là dứt khoát. Mất tất cả chỉ để trung tín với niềm tin của ḿnh.

Đúng lúc đau đớn nhất Chúa Giêsu lại xuất hiện. Như để khen thưởng cho đức tin kiên vững của anh. Chúa Giêsu tỏ cho anh biết Người là Đấng Cứu Thế, là Con Thiên Chúa. Lập tức anh quỳ sấp mặt xuống thờ lạy Người. Hành tŕnh niềm tin gian khổ thế là chấm dứt. Anh đă gặp được Chúa Kitô.

Như thế niềm tin tăng dần theo với thử thách. Thử thách càng cao, đức tin càng mạnh. Thoạt tiên, anh coi Chúa Giêsu chỉ là một con người, một người nào đó trong muôn vạn người: “Một người tên là Giêsu đă xức bùn vào mắt tôi”. Những câu hỏi của đám đông, những tra vấn của Pharisêu khiến anh suy nghĩ sâu xa hơn và anh nhận rằng: “Ngài thật là vị tiên tri”. Khó khăn bắt bớ của giới chức tôn giáo thời đó lại khiến anh khẳng định: “Người từ Thiên Chúa mà đến”. Và sau cùng anh đă nhận Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa.

Đức tin giống như hạt ngọc bị lớp đất bụi che phủ. Những khó khăn thử thách giống như chiếc dũa, dũa sạch bụi đá. Càng dũa nhiều, ngọc càng sáng. Đức tin giống như ngọn đèn. Thử thách gian khổ là dầu. Càng có nhiều dầu gian khổ, đèn đức tin càng toả sáng, càng toả nóng.

Hành tŕnh đức tin của anh thanh niên mù chính là khuôn mẫu cho hành tŕnh đức tin của mỗi người chúng ta. Anh thanh niên mù đă chiến đấu với những bóng tối vây phủ đức tin của anh. Anh đă kiên tŕ và đă chiến thắng. Anh đă ra khỏi tối tăm, gặp được Chúa Kitô nguồn ánh sáng. Đời anh từ nay tràn ngập ánh sáng niềm tin. C̣n tôi, tôi đă chiến đấu thế nào với những thế lực bóng tối đe doạ đức tin của tôi? Những bóng tối nghi kỵ, những bóng tối thù hận, những bóng tối độc ác, những bóng tối tự măn kiêu căng, những bóng tối dục vọng tội lỗi. Tôi có can đảm chiến đấu để phá tan những bóng tối đó không?

Anh thanh niên mù đă giữ ngọn đèn đức tin khỏi mọi băo gió, lại c̣n đổ dầu đầy b́nh, giữ cho đèn cháy sáng cho đến khi gặp Chúa Kitô. Ngày Rửa Tội, Chúa đă trao cho tôi ngọn đèn đức tin. Biết bao ngọn gió đă thổi ngang đời tôi, muốn dập tắt ngọn đèn đức tin của tôi. Liệu tôi có giữ được ngọn đèn đức tin cháy sáng cho đến ngày ra gặp mặt Chúa?

Mùa Chay chính là cơ hội cho tôi khêu ngọn đèn đức tin cho sáng, đổ dầu đầy b́nh cho ngọn đèn đức tin cháy măi. Dầu, đó là sự ăn chay, cầu nguyện, là thống hối, là hoà giải, là chia sẻ cho người túng thiếu.

Xin Chúa Kitô là ánh sáng trần gian dẫn con đi suốt hành tŕnh đức tin để con thoát mọi bóng tối, đến gặp Người là ánh sáng tinh tuyền, ánh sáng vĩnh cửu.

GỢI Ư CHIA SẺ

1) Bạn đă từng bị thử thách về đức tin chưa? Bạn đă thắng vượt như thế nào?

2) Từ khi được Rửa Tội đến nay, bạn có “biết” Chúa ngày càng rơ hơn không?

3) Chúa đă tỏ ḿnh ra cho bạn thế nào qua những thử thách trong cuộc đời?

4) Anh thanh niên mù đă trải qua những khó khăn nào trong hành tŕnh đến gặp Chúa Giêsu?

 
 

3. Thầy là ánh sáng thế gian

(Trích trong ‘Manna’)

Suy Niệm

Đức Giêsu đă chữa một người mù từ lúc mới sinh, một người lớn lên trong bóng đêm dầy đặc.

Ngài cho anh được thấy ánh mặt trời lần đầu tiên, thấy khuôn mặt của những người thân thuộc.

Nhưng quan trọng hơn, anh đă thấy và tin vào Đức Giêsu, Đấng là Ánh Sáng của thế giới.

Sau khi được sáng mắt, anh đă bước vào một cuộc hành tŕnh đức tin đầy cam go.

Lúc đầu, Đức Giêsu chỉ là một người mà anh không rơ. Sau đó, anh dám khẳng định trước mặt mọi người Ngài là một ngôn sứ, là người bởi Thiên Chúa mà đến. Cuối cùng, anh đă sấp ḿnh để bày tỏ ḷng tin vào Ngài.

Đức tin của anh lớn lên qua những hiểm nguy và đe dọa.

Ngược với thái độ hồn nhiên và b́nh an của anh là thái độ bối rối bất an của giới lănh đạo. Họ cứ hỏi đi hỏi lại về cách thức anh được chữa lành.

Cha mẹ của anh cũng được điều tra cẩn thận.

Trước những lập luận vững vàng của anh, họ chỉ biết chê anh là dốt nát và tội lỗi.

Dựa vào một quan niệm hẹp ḥi về việc giữ ngày sa bát, họ khẳng định Đức Giêsu đă phạm tội khi chữa bệnh, tuy họ vẫn không hiểu tại sao một người tội lỗi lại có thể mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh.

Giới lănh đạo Do thái giáo không muốn coi Đức Giêsu là người của Thiên Chúa, v́ điều đó đ̣i họ phải thay đổi lối nghĩ và lối sống đạo, thay đổi bộ mặt tôn giáo của cha ông, nhất là đ̣i họ phải tin và theo Ngài.

Họ tự hào ḿnh hiểu biết và đạo đức. Chính niềm tự hào này đă khiến họ khép lại, không có can đảm chấp nhận ḿnh sai lầm, và cố chấp ở lại trong bóng tối.

Mù không phải là một tội.

Cố ư không muốn thấy mới là tội đáng kể.

Chúng ta ai cũng sợ bị mù, nhưng lắm khi ta lại tự làm cho ḿnh nên mù ḷa, khi không chấp nhận thực tế về bản thân, khi né tránh sự thật và không muốn nghe ai.

Như những người mù xem voi, mỗi người chúng ta chỉ thấy một phần của thực tại, một phần nhỏ của chân lư. Cần khiêm tốn để nhận ḿnh mù, mù về chính ḿnh, mù về lănh vực ḿnh thông thạo, v́ điều ḿnh biết chỉ là phần nổi của tảng băng, v́ con voi không giống như cái cột nhà hay cái quạt.

Thay v́ căi nhau do có cái nh́n khác nhau, chúng ta có thể bổ túc cho nhau, để dần dần đến gần chân lư trọn vẹn.

Gợi Ư Chia Sẻ

Chúng ta đều ít nhiều mù ḷa về chính ḿnh. Theo ư bạn, làm sao chúng ta có thể ra khỏi sự mù ḷa đó?

Tự ái, tự hào, tự cao, tự măn... theo ư bạn, đây có phải là những thái độ khiến chúng ta khó đón nhận những góp ư nghiêm túc của người khác không?

Cầu Nguyện

Như thánh Phaolô trên đường về Đamát, xin cho con trở nên mù ḷa v́ ánh sáng chói chang của Chúa, để nhờ biết ḿnh mù ḷa mà con được sáng mắt.

Xin cho con đừng sợ ánh sáng của Chúa, ánh sáng phá tan bóng tối trong con và đ̣i buộc con phải hoán cải.

Xin cho con đừng cố chấp ở lại trong bóng tối chỉ v́ chút tự ái cỏn con.

Xin cho con khiêm tốn để đón nhận những tia sáng nhỏ mà Chúa vẫn gửi đến cho con mỗi ngày.

Cuối cùng, xin cho con hết ḷng t́m kiếm Chân lư để Chân lư cho con được tự do.

 
 

4. Đón nhận chân lư – Achille Degeest.

(Trích trong ‘Lương Thực Ngày Chúa Nhật’)

Câu chuyện hôm nay đặt ra trước mầu nhiệm khôn lường của sự từ khước ánh sáng. Phái Pharisêu không tự truy vấn ḿnh, kiểm thảo ḿnh, lại từ chối sự thật hiển nhiên bằng cách khai trừ người mù được chữa lành. Để hiểu rơ hai chi tiết trong bài, nên lưu ư điều này là, theo quan niệm thông thường, nước miếng có sức chữa lành. Ta hiểu tại sao Chúa Giêsu đă làm bùn xức vào mắt người mù. Đức Giêsu thường ghép hành động thần thiêng của Người vào trong các thực tại tự nhiên khiêm tốn nhất. Đàng khác, sở dĩ người Pharisêu tố cáo người mù đă sinh ra trong tội, là v́ theo đạo lư họ, bệnh tật là h́nh phạt về một lỗi phạm –ở đây là lỗi phạm của cha mẹ- Đó là điều Chúa phản đối. Câu chuyện về người mù đặt ra một cách gay cấn vấn đề đón nhận chân lư như thấy hiện ra khắp nơi trong các bản văn của thánh Gioan. Ở đây ta đứng lên trên cả vấn đề phép lạ và hiệu năng của phép lạ xét như dấu hiệu; ta đứng trước một sự mù quáng tinh thần không chịu nh́n xem chính cái dấu hiệu nữa. Ḷng thù ghét có sức tạo nên một trạng thái tâm lư làm cho con người nên đui mù. Khi tâm hồn bị đóng kín lại, nó không c̣n thấy điều hiển nhiên nữa. Cả đến sự thật bên ngoài khách quan về việc người mù đă lành bệnh, ai ai cũng biết hết, thế mà người Pharisêu vẫn từ chối, vẫn bài bác. Có lần Chúa Giêsu đă phải nói với người Do Thái rằng dù một phép lạ xảy ra trên trời (gây chấn động mạnh mẽ) cũng khó cho họ nh́n nhận.

Thái độ từ khước ánh sáng có nhiều đặc điểm. Sau đây là hai đặc điểm:

1) Người ta lấy một khía cạnh của sự thật, cô lập nó, dựng nó lên thành tuyệt đối, mà quên rằng nó tuỳ thuộc vào những yếu tố khác quan hệ hơn của sự thật ấy. Kiêng việc xác ngày lễ nghỉ là một điều luật. Giữ luật ấy là việc tốt. Nhưng nó lệ thuộc vào luật bác ái, luật này cao trọng hơn. Vậy mà người Do Thái xem nó là một điều tuyệt đối. Nhân danh ngày “lễ nghỉ”, họ từ khước ḷng bác ái. Lối suy nghĩ này là đầu giây mối nhợ của bao nhiêu vụ tranh luận, căi cọ mà họ kéo Chúa Giêsu vào.

Trong Giáo Hội hiện nay cũng có nhiều hiện tượng thuộc loại này. Ví dụ: người ta tách riêng một ít trong Phúc Âm, coi đó là tuyệt đối, rồi sử dụng để biện minh cho bạo lực nhân danh Tin Mừng.

2) Người ta ngồi vào trong một hệ thống ư tưởng mà họ quyết đoán là đúng. Họ làm như thế có thể là v́ trí không hướng nhiều về dường ấy, v́ một lợi ích nào, v́ t́nh liên đới với phe nhóm v.v… Nét tiêu biểu là ở chỗ họ coi ḿnh là người biết, người sáng suốt, người hiểu rơ, Chúa Giêsu trách bọn Pharisêu v́ họ nói: “Chúng tôi thấy”. Trước một năo trạng như thế, khi chân lư xuất hiện một cách khác thường, nó sẽ không được nh́n nhận. Mà trong đời sống con người, chân lư của Chúa thường mặc những h́nh thức bất ngờ và gây khó chịu cho thói quen của ta. Chân lư ấy làm nổ tung mọi hệ thống tư tưởng và mọi chương tŕnh hành động. Người Kitô hữu khi suy nghĩ cũng như lúc hành động phải chăm chú nh́n những dấu hiệu của Chúa.

 
 

5. Ai mù? Ai sáng? – R. Veritas

(Trích trong ‘Niềm Vui Chia Sẻ’)

Trong tập truyện có tựa đề: “Một trăm lẻ một giai thoại về Thiền”, tác giả Xen-da-ki có ghi lại câu chuyện sau đây:

Thời xa xưa, mỗi lần ra khỏi nhà trong đêm tối, người Nhật Bản thường dùng những chiếc lồng đèn. Một đêm kia, một người mù đến thăm một người bạn. Lúc ra về thấy người mù đi hai tay không người bạn mới lấy một chiếc lồng đèn trao cho anh ta. Nhưng người mù từ chối và hỏi:

- Đối với một người mù như tôi th́ cầm chiếc lồng đèn để làm ǵ? Bóng đêm hay ánh sáng đối với tôi đều như nhau cả.

Người bạn trả lời:

- Tôi vẫn biết rằng anh không cần lồng đèn để soi đường. Nhưng nếu anh không cầm trong tay th́ kẻ khác sẽ không thấy anh và như vậy có thể sẽ đụng vào anh.

Nghe thế, người mù đành cầm lấy lồng đèn ra về. Đi được một đoạn đường, người mù bị một kẻ đi đường tông vào ḿnh. Không tự chế được, người mù quát tháo inh ỏi:

- bộ đui sao? Không thầy chiếc lồng đèn tôi đang cầm đây sao?

Người kia b́nh tĩnh phân trần:

- Này ông bạn, ông bạn đang cầm lồng đèn. Nhưng ngọn đèn bên trong đă tắt rồi.

Thế là người mù cầm đèn cũng không thấy đường. C̣n người sáng mắt lại không thấy đèn của người mù. Vậy ai mới thật là người mù?

Thưa anh chị em,

Người mù là người đáng thương nhất. Người ấy sáng trong tăm tối và như bị giam trong tù ngục: không thấy đường đi, nơi ở, không thấy trời cao, cảnh đẹp, không thấy người ḿnh yêu thương… Nhưng khổ hơn nữa là mù tinh thần: Sống mà không biết cuộc sống sẽ đi về đâu? Tại sao phải sống? Sống cho ai và sống để làm ǵ?

Chúa Giêsu đă nói, sau khi người mù được thấy “Tôi đến thế gian để cho người không xem thấy được thấy và kẻ thấy lại nên đui mù”. Chúa Giêsu đă làm cho người mù được thấy. Ngài không chỉ tái lập người mù trong thế giới của giác quan mà c̣n đưa anh ta vào thế giới của niềm tin. Anh không chỉ thấy bằng mắt mà c̣n thấy bằng cặp mắt đức tin. Đức tin là một giác quan mới mà Thiên Chúa ban cho con người, nhờ đó con người có thể thấy được những thực tại vô h́nh, thấy được Thiên Chúa trong Đức Giêsu, thấy được sự sống, ánh sáng bên kia những mất mát, thất bại, khổ đau trong cuộc sống.

Chúa Kitô là ánh sáng cho trần gian. Ngài đến để soi sáng cho mọi người được nhận biết Thiên Chúa là t́nh thương cứu độ. Ngài đem ánh sáng đến cho đôi mắt của anh mù, đem ánh sáng đức tin đến cho anh để anh vừa được thấy Chúa và nhận được Ngài là Đức Kitô, là Chúa Cứu Thế. Ngược lại, những người Biệt Phái Pharisiêu, mắt vẫn mở và trông thấy Chúa Giêsu tỏ tường, nhưng ḷng họ vẫn đóng kín, không nhận ra Chúa trong t́nh thương cứu chữa. Họ đă từ khước ánh sáng, không tin nhận Đức Kitô. Th́ ra họ mở mắt mà không thấy. Thầy mà như mù. Được nghe lời Chúa giảng dạy, được chứng kiến các việc Chúa làm mà vẫn cố chấp không tin Ngài, đó là một t́nh trạng mù tinh thần, chính Chúa Giêsu đă lên tiếng cảnh cáo họ: “Nếu các ông đui mù th́ các ông đă chẳng có tội. Nhưng giờ đây các ông nói rằng chúng tôi thấy, nên tội các ông vẫn c̣n!”.

Thưa anh chị em,

Điều kiện tiên quyết cho những ai muốn bước đi trong ánh sáng, đó là phải nhận biết bóng tối mùa ḷa của chính ḿnh. Chỉ những ai biết ḿnh mù tối mới khát khao sự sáng và mới chân thành đón nhận ánh sáng. Ai đă thấy Chúa Kitô, đă biết Ngài mà không đón nhận và hiệp thông với Ngài, th́ thực sự là chưa thấy, chưa biết Ngài. Do đó, vẫn đi trong tối tăm. Ngược lại, ai đă tin, đă đón nhận và hiệp thông với Chúa Kitô là đă đi trong ánh sáng.

Trong bài đọc 2 hôm nay, Thánh Phaolô đă nhắc chúng ta điều đó khi ngài nói: “Trước kia, khi chưa lănh nhận bí tích Rửa Tội, chúng ta chưa biết Chúa Kitô, chưa tin nhận Chúa Kitô. Chúng ta c̣n tối tăm. Nhưng ngày nay, qua bí tích Rửa Tội trong Chúa Kitô, chúng ta đă thuộc về ánh sáng, đă là ánh sáng rồi. V́ vậy chúng ta phải đi trong ánh sáng, phải làm những việc tốt lành, công chính, chân thật, bác ái. Ngài kêu gọi những ai c̣n ngủ mê trong tối tăm tội lỗi, hăy tỉnh thức, hăy ra khỏi cơi chết để được ánh sáng của Chúa Kitô Phục Sinh chiếu soi” (x. Ep 5,8-14).

Như thế, sống tinh thần Mùa Chay là bước đi trong ánh sáng của Chúa Kitô, là làm bừng sáng lên ánh sáng của Tin Mừng trong cuộc đời chúng ta bằng những hành động cụ thể thiết thực, như Ngôn sứ Isaia đă kêu gọi chúng ta ngay từ đầu Mùa Chay: “Hăy xóa bỏ xiềng xích bất công, tháo gỡ ách nặng, trả tự do cho người bị áp bức, đập tan mọi thứ gông cùm, chia cơm bánh cho người đó, tiếp rước kẻ phiêu bạt không nhà, cung cấp áo quần cho ai rách nát, không né tránh trước đồng bào cốt nhục… Lúc đó, ánh sáng của anh em sẽ bừng lên như hừng đông” (Is 58,6-8).

Bởi v́, thưa anh chị em,

Tin vào Chúa Giêsu, như anh mù được chữa lành trong Tin Mừng hôm nay là phải gắn liền đời ḿnh với việc làm chứng cho Ngài, là phải đồng số phận với Ngài. Anh mù bị lôi ra để điều tra xét hỏi, bị xỉ vả, nhục mạ, nhưng anh đă đứng về phía Chúa Giêsu và trở thành người làm chứng cho Ngài, kể cả bị loại bỏ khỏi Hội đường Do Thái giáo. Bằng mọi giá, anh luôn trung thực với lời chứng của anh, đó là: “Đức Giêsu là người bởi Thiên Chúa mà đến”.

Cho thấy, anh mù là người đă được thấy sự thật và làm chứng cho sự thật. C̣n những người Biệt Phái Pharisiêu là những người có mắt mà không thấy. Họ mới thật là những người mù.

Anh chị em thân mến,

Hăy cảm tạ Chúa, v́ Ngài đă ban cho chúng ta đôi mắt sáng suốt của đức ti, nhờ đó chúng ta biết được ư nghĩa của cuộc đời, thấy được con đường chúng ta phải đi và những việc chúng ta phải làm để đạt đến hạnh phúc thật. V́ Chúa Giêsu đă nói: “Thầy là Ánh Sáng trần gian. Ai theo Thầy sẽ không đi trong tối tăm, nhưng sẽ có Ánh Sáng dẫn đến cơi trường sinh” (Ga 8,12).

 
 

6. Suy niệm của André Sève

XIN CHO CON NHỮNG CON MẮT ĐỂ ĐƯỢC THẤY NGÀI

Đây là bài tường thuật một phép lạ hay sao? Không phải, Gioan nói lên điều này trong hai chi tiết trong câu 41. Ngài thuật lại bước đường đức tin với đầy đủ chi tiết. Đầu tiên, tất cả đều là những người mù. Cuối cùng, một người được sáng mắt và nhiều người bị mù. Chúng ta gặp gỡ với bóng đêm và với Giêsu – Ánh sáng.

Đó là bóng đêm sự dữ và tội lỗi. Đứng trước người mù từ khi mới sinh ra, các môn đệ muốn t́m hiểu.

- Làm sao người ta lại bị mù từ lúc mới sinh, lỗi tại ai?

Chúa Giêsu gạt bỏ một cách nh́n sai về sự vật: thiết lập quan hệ giữa người tàn tật và tội lỗi. Nhưng Ngài không đưa ra một lối giải thích khác, Ngài chỉ muốn là ánh sáng để chúng ta có thể sống điều chúng ta phải sống.

Điều ác kinh khủng nhất, màn đêm ghê gớm nhất, chính là thiếu vắng sự gặp gỡ này với ánh sáng: “Màn đêm tối, và Ta là ánh sáng”.

Phép lạ sẽ là dấu hiệu lớn lao này: Chúa Giêsu ban cho con mắt để được thấy. Nhưng từ chính dấu hiệu này, người mù hoàn toàn đạt được mục đích khi gặp gỡ Chúa Giêsu – Ánh sáng, và những “Người Do thái” (những người chống đối) th́ bị thất bại. Người mù ra khỏi bóng đêm: “Lạy Chúa, tôi tin Ngài”. C̣n người Do thái th́ dấn ḿnh vào bóng đêm: “Ông Giêsu này là người tội lỗi”.

Người mù tuyệt vời! Bổn mạng của những người t́m kiếm ánh sáng. Người mù một mực hướng tới mầu nhiệm Giêsu mà không để ḿnh bị những “người thông thái” khủng bố, và thậm chí nói khôi hài khi mọi người run sợ. Ở đây Gioan viết một trang hết sức sống động, xen kẽ những câu hỏi và những thái độ tức giận: Người ấy là ai? Người ấy đă làm ǵ cho anh? Người ấy ở đâu? Người ấy là ai vậy? Và anh, anh bảo người ấy là ai? Người này không từ Thiên Chúa mà đến! Nhưng nếu thế th́ làm sao người âư có thể làm được những điều như thế? Anh là môn đệ của người đó sao? Anh là kẻ sinh ra trong tội lỗi!

Họ nói “chúng tôi, chúng tôi là những người thông thài, thế mà họ không thấy ǵ. Người mù trả lời “tôi không biết ǵ hết”, và anh ta dần dần thấy ánh sáng. Anh nói: “người ấy”, rồi sau đó lại bảo “Ngài đến từ Thiên Chúa”, và cuối cùng là “Lạy Chúa!”.

Người ta có thể đọc đi đọc lại Phúc Âm mà vẫn không thấy Đức Giêsu. Ngay từ đầu, Gioan không ngừng lặp lại điều đó: “Ánh sáng chiếu soi đêm tối, nhưng đêm tối không hiểu được ánh sáng” (Ga 1,5). Đứng trước người mù “thấy” được Ngài và những người Pharisêu nh́n Ngài mà không thấy Ngài, Chúa Giêsu bắt buộc phải nhận xét điều xảy ra khi Ngài xuất hiện: “Người mù trở nên sáng mắt và người sáng mắt trở nên mù”.

Nhưng tôi biết, tôi thấy! Không, chúng ta đọc trang Phúc Âm này đến trang Phúc Âm khác, ngày này qua ngày khác, và chúng ta chỉ “ cố gắng” để thấy Ngài mà thôi. Chúng ta là những kẻ mù được Chúa Giêsu cho mắt hai lần: lần đầu để nh́n Ngài và lần sau để thấy Ngài. Chúng ta đừng ngần ngại lặp đi lặp lại lời cầu nguyện này cho tới giây phút cuối cuộc đời: “Lạy Chúa Giêsu, xin cho con những con mắt để được thấy Ngài”.

 
 

7. Đức tin

Mù ḷa là một nỗi bất hạnh. Thà chết c̣n hơn bị mù. Người mù nhất là mù từ hồi bẩm sinh, không phải chỉ là một thiệt tḥi cho đôi mắt, mà c̣n thiệt tḥi cho toàn thể con người và cuộc đời. Thế giới xinh đẹp này đă chết đi trong ḷng họ. Họ không có quan niệm ǵ về màu sắc, về h́nh dáng những người thân yêu. Ánh sáng và bóng tối cũng như văn minh tiến bộ cũng như không. Đă vậy, họ c̣n mang nặng mặc cảm tự ti, bất an, lệ thuộc và bị bỏ rơi.

V́ thế, chúng ta hiểu được nỗi khao khát được sáng, dù chỉ rất lờ mờ. Họ làm bất cứ chuyện ǵ để được sáng, như người mù bẩm sinh hôm nay đă vận dụng tới cả đức tin:

- Lạy Ngài con tin.

Đức tin của anh thật sáng giá. Anh tuyên xưng đức tin trước ṭa án, trước công chúng và trước Chúa Giêsu, Đấng đă làm phép lạ cho anh. V́ tin vào Ngài mà anh bị cha mẹ tránh xa không bênh đỡ, bị hội đồng Do Thái trục xuất ra khỏi cộng đoàn, cắt đứt mọi liên hệ trong một thời gian dài vô hạn định. Người ta lên án anh:

- Toàn thân mày sinh ra trong đống tội lỗi.

Một ḿnh anh cô đơn, đứng riêng một phe, tách biệt khỏi cộng đoàn chỉ v́ đức tin. Đức tin làm cho chúng ta cũng phải “chia ĺa” với cả những người thân yêu nhất trong gia đ́nh, nhưng lại làm cho chúng ta gần gũi Thiên Chúa hơn cả.

Đức tin của người mù hôm nay cũng giúp chúng ta nh́n lại đời sống đức tin của ḿnh.

Có người đời sống đức tin lên xuống như nhiệt độ của kẻ bị sốt. Nhất là đối với tuổi trẻ mới lớn, đang đứng trước những khúc quanh của muôn gịng thác tư tưởng.

Có người trưởng thành mà đời sống đức tin vẫn cứ lên xuống bất tử, chỉ v́ họ sống theo cảm xúc, lệ thuộc vào ngoại cảnh hay vào những người chung quanh. Một đời sống đức tin lung lay như vậy nhất định sẽ không thể nào nhận biết Chúa, sẽ không thể nào nắm vững được Chúa, chưa tin nhận Chúa là Đấng phải tin cậy. Chúa phán:

- Phải thờ lạy Chúa trong tinh thần và chân lư.

Điều đó có nghĩa là phải thờ lạy Chúa với tất cả tấm ḷng chân thành v́ Chúa nh́n thấy tự bên trong. Nhưng đồng thời c̣n phải thờ lạy Chúa trong chân lư.

Trên thế giới này biết bao nhiêu người sùng kính và trung thành với giáo chủ của họ hơn chúng ta, nhưng họ không có chân lư hướng dẫn, c̣n chúng ta, chúng ta có chân lư hướng dẫn, nhưng chúng ta lại không chịu làm theo.

Thực vậy, có những người đời sống đức tin luôn thay đổi theo cảm xúc và tùy theo hứng. Đó là điều rất tệ hại. Họ không giúp ích ǵ cho ai được, v́ chính họ cũng đang chao đảo, ngả nghiêng.

Ngoài ra, có những người cuộc sống trở nên quá êm ả b́nh thản, không một chút lo âu, không một sự phấn đấu, đức tin của họ cũng sẽ mau phai tàn. V́ cuộc đời quá b́nh thản, quá dư thừa, khiến họ không c̣n chiến đấu và cầu nguyện nữa. Trước mặt Chúa chúng ta không có một chiến tuyến nào rơ rệt để phải xử dụng đến đức tin. Đức tin lúc đó như một viên ngọc lu mờ v́ không được mài dũa. Chúng ta xin Chúa đánh thức chúng ta dậy đừng để chúng ta sống trong cảnh êm xuôi ru ngủ để rồi xa ĺa Chúa.

Sau cùng có những người đời sống đức tin đang vững chắc nhưng lại gặp nhiều thử thách nặng nề của hiểu lầm, của tai ương và bệnh tật. Trong trường hợp này, chúng ta hăy thận trọng. Đừng nh́n vào quá khứ hay hiện tại, nhưng hăy vươn tới tương lai. Phải nhắm tới mục đích của những khó khăn thử thách. Một người càng kiên vững, th́ đức tin càng bị tôi luyên cho đến lúc gặp được chính Thiên Chúa.

Đừng để cho nghịch cảnh làm chủ đời sống đức tin. Nhưng hăy noi gương anh mù, can đảm tuyên xưng Chúa trước mặt mọi người v́ đức tin đ̣i hỏi một lập trường công khai và quyết liệt. 

 
 

8. Cửa sổ tâm hồn

Chuyện kể rằng, có một người mù lúc nào cũng kết thúc lời cầu nguyện của ḿnh bằng câu: “Nếu điều đó có ích cho phần rỗi con”.

Một hôm, người ta dẫn ông đến trước mộ thánh Tôma thành Cantorbery để xin Người chữa cho ông sáng mắt. Ong được nhận lời. Mắt ông liền mở ra. Cảnh vật tưng bừng reo vui trước mắt ông. Khi nỗi vui mừng đầu tiên trôi qua, ông mới chợt nhớ là ḿnh đă quên thêm vào lời cầu nguyện câu kết thúc: “Nếu điều đó có ích cho phần rỗi con”.

Ông liền trở lại viếng mộ thánh, và xin được mù trở lại nếu điều đó đem lại lợi ích cho linh hồn ông. Thế là ông lại mù như trước.

Người đàn ông trong câu chuyện trên đây tuy bị mù về đôi mắt thể xác, nhưng lại ngời sáng về đôi mắt đức tin. Đôi mắt đức tin của ông bừng sáng khi ông bằng ḷng hy sinh đôi mắt tinh anh của thể xác để đổi lấy đôi mắt trong vắt của linh hồn.

Người mù từ lúc mới sinh trong Tin Mừng hôm nay quả là một tấm gương sáng chói cho mỗi người tín hữu chúng ta: Được chữa lành đôi mắt thể xác là một hồng ân cao cả. Nhưng c̣n tuyệt vời hơn nữa, chính Đức Giêsu đă khai mở đôi mắt đức tin cho anh, để anh nhận ra Người là một ngôn sứ, là người bởi Thiên Chúa mà đến, là Ánh sáng của trần gian.

Nhưng đâu phải một sớm một chiều mà anh có được đức tin ngời sáng. Sau khi được sáng đôi mắt thể xác, anh đă phải ṃ mẫm đi trong đêm tối của đức tin. Anh đă phải vượt qua một chặng đường dài đầy cam go thử thách của tôn giáo, của lề luật, của những người Pharisêu sáng mắt mà như mù ḷa. Con đường đi tới đức tin của anh là con đường đầy chông gai, nguy hiểm. Hành tŕnh đức tin của anh cứ bị khựng lại bởi những lời hạch sách, ngăn đe, dọa nạt của giới lănh đạo tôn giáo.

Cuối cùng, th́ anh đă vượt qua cuộc hành tŕnh đầy cam go để đến với đức tin ngời sáng, như đôi mắt của anh vừa được chữa lành. Trong khi người ta phủ nhận Đức Giêsu là người của Thiên Chúa, thậm chí c̣n kết án Người chữa bệnh vào ngày Sabbat, th́ chính anh, người mù từ lúc mới sinh, lại can đảm bênh vực cho Đức Giêsu và dơng dạc tuyên xưng niềm tin của ḿnh: “Thiên Chúa không nhậm lời những kẻ tội lỗi, c̣n ai kính sợ Thiên Chúa và làm theo ư của Người, th́ Người nhậm lời kẻ ấy. Xưa nay chưa hề nghe nói có ai đă mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh. Nếu không phải là người bởi Thiên Chúa mà đến, th́ ông ta đă chẳng làm được ǵ” (Jn 9, 31-33).

Lư luận của anh mù đă làm xôn xao giới lănh đạo Do thái giáo, v́ nếu Đức Giêsu là người tội lỗi như họ kết án th́ làm sao có thể mở mắt cho người mù được? Hóa ra, người mù th́ lại sáng mà người tưởng ḿnh sáng lại hóa ra mù.

Họ mù quáng v́ luôn cố chấp trong ư nghĩ lỗi thời, họ cho ḿnh quyền nắm giữ đạo đức truyền thống, nên những ǵ đi ngược với truyền thống đều là sai lạc, phải loại trừ.

Họ mù quáng v́ họ tự cao tự đại, luôn cho ḿnh là người tinh thông luật đạo, lại thánh thiện đức độ hơn người, nên họ không bao giờ nhận ḿnh sai sót lầm lỗi.

Họ mù quáng v́ ḷng họ chai đá, không cảm thông được nỗi bất hạnh của kẻ mù ḷa, cũng chẳng chia sẻ được niềm vui của người được sáng mắt.

Và nhất là họ mù v́ họ đă không nhận ra người đă làm cho anh mù được sáng mắt, chính là Đức Giêsu Kitô: “Đấng là ánh sáng thế gian”. Phải sống nhỏ bé trước mặt Chúa cả khi người ta là vua Đavid.

Nguy hiểm biết bao khi luôn cho ḿnh đă nh́n rơ. Trong bao cái chi li của đời sống làm sao chúng ta nh́n thấy hết mọi vấn đề. Cái nh́n vừa mênh mông vừa thiếu sót làm sao! Cái nh́n sai nào cũng gây bất công và đau khổ cho người khác. Tiêu chuẩn để khỏi phải hối hận v́ gây đau khổ cho người khác là hăy nh́n bằng đôi mắt xót thương.

Mù ḷa thể xác đă là một bất hạnh không ai mong đợi, nhưng mù ḷa tâm hồn c̣n là một tai họa khủng khiếp nhất. Người ta có thể trở nên mù ḷa khi cố chấp không đón nhận sự thật: Sự thật về cái yếu đuối bất toàn của ḿnh, sự thật về một Đức Kitô bởi Thiên Chúa mà đến, Đấng là Ánh sáng thế gian. Chính người đă tuyên bố: “Sự thật sẽ giải thoát chúng con” (Jn 8, 32). Sự thật chính là Đức Kitô và những ǵ Người đă loan báo. Tin vào sự thật là tin rằng Người sẽ giải thoát chúng ta khỏi mù ḷa thiêng liêng. Tin vào sự thật là tin rằng Người là Ánh sáng thế gian. Tin vào sự thật là sẵn sàng bước theo Ánh sáng của Người.

 
 

9. Người mù

Qua đoạn Tin Mừng vừa nghe, tôi muốn chia sẻ hai điểm.

Điểm thứ nhất đó là thái độ của những người chung quanh đối với anh mù.

Nh́n thấy anh mù ngồi ăn xin bên vệ đường, thay v́ xót thương th́ người ta lại cho là đáng kiếp. Kẻ th́ bảo t́nh trạng mù ḷa ấy là do tội lỗi của cha mẹ, bởi v́ Thiên Chúa trừng phạt tội lỗi của cha mẹ nơi con cái. Kẻ th́ bảo Thiên Chúa thấy trước những tội lỗi, nên đă trừng phạt anh ta từ lúc mới sinh. Tựu trung lại chính tội lỗi và sự vi phạm giới luật Thiên Chúa đă dẫn tới t́nh trạng bi đát ấy.

Cuộc tranh luận không phân thắng bại và các môn đệ bèn phải thỉnh ư Chúa Giêsu. Các ông hỏi:

- Thưa Thầy, vậy th́ ai đă phạm tội, anh hay cha mẹ của anh, để rồi bản thân anh bị mù ḷa.

Chúa Giêsu, lúc bấy giờ có lẽ đă nh́n anh bằng một cái nh́n cảm thông. Con người ta thường tỏ ra cay độc khi xét đoán, nhưng Chúa th́ khác, Ngài đă trả lời như sau:

- Không phải v́ anh hay cha mẹ anh đă phạm tội, nhưng để công việc của Thiên Chúa được tỏ hiện nơi anh.

Chúng ta là những người đau khổ. Nào là đau khổ phần hồn, nào là đau khổ phần xác. Chẳng hạn như bệnh tật, nghèo túng, tang tóc. Đau khổ như một cái ǵ gắn liền với thân phận con người, như một đám mây đen che phủ cuộc đời chúng ta. Và nhiều khi, trong những giờ phút tăm tối ấy, chúng ta đă kêu lên:

- Tôi đă làm ǵ nên tội mà phải khổ thế này.

Chúng ta hăy b́nh tĩnh và suy nghĩ, đồng thời dưới ánh sáng đức tin, chúng ta thấy đau khổ không phải chỉ là hậu quả của tội lỗi, mà nó c̣n mang một ư nghĩa cao cả hơn nhiều, bởi v́ những công việc của Chúa phải được thực hiện nơi bản thân chúng ta.

Thực vậy, nếu chúng ta biết can đảm chấp nhận những gian nguy thử thách, th́ t́nh thương và ân sủng của Chúa sẽ được biểu lộ nơi chúng ta. V́ thế, đừng phàn nàn oán trách, đừng bực bội tức tối như những kẻ không có đức tin. Hăy mang lấy cây thập giá đời ḿnh như lời Chúa Giêsu đă truyền dạy.

Điểm thứ hai chúng ta cùng nhau chia sẻ, đó là phép lạ Chúa Giêsu đă thực hiện.

Phúc âm kể lại rằng: Ngài lấy nước bọt trộn lẫn với đất rồi bôi lên mắt anh và bảo:

- Hăy đi rửa ở giếng Siloe th́ anh sẽ được khỏi.

Anh đă làm theo lời căn dặn của Chúa Giêsu và mắt anh đă được sáng. Trước phép lạ quá hiển nhiên ấy, người ta đâm nghi ngờ không biết có phải là chính anh hay không? Để rồi anh đă phải lên tiếng xác nhận và kể lại những sự việc đă xảy đến với ḿnh.

Chúng ta chia sẻ nỗi bất hạnh khi anh bị mù, cũng như niềm vui khi anh được sáng. Niềm tin tưởng và cậy trông của anh đă được ân thưởng một cách xứng đáng. Theo lời chỉ dẫn của Chúa Giêsu, anh đă đi rửa tại giếng Siloe và anh đă được khỏi. Từ đó chúng ta rút ra một kinh nghiệm sống, đó là ai tin tưởng vào Chúa, sẽ t́m thấy một nơi nương tựa c̣n vững hơn cả núi đá.

Đôi khi chúng ta than phiền về gánh nặng cuộc đời. Thiên Chúa biết cây thập giá chúng ta đang vác và với những hy sinh gian khổ. Ngài không bao giờ đặt trên vai chúng ta một gánh nặng vượt quá sức của chúng ta.

Hăy chấp nhận với ḷng tin yêu để những hy sinh gian khổ đem lại lợi ích thiêng liêng cho chúng ta, bởi v́ tất cả đều là hồng ân của Chúa. 

 
 

10. Ánh sáng

Khi William Montague Dyke được 10 tuổi, cậu đă bị mù mắt trong một tai nạn. Mặc dù bị tàn tật, William đă tốt nghiệp đại học ở Anh Quốc với bằng danh dự ưu hạng. Khi c̣n ở nhà trường, anh đă yêu người con gái của một sĩ quan cao cấp của hải quân hoàng gia Anh, và họ đă hứa hôn với nhau. Không lâu trước đám cưới, William đă được giải phẫu với hy vọng có thể phục hồi lại thị giác, nếu cuộc giải phẫu thành công. C̣n nếu thất bại, anh sẽ bị mù suốt đời. William đă muốn giữ nguyên những giải băng trên mặt cho đến ngày lễ cưới. Nếu cuộc giải phẫu thành công, anh muốn rằng người đầu tiên nh́n thấy sẽ là cô dâu.

Ngày đám cưới đă đến. Rất nhiều quan khách được mời, gồm cả hoàng gia, các thành phần trong nội các chính phủ, và nhiều vị thân hào nhân sĩ nổi tiếng trong xă hội. Tất cả đă qui tụ nhau lại để chứng kiến những lời đoan hứa của đôi tân hôn. Cha của chú rể, William Hart Dyke và ông bác sĩ giải phẫu mắt đứng bên cạnh chú rể với đôi mắt vẫn c̣n bị băng kín. Tiếng kèn trumpet từ chiếc đàn organ trỗi lên bắt đầu cho từng bước chân hồi hộp của cô dâu từ từ tiến bước trên nền vải trắng dẫn lên bàn thờ. Ngay khi cô dâu tới bàn thờ, bác sĩ giải phẫu lấy từ trong túi áo ra một cái kéo để cắt những miếng băng bịt mắt của William. Sự im lặng căng thẳng bao trùm lấy nguyện đường. Cả cộng đoàn nín thở chờ đợi xem William có thể nh́n thấy cô dâu đang đứng trước mặt chú rể hay không. Khi vừa đứng đối diện với cô dâu, những lời nói mừng rỡ của William vang lên khắp giáo đường: “Em đẹp hơn anh tưởng tượng nhiều!”

Tác giả đă kết luận câu chuyện bằng những hàng chữ như sau: “Một ngày nào đó những miếng băng che phủ con mắt của chúng ta sẽ được lấy đi. Khi chúng ta đối diện với Chúa Giêsu Kitô và nh́n thấy khuôn mặt của Ngài lần đầu tiên, vinh quang sáng ngời của Ngài sẽ chiếu sáng rực rỡ và huy hoàng hơn bất cứ cái ǵ chúng ta đă từng tưởng tượng ra trong cuộc đời này”.

Trong bài Phúc âm hôm nay, Chúa Giêsu chữa người mù sáng mắt. Ngài không chỉ mang lại thị giác cho người mù, nhưng c̣n mang lại ánh sáng đức tin nữa. Anh được khỏi mù cả về thể lư lẫn tinh thần. Tự bản chất, câu chuyện chữa lành anh mù là câu chuyện của đức tin. Khi anh tuyên xưng đức tin nơi Chúa Giêsu, anh không chỉ nh́n thấy Chúa Giêsu một cách thể lư, nhưng c̣n nh́n thấy Ngài là một Đấng được sai đến bởi Thiên Chúa, Đấng Cứu Độ, Con Thiên Chúa, “ánh sáng các dân tộc” như Công đồng Vatican II đă viết:

“Chúa Kitô là ánh sáng các dân tộc: vậy, hội họp nhau đây trong Thánh Thần, thánh Công đồng nồng nàn ước nguyện rằng, bằng cách loan báo Tin mừng của Phúc âm cho tất cả các tạo vật, ḿnh sẽ tỏa xuống trên mọi người sự sáng của Chúa Kitô đang chiếu sáng trên khuôn mặt của Giáo Hội” (Lumen Gentium, đoạn 1).

Augustinô là một người ngoại giáo trước khi gia nhập đạo Công giáo, trong khi mẹ của ngài, bà Monica lại là một người Công giáo rất đạo đức. Bà không ngừng cầu nguyện cho ngài. Ngay từ khi c̣n bé, cậu đă gây ra đủ mọi thứ vấn đề. Càng lớn càng trở nên tệ hơn, Augustinô đă bị dằn vặt bởi những nghi ngờ và sợ hăi. Đối với ngài, Thánh Kinh có vẻ như điên khùng! Cuộc đời của Augustinô đă bắt đầu thay đổi từ khi kiếm được việc dạy học ở thành phố Milan, nước Ư. Ở đây, ngài có cơ hội nghe những bài giảng thu hút của thánh Ambrose, tổng giám mục Milan. Chính những bài giảng này đă lôi cuốn ngài đến nhà thờ thường xuyên. Và sau cùng, thánh Ambrose đă rửa tội và đưa Augustinô gia nhập Giáo Hội.

Sau khi trở lại, Augustinô đă viết: “Lạy Chúa, con đă yêu Chúa quá trễ. Tiếc thay sự đẹp đẽ của những ngày xa xưa… Con đă yêu Chúa quá trễ. Và ḱa hăy xem Ngài đă ngự trị ở trong con, và con th́ lại cứ kiếm t́m Ngài ở bên ngoài… Ngài đă ở với con, nhưng con lại không ở với Ngài… Ngài đă kêu gọi con, xuyên qua sự giả điếc làm ngơ của con. Ngài đă lóe sáng, chiếu soi và đánh tan sự mù ḷa của con… Ngài đă đụng đến con và thiêu đốt con cháy lên trong sự an b́nh của Ngài”. 

 
 

11. Ánh sáng

Trước ngày lănh nhận Bí tích Rửa tội, một cô gái đă chia sẻ câu chuyện của đời cô: “Ba tôi là người Công giáo, nhưng ông đă bỏ đạo khi lấy má tôi. Điều này làm ông nội tôi rất khổ tâm. Khi tôi được 15 tuổi th́ ông tôi bị một chứng bệnh trong óc và chẳng bao lâu th́ bị mù. Thấy hoàn cảnh tội nghiệp, tôi xin phép ba má về sống với ông tại một vùng quê, cách xa nhà thờ Công giáo khoảng 600 thước. Công việc chính của tôi tại đây, ngoài việc tiếp tục đến trường, là nấu ăn và dắt ông nội đến nhà thờ dự lễ vào mỗi sáng Chúa nhật. Trên quăng đường quen thuộc này, ông thường kể cho tôi những cảm nghiệm của ông về đức tin, về Thiên Chúa, về Chúa Kitô. Đôi khi nhắc lại những câu Kinh thánh hay những lời linh mục giảng dạy. Tôi luôn chăm chú nghe, không phải v́ thích thú, nhưng v́ muốn làm vui ḷng ông.

Cho đến một lần kia, khi cùng với ông trên đường tới thánh đường tham dự lễ Giáng sinh, tôi cảm thấy như có một tiếng mời gọi huyền nhiệm nào đó đang vang dội trong tâm hồn, khiến tôi bồi hồi xúc động. Tôi kéo tay nội đi thật nhanh. Bỡ ngỡ, nội hỏi tôi: “Sao bữa nay con đi nhanh quá vậy?” Tôi im lặng… Khi chúng tôi vừa đặt chân tới cửa nhà thờ, th́ cặp mắt tôi như đă mờ hẳn đi v́ những giọt lệ cứ trào ra. Không thể giữ lại những cảm xúc cho riêng ḿnh, tôi ôm chầm lấy nội và nói: “Nội ơi, hôm nay con đă thực sự t́m thấy Chúa”. Ông hỏi: “Cháu nói thế có nghĩa là ǵ?” “Nội biết không, những lời nội nói cho cháu nghe trên quăng đường này vào mỗi sáng Chúa nhật đă cho cháu ánh sáng để nhận ra Chúa. Cháu dẫn nội đến nhà thờ, nhưng chính nội đă dẫn cháu đến với Chúa”. Ngừng mấy giây lau khô những giọt lệ, cô gái tiếp: “Đó là lư do tại sao tôi có mặt trong lớp giáo lư này”.

Sách Giáo lư Công giáo số 89 viết rằng: “Có một mối liên hệ chặt chẽ giữa đời sống tinh thần của chúng ta và các tín điều. Các tín điều là những ánh sáng trên con đường đức tin của chúng ta, chúng soi sáng và làm cho con đường này được vững chắc. Ngược lại, nếu cuộc sống của chúng ta ngay thẳng, trí tuệ và tâm hồn chúng ta sẽ rộng mở để đón nhận ánh sáng của các tín điều đức tin”.

Albert Stauderman đă dùng một ví dụ cụ thể để nói về sức mạnh của đức tin: “Đức tin tạo nên sức mạnh và ân sủng của Thiên Chúa có hiệu quả trong đời sống của chúng ta. Ở đâu không có đức tin, th́ ngay chính Thiên Chúa cũng không thể làm ǵ được. Xin trích dẫn một ví dụ cho dễ hiểu. Xung quanh chúng ta có rất nhiều làn sóng vô tuyến truyền thanh được phát ra từ các tổng đài. Nó thấm nhập vào mọi nơi chốn, nhưng nếu không có máy radio để đón nhận những làn sóng này, và phát ra âm thanh cho bạn nghe, th́ những làn sóng đó cũng vô ích và không được ai biết tới. Xin bạn hăy nhớ rằng ở một nơi trên đường mục vụ của Chúa Giêsu, chính Ngài cũng đă không làm một phép lạ nào v́ sự thiếu ḷng tin của họ. Nếu Thiên Chúa không có một chút quyền lực nào trong cuộc đời của bạn như là Ngài vẫn có, th́ hăy nh́n vào chính bên trong con người của bạn. Có lẽ cái đài radio nhận làn sóng của bạn đă bị tắt rồi. Đức tin có thể làm cho bạn tràn ngập sức mạnh của Thiên Chúa; và ngược lại, vắng bóng đức tin sẽ làm cho bạn trở nên bất lực và thống khổ”. Khi Chúa Giêsu c̣n ở trần gian, Ngài là ánh sáng thế gian. Nhưng qua phép rửa tội, người Kitô hữu đă nhận được Ngôi Lời là “ánh sáng đích thực soi sáng mọi người”, và “sau khi được soi sáng như thế”. Họ trở nên “con của sự sáng”, và chính bản thân họ là “ánh sáng”. Không có sự đui mù nào đáng sợ cho bằng sự đui mù tinh thần. Không yêu mến tha nhân, không sống theo giảng huấn của Chúa Giêsu, đó là mù ḷa tinh thần. Không sống trung thành với những lời hứa khi chịu phép rửa tội, không thực hành đức tin Công giáo, chểnh mảng tham dự bàn tiệc Thánh thể, đó là mù ḷa tinh thần. Mùa chay là thời gian thuận tiện giúp chúng ta ra khỏi bóng tối của sự mù ḷa tinh thần để đến với ánh sáng cứu độ của Chúa Giêsu Kitô. 

 
 

12. Đức tin

Có một người kia, sinh ra đă bị mù, anh sống trong một gian pḥng, bởi v́ không nh́n thấy ǵ nên anh phủ nhận tất cả những ǵ những người chung quanh quả quyết là có: “Tôi không tin, v́ tôi có thấy đâu nào”. Một vị lương y thấy vậy th́ thương hại anh, ông đi t́m một thứ linh dược chữa cho anh được sáng mắt, anh sung sướng quá, tự phụ nói: “Giờ đây tôi đă thấy được tất cả sự thật chung quanh tôi rồi”. Nhưng có người nói với anh: “Bạn ơi, bạn mới chỉ thấy được những vật chung quanh bạn trong căn pḥng này thôi. Như thế có là bao, ngoài kia người ta c̣n thấy được mặt trời, mặt trăng và các tinh tú hằng hà sa số, c̣n biết bao vật khác mà bạn chưa thấy, bạn đừng tự phụ như vậy”. Anh tỏ vẻ không tin, lại c̣n nói mạnh hơn: “Làm ǵ có được những cái đó, những ǵ có thể thấy được, tôi đă thấy tất cả rồi”.

Một vị y sĩ khác lên tận núi cao, gặp được Sơn Thần chỉ cho một thứ linh dược khác, đem về giúp cho anh được cặp mắt sáng hơn và thấy xa hơn. Bây giờ anh thấy được mặt trời, mặt trăng và các tinh tú trên không trung. Mừng quá và ḷng tự phụ tự đắc lại tăng thêm, anh nói với mọi người: “Trước đây tôi không tin, nhưng bây giờ tôi thấy, tôi tin. Như thế giờ đây không c̣n có ǵ mà tôi chẳng thấy, chẳng biết, đâu c̣n ai hơn tôi được nữa”.

Thấy anh ta tự phụ như vậy, một hiền nhân nói với anh: “Cậu ơi, cậu vừa hết mù, nhưng cậu cũng vẫn chưa biết ǵ cả. Tại sao cậu lại quá tự phụ như thế? Với chừng mực và giới hạn của tầm mắt, cậu làm ǵ biết có những vật ngoài ngàn dặm mà mắt cậu không làm sao thấy được. Cậu có thấy được những nguyên nhân nào đă cấu tạo ra cậu khi cậu c̣n nằm trong bào thai của mẹ cậu chăng? Ngoài cái vũ trụ nhỏ bé mà cậu đang sống đây, c̣n không biết bao nhiêu vũ trụ khác vô cùng to lớn và nhiều không kể hết như cát ở băi biển, cậu có thấy không? Tại sao cậu dám tự phụ bảo rằng: “Tôi thấy cả, tôi biết cả rồi”. Cậu vẫn c̣n là một anh mù, cậu vẫn c̣n lấy tối làm sáng, lấy sáng làm tối”.

Đó là câu chuyện của một anh mù bẩm sinh ở Ấn Độ. C̣n câu chuyện của anh mù, cũng mù từ bẩm sinh, kể lại trong bài Tin Mừng, th́ lại khác hẳn: trong khi mù và sau khi được sáng mắt, anh luôn khiêm nhường, luôn nh́n nhận thân phận hẩm hiu buồn tủi của ḿnh. Ngược lại, những người sáng mắt th́ lại mù tối, kiêu ngạo trong sự mù tối của ḿnh, đó là những người Pharisêu. Chúng ta thấy sự khác biệt tàn nhẫn giữa đôi mắt của người mù và đôi mắt của những người Pharisêu. Đôi mắt thân xác của người này mù nhưng mắt tâm hồn anh lại sáng. Những người Pharisêu có đôi mắt thân xác không mù ḷa, nhưng đôi mắt tâm hồn đă chết. Sự khác biệt đó là niềm tin và đức tin: anh mù được phép lạ đă tin Chúa Giêsu. C̣n những người Pharisêu thấy phép lạ nhưng không tin Chúa.

Đây là một phép lạ đặc biệt chưa từng có trong nhân loại. Cho đến ngày nay, mặc dầu y khoa rất tiến bộ nhưng vẫn c̣n bó tay trước những người mù bẩm sinh. C̣n đối với những người v́ một lư do nào đó bị mù ḷa th́ y khoa có thể dùng một loại ra đa hay dùng con mắt của người khác thay vào th́ có thể thấy được. Trường hợp anh mù trong Tin Mừng, Chúa Giêsu không làm thế, Ngài không thay mắt cho anh, Ngài dùng quyền năng Thiên Chúa để làm một phép lạ phi thường cho anh được sáng mắt. Nhưng trên hết con mắt đức tin của anh được bừng sáng, anh nhận ra Đức Kitô mà nhiều người sáng mắt không nhận ra.

Theo ư nghĩa tượng trưng, trong phạm vi thiêng liêng, bệnh mù về tinh thần là t́nh trạng mê muội của những người sống trong tội lỗi và t́nh trạng mù quáng của những kẻ cố chấp. Vậy h́nh thức thứ nhất của bệnh mù về tinh thần là tội lỗi, nó che lấp mắt linh hồn làm cho linh hồn không nhận ra Chúa và cũng chẳng nhận ra thánh ư Chúa. V́ thế, Kinh Thánh gọi những người sống trong tội lỗi như ngồi trong chỗ tối tăm, ngồi trong bóng đêm, ngồi trong bóng sự chết. Một h́nh thức khác của bệnh mù tinh thần là sự cố chấp, tức là bảo thủ trong sự lập luận sai lầm hay càn dở của ḿnh và nhất định không chịu phục thiện. Chính v́ thế mà nhiều lần Chúa Giêsu đă gọi những người Pharisêu là những kẻ mù quáng, bài Tin Mừng hôm nay là một điển h́nh. Chúa đă nói: “Tôi đến thế gian này chính là để những kẻ không xem thấy th́ được xem thấy, c̣n những kẻ xem thấy sẽ trở nên đui mù”. Chúng ta thường nói về những người cố chấp: “Không ai điếc nặng cho bằng kẻ không muốn nghe”, th́ chúng ta cũng có thể nói về những người mù tinh thần: “Không ai mù quáng nặng cho bằng kẻ mở mắt mà không muốn xem”.

Chúng ta có đang sống trong t́nh trạng mù ḷa về tinh thần không? Chúng ta tội lỗi và cố chấp ư? Và hiện giờ chúng ta vẫn c̣n cố chấp trong t́nh trạng đó ư? Không được đâu. Chúng ta hăy đến với Chúa Giêsu để Ngài thắp sáng cuộc đời chúng ta như Ngài đă thắp sáng cuộc đời người mù xưa kia. Nói khác đi, trên đời này không ai có thể giải thoát chúng ta khỏi tội lỗi, v́ lư do ai cũng có tội, chỉ có một Đấng không có tội ǵ, tuyệt đối chí thánh, mới có quyền cứu giúp chúng ta mà thôi, đó là Chúa Giêsu. Vấn đề là chúng ta có bằng ḷng đến với Chúa không?

Người mù sung sướng biết bao khi đôi mắt anh mở ra và nh́n thấy Chúa Giêsu, vị ân nhân vĩ đại của ḿnh. Chúa đă thắp sáng đời anh. Trong Mùa Chay, chúng ta hăy đến với Chúa Giêsu, vị đại ân nhân của chúng ta, để Chúa mở mắt tinh thần cho chúng ta, để Chúa thắp sáng đời chúng ta.

 
 

13. Chúa Giêsu là ánh sáng

Chúng ta đă bước vào Chúa Nhật thứ 4 Mùa Chay. Mùa Chay là mùa hoán cải, cải thiện đời sống và làm mới lại cuộc đời. Giáo Hội chuẩn bị hướng chúng ta vào tuần thánh để chiêm ngắm Đức Kitô Cứu Thế và các hiệu quả của ơn cứu độ mà Ngài mang đến qua cuộc khổ nạn, phục sinh của Ngài. Lời Chúa hôm nay muốn giới thiệu Chúa Giêsu là sự sáng cho trần gian.

1. Đời người có hai nỗi khổ

Một con người đang sáng mắt, sẽ nh́n thấy vạn vật, bầu trời, tinh tú. Tất cả vũ trụ như bừng sáng với họ. Nhưng nếu v́ một lư do nào đó, họ bị khiếm thị. Vạn vật như tối đen. Xung quanh con người chỉ nhuộm mầu đen tối. Họ như mất hết tất cả mọi sự. Cuộc đời của họ như bị ch́m vào một bầu trời tăm tối. Tất cả giờ đây đối với người mù chỉ là u tối mà thôi. Đó là nỗi khổ của một con người bỗng mất đi sự sáng.

Ánh sáng rất cần thiết cho cuộc đời. Ta thử tưởng tượng, thế giới này không có ánh sáng. Vạn vật, sinh vật và con người đều không thể tồn tại. Thế giới không có ánh sáng là thế giới chết. Cây cỏ, loài vật và con người không thể nào phát triển tồn tại được. Con người lúc đó sẽ ch́m ngập trong nỗi khổ của sự chết. V́ tối đồng nghĩa với chết. Đó là nỗi đau khổ của những người bị mất ánh sáng.

Nỗi khổ thứ hai là khi con người bị đè bẹp, bị vùi dập và bị đẩy ra bên lề, không được nhận biết. Mỗi người đều có nhân vị riêng của ḿnh. Mỗi người đều phải được nh́n nhận. Ai cũng muốn được người khác biết tới. Dù ḿnh là hèn kém hay thiếu tài năng. Không được nh́n nhận, con người sẽ vô cùng khổ cực, v́ họ cảm thấy cô đơn, lẻ loi và bị bỏ rơi.

2. Chúa Giêsu chữa lành người mù bẩm sinh

Tin Mừng của thánh Gio-an trong tŕnh thuật 9, 1-41 cho chúng ta chứng kiến một phép lạ rất ly kỳ, ngoạn mục. Chúa Giêsu đă gặp gỡ một người mù bẩm sinh và với con người đầy quyền năng, giầu t́nh thương xót, Ngài đă chữa lành anh mù, làm cho anh ta nhận ra ánh sáng. Với ng̣i bút tài t́nh, với óc khôi hài hiếm có, thánh Gio-an trong đoạn Tin Mừng hôm nay đă diễn tả việc chữa lành anh mù một cách xem ra thiếu khoa học, khi Chúa Giêsu lấy nước miếng ḥa với bùn mà đắp vào mắt anh mù, rồi nói với anh đi rửa mắt ở sông Si-lô-ác. Anh mù làm theo lời Chúa, đi rửa mắt ở sông Si-lô-ác và anh được sáng mắt. Với một phép lạ ly kỳ, tài t́nh và xem ra rất dân gian như các thầy lang băm ở muôn thời. Chúa Giêsu đă làm cho anh mù sáng mắt. Tuy nhiên, các biệt phái và luật sĩ đă không tin vào phép lạ xem ra phản khoa học mà Chúa Giêsu vừa làm, nên họ đă cho mở cuộc điều tra để có cớ bắt tội Chúa Giêsu. Tuy nhiên, anh mù đă cương quyết xác nhận Chúa Giêsu đă chữa lành cho anh do quyền năng và t́nh thương của Chúa. V́ thế, anh nhất định phân bua với mọi người và ngay cả với các biệt phái, các luật sĩ: "Xưa nay chưa hề nghe nói có ai đă mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh. Nếu không phải là người bởi Thiên Chúa mà đến, th́ ông ta đă chẳng làm được ǵ " (Ga 1, 32-33 ).

Anh mù nhất quyết không âu lo, không sợ sệt, anh đă nói lên tất cả sự thật, cái sự thật hiển nhiên là trước kia anh ta mù ḷa, giờ đây, anh ta được sáng. V́ vậy, khi gặp lại Chúa Giêsu, anh ta rất vui mừng và ḷng tin đă xui khiến anh, thúc giục anh tin nhận Chúa Giêsu. Chúa Giêsu hỏi anh ta: "Anh có tin vào Con Người không?" (Ga 1,35). Anh nói: "Thưa Ngài, tôi tin" (Ga 1, 38). Rồi anh sấp mặt xuống trước mặt Người. Phép lạ Chúa Giêsu làm cho anh mù bẩm sinh thấy lại ánh sáng tượng trưng cho việc Chúa Giêsu ban lại sự sáng siêu nhiên cho con người. Trong đêm phục sinh, qua nghi thức làm phép lửa, rước nến, công bố Tin Mừng Phục Sinh. Phụng vụ sẽ giới thiệu Đức Giêsu như sự sáng bừng lên trong đêm đen, dẫn đưa nhân loại mới về Đất Hứa là Nước Trời.

3. Diễm phúc và bổn phận của ta

Trong bài đọc 2 hôm nay, thánh Phaolô đề cập đến diễm phúc, chúng ta đă được trở nên con cái sự sáng, nghĩa là được giải thoát khỏi cảnh tối tăm, được b́nh an trong cuộc sống, thấy rơ hướng đi và cùng đích đời ḿnh không c̣n phải lo âu, sợ sệt như bài đáp ca hát lên: "Lạy Chúa, dầu qua lũng âm u, con sợ ǵ nguy khốn, v́ có Chúa ở cùng. Côn trượng Ngài bảo vệ, con vững dạ an tâm. Chúa dọn sẵn cho con bữa tiệc ngay trước mặt quân thù. Đầu con, Chúa xức đượm dầu thơm, Ly rượu con đầy tràn chan chứa. " (Tv 23, 4-5)

Một điều khác chứng tỏ ḷng thương xót của Chúa. Đó là Thiên Chúa đă thực hiện ḷng xót thương của Ngài cách đặc biệt cho Đa-vit: Đavít được Chúa biết đến, kén chọn và xức dầu tấn phong. Đồng thời v́ đă là con cái sự sáng, chúng ta cũng được mời gọi, sống đời sống mới, khử trừ những việc làm của tối tăm, thực thi những việc lành hầu tôn vinh Chúa và làm chứng cho Chúa.

Chúng ta có thể dùng lời của J. Potin trong "Jésus, l? histoire vraie" (Cent. 1994, trang 364)để kết: "Trong lúc người mù được thấy, người Do-thái lại lao ḿnh vào sự mù tối. Những dấu lạ Đức Giêsu làm cho họ thêm cứng ḷng. Họ tưởng ḿnh biết v́ cho rằng ḿnh biết Mô-sê và Lề Luật cấm chữa bệnh vào ngày Sa-bát. Thật ra họ từ chối ánh sáng thật. Với Đức Giêsu, thảm trạng này làm thành một trường hợp phải đặt thành "vấn đề" trong tiến tŕnh ư định của Thiên Chúa, bởi lẽ những người không tin, người ngoại t́m thấy ánh sáng cho đức tin vào "Con Người", trong lúc đó, những kẻ "thấy", những người Do-thái lại trở nên mù tối, bị lóa mắt bởi những sự thật giả dối của họ. Đức Giêsu nói: "V́ thế họ ở trong tội lỗi của họ".

Lạy Chúa, xin cho chúng con hiểu được phép rửa chúng con đă lănh nhận, v́ phép rửa làm cho chúng con trở nên con cái Chúa, nghĩa là được ánh sáng sung măn của Chúa chiếu rọi. Lạy Chúa, xin cho chúng con biết nói như anh mù khi được sáng mắt: "Lạy Chúa, con tin". 

 
 

14. Định kiến – Lm Nguyễn Minh Hùng

Vui mừng trước thất bại của người khác, khổ sở khi người khác thành công. Chuyện không lạ ǵ trong nhân gian. Sẵn một định kiến không hay về Chúa Giêsu, người Do thái, đúng hơn, những người lănh đạo tôn giáo và chính quyền Do thái luôn luôn có sẵn một cái nh́n, một lối nghĩ, nặng nề hơn: một năo trạng đi từ thù ghét đến chống đối, và sau cùng là kết án Chúa Giêsu, và những ai có liên quan với Người, bất chấp tất cả, dù đó là lời nói hay, hành vi tốt, điều có lợi, việc cứu sống...

Bài Tin Mừng hôm nay là một trong rất nhiều những bằng chứng tố giác định kiến hẹp ḥi, bất nhân ấy. Một người mù từ khi mới sinh, được Chúa Giêsu chữa cho sáng mắt, lại bị đuổi ra khỏi hội đường v́ lư do: "Mày sinh ra trong tội". Thực ra anh ta chẳng làm ǵ nên tội, chỉ là người được chữa lành bệnh trong ngày Sabat, ngày lễ nghỉ của người Do thái. Thế là bị kết tội vi phạm ngày lễ nghỉ.

Dấu lạ sáng mắt của anh -- điều mà từ thủơ mới sinh, anh không thể có được. Ngay từ lúc lọt ḷng mẹ, anh đă phải chịu cảnh tối tăm, chắc chắn đă làm cho cha mẹ anh rất đau buồn. Lớn lên ư thức thân phận khiếm khuyết của ḿnh, chắc anh cũng mang mặc cảm, và ước mơ được nh́n thấy. Lẽ ra dấu lạ được sáng mắt ấy, phải là một tin mừng, một niềm vui trọng đại cho tất cả những ai biết anh, những ai đă từng thấy anh phải đi ăn xin, và mạnh hơn nữa: những ai đă từng rút tiền cho anh. Lẽ ra dấu lạ kỳ diệu ấy phải được mọi người ca tụng và truyền cho nhau như một huyền nhiệm mà người b́nh thường không làm nỗi. Bằng chứng là từ thuở anh mới sinh cho đến bây giờ, chưa có ai, dù một mảy may, có thể giúp anh thấy được, dẫu chỉ là một cái nháy mắt. Lẽ ra sau dấu lạ được sáng mắt này, anh phải được mọi người chúc mừng mới đúng. Nhưng hoàn toàn ngược lại, dấu lạ mà mọi người thời đó không ai dám nghĩ tới, lại bị coi là một hành động tội lỗi, kết quả được sáng mắt lại bị coi là kết quả của tội. C̣n Đấng đă chữa anh khỏi mù, Đức Giêsu, hơn cả những thầy thuốc lúc bấy giờ (đă không chữa được cho anh), lại bị coi là một kẻ tội lỗi. Họ nói về Chúa Giêsu thế này: "Người đó không phải bởi Thiên Chúa. Chúng ta biết người đó là một kẻ tội lỗi".

Chúng ta tự hỏi, tội lỗi có thể cho kết quả tốt không? Và hành vi tội lỗi của người này có thể bù đắp được khiếm khuyết của người kia sao? Chúa Giêsu trả lại hạnh phúc cho một người đau nỗi đau khiếm khuyết hạnh phúc ngay từ khi chưa biết nói, biết cười, đến khi bước vào tuổi trưởng thành, th́ hành vi hoàn trả ấy lại là đứa con của tội lỗi sao?

Đáng thương cho những người Do thái thời Chúa Giêsu. Thay v́ Chúa Giêsu trở nên chốn nương tựa cho niềm tin của họ vào Thiên Chúa, nhưng bởi đă nuôi sẵn trong tim, trong óc ḿnh một định kiến ganh tỵ, thù ghét và chống đối, một định kiến ảo tưởng chỉ có bản thân ḿnh mới có quyền vượt lên trên người khác, đă làm cho họ hoàn toàn đui mù. Cái mù đôi mắt, dù là một nỗi bất hạnh, nhưng không đáng sợ bằng cái mù tâm hồn. Đui mù tâm hồn làm cho người ta chỉ biết dừng lại trên chính ḿnh và loại trừ người khác. Đui mù tâm hồn đưa người ta đến chỗ kết án anh em mà quên kiểm tra ḿnh. Đui mù tâm hồn làm cho người ta không nh́n thấy ǵ hết mà chỉ sống ảo tưởng: Ḿnh là trên, là nhất, c̣n mọi người xung quanh, dẫu có tốt đến đâu, cũng chỉ là sản phẩm của tội, của cái xấu.

Đáng thương cho những người Do thái thời Chúa Giêsu. Bởi khi gán cho anh chị em ḿnh bản án tội lỗi, mặc nhiên họ nh́n nhận bản thân họ vô tội. Nhưng những người "vô tội" như họ sao không làm nổi một dấu lạ, dẫu là một dấu lạ nhỏ nhất, c̣n những người bị kết án là tội lỗi lại làm nên một dấu lạ phi thường và được thừa hưởng kết quả tuyệt vời của dấu lạ ấy? Đâu phải họ không nhận ra điều đó. Thánh Gioan cho biết: "họ bất đồng ư kiến" v́ một câu hỏi được nảy sinh: "Làm sao người tội lỗi lại có thể làm được những phép lạ thể ấy?". Giá mà họ tận dụng lời hỏi này như một lời tra vấn lương tâm, có lẽ họ đă thay đổi năo trạng. Nhưng đáng thương và cũng đáng tiếc cho những người lănh đạo Do thái thời đó, bởi điều ấy đă không xảy ra. Sẵn một định kiến xấu xa quá lớn về Chúa Giêsu, làm cho họ đui mù hoàn toàn. Một sự đui mù quá nguy hiểm.

Nhưng cũng đáng thương và đáng sợ vô cùng cho cả tôi và bạn, nếu chúng ta cũng có sẵn một định kiến nào đó không hay cho anh chị em ḿnh. Xă hội đă có quá nhiều những định kiến như thế. Một người đă từng vướng vào tội ăn trộm, suốt đời anh ta chỉ là một tên ăn trộm. Một cô gái lỡ lầm ngă vào con đường buôn son, bán phấn, suốt đời cô trở thành nạn nhân của những lời dè pha không dứt. Một người vừa ra khỏi tù, gơ hết cửa nghề nghiệp này, đến cửa nghề nghiệp khác, không ai dám đón nhận. Một người lỡ sa vào nghiện ngập hay lỡ mắc bệnh AIDS, thay v́ được thông cảm, suốt đời người ấy bị nh́n bằng ánh mắt tầm thường, khi dễ… Bởi đó, thay v́ anh chị em của ta có thể nên tốt th́ do định kiến của mọi người, đẩy họ rơi vào những hoàn cảnh c̣n bi đát hơn. Khi mang sẵn một định kiến xấu cho anh chị em, dẫu không ai mời ta làm quan án, ta trở thành quan án bất công.

Chúa Giêsu không bao giờ có sẵn một định kiến như thế. Chúa sẵn sàng quên hết lỗi của chị phụ nữ có sáu đời chồng mà Người gặp bên bờ giếng Giacop, và cũng y như thế đối với người phụ nữ ngoại t́nh bị bắt quả tang. Giọt nước mắt sámhối của cô Maria đổ trên chân Chúa Giêsu, đă làm cho Chúa ngay lập tức không c̣n nhớ đến tội của cô. Măi măi không ai nghe thấy Chúa nhắc tới sự tranh giành quyền lực của hai anh em Giacôbê và Gioan. Chúa cũng không bao giờ truất quyền làm giáo hoàng của Phêrô, v́ nông nổi mà chối Thầy đến ba lần chỉ trong vài tiếng đồng hồ. Chúa cũng không bao giờ mở lời trách móc Giuda nặng nề: "Mày sinh ra trong tội", như người Do thái lên án anh mù, dẫu Chúa Giêsu có quyền làm điều đó, v́ Chúa là Chúa và Giuda phạm tội tày trời: đan tâm bán đứng Thầy ḿnh. Trên thập giá, Chúa Giêsu đă cầu nguyện cho những kẻ nhẫn tâm giết ḿnh: "Xin Cha tha cho họ...". Và Chúa cũng không bao giờ có sẵn một định kiến hẹp ḥi nào đối với chính chúng ta. Trong đời bạn và tôi, có bao nhiêu lần đi xưng tội, là bấy nhiêu lần Chúa quyên tội ta, quên tất!...

Mùa chay là mùa ăn năn sám hối. Hăy bắt đầu ăn năn sám hối bằng sự nh́n nhận và tin tưởng anh chị em quanh ḿnh. Hăy gở bỏ cái mặt nạ xấu xa vô h́nh mà ta đă dán lên cuộc đời của một ai đó. Hăy xóa đi những định kiến xấu trong ḷng ta.

Bạn và tôi hăy nên giống Chúa Giêsu!.

 
 

15. Mù loà và mù quáng – Lm Trần Ngà.

(Trích trong ‘Cùng Đọc Tin Mừng’)

Ngày xưa ở Ấn độ, có một vị vua muốn t́m tṛ tiêu khiển, bèn nảy ra ư tưởng như sau: Vua cho quân lính đi lùng kiếm năm người mù bẩm sinh chưa hề biết con voi là ǵ để đưa về triều làm tṛ tiêu khiển. Rồi vua cho đưa đến một con voi khổng lồ và bảo năm anh mù:

Các ngươi chưa hề biết voi là ǵ th́ hôm nay Trẫm sẽ cho các ngươi được biết. Các ngươi hăy tiến lại sờ voi rồi mô tả cho Trẫm và quần thần quanh đây biết h́nh hài con voi ra sao. Ai mô tả đúng nhất sẽ được trọng thưởng.

Sau một hồi sờ voi, anh thứ nhất tâu:

- Tâu bệ hạ! Con voi giống y như cột nhà! Đó là người sờ trúng chân voi.

Anh thứ hai thưa:

- Voi giống như cái quạt lớn. Đó là người sờ trúng tai voi.

- Voi giống như một khúc rễ cây ngoằn ngoèo! (đó là mô tả của anh sờ trúng ṿi voi).

- Voi giống như một tảng đá lớn, tṛn tṛn! (đó là phát biểu của người sờ trúng bụng voi)

Anh thứ năm cho rằng bốn anh kia đều sai bét, và phần thưởng chắc chắn thuộc về ḿnh. Anh đắc chí tâu:

- Lâu nay hạ thần tưởng rằng voi là con vật to ghê lắm. Nào ngờ giờ đây chính tay hạ thần sờ thấy voi chỉ giống như cái chổi cùn! (v́ anh sờ trúng đuôi voi).

Anh nào cũng hăng say và quyết liệt bênh vực ư kiến của ḿnh, cho rằng duy chỉ có ḿnh là đúng và những người khác đều sai. Họ tranh căi nhau kịch liệt. Người nầy chê trách người khác là ngu, là mù, là dốt nát! Rốt cuộc, chẳng ai chịu thua ai, cả năm người nổi khùng lên, xông vào đấm đá nhau hung tợn, máu mồm máu mũi trào ra thảm hại...

Trong khi đó nhà vua và triều thần ôm bụng cười ngặt nghẽo! Cười cho sự mù quáng đáng thương.

Cả năm anh mù nầy đều thuộc diện mù loà bẩm sinh, nhưng đồng thời cũng là những người mù quáng nặng nề.

Người mù quáng chỉ biết một phần mà cứ tưởng rằng ḿnh biết toàn bộ, chỉ mới am tường một khía cạnh mà cho là ḿnh đă quán triệt hoàn toàn... và cho rằng những ai không suy nghĩ như ḿnh, không cùng quan điểm với ḿnh, không phát biểu như ḿnh là sai lạc. Họ không hề chấp nhận ư kiến người khác, hoặc t́m cách triệt hạ người bất đồng quan điểm với ḿnh.

Đây là căn bệnh tinh thần rất phổ biến trong xă hội loài người suốt ḍng lịch sử và đă gây nhiều đổ vỡ đau thương cho nhân loại.

Những người biệt phái được đề cập trong bài Tin Mừng hôm nay cũng thuộc hạng người mù quáng. Mắt các ông tuy sáng nhưng tâm hồn hoàn toàn mù tối. Các ông đă từng nghe lời Chúa Giêsu dạy, từng thấy phép lạ Chúa Giêsu làm và một trong các phép lạ ấy là việc chữa lành người mù bẩm sinh đang xảy ra sờ sờ trước mắt. Vậy mà các ông vẫn không nh́n nhận Ngài do Thiên Chúa mà đến, lại c̣n nhẫn tâm trục xuất người mù vừa được Chúa Giêsu chữa lành ra khỏi cộng đồng chỉ v́ người nầy không cùng quan điểm với các ông, không chối bỏ sự thật như các ông...

Đọc Kinh Thánh, ta thấy ḷng ghen tị của Ca-in đă làm cho anh trở nên mù quáng, mù quáng đến độ ra tay giết hại A-ben là đứa em hoàn toàn vô tội chỉ v́ lễ vật của A-ben đẹp ḷng Thiên Chúa.

Ḷng ghen tị cũng đă làm cho vua Sao-lê trở thành mù quáng. Ban đầu vua rất yêu thương Đavít, xem Đavít như con. Nhưng khi Đavít giết được tướng giặc khổng lồ Gô-li-át, dân chúng hoan hô ca ngợi Đavít c̣n hơn vua, nên vua đâm ra ghen tức, ḷng trí hoá ra mù quáng khiến vua săn lùng Đavít như một ác thú tận thâm sơn cùng cốc, t́m mọi cách giết hại vị anh hùng tài ba dũng cảm nầy.

Đến lượt Đavít, khi được lên ngôi vua, cũng trở nên mù quáng v́ t́nh dục. Do say đắm sắc đẹp của bà Bát-sa-bê, vợ của U-ri-a, nhà vua đă sa ngă phạm tội với bà, sau đó lại t́m cách giết U-ri-a chồng bà và rồi chính thức cưới bà ấy làm vợ. Mù quáng đến thế th́ thật là khủng khiếp!

Như thế, người mù quáng tự làm cho ḿnh bị suy thoái nghiêm trọng, trở thành người xấu xa và gây thiệt hại khôn lường cho người khác.

Ngoài ra, điều tệ hại nhất là người mù quáng ít khi tự thấy được sự mù quáng của ḿnh, không nhận ra lầm lỗi của ḿnh, kể cả những tội tày trời, nên ngày càng lún sâu trong tội, vô phương cứu chữa!

* * *

Lạy Chúa Giêsu, như những người biệt phái xưa, con là người mù quáng cần được Chúa xót thương.

Xin thương mở mắt tâm hồn con như Chúa đă mở mắt người mù bẩm sinh được thuật lại trong Tin Mừng hôm nay để con được thoát khỏi tối tăm lầm lạc và được hoan hỉ bước đi trong ánh sáng Tin Mừng.

 
 

16. Chú giải của Alain Marchabour.

CHỮA LÀNH NGƯỜI MÙ TỪ THUỞ MỚI SINH

Sau cuộc tranh luận dữ dội và sự nghiêm khắc của các chương 7 và 8 với các diễn tiến tập trung vào Chúa Kitô, th́ đây là bài trần thuật đầy vẻ sống động, phân vân và đầy sinh lực. Tác giả khéo léo đan xen các bi kịch đầy đạo lư, với một vài trần thuật giàu tưởng tượng và kể chuyện nhiều hơn, làm nên một câu chuyện về Chúa Giêsu, người mù từ thuở mới sinh và nhiều nhân vật đối thoại khác. Trong số các bài trần thuật của Gioan th́ bài này trổi vượt v́ giọng điệu linh hoạt, ít khai triển thần học và v́ bề dày của nhân thân người mù.

Phần dẫn (cc. 1-5)

Cách dẫn nhập vào bài trần thuật này (“đi ngang qua”) thường thấy trong sách Nhất Lăm (Mc 1,16; Mt 9,27) lại bất thường nơi Gioan. Cảnh tượng được tŕnh thuật, có thể diễn ra bất cứ lúc nào vào một trong những ngày Chúa Giêsu ở Giêrusalem. Tuy nhiên bài trần thuật này nối khớp chặt chẽ với bài trần thuật trước đó: sự chống đối Chúa Giêsu được khai triển trong các chương 7 và 8 được tập trung ở đây trên một con người, bởi v́ người này đang trở thành môn đệ của Chúa Giêsu. Nước ở hồ Silôê quan trọng đối với lễ Lều lại đón nhận ở đây con người mù ḷa. Chúa Giêsu, “ánh sáng thế gian” trong 8, 12, phải đối đầu với sự đui mù của người Do Thái đang khép kín trước ánh sáng này. Ở đây, Đấng là “ánh sáng thế gian” (c.5) mở mắt cho người mù và, qua dấu lạ này, vạch trần cách minh bạch hơn sự đui mù của các lănh tụ Do Thái.

Năm câu đầu tiên dẫn nhập các nhân vật và các chủ đề của bài trần thuật. Chúa Giêsu là nhân vật trung tâm, Đấng nh́n thấy người mù, đoán giải trước cảnh huống (dấu lạ như biểu hiện vinh quang), kết hợp các môn đệ (tái xuất hiện lần đầu tiên kể từ chương 6) vào công việc của Người (chúng ta phải làm việc) qua lời mặc khải mầu nhiệm (cc. 3-5). Vấn nạn mà các môn đệ nêu lên, phù hợp với ḷng tin khá phổ biến trong đạo lư Do Thái theo đó đứa bé có thể phạm tội ngay trong bụng mẹ! Năm câu đầu tiên này tập trung vào Chúa Giêsu và lời mặc khải của Người sau đó nhường chỗ lại cho một bài trần thuật bóng bẩy, linh hoạt, đầy biến động.

Việc chữa lành (c. 6-7)

Phép lạ chỉ chiếm có hai câu: người kể chuyện chú trọng được cuộc tranh luận do dấu lạ gây nên và các hậu quả người mù phải chịu: Chúa Giêsu không thoa ngay nước miếng vào mắt người mù, mà trộn thành bùn và xức vào mắt người mù. Cảnh tượng này nhấn mạnh rằng Chúa Giêsu đă khởi sự một công việc mà hiệu quả tượng trưng chỉ xuất hiện sau khi người mù đi đến hồ Silôê. Thánh Âutinh nói: “Người mù đến rửa ở hồ và đă chịu phép rửa trong Chúa Kitô”. Nguyên ngữ Silôê có nghĩa là “người được sai phái”, biến người mù thành một sứ giả vâng phục và chuẩn bị làm chứng tá sau này. Khác với Naaman (2V 5,10), người mù đă tin vào hiệu quả lời nói của Chúa Giêsu. Phần tiếp theo của bài trần thuật xác định sự thông hiểu kỳ lạ, sự sốt sắng với điều mới mẻ và khả năng tranh biện của anh ta. Người bại liệt ở chương 5 và người mù từ thuở mới sinh được chữa lành trong những hoàn cảnh khá giống nhau. Thế nhưng, bởi tính hồn nhiên, sự cởi mở, sự thông hiểu và tính dũng cảm của ḿnh, người mù để lại đằng sau ḿnh sự bại liệt không thể nhận ra được và cuối cùng càng thụ động hơn.

Trong các cảnh tiếp theo, Chúa Giêsu biến mất về thể chất. Thế nhưng Người vẫn chiếm vị trí tgm trong các câu tiếp sau các câu hỏi đáp giữa những người đối thoại và người mù.

Người mù và các người láng giềng (cc. 8-12)

Người mù được lành bệnh trở thành đối tượng của ba vấn nạn mà hai vấn nạn đầu thuộc về việc đă xảy ra trước: Có phải hắn không? Và làm sao mắt anh lại mở ra được như thế? Anh ta trả lời: Anh ta thuật lại từng chi tiết của dấu lạ bằng những từ ngữ gần như lặp lại từng chữ các câu 6 và 7. Chỉ có vấn nạn thứ ba khiến anh ta không thể trả lời: anh ta không biết Chúa Giêsu ở đâu. Anh ta c̣n cần phải trải qua một con đường dài trước khi xác định đức tin của ḿnh vào Chúa Giêsu, trước khi đi từ dấu lạ đón tiếp nhận Chúa Giêsu, ánh sáng thế gian. Trong lúc này đây, Chúa Giêsu đối với anh ta là người chữa bệnh đơn thuần. Đấng mà người ta gọi là ông Giêsu mà anh ta đến ánh sáng đức tin. Thế nhưng việc Chúa Giêsu đi vào trong đời sống của người mù và ở giữa loài người bắt đầu làm phát sinh hậu quả công hiệu, có thể phân chia loài người thành những kẻ đón nhận dấu lạ và những kẻ từ khước Chúa Giêsu.

Người mù và những người Pharisêu (c. 13-17)

Việc tra hỏi của các lănh tụ tôn giáo khiến người kể chuyện đưa vào một đề tài mới mẻ mang tính cách tôn giáo: dấu lạ được thực hiện vào ngày Sabat. Từ đó việc làm của Chúa Giêsu vào ngày lễ nghỉ khiến Người đối nghịch với Lề Luật và những đ̣i buộc của Lề Luật. Cả hai bài đều đối nghịch ở đây, để lộ hai cách giải thích về con người của Chúa Giêsu: có người cho rằng việc chữa lành bệnh tật vào ngày Sabat là vi phạm Lề Luật và như vậy là có tội. Đối với một số người khác th́ hoàn thành một dấu lạ không thể là có tội được. Sự chia rẽ giữa các nhóm người về vấn đề Chúa Giêsu càng trở nên sâu xa. Sự đối lập giữa việc vi phạm ngày Sabat (công tŕnh của Thiên Chúa) và việc chữa lành người mù không thể giải quyết được trong lúc này. Thế nhưng một cuộc tranh luận trở nên rơ ràng giữa luật pháp (đối nghịch với Chúa Giêsu) và sự việc chữa lành người mù (là ân huệ của Chúa). Không thể không khôi hài, người mù trở nên như vị trọng tài và hơn nữa tỏ rơ lập trường của ḿnh: “Đó là một vị ngôn sứ”. Chắc chắn điều người mù quả quyết căn cứ vào Kinh Thánh, theo đó Đấng Mêsia được giao cho sứ mạng nên như ánh sáng thiên hạ và mở mắt người mù (Is 42,6-7; xem thêm Is 29,18; 32,3; 35,5).

Người Do Thái và cha mẹ người mù (cc. 18-23)

Cho đến lúc này đây, cha mẹ người mù chỉ mới được nhắc đến như những người chịu trách nhiệm về việc mù ḷa của anh ta (c. 2). Bây giờ đây họ được mời đến. Các người Pharisêu ở đây được gọi thành “người Do Thái”: ghi nhận này cho thấy tác giả cũng như độc giả đều giữ một khoảng cách với đạo lư Do Thái. Câu trả lời của cha mẹ người mù dựa vào hai điều biết và hai điều không biết:

Chúng tôi biết nó là con chúng tôi,

và nó bị mù từ khi mới sinh.

Chúng tôi không biết làm sao nó thấy được

Chúng tôi cũng chẳng hay ai đă mở mắt cho nó.

Hai điều biết đối nhau. Một điều theo xác thịt; một điều theo Thần Khí. Điều này thuộc về mầu nhiệm của Chúa Kitô mà họ không thể hiểu được. Việc họ từ chối có thể hiểu được theo sự hợp lư của bài trần thuật. Người kể chuyện giải thích việc này như sợ bị trục xuất khỏi hội đường. Có thể thánh sử ghi nhận ở đây những nguy cơ dành cho những ai tin vào Chúa Giêsu bị phạt vạ tuyệt thông vào cuối thế kỷ I, điều chưa được biết đến vào thời Chúa Giêsu. Tuy nhiên trên b́nh diện bài trần thuật, việc người mù bị cô lập nhấn mạnh rằng tin vào Chúa Giêsu luôn luôn là một sự tự nguyện dấn thân mà cha mẹ không thể quyết định thay thế cho người môn đệ. Việc chọn lựa này không thể không nguy hiểm bởi v́ nó có thể dẫn đến sự đoạn giao với tôn giáo của ḿnh.

Hỏi cung người mù lần thứ hai (c. 24-34)

Sự can dự của cha mẹ người mù kết thúc bằng: “Nó khôn lớn rồi: Xin các ông cứ hỏi nó”. Từ nay người mù rơi vào t́nh trạng cô đơn, một ḿnh dũng cảm đối diện với những người xét xử ḿnh. Bài trần thuật h́nh như đối chiếu hai điều hiểu biết mà những người trong cuộc đang hiện diện không thể hiểu nổi: đối lại với lời “chúng ta biết” của nhóm người Pharisêu (c. 24), là lời “chúng ta biết” (c. 31) của người mù và của Giáo Hội mà anh ta đại diện nơi đây. Quả vậy đó là hai dạng hiểu biết đối kháng ở đây: điều hiểu biết thứ nhất (của người Pharisêu, từ nay đồng hóa với người Do Thái), cho rằng quá khứ vẫn c̣n có giá trị để hiểu được biến cố Giêsu (“chúng ta biết rằng Thiên Chúa đă nói với ông Môsê”). Họ đem niềm xác tín này đối lại với sự không hiểu biết về nguồn gốc của Chúa Giêsu: “C̣n ông ấy, chúng ta không biết ông ấy bởi đâu mà đến”. Dấu lạ được sử dụng cho hai cách giải thích: nhóm người Pharisêu chỉ chú ư đến việc vi phạm luật pháp (ông ấy là người tội lỗi bởi v́ đă làm việc vào ngày Sabat) và tiếp tục cố chấp trước sự kiện kỳ lạ (một người mù nh́n thấy được).

Điều hiểu biết thứ hai cũng quả quyết như điều hiểu biết thứ nhất: người mù và qua anh ta Giáo Hội sơ khai tuyên bố: Chúng ta biết. Điều hiểu biết này ăn rễ sâu trong sự kiện: “trước đây tôi bị mù mà nay tôi nh́n thấy được”. Ở đây các tiêu chuẩn thuộc về quá khứ đều vô hiệu: bởi v́ điều đang diễn ra, nơi Chúa Giêsu, là chưa từng nghe thấy theo nghĩa đen của từ: “Xưa nay chưa hề nghe nói” –Sự hiểu biết của Giáo Hội dành ưu thế cho điều mới lạ tỏ hiện nơi Chúa Giêsu.

Hành tŕnh của người mù kết thúc: anh ta đă đạt được cùng đích và đă đối chiếu hiểu biết của những kẻ đón nhận dấu lạ Thiên Chúa trao ban nơi Chúa Giêsu với điều hiểu biết của những kẻ đă dùng ông Môsê chống lại Thiên Chúa. Lời phát biểu của người Do Thái trong cách nói bóng gió riêng biệt của Gioan lặp lại phán quyết của các môn đệ về người mù từ thuở mới sinh: “một người tội lỗi”. Như vậy, bởi sự bao hàm này, người Do Thái chứng tỏ rằng họ đă không thay đổi ngay từ đầu. Họ đă không “thấy” dấu lạ có khả năng phá tan sự đui mù của họ.

Việc trục xuất người mù ra khỏi hội đường kết thúc bài trần thuật. Xem ra có sự liên lạc mật thiết giữa sự trục xuất này với thân phận của Chúa Giêsu trong mặc khải. Đối với người này người nọ, Chúa Giêsu là người tội lỗi, kẻ vi phạm Lề Luật. Đối với người mù, Người lại là vị ngôn sứ đặc biệt của Thiên Chúa. cho đến lúc ấy, người mù vẫn c̣n trong phạm vi đức tin theo Do Thái giáo; việc anh bị trục xuất ra khỏi hội đường khiến anh trở thành người bị khai trừ, nhưng chưa phải là một người tin vào Chúa Giêsu. Để tin theo Chúa, nhất thiết Người phải tái xuất hiện để giúp anh ta thực hiện bước tiến này.

Gia nhập cộng đoàn (c. 35-38)

Chúa Giêsu trở lại đón nhận con người bị trục xuất. Để làm điều đó, Người đă khiến có một bước chuyển biến quyết định từ “Chúa Giêsu ngôn sứ” đến “Chúa Giêsu Con Người”. Đấng Cứu Độ dẫn đưa vào trong cộng đoàn của thời cuối cùng. Trong cuộc tranh luận khiến anh ta đối đầu với các lănh tụ Do Thái giáo và sau cùng “với người Do Thái”, người mù từ thuở mới sinh được lành bệnh đă chứng tỏ sự thông hiểu, sự sáng suốt để giải thích biến cố Giêsu. Ở đây Chúa Giêsu tỏ cho anh ta thấy sự xuất hiện của một di chuyển mới mẻ dưới sự d́u dắt của “Con Người”. Người mù sấp ḿnh xuống trước mặt “Con Người”, nhận biết thiên tính của Người, bởi v́ trong Tin Mừng Gioan, việc thờ phượng chỉ dành cho Thiên Chúa (Ga 4,20-24; 12-20), và tước hiệu “Chúa” là dấu chỉ căn tính thần linh của Chúa Giêsu. Thờ phượng Chúa Giêsu, nhận biết Người như Đấng mặc khải sau cùng của Thiên Chúa, là chóp đỉnh cuộc hành tŕnh của người mù.

Chú giải (cc. 39-41).

Các người Pharisêu trở nên đối lập với người mù. Chúa Giêsu tự đặt ḿnh vào tâm điểm của ngày Sabat, xác định sự đoạn giao giữa người Do Thái và các Kitô hữu trước hết và trên hết là một sự đoạn giao có liên quan đến Chúa Kitô. việc xét xử mà Người khơi dậy là sự chia cách. Tùy vào thái độ với Ngôi Lời nhập thể mà loài người hoặc ở trong bóng tối, hoặc ở trong ánh sáng.

 
 

17. Chú giải của Noel Quession

Đi ngang qua, Đức Giêsu nh́n thấy một người mù từ thuở mới sinh

Khác với nhiều phép lạ, phép lạ này được làm không phải do một lời cầu xin. Chính Đức Giêsu chủ động đưa ra sáng kiến: “Đức Giêsu trông thấy một người mù”. Tôi có thể cầu nguyện từ chuyện đó. Đức Giêsu trông thấy một người mù". Tôi có thể cầu nguyện từ chuyện đó. Đức Giêsu trông thấy những thử thách của tôi.

Các môn đệ hỏi Người: "Thưa Thầy, ai đă phạm tội khiến người này sinh ra đă bị mù, anh ta hay cha mẹ anh ta?" Đức Giêsu trả lời: "Không phải anh ta, cũng chẳng phải cha mẹ anh ta đă phạm tội. Nhưng sở dĩ như thế là để thiên hạ nh́n thấy công tŕnh của Thiên Chúa được tỏ hiện nơi anh. Chúng ta phải thực hiện công tŕnh của Đấng đă sai Thầy, khi trời c̣n sáng; đêm đến, không ai có thể làm việc được. Bao lâu Thầy c̣n ở thế gian, Thầy là ánh sáng thế gian.

Câu hỏi của các môn đệ cũng là của chúng ta. Của tất cả mọi thời đại. Trước cái xấu, chúng ta t́m một giải đáp và chúng ta muốn t́m một người phạm tội. Những người xưa chỉ bằng ḷng với một lư thuyết cổ xưa hơi quá đơn sơ một chút; sự xấu do bởi một tội lỗi. Nhưng chính Đức Giêsu lại không đặt vấn đề như vậy. Hơn nữa người không đề ra một giải đáp nào: cái xấu vẫn không chấp nhận được, không thể biện minh được. Chỉ có một phản ứng b́nh thường, có tính nhân bản nhất về nền tảng, đó là cố mà loại bỏ cái xấu xa này chẳng nào chúng ta có thể làm được. Và cuộc chiến đấu chống lại đau khổ không phải vô ích, hay cuối cùng chịu thất bại, bởi v́ Đức Giêsu tỏ cho chúng ta biết rằng đấy là cuộc chiến đấu của chính Thiên Chúa: hành động rơ rệt mà v́ thế Đức Giêsu tự xưng ḿnh "là người được sai đi". Được sai đi? Bởi ai? Thế th́, Đức Giêsu này. Người từ đâu mà đến?

Vấn đề về nguồn gốc của Người này lại c̣n quan trọng hơn thế, v́ hẳn là Người trông thấy toàn bộ việc thế gian chấm hết: Người biết Người sắp chết, đêm đă tới, và Người phải hành động bao lâu Người c̣n ở thế gian.

Cái chết mà Người thấy trước qua nỗi thù hận của các đối phương của Người (Ga 7,19-32.44; 8,59), đó sẽ là chiến thắng bề ngoài của sự xấu, chiến thắng của bóng đêm (Ga 13,30).

Nhưng bóng tối không chặn được ánh sáng" (Ga 1,5-9). Cám ơn Người, lạy Đức Giêsu. Vinh quang thuộc về Người, v́ Người đă soi chiếu đêm tối của chúng con!

Nói xong, Đức Giêsu nhổ nước miếng xuống đất, trộn thành bùn và xức vào mắt người mù, rồi bảo anh ta: "Anh hăy đến hồ Si-lô-ác mà rửa" (Si-lô-ác có nghĩa là: người được sai phái). Vậy anh ta đến rửa ở hồ, và khi về th́ nh́n thấy được.

Một mô tả cụ thể để lộ người chứng tận mắt, Gioan. Nước bọt của một số người, theo những người xưa, có một giá trị dược liệu. Nhưng nhất là, chúng ta khám phá ở đó, thêm một lân nữa, cái thiên tài của Gioan, nhà thần học biểu tượng chủ nghĩa... và nhà thần học nhiệm tích... Vâng, người đàn ông mù từ thuở mới sinh này, bên kia trượng hợp cá nhân đầy xúc cảm, thực sự là một biếu tượng của nhân loại bị nhận ch́m trong đêm tối, khi họ không biết Đức Giêsu, khi những đau khổ của loài người có vẻ như không có ư nghĩa. Và cái giếng Si-lo-ê này, bên kia vùng nước có thật của nó trong khu vực thấp trũng của Giêrusalem, thực sự là một biểu tượng của phép rửa thanh tẩy và chiếu sáng.

Điều làm cho Gioan, nhà thần học, chú ư, đó trước hết không phải là con người kỳ diệu lạ lùng, được kể ngắn gọn chỉ bằng ba ḍng, đó chính là dấu hiệu biểu trưng mà Đức Giêsu đưa ra về chính ḿnh và được biểu lộ qua cái tên huyền nhiệm của cái giếng "Si-lô-ê có nghĩa trong tiếng Do Thái là "Shilloah" Người được sai đi". Được sai đi? Do ai?

Cái bản vị Giêsu, Đấng được sai đi, nêu ra nhiều vấn đề hoài nghi xác định lập trường, tranh căi, Người là ai? Không người nào đă từng bao giờ đặt nhiều câu hỏi như thế. Tại sao? Định mệnh của Người là ǵ? Phép lạ của người mù được chữa khỏi mới xong khi Đức Giêsu dường như vừa đi khỏi hiện trường. Nhưng vấn đề chính là về Người trong quá tŕnh một vụ án kỳ lạ tập tục, thông qua bản thân của người đă được hưởng ḷng tốt của Đức Giêsu. Chúng ta sắp dự vào bốn cuộc hỏi cung liên tiếp, ngày càng bắt nhân. Nhưng cuối cùng, chính Đức Giêsu can thiệp lại để kiện lại những đối phương của Người.

VỤ KIỆN I: Các người láng giềng và những kẻ trước kia thường thấy anh ta ăn xin mới nói: "Hắn không phải là người vẫn ngồi ăn xin đó sao?” có người nói: "Chính hắn đó!". Kẻ khác lại rằng: 'không phải đâu! Nhưng là một đứa nào giồng hắn đó thôi!". C̣n anh ta th́ quả quyết: "Chính tôi đây!". Người ta liền hỏi: "Vậy, làm sao mắt anh lại mở ra được như thế?". Anh ta trả lời: "Người tên là Giêsu đă trộn một chút bùn, xức vào mắt tôi rồi bảo: "Anh hăy đến hồ Si-lô-ê mà rửa". Tôi đă đi, và sau khi rửa tôi nh́n thấy được" Họ lại hỏi anh: “ông ấy ở đâu?”. Anh ta đáp: “Tôi không biết”.

Đó là những người làng xóm đă làm cuộc điều tra ưu tiên: Cái ǵ đă diễn ra? Nó đă diễn ra như thế nào? ai đă làm chuyện đó? Lúc này chúng ta chỉ nghĩ tới một động tác tự nhiên v́ có thiện cảm nên ṭ ṃ. Ngày nay vẫn c̣n. Có một số đông người cùng thời với chúng ta chỉ chú ư đến Đức Giêsu tới chỗ đó: người ta nhận xét một sự kiện... nhưng người ta không muốn rắc rối cuộc đời và người ta không đi xa hơn. C̣n về anh mù được chữa lành, chính anh ta trở về từ rất xa. Chúng ta lưu ư là anh ta chưa biết ǵ về Đức Giêsu cả, anh ta chỉ biết người ta gọi ông ấy là Giêsu.

VỤ KIỆN II: Họ dẫn kẻ trước đây bị mù đến với những người Pha-ri-sêu. Nhưng ngày Đức Giêsu trộn chút bùn và làm cho mắt anh ta mở ra lại là ngày sa-bát. Vậy, các người Pha-ri-sêu hỏi thêm một lần nữa làm sao anh nh́n thấy được. Anh trả lời: "Ông ấy lấy bùn thoa vào mắt tôi, tôi rửa và tôi nh́n thấy." Trong nhóm Pha-ri-sêu, người th́ nói: "Ông ta không thể là người của Thiên Chúa được, v́ không giữ ngày sa-bát"; kẻ th́ bảo: "Một người tội lỗi sao có thể làm được những dấu lạ như vậy?" Thế là họ đâm ra chia rẽ. Họ lại hỏi người mù: "C̣n anh, anh nghĩ ǵ về người đă mở mắt cho anh?" Anh đáp: "Người là một vị ngôn sứ!"

Đứng trước Đức Giêsu, ư kiến bị phân rẽ: người này th́ ủng hộ... người kia th́ chống đối... Người, con người có thiện chí, bắt đầu từ từ mà tiến lên. Ngoài ra đó là những điều phiền nhiễu của những người điều tra muốn đây anh ta đi xa hơn. Bây giờ anh ta khẳng định: Đó là một ngôn sứ. Lạy Chúa. xin giúp chúng con tiến đi trong đức tin.

VỤ KIỆN III: Người Do-thái không tin là trước đây anh bị mù mà nay nh́n thấy được, nên đă gọi cha mẹ anh ta đến. Họ hỏi: "Anh này có phải là con ông bà không? Ông bà nói là anh bị mù từ khi mới sinh, vậy sao bây giờ anh lại nh́n thấy được?" Cha mẹ anh đáp: "Chúng tôi biết nó là con chúng tôi, nó bị mù từ khi mới sinh. C̣n bây giờ làm sao nó thấy được, chúng tôi không biết, hoặc có ai đă mở mắt cho nó, chúng tôi cũng chẳng hay. Xin các ông cứ hỏi nó; nó đă khôn lớn rồi, nó có thể tự khai được." Cha mẹ anh nói thế v́ sợ người Do-thái. Thật vậy, người Do-thái đă đồng ḷng trục xuất khỏi hội đường kẻ nào dám tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô. V́ thế, cha mẹ anh mới nói: "Nó đă khôn lớn rồi, xin các ông cứ hỏi nó.

Thế là một thái độ khác đối diện với Đức Giêsu đó là một sự trốn chạy. Nhưng người ta chối từ, không muốn tự đặt cho ḿnh một số vấn đề có thể gây ra liên lụy. Không thể tôi thường thuộc vào loại này ư? Người ta có thể đừng nên làm ǵ để khỏi có nhiều chuyện!

VỤ KIỆN IV: Một lần nữa, họ gọi người trước đây bị mù đến và bảo: "Anh hăy tôn vinh Thiên Chúa. Chúng ta đây, chúng ta biết ông ấy là người tội lỗi." Anh ta đáp: "Ông ấy có phải là người tội lỗi hay không, tôi không biết. Tôi chỉ biết một điều: trước đây tôi bị mù mà nay tôi nh́n thấy được!" Họ mới nói với anh: "Ông ấy đă làm ǵ cho anh? Ông ấy đă mở mắt cho anh thế nào?" Anh trả lời: "Tôi đă nói với các ông rồi mà các ông vẫn không chịu nghe. Tại sao các ông c̣n muốn nghe lại chuyện đó nữa? Hay các ông cũng muốn làm môn đệ ông ấy chăng?" Họ liền mắng nhiếc anh: "Có mày mới là môn đệ của ông ấy; c̣n chúng ta, chúng ta là môn đệ của ông Mô-sê. Chúng ta biết rằng Thiên Chúa đă nói với ông Mô-sê; nhưng chúng ta không biết ông Giêsu ấy bởi đâu mà đến." Anh đáp: "Kể cũng lạ thật! Các ông không biết ông ấy bởi đâu mà đến, thế mà ông ấy lại là người đă mở mắt tôi! Chúng ta biết: Thiên Chúa không nhậm lời những kẻ tội lỗi; c̣n ai kính sợ Thiên Chúa và làm theo ư của Người, th́ Người nhậm lời kẻ ấy. Xưa nay chưa hề nghe nói có ai đă mở mắt cho người mù từ lúc mới sinh. Nếu không phải là người bởi Thiên Chúa mà đến, th́ ông ta đă chẳng làm được ǵ." Họ đối lại: "Mày sinh ra tội lỗi ngập đầu, thế mà mày lại muốn làm thầy chúng ta ư?" Rồi họ trục xuất anh.

Những người Pha-ri-sêu, bị lún sâu vào trong hệ thống của họ: Họ "biết"! Đó tà tiếng họ lặp lại và tỏ rơ ḷng tự măn của họ. Họ chối từ, biến đổi, trong khi dựa vào truyền thống. Chấp nhận cái mới của một người vi phạm. Ngày Sa-bát sẽ làm cho hệ thống giáo điều của họ lâm nguy. Như vậy họ chối từ bằng chứng hiển nhiên. Và như thế họ phạm tội duy nhất có trong Tin Mừng theo Thánh Gioan: chối từ ḷng tin... muốn là một người không tin...bịt mắt trước huyền nhiệm Đức Giêsu. Ta hăy chú ư đến cách sử dụng tinh vi của động từ "biết" nhờ đó, người ta thấy rơ các cửa mở vào đức tin hay lối chặn cho sự không tin. 1. Cha mẹ "biết" đó chính là con trai họ... nhưng họ không muốn "biết" ai đă mở mắt cho con họ, để không bị liên lụy (9,20-21). 2. Những người Pha-ri-sêu "biết" Đức Giêsu đă từ đâu đến (9,24-29). 3. Anh mù chính anh ta không "biết" Đức Giêsu đi đâu, không "biết" đó có phải là một người tội lỗi không... nhưng anh ta "biết rằng anh ta đă được chữa khỏi và “biết" rằng Thiên Chúa không đoái nghe những người tội lỗi (9,12-25-31). C̣n chúng ta, chúng ta có đi t́m chân lư không? Chúng ta có bị chặn trước những hiểu biết của chúng ta không? Chúng ta có ham hiểu biết nhiều hơn không, mở con mắt đui mù của chúng ta ra không?

Đức Giêsu nghe nói họ đă trục xuất anh. Khi gặp lại anh, Người hỏi: "Anh có tin vào Con Người không?" Anh đáp: "Thưa Ngài, Đấng ấy là ai để tôi tin?" Đức Giêsu trả lời: "Anh đă thấy Người. Chính Người đang nói với anh đây." Anh nói: "Thưa Ngài, tôi tin. Rồi anh sấp ḿnh xuống trước mặt Người.

Trong khi những người Pha-ri-sêu bị giam hăm trong sự vô tín của họ, th́ anh mù, chính anh lại không ngừng tiến lên trong ḷng tin, và chúng ta chú ư là ḷng tin này chỉ đạt tới đỉnh cao theo sáng kiến và vấn đề bản vị của chính Đức Giêsu. Tất cả những câu hỏi mà các đối thủ đặt ra cho anh ta, đâu làm cho anh tiến lên, nhưng sự tuyên xưng đức tin của anh ta chỉ thành tựu nhờ cuộc gặp gỡ bản thân của Đức Giêsu. C̣n chúng ta, đức tin cửa chúng ta có tiến lên, theo gương của người mù này, người dần dần mở mắt trước huyền nhiệm, một cách tiệm tiến không? ban đầu người ta chỉ đứng trước "người mà người ta gọi là Giêsu (9,11). Và rồi người ta phát hiện "một ngôn sứ "(9,17)... một người nào đến từ "Thiên Chúa" (9,88)... và sau cùng "Con Người" (9,35) và "Chúa (9,38). Đây là sự trả miếng của Thiên Chúa. Người bất hạnh đáng thương đă t́m thấy hạnh phúc đích thực duy nhất. Mù từ thuở mới sinh, không được những người hàng xóm giúp đỡ nhiều lắm, không được cha mẹ nâng đỡ bị đuổi ra khỏi giáo đường như một tên bị bệnh ôn dịch... Nhưng mềm vui tin tưởng to lớn biết bao!

Đức Giêsu nói: "Tôi đến thế gian này chính là để xét xử: cho người không xem thấy được thấy, và kẻ xem thấy lại nên đui mù!" Những người Pha-ri-sêu đang ở đó với Đức Giêsu nghe vậy, liền lên tiếng: "Thế ra cả chúng tôi cũng đui mù hay sao?" Đức Giêsu bảo họ: "Nếu các ông đui mù, th́ các ông đă chẳng có tội. Nhưng giờ đây các ông nói rằng: `Chúng tôi thấy', nên tội các ông vẫn c̣n!"

Đó là sự lật ngược hoàn hoàn các t́nh huống: "tội lỗi không ở chỗ những người Pha-ri-sêu đă đặt nó, chính họ là những người khinh miệt người tội lỗi bẩn thỉu này bị đánh dấu từ thuở mới sinh... và coi sự đui mù đích thực không hề ở chỗ mà họ đặt ra. Chính họ là những người mù, chỉ ḿnh họ chối từ, không trông thấy cái đập thẳng vào mắt họ.

Ta hăy chú ư đến điều Đức Giêsu khẳng định: không phải Thiên Chúa lên án họ theo bề ngoài,… chính họ là những người tự lên án ḿnh.

Cuộc Phán xét chỉ đến chuẩn nhận cái mà người ta đă quyết đinh một cách tự do. Đó chính là sự phi lư tự sát của việc chối bỏ đức tin. Với Ni-cô-đê-mô, Đức Giêsu đă nói: Ai chối bỏ ḷng tin th́ đă bị lên án rồi... phán đoán là như thế này đây: những người ưa thích bóng tối hơn là ánh sáng (Ga 8,18-19). Bản thân Đức Giêsu buộc phải có một chọn lựa: phải chọn lựa! Trong Thánh Gian, có một tác dụng thường xuyên giữa hai động từ "thấy" và "tin"...Người ta trông thấy những dấu chỉ muốn mời gọi tin tưởng (Ga 1,50; 3,86; 4,48; 6,26-36.40; 9,39-41; 11,45; 20,8; 20,29). Và Chúa Giêsu, ở đây, khẳng định mạnh mẽ rằng những người Pha-ri-sêu không thể dung tha v́ không tin, bởi v́ họ đă trông thấy dấu chỉ, bởi v́ các ông trông thấy... tội các ông vẫn c̣n.

 
 

18. Chú giải của Fiches Dominicales

DỊP LỄ ÁNH SÁNG

VÀI ĐIỂM CHÚ GIẢI:

Cũng như cuộc gặp gỡ của Đức Giêsu với người đàn bà xứ Samaria gần giếng Giacob, Tin Mừng về người mù từ lúc mới sinh là một trong những bản văn lớn của Gioan mà Giáo Hội ở thế kỷ đầu dành cho việc nhập môn của các tân ṭng.

Nếu sự việc xảy ra trong một ngày Sabbat ở cửa ra vào Đền thờ, sự việc ấy diễn ra trong khung cảnh lễ Lều. Trong lễ này, ngoài nghi lễ rảy nước từ chính giếng Siloê c̣n nghi lễ ánh sáng buổi chiều tối, với cuộc rước đuốc, diễn tả sự chờ đợi ánh sáng tràn đầy đă hứa cho Israel trong ngày của Đấng Messia. Cũng trong khung cảnh này, Đức Giêsu tuyên bố: "Ta là ánh sáng thế gian".

Chúng ta ở trung tâm cuộc luận chiến. Suốt hai chương trên, Đức Giêsu luôn là mục tiêu cho đối phương quấy rầy. Ở đây sự chống đối của người Pharisêu tập trung trên việc kẻ mù được lành và đang trở thành môn đệ của Đức Giêsu.

1. Hành tŕnh để nhận biết.

Cũng như Chúa nhật vừa rồi, nay Gioan đang đưa ta đến sự nhận biết.

Sự ra vào của các nhân vật ăn nhịp với các giai đoạn và kết cấu của câu chuyện.

Lúc đầu có mặt, sau đó Đức Giêsu vắng mặt ở sân khấu cho đến lúc t́m thấy lại người mù, Ngài đặt cho anh ta một câu hỏi căn bản: "Anh có tin Con Người không".

Giữa khởi đầu và kết thúc của câu chuyện, người mù được lành chỉ trơ trọi một ḿnh, mặc cho các người "thân cận" và "người quen" tự đặt câu hỏi về anh, người Pharisêu th́ quấy rầy anh ta bằng những câu hỏi, với cha mẹ ruột đang t́m cách tránh né v́ sợ bị liên luỵ, người Pharisêu đ̣i anh ta đến lần thứ hai, và sau một cuộc đối thoại gay gắt, họ "tống anh ra ngoài".

Sự thay đổi danh xưng của Đức Giêsu, một sự tiến bộ trong sự nhận biết: trước hết Chúa được chỉ như là "người mà người ta gọi là Giêsu, sau đó một "tiên tri" và như kẻ từ Thiên Chúa mà đến, cuối cùng anh mù tuyên xưng Ngài như là "Con Người”.

Những từ chính (mots clés) được dùng nơi đây với ư nghĩa sâu xa trong vai tṛ của chúng:

Trong suốt hành tŕnh, từ "bị mù" (cụm từ được lặp lại 15 lần) đối lại với "thấy" (13 lần).

Ở mỗi một giai đoạn, cùng một công thức được lặp lại “Ngài đă mở mắt cho tôi". Tất cả đến 7 lần, con số ấy là hoàn hảo, chỉ ư nghĩa tượng trưng rằng người được lành hoàn toàn.

Đúng vậy cuộc gặp gỡ lần thứ hai với Đức Giêsu cho ta thấy rơ sự chữa lành thể xác chỉ là một dấu chỉ một sự chữa lành sâu xa hơn, cho phép từ nay anh “thấy” trong việc "tin". Anh hỏi: "Ai là Con Người để tôi tin?”. Chúa Giêsu trả lời: “Anh đang thấy đấy, chính Ngài đang nói với anh".

2. Dồn về một tuyên xưng đức tin.

Tất cả bắt đầu bằng cái nh́n của Đức Giêsu khi Ngài ra khỏi đền thờ. Ngài "thấy trên đường đi một người mù từ thuở mới sinh". Theo niềm tin dân gian, bệnh hoạn là kết quả của tội lỗi, v́ thế các môn đệ liền hỏi Ngài: "Thưa Thầy, tại sao người này mù từ lúc mới sinh? Tại tội lỗi của anh ta hay tội lỗi của cha mẹ của anh?” "Không phải do tội lỗi của anh ta, cũng không do của cha mẹ anh", Đức Giêsu trả lời, nhưng nhờ sự dữ mà con người khốn khổ này đang chịu, "hành động của Thiên Chúa" được biểu lộ, và việc anh ta được tỏ ra như dấu chỉ “ánh sáng trần gian" nhờ dấu lạ buộc mỗi người phải có thái độ đối với anh ta.

Đức Giêsu lấy bùn trộn với nước miếng. Từ thế kỷ thứ II thánh Irênê de Lyon đă thấy trong cử chỉ của Đức Giêsu đắp mắt người mù, chính là sự hoàn thiện cử chỉ của Thiên Chúa đắp nên thân xác của Adam. Bôi bùn lên mắt người tàn tật, Đức Giêsu ra lệnh cho anh ta đứng dậy đi rửa mắt tại giếng Siloê" (Siloê có nghĩa là được sai đi). "người mù liền đi và rửa mắt, khi anh trở lại anh thấy được". Phép lạ này được kể lại cách đơn sơ vỏn vẹn trong hai câu, v́ thánh sử có ư dẫn ta từ dấu chỉ đến Đấng mà dấu chỉ mặc khải! Đấng được sai đến ".

Anh đă được lành. Đức Giêsu đă bỏ đi khỏi nơi xảy ra sự kiện. Từ nay anh chỉ một ḿnh ở giữa cuộc tranh luận về việc anh đă được lành và về lai lịch của người đă chữa anh lành.

Trước hết là những "kẻ lân cận" và những người "quen" anh ta. Cái nh́n của họ chỉ ở trên bề mặt của biến cố. Họ sinh ra chia rẽ trên chính thực tế của việc được chữa lành (Người th́ nói: phải chăng chính là người thường đứng ăn mày ở đó? Kẻ khác nói: chính anh ta, kẻ khác nữa lại bảo không phải anh ta, đó là kẻ giống anh ta thôi). Họ tỏ ra lưu ư đặc biệt đến việc "tại sao" được lành, và đến tung tích của người đă thực hiện: "và ông ta, ông ta đâu rồi?”.

Câu hỏi cuối cùng làm cho anh mù ngày xưa không biết trả lời sao: "Tôi không biết. A. Marchadour quảng diễn: Anh phải trải qua một hành tŕnh dài trước khi khẳng định đức tin ḿnh vào Đức Giêsu, đi từ dấu chỉ đến việc tiếp nhận Đức Giêsu, ánh sáng thế gian... Nhưng việc Đức Kitô đi qua trong đời của anh mù và giữa mọi người đă có một hậu quả chắc chắn là chia người ta ra làm hai phe: "những người chấp nhận dấu chỉ và những người từ chối Đức Giêsu" (Tin Mừng thánh Gioan, Centurin, 1992, trang 135).

Sau là những người "Pharisêu” với ánh mắt đầy vẻ nghi ngờ, v́ việc làm trên diễn ra trong ngày Sabbat. Họ cũng hỏi. Họ cũng chia rẽ. Và người Pharisêu nói.: "Ông này không từ Thiên Chúa mà đến v́ không giữ luật nghỉ ngày Sabbat”, kẻ khác đáp lại: “Làm sao người tội lỗi lại làm được những phép lạ như thế?”

Nực cười là chính anh mù lại trở thành một trọng tài: “C̣n anh, anh nói ǵ về người đă mở mắt cho anh?” Anh trả lời: “Là một tiên tri”.

Sau cùng là "cha mẹ ruột anh mù". Người Do Thái đ̣i họ đến, họ xác nhận anh ta là con của họ thật, và mù từ thuở mới sinh. Nhưng né tránh để khỏi liên luỵ cuộc tranh căi, họ đề nghị một cách giễu cợt: "Các ông hăy hỏi nó, nó đă đủ khôn lớn để trả lời”.

Đề cập đến nguy hiểm bị người Do Thái trục xuất khỏi hội đường, A. Marchadour viết: "Có lẽ thánh sử diễn dịch ra đây những nguy hiểm bị dứt phép thông công ở cuối thế kỷ thứ nhất đối với những ai tin vào Đức Giêsu. Thời Đức Giêsu chưa có chuyện này. Nhưng trên b́nh diện câu chuyện, sự tách biệt đối với người mù nói lên rằng, tin vào Đức Giêsu luôn luôn là một hành động cá nhân, trong đó cha mẹ đâu có thể định đoạt thay cho người môn đệ được. Sự chọn lựa này không phải không nguy hiểm v́ có thể dẫn tới sự gẫy đổ với tôn giáo của anh ta? (O.C. trang 137).

Từ đó sự căng thẳng giữa người mừ xưa và người Pharisêu bị mù mắt bởi đam mê của họ lên đến tột độ. Họ đ̣i anh đến lần thứ hai và yêu cầu anh một lần nữa phải nói Đức Giêsu đă làm thế nào để mở mắt anh, anh bạo dạn đáp lại cách mỉa mai: “Sao các ông lại muốn nghe tôi nói lần nữa? Hay các ông cũng muốn làm Môn đệ của Ngài?”. Và việc hỏi cung thành dịp nguyền rủa. Anh tuyên bố với họ: “Nếu người này không từ Thiên Chúa mà đến th́ không làm được chuyện ǵ đâu. Quá quắt lắm rồi, người Pharisêu đuổi anh ra ngoài và đứt phép thông công anh.

Đức Giêsu tái xuất hiện với một sáng kiến mới: "Biết họ đă trục xuất anh, Ngài liền giúp anh". Và cuộc đối thoại với anh mù đă được lành, dẫn anh tới việc tuyên xưng đức tin và Đức Giêsu là "Con Người": "Lạy Thầy con tin" anh tuyên xưng và "sấp ḿnh xuống trước mặt Ngài ".

A. Marchadour giải thích: Đức Giêsu đă đưa anh qua một giai đoạn quyết định, từ một "Giêsu tiên tri" đến một Giêsu là Con Người", Đấng Cứu Thế đưa anh vào cộng đồng của thời kỳ cuối cùng. Người mù sấp ḿnh xuống trước con Người", nhận ra thiên tính của Ngài, bởi v́ theo thánh Gioan, sự thờ lạy chỉ dành riêng cho một ḿnh Thiên Chúa; và danh xưng Chúa (Seigneur) nói lên căn tính thần linh của Đức Giêsu. Nhận ra Đức Giêsu như là Đấng mặc khải cuối cùng của Thiên Chúa việc thờ lạy Ngài là đỉnh cao của cuộc hành tŕnh của anh mù" (O.C. trang 139).

Giai thoại được kết thúc với một lời tuyên bố của Đức Giêsu dưới h́nh thức một lời phán xét. Nó bộc lộ những ǵ diễn ra trong thầm kín của tâm hồn: "Tôi đến thế gian này để đặt lại vấn đề: cho những ai không thấy được thấy và ai thấy lại không được thấy". Từ "để cho", cha Guillet cắt nghĩa, ở đây không chỉ mục đích, nhưng là hậu quả.

Đối với mọi người, anh mù trước Đền thờ không có của cải: anh ăn xin, một người không quyền thế: anh mất hút trong đám người cùng khổ đến chung quanh nơi thánh, một người không hiểu biết: sinh ra mù, không không đọc được sách luật, người ta cho anh là suốt đời tội lỗi.

Nhưng thật ra con người này đă trải qua một hành tŕnh tuyệt diệu, con đường từ tối tăm đến nhận ra “Đấng là ánh sáng”.

Về phần người Pharisêu, họ theo một hành tŕnh ngược lại. Họ là những con người danh giá, những con người được coi như là điểm tựa của xă hội thời đó, họ cho họ "biết" và tưởng ḿnh "thấy", nhưng họ lại đi sâu vào trong sự mù tối (câu 15-18; 29,34). Họ tố cáo Đức Giêsu là "người tội lỗi và người mù th́ trầm ḿnh trong tội lổi từ lúc mới sinh", họ "ở trong tội lỗi của ḿnh. Lời tố cáo họ định gán cho Đức Giêsu, quay trở lại gán người đi kiện trở thành người bị cáo.

J. Potin kết luận; “Trong lúc người mù được thấy, người Do thái lại lao ḿnh vào sự mù tối. Những dấu lạ Đức Giêsu làm cho họ thêm cứng ḷng: Họ tưởng ḿnh biết v́ cho rằng ḿnh biết Môsê và lúc Luật cấm chữa bệnh vào ngày Sabbat. Thật ra họ từ chối ánh sáng thật. Với Đức Giêsu, thảm trạng này làm thành một trường hợp phải đặt thành "vấn đề" trong tiến tŕnh ư định của Thiên Chúa, bởi lẽ những người không tin, người ngoại t́m thấy ánh sáng cho đức tin vào "Con Người”, trong lúc đó, những kẻ "thấy”, những người Do Thái lại trở nên mù tối, bị loá mắt v́ những sự thật giả dối của họ. Đức Giêsu nói: "V́ thế họ ở trong tội lỗi của họ ("Jésus, l’histoire vraie" Cent. 1994, trang 364)

BÀI ĐỌC THÊM:

Hành tŕnh của người mù từ lúc mới sinh, đường dẫn tới Phép Rửa của chúng ta. (H. Denis, trong "100 mots pour dire la foi" Déchée Brouwer, trang 123-124)

Dĩ nhiên người ta nói nhiều về Phép Rửa trong khi hướng về Phục Sinh. Đó là chuyện b́nh thường. Chính v́ thế mà chúng ta gợi chuyện anh mù từ thuở mới sinh, nhờ vào câu chuyện rất sống động ấy, mà thánh Gioan đă viết cho chúng ta. Tại sao lại người mù từ thuở mới sinh? V́ đó là bước di của một tân ṭng, là đường nhập môn của Phép Rửa. Trước hết phép Rửa là một sự toả sáng. Điều đó không có nghĩa là mọi người chịu phép rửa đều ch́m trong trạng thái thiên cảm (illuminisme), cũng không phải là một hành động ma thuật, bởi v́ người mù phải đi tới giếng Siloê. Nhưng điều đó có nghĩa là có một bước đường mầu nhiệm, từ tối tăm đến ánh sáng, từ một nhân loại c̣n đóng kín trong vô nghĩa và trong lầm lạc, tới một nhân loại mở ra đón ánh sáng Đức Giêsu, một nhân loại được đánh thức trước một sự sống viên măn.

Nhưng chúng ta biết anh mù được chữa lành phải đối đầu vôi biết bao nhiêu là cản trở, cũng v́ anh được lành. Người tín hữu mới cũng phải trải qua thử thách, nhất là khi so sánh đức tin ḿnh với sự không tin hay dửng dưng của gia đ́nh (đức tin không di truyền), hơn nữa c̣n phải đụng chạm với những thế lực khác biệt về chính kiến hay về tôn giáo, coi người chịu phép rửa là kẻ phải loại trừ hay đáng nghi ngờ (Phép rửa không lẫn lộn với sự thừa nhận của xă hội, quốc gia, chính trị hay tôn giáo).

sau hết, đến ngày người mù được lành sẽ thừa nhận Đấng Cứu chuộc ḿnh chứ không phải chỉ được lành mà thôi. Mọi Kitô hữu, mọi người chịu phép ngày nào đó cũng được mời gọi, rất sớm hay muộn màng hơn, sống một cuộc gặp gỡ có tính quyết định, bởi v́ Đức Giêsu đă không t́m thấy họ đó sao? Ngày ấy các bạn sẽ hỏi: Ai là "Con Người". Và Ngài sẽ trả lời bạn: "Chính tôi, người đang nói với anh đây. Lúc ấy sấp ḿnh xuống, bạn sẽ nói: "Lạy Chúa, con tin”. Đó là ngày phục sinh của bạn.

Hăy chỗi dậy từ cơi chết,

Ngày đă bừng sáng,

Hăy thức dậy đi từ cơi chết.

Hăy toả sáng (cf. Eph 5,14).

 
 

19. Chú giải của Giáo Hoàng Học Viện Đà Lạt

CHỮA LÀNH NGƯỜI MÙ TỪ THUỞ MỚI SINH

"Ai dă phạm tội để nó phải sinh ra mù ḷa như vậy?". Theo một quan niệm khá phổ biến trong thế giới cổ thời, th́ có mọi liên hệ mật thiết giữa tội lỗi và bệnh tật thể lư (Xh 9, 1-12; Tv 38, 2-6; Ed 18, 20). Trong trường hợp các kẻ tàn tật bẩm sinh, một số giáo sĩ Do thái cho rằng là tại cha mẹ, kẻ khác bảo do chính đứa bé mà chứng tật đă phát sinh trong thời kỳ mang thai (Strack-bill. t.II, tr.528).

"Ta là ánh sáng thế gian": ở đây c̣n rơ ràng hơn ở 8,12. "ánh sáng" không phải là một định nghĩa siêu h́nh về con người Chúa Giêsu, nhưng là một cách mô tả ảnh hưởng của Người trên vũ trụ; Người là ánh sáng tạo nên cuộc phán xét và cứu rối trần gian.

"Người Do thái đồng ḷng trục xuất anh ta khỏi hội đường". Vào thời biên soạn Tin Mừng, chắc chắn biện pháp trục xuất c̣n được thi hành trong dân Do thái. Có 3 loại. Nhẹ nhất là khiển trách (nozlpha) và phạm nhân bị tách biệt khoảng một tuần, hay hơn nữa là một tháng. Bậc thứ hai là loại trừ (nddui): trong ṿng một tháng, phạm nhân phải ngồi bệt dưới đất mặc tang chế, để râu tóc mọc dài, không tắm rứa, đứng "ở nơi riêng biệt trong giờ cầu nguyện chung. Bậc thứ ba là trục xuất (herem), h́nh phạt đáng sợ nhất: nó kéo dài vô hạn định; đương sự có thể bị tịch thu tài sản; mọi liên lạc, dù là riêng tư, với tội nhân đều bất hợp pháp (Strack-bill. IV, 292-333). H́nh như các đầu mục nhân dân đă áp đụng h́nh phạt này đối với những người theo Chúa Giêsu.

"Chúng ta biết Thiên Chúa không nhậm lời kẻ tội lỗi”. Đó là một chân lư phổ thông trong thế giới Thánh kinh (Is 1,15; Tv 66,18; 109,7; Cn 15,29; G 7,9; 5,13; Ga 16,23-27; 1Ga 3, 21-22).

"Để kẻ thấy được lại đui mù”: Dù ư nghĩa văn phạm của phân từ được dùng ở đây là thế nào chăng nữa (ngay cả người Hy Lạp, đặc biệt thánh Gioan Kim khẩu, cũng thú nhận trong: chữ ‘hin’ không luôn luôn chỉ mục đích, mà thỉnh thoảng chỉ một hậu quả), th́ sự đui mù của các kẻ cứng ḷng tm không phải là mục đích Thiên Chúa muốn trong mầu nhiệm tiền định, nhưng chỉ là một trong các hậu kết của thái độ họ đối với Chúa Kitô.

KẾT LUẬN

Trường hợp anh mù soi chiếu một cách sỗ sàng cảnh ngộ cụ thể của đức tin trong thế gian này: một cảnh ngộ bi đát. Việc nh́n nhận Chúa Giêsu Kitô và ḷng trung thành với ánh sáng đ̣i hỏi người đó một sự đoạn tuyệt anh hùng; anh phải vượt thắng tất cả các áp lực và sợ hăi. Đức tin của anh bị thế gian truy nă, v́ đức tin là chọn lựa theo Con Người trong cuộc chiến giữa ánh sáng và tối tăm. Nhưng trong cuộc tranh chấp này, đức tin là chiến thắng của sự sống.

Ư HƯỚNG BÀI GIẢNG

1) Câu chuyện người mù chiếu dọi một luồng sáng gay gắt trên hành tŕnh của ánh sáng trong thẳm sâu tâm hồn con người, trên các chướng ngại vật mà ánh sáng gặp phải và trên cuộc tranh chấp của nó với quyền lực tối tăm. Con người vừa là ánh sáng vừa là bóng tối. Họ mang trong ḿnh khả năng trở thành mù ḷa, khả năng tự viện ra nhiều lư do chính đáng để khỏi nh́n xem, khả năng tự tạo cho ḿnh nhiều xác tín sai lạc, khả năng từ chối mở mắt khi bảo ḿnh trông thấy. Nhưng ánh sáng trong họ cũng không kém đ̣i hỏi. Nó bắt buộc phải xét lại biết bao vấn đề, phải từ bỏ biết bao thói quen, phải đoạn tuyệt đôi khi với môi trường sống. V́ những thứ ấy dễ làm cho cái nh́n của con người bị sai lạc. Con người phải t́m lại cho được ḷng trong trắng của tuổi ấu thơ vậy. Đó là tất cả những ǵ mà câu chuyện người mừ bẩm sinh muốn nói. Câu chuyện ấy đă diễn tả thành bi kịch lời Chúa Giêsu sau đây: đèn của thân thể là con mắt. Nếu mắt người lành lặn th́ toàn thân người sẽ sáng láng. Nhưng nếu mắt người đau yếu, toàn thân ngươi sẽ ở trong tối tăm. Vậy nếu ánh sáng trong ngươi trở nên tối tăm, th́ sẽ tối tăm biết mấy" (Mt 6, 22-23).

2) Câu chuyện người mù từ thuở mới sinh cho thấy cảnh ngộ của người tín hữu có thể bi thảm đến chừng nào (ngược với ư kiến của một số nhà hiện sinh vô thần xem đức tin như là một sự đào thoát an thân). Đức tin có thể đ̣i buộc ta phải đoạn vệ dữ dội với thế gian và phải anh hùng tuyên xưng chân lư. Việc nh́n nhận Chúa Giêsu như là Đấng được Thiên Chúa sai đă khiến anh mù bị khai trừ ra khỏi cộng đoàn. Người ta đuổi anh như đuổi một tội nhân. Ngay cả cha mẹ anh cũng từ chối bênh vực anh nữa. Đức tin bấy giờ có vẻ cô đơn. Nó bị tầm nă. Nhưng nó cần phải lượt thắng sự sợ hăi, ḷng kính trọng của thế nhân, nỗi lo âu về dư luận người đời và phải cố gắng độc lập để đạt đến sự tự do đích thực, dù phải chịu muôn ngàn đau đớn.

3) Cử chỉ chúa Giêsu lấy bùn ḥa với nước miếng xem ra kỳ dị; tuy nhiên có thể đoan chắc rằng người không để sự ǵ xảy ra cách ngẫu nhiên. Trước tiên, việc đó gợi cho ta nhớ đến câu chuyện trong Sáng Thế Kư mô tả Thiên Chúa lấy bùn đất tạo dựng con người đầu tiên (St 2,7). Khi bảo anh chàng kia bị mù là để công việc Thiên Chúa được tỏ hiện trong anh nhờ trung gian Đấng Ngài sai đến, Chúa Giêsu muốn tự giới thiệu ḿnh như là kẻ có sứ mệnh tiếp tục công việc tạo dựng đă khởi đầu song chưa hoàn tất. Ngay từ những câu đầu tiên, Người tỏ ra như là Đấng được Tạo Hóa sai đến, làm lại cũng một cử chỉ để chữa lành con người mà tật nguyền là dấu chỉ của một sự thiếu thốn sâu xa hơn.

4) Giữa loài người chúng ta, có những kẻ không nh́n xem được; họ biết điều đó nhưng cảm thấy không thể chữa ḿnh lành. Người mù bẩm sinh trong Tin Mừng là biểu tượng, là đại diện của họ: Và cũng như Chúa Giêsu đă làm cho bệnh nhân đó được lại mọi quan năng của con người, th́ Người cũng mang đến cho những ai ư thức rơ sự ngu dốt và tối tăm của ḿnh, ánh sáng nội tâm để làm tri thức đích thực; Người ban cho họ khả năng hiểu biết, phân biệt cái ǵ là thật và cái ǵ chỉ được bộ mă bên ngoài. Ngược lại, có nhiều kẻ chẳng ư thức tí nào về sự đui mù của ḿnh; họ tự măn về điều họ biết và không ao ước ǵ khác nữa. Những người đó bị đóng kín trong sự hiểu biết riêng tư, họ sẽ chẳng bao giờ đi xa hơn, và sẽ không tài nào đón nhận được những ǵ mà Chúa có thể cho họ khám phá một ngày nào đó.

5) Tại sao có nhiều đau khổ trong trần gian, mà ta không biết được nguyên do, mục đích. Đừng vội kết luận rằng những kẻ bất hạnh đang gánh chịu chúng là nạn nhân của một định mệnh mù quáng nào đó. Sớm muộn ǵ rồi Thiên Chúa cũng sẽ làm rạng rỡ nơi họ sức mạnh và ḷng nhân ái của Ngài (Rm 8,28). Chính v́ mục đích ấy mà Tobia đă bị đui mù, Gióp rơi vào cảnh cùng khốn và Ladarô phải bị chôn vùi trong nấm mộ.

 
 

20. Nhận định về tường thuật Ga 9, 1-41

(Theo Chú Giải Tin Mừng Gioan)

1) Tường thuật này tŕnh bày hai tiến tŕnh: tiến tŕnh từ mù tới sáng của người mù bẩm sinh, và tiến tŕnh từ sáng tới mù của các người biệt phái:

TIẾN TR̀NH MÙ THÀNH SÁNG:

- Khởi điểm: anh hoàn toàn mù (c 1)

- Bước 1: Sau khi được Đức Giêsu ra tay can thiệp, ban đầu anh chỉ thấy Đức Giêsu là “một người” (c.11)

- Bước 2: Anh nh́n nhận Ngài là ”một vị ngôn sứ” (c.17)

- Bước 3: Ngài là “một người thánh thiện”, v́ “Thiên Chúa không nghe lời những kẻ tội lỗi” (c.31).

- Buớc 4: Ngài là Kẻ do Thiên Chúa sai đến, v́ “nếu người ấy không do Thiên Chúa sai đến mà không thể làm nên sự ǵ” (c.33).

- Điểm tới: Đức tin hoàn toàn: “Anh thưa, Lạy Chúa, con tin, rồi anh phục xuống lạy Ngài” (c.38)

TIẾN TR̀NH TỪ SÁNG THÀNH MÙ:

- Khởi điểm: một thái độ tự măn tự kiêu. Họ luôn miệng nói “Chúng ta biết” (cc. 24.19), “Chúng ta thấy” (cc 39.41), “Bộ chúng ta cũng mù ư” (c.40).

- Bước 1: Ngạc nhiên khi thấy anh mù được sáng, và t́m hiểu “làm sao mà anh thấy được?” (c.10), “Ông ấy đâu?” (c.12).

- Bước 2: Khi biết kẻ làm phép lạ là Đức Giêsu, họ phân vân: kẻ th́ nói “người ấy không phải bởi Thiên Chúa”, kẻ khác bảo “Lẽ nào người có thội có thể làm những dấu lạ lùng như thế?” (c.16).

- Bước 3: Ngoan cố chỉ nh́n nhận Môsê và tiên thiên loại bỏ bất cứ ai khác: “C̣n người ấy, chúng ta không biết bởi đâu mà có” (c.29).

- Điểm tới: hoàn toàn mù về mặt thiêng liêng (cc 40.41). Sự mù này c̣n nguy hiểm hơn sự mù thể xác: “Nhưng các ngươi lại nói “Chúng tôi sáng mắt” nên các ngươi vẫn mắc tội”.

2) Tường thuật này cũng cho ta thấy được một cách sống động đường đi của ánh sáng vào ḷng con người, những chướng ngại vật mà ánh sáng đă gặp trên con đường đó, và trận chiến mà ánh sáng đang phải giao tranh với quyền lực của tối tăm. Bởi v́ con người vừa là ánh sáng vừa là bóng tối, nơi con người đă có sẵn khả năng để mù quáng: đó là khả năng tự đặt cho ḿnh những lư do rất tốt để khỏi nh́n thấy, tự tạo cho ḿnh những điều hiển nhiên giả tạo và từ chối mở mắt v́ bảo rằng ḿnh “trông thấy”. Ấy là bởi v́ ánh sáng rất đ̣i hỏi. Ánh sáng bó buộc con người phải xét lại biết bao điều, từ bỏ biết bao thói quen và đôi khi phải đoạn tuyệt với cả một môi trường sống. Cái nh́n của con người đă bị rối loạn v́ tất cả những điều đó. Cho nên con người cần phải t́m lại sự trong trắng của thời thơ ấu. Đó là ư nghĩa của hoạt cảnh chữa lành người mù bẩm sinh. Hoạt cảnh này chẳng khác ǵ một vỡ kịch diễn lại một lời nói của Đức Giêsu: “Đèn của thân thể là con mắt. Vậy nếu mắt ngươi lành lặn th́ toàn thân ngươi sáng láng. Nhưng nếu mắt ngươi hư hỏng th́ toàn thân ngươi sẽ sầm tối. Vậy nếu ánh sáng nơi ngươi mà đă tối tăm th́ sẽ tối tăm chừng nào!” (Mt 6,22-23).

3) Hoạt cảnh người mù bẩm sinh c̣n cho ta thấy rơ t́nh cảnh của người tín hữu bi đát đến mức nào: đức tin có thể đ̣i ta phải mạnh mẽ đoạn tuyệt với thế gian và phải can đảm tuyên xưng sự thật. Người mù đă bị trục xuất khỏi cộng đoàn v́ đă nh́n nhận Đức Giêsu là sứ giả của Thiên Chúa. Người ta xua đuổi anh như xua đuổi một con người tội lỗi. Ngay cả cha mẹ anh cũng từ chối bênh vực anh. Những lúc đó đức tin xuất hiện như một nỗi cô đơn, đức tin bị đuổi bắt. Người mù phải vượt qua sự sợ hăi, ḷng vị nễ người khác, mối quan tâm quá mức đến dư luận, và phải kiên tŕ chinh phục độc lập, bất chấp khổ đau để đến với tự do đích thực, tự do v́ Thiên Chúa.